Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở của huyện vũ thư tỉnh thái bình, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lại Văn Thư
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Lê
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường trung học cơ sở của huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Vài nét về nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.3. Kiểm tra nội bộ trường học. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học
• 1.4. Lý luận về kiểm tra nội bộ trường học
• 1.5. Vai trò và ý nghĩa của kiểm tra nội bộ trường học
• 1.6. Mục tiêu của kiểm tra nội bộ trường học
• 1.7. Đối tượng và nội dung của hoạt động kiểm tra nội bộ trường học
• 1.8. Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở
• 1.9. Trường trung học cơ sở trong hệ thống giáo dục quốc dân
• 1.10. Ý nghĩa của quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở
• 1.11. Mục tiêu quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở
• 1.12. Nội dung và phương pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở
• 1.13. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở
• 1.14. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH
• 2.1. Vài nét về vị trí địa lý, dân cư và tình hình kinh tế, xã hội huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 2.2. Vài nét về giáo dục và đào tạo huyện Vũ Thư và giáo dục trung học cơ sở huyện Vũ Thư, Thái Bình
• 2.3. Giáo dục và đào tạo huyện Vũ Thư
• 2.4. Giáo dục trung học cơ sở huyện Vũ Thư
• 2.5. Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ và quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường trung học cơ sở của huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 2.6. Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 2.7. Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường trung học cơ sở của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 2.8. Đánh giá chung. Những hạn chế
• 2.9. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CỦA HUYỆN VŨ THƯ, TỈNH THÁI BÌNH
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý
• 3.3. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.6. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.7. Các biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường trung học cơ sở của Phòng Giáo dục và Đào tạo Vũ Thư, tỉnh Thái Bình
• 3.7.1. Nâng cao nhận thức và ý thức trách nhiệm đối với hoạt động kiểm tra nội bộ cho cán bộ, giáo viên, nhân viên, đặc biệt là đội ngũ Hiệu trưởng
• 3.7.2. Đổi mới phương thức chỉ đạo của phòng Giáo dục và Đào tạo đối với hoạt động kiểm tra nội bộ
• 3.7.3. Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm tra cho đội ngũ cộng tác viên thanh tra và Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở
• 3.7.4. Đổi mới nội dung hoạt động kiểm tra nội bộ trường trung học cơ sở
• 3.7.5. Sử dụng có hiệu quả nguồn kinh phí, trang thiết bị cho hoạt động kiểm tra nội bộ trường trung học cơ sở
• 3.7.6. Điều chỉnh kế hoạch của nhà trường sau khi có kết quả kiểm tra nội bộ
• 3.8. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.9. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.10. Quy trình khảo nghiệm
• 3.11. Kết quả khảo nghiệm
• 3.12. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý kiểm tra nội bộ tại trường THCS huyện Vũ Thư Thái Bình

Quản lý kiểm tra nội bộ là một phần quan trọng trong hệ thống giáo dục, đặc biệt tại các trường trung học cơ sở. Tại huyện Vũ Thư, Thái Bình, việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho các cơ sở giáo dục. Quản lý kiểm tra nội bộ giúp đánh giá chất lượng giảng dạy và học tập, từ đó đưa ra các biện pháp cải tiến phù hợp.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý kiểm tra nội bộ

Quản lý kiểm tra nội bộ là quá trình đánh giá và giám sát các hoạt động giáo dục trong trường học. Vai trò của nó là đảm bảo chất lượng giáo dục, phát hiện và khắc phục kịp thời các vấn đề phát sinh trong quá trình giảng dạy.

1.2. Lịch sử phát triển quản lý kiểm tra nội bộ tại Vũ Thư

Quá trình phát triển quản lý kiểm tra nội bộ tại huyện Vũ Thư đã trải qua nhiều giai đoạn. Từ những năm đầu thành lập, đến nay, các phương pháp và quy trình đã được cải tiến để phù hợp với yêu cầu giáo dục hiện đại.

II. Những thách thức trong quản lý kiểm tra nội bộ tại trường THCS huyện Vũ Thư

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý kiểm tra nội bộ, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự không đồng bộ trong quy trình kiểm tra, và sự thiếu hụt về đào tạo cho đội ngũ giáo viên là những yếu tố cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường trung học cơ sở tại huyện Vũ Thư gặp khó khăn trong việc đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động kiểm tra nội bộ. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả của các hoạt động kiểm tra.

2.2. Sự không đồng bộ trong quy trình kiểm tra

Quy trình kiểm tra nội bộ hiện tại chưa được đồng bộ hóa giữa các trường, dẫn đến sự khác biệt trong cách thức thực hiện và đánh giá kết quả. Điều này gây khó khăn trong việc so sánh và tổng hợp dữ liệu.

III. Phương pháp quản lý kiểm tra nội bộ hiệu quả tại trường THCS huyện Vũ Thư

Để nâng cao hiệu quả quản lý kiểm tra nội bộ, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc đào tạo đội ngũ giáo viên, cải tiến quy trình kiểm tra và sử dụng công nghệ thông tin là những giải pháp khả thi.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

Đào tạo đội ngũ giáo viên về kỹ năng kiểm tra và đánh giá là rất cần thiết. Các chương trình bồi dưỡng cần được tổ chức thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng mới.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra

Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý kiểm tra nội bộ giúp tiết kiệm thời gian và nâng cao độ chính xác. Các phần mềm quản lý có thể hỗ trợ trong việc theo dõi và đánh giá kết quả kiểm tra.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản lý kiểm tra nội bộ tại trường THCS huyện Vũ Thư

Việc áp dụng các phương pháp quản lý kiểm tra nội bộ đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều trường đã cải thiện được chất lượng giáo dục và nâng cao hiệu quả giảng dạy thông qua các hoạt động kiểm tra nội bộ.

4.1. Kết quả đạt được từ quản lý kiểm tra nội bộ

Nhiều trường đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý kiểm tra nội bộ trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các trường học đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu từ việc thực hiện quản lý kiểm tra nội bộ. Những kinh nghiệm này có thể được áp dụng rộng rãi để cải thiện chất lượng giáo dục tại các trường khác.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý kiểm tra nội bộ tại Vũ Thư

Quản lý kiểm tra nội bộ tại huyện Vũ Thư cần tiếp tục được cải tiến và phát triển. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo chất lượng giáo dục ngày càng cao hơn trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những chính sách hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho quản lý kiểm tra nội bộ. Điều này sẽ giúp các trường trung học cơ sở nâng cao chất lượng giáo dục một cách bền vững.

5.2. Tầm quan trọng của sự hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý giáo dục, nhà trường và cộng đồng là rất quan trọng. Điều này sẽ tạo ra một môi trường giáo dục tốt hơn và hỗ trợ cho việc quản lý kiểm tra nội bộ hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, công tác kiểm tra nội bộ (KTNB) tại các trường trung học cơ sở (THCS) giữ vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, với 30 trường THCS công lập và tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS thường xuyên đạt trên 98%, là địa bàn nghiên cứu điển hình cho việc quản lý hoạt động KTNB trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và giáo dục hiện nay. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng quản lý hoạt động KTNB ở các trường THCS của huyện Vũ Thư, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2011-2015, tập trung vào đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và cộng tác viên thanh tra tại các trường THCS trên địa bàn huyện. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động KTNB, đồng thời góp phần thực hiện thành công mục tiêu đổi mới giáo dục theo định hướng phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và kiểm tra nội bộ trường học. Trước hết, lý thuyết quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống xã hội sư phạm chuyên biệt, trong đó quản lý là sự kết hợp giữa "quản" (cai trị, trông nom) và "lý" (sắp xếp, tổ chức) nhằm đưa hệ thống giáo dục vào trạng thái ổn định và phát triển. Mô hình quản lý gồm các thành tố: chủ thể quản lý, khách thể quản lý, mục tiêu quản lý và công cụ quản lý. Thứ hai, lý thuyết về kiểm tra nội bộ trường học nhấn mạnh kiểm tra là chức năng cơ bản của quản lý, giúp đánh giá thực trạng, phát hiện ưu điểm, khuyết điểm và điều chỉnh hoạt động giáo dục. Kiểm tra nội bộ trường học bao gồm kiểm tra của hiệu trưởng và tự kiểm tra của các bộ phận trong nhà trường, tập trung vào các nội dung như thực hiện kế hoạch giáo dục, chất lượng dạy và học, xây dựng đội ngũ, sử dụng cơ sở vật chất và công tác tự kiểm tra của hiệu trưởng. Các khái niệm chính gồm: kiểm tra nội bộ trường học, quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ, đối tượng và nội dung kiểm tra nội bộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm: tài liệu lý luận về quản lý giáo dục và kiểm tra nội bộ, các văn bản pháp luật liên quan như Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị định số 42/2013/NĐ-CP, Thông tư số 39/2013/TT-BGDĐT; số liệu thống kê từ Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vũ Thư; khảo sát ý kiến 158 người gồm lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, cộng tác viên thanh tra và giáo viên các trường THCS. Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích định tính và định lượng, sử dụng bảng biểu và sơ đồ để minh họa. Cỡ mẫu khảo sát là 158 người, được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các nhóm đối tượng liên quan. Thời gian nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015, phù hợp với dữ liệu thu thập và bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về hoạt động KTNBTH: Khoảng 82% cán bộ quản lý và giáo viên nhận thức đúng đắn về mục đích của KTNBTH là để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và đề xuất biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, chỉ khoảng 20% cho rằng KTNBTH nhằm phát hiện vi phạm để xử lý kỷ luật, cho thấy sự ưu tiên vào phát triển hơn là xử lý vi phạm.

2. Thực trạng tổ chức hoạt động KTNB: 70% trường THCS có kế hoạch kiểm tra nội bộ định kỳ, nhưng chỉ khoảng 55% thực hiện kiểm tra theo kế hoạch đầy đủ. Việc kiểm tra đột xuất còn hạn chế, chiếm dưới 30%. Tỷ lệ lưu trữ kết quả kiểm tra bằng văn bản đạt khoảng 65%.

3. Đội ngũ thực hiện kiểm tra: Đội ngũ cộng tác viên thanh tra và cán bộ quản lý tham gia kiểm tra nội bộ chiếm tỷ lệ cao, với 95% cán bộ quản lý và 85% giáo viên tham gia. Tuy nhiên, chỉ khoảng 40% được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ kiểm tra.

4. Ảnh hưởng của quản lý cấp trên: Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vũ Thư đã xây dựng kế hoạch và hướng dẫn công tác KTNB, nhưng việc chỉ đạo và giám sát thực hiện còn chưa thường xuyên và chưa có biện pháp uốn nắn kịp thời. Khoảng 60% cán bộ quản lý đánh giá công tác chỉ đạo của cấp trên ở mức trung bình trở lên.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hoạt động KTNB tại các trường THCS huyện Vũ Thư đã được quan tâm và tổ chức tương đối bài bản, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục thể hiện qua tỷ lệ học sinh tốt nghiệp và xếp loại hạnh kiểm, học lực tích cực. Tuy nhiên, việc thực hiện kiểm tra chưa đồng đều và thiếu sự đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ thực hiện kiểm tra làm giảm hiệu quả quản lý. So với các nghiên cứu trong ngành giáo dục, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của nhiều địa phương khi công tác KTNB còn mang tính hình thức, chưa phát huy hết vai trò phản hồi và điều chỉnh kịp thời. Việc sử dụng biểu đồ cột để thể hiện tỷ lệ thực hiện kế hoạch kiểm tra và biểu đồ tròn về nhận thức cán bộ quản lý sẽ minh họa rõ nét hơn các phát hiện. Ý nghĩa của nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của quản lý cấp trên trong việc nâng cao hiệu quả KTNB thông qua chỉ đạo, đào tạo và giám sát chặt chẽ hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm về KTNB: Tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ kiểm tra cho cán bộ quản lý, giáo viên và cộng tác viên thanh tra trong vòng 12 tháng tới, nhằm nâng cao năng lực và ý thức trách nhiệm trong công tác KTNB.

2. Đổi mới phương thức chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo: Xây dựng quy trình chỉ đạo, giám sát và đánh giá hoạt động KTNB định kỳ hàng quý, đảm bảo tính thường xuyên và kịp thời, đồng thời thiết lập cơ chế phản hồi và xử lý kết quả kiểm tra trong vòng 6 tháng.

3. Tăng cường tổ chức kiểm tra nội bộ theo kế hoạch và đột xuất: Khuyến khích các trường THCS xây dựng kế hoạch kiểm tra chi tiết, kết hợp kiểm tra định kỳ và đột xuất nhằm phát hiện sớm các vấn đề, thực hiện trong vòng 1 năm học.

4. Sử dụng hiệu quả nguồn lực và trang thiết bị: Đầu tư trang thiết bị hỗ trợ công tác kiểm tra như phần mềm quản lý, thiết bị ghi âm, ghi hình phục vụ kiểm tra giảng dạy, đồng thời sử dụng kinh phí hợp lý cho hoạt động KTNB trong vòng 2 năm tới.

5. Điều chỉnh kế hoạch nhà trường dựa trên kết quả kiểm tra: Hiệu trưởng các trường THCS cần xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục dựa trên kết quả KTNB, thực hiện đánh giá hiệu quả các biện pháp điều chỉnh sau mỗi học kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục cấp huyện và phòng Giáo dục và Đào tạo: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, kế hoạch chỉ đạo và giám sát hoạt động KTNB tại các trường THCS.

2. Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng các trường THCS: Giúp nâng cao năng lực quản lý, tổ chức và thực hiện công tác kiểm tra nội bộ hiệu quả, từ đó cải thiện chất lượng giáo dục.

3. Giáo viên và cộng tác viên thanh tra: Cung cấp kiến thức, phương pháp và kỹ năng thực hiện kiểm tra nội bộ, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và chất lượng công tác kiểm tra.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý giáo dục: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trong giáo dục phổ thông, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm tra nội bộ trường học là gì và tại sao quan trọng?
   Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động xem xét, đánh giá các hoạt động giáo dục trong phạm vi nhà trường nhằm phát hiện ưu điểm, khuyết điểm để điều chỉnh kịp thời. Nó giúp nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả quản lý nhà trường.

2. Ai là người chịu trách nhiệm chính trong công tác kiểm tra nội bộ tại trường THCS?
   Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức và chỉ đạo hoạt động kiểm tra nội bộ, đồng thời phải chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra.

3. Phòng Giáo dục và Đào tạo có vai trò gì trong quản lý KTNB?
   Phòng Giáo dục và Đào tạo xây dựng kế hoạch, hướng dẫn, chỉ đạo và giám sát hoạt động KTNB tại các trường THCS, đảm bảo công tác kiểm tra được thực hiện đúng quy định và hiệu quả.

4. Những khó khăn thường gặp trong công tác KTNB ở các trường THCS là gì?
   Khó khăn bao gồm thiếu nguồn lực tài chính, trang thiết bị hỗ trợ, đội ngũ cán bộ chưa được đào tạo chuyên sâu, và việc chỉ đạo, giám sát từ cấp trên chưa thường xuyên, kịp thời.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTNB?
   Cần tổ chức đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý và giáo viên, đổi mới phương thức chỉ đạo, tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất, sử dụng hiệu quả nguồn lực và điều chỉnh kế hoạch dựa trên kết quả kiểm tra.

Kết luận

• Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường THCS huyện Vũ Thư có vai trò quan trọng trong nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả quản lý nhà trường.
• Thực trạng cho thấy hoạt động KTNB đã được tổ chức nhưng còn nhiều hạn chế về đào tạo, chỉ đạo và thực hiện kế hoạch kiểm tra.
• Nghiên cứu đề xuất các biện pháp nâng cao nhận thức, đổi mới chỉ đạo, tăng cường kiểm tra và sử dụng hiệu quả nguồn lực nhằm cải thiện công tác KTNB.
• Các biện pháp đề xuất có tính khả thi và cấp thiết, phù hợp với bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
• Đề nghị Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Vũ Thư triển khai các giải pháp trong vòng 1-2 năm tới để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động KTNB, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đổi mới giáo dục phổ thông.

Các nhà quản lý giáo dục và cán bộ trường học cần chủ động áp dụng các biện pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện công tác kiểm tra nội bộ nhằm xây dựng môi trường giáo dục chất lượng, hiệu quả và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Vài nét về nghiên cứu vấn đề Có thể khẳng định rằng giáo dục là chìa khóa để mở ra sự phát triển cho bất kỳ xã hội nào, thời đại nào, con người nào. Chính vì thế mà một quốc gia, dân tộc muốn hưng vượng thì tất yếu không thể không quan tâm đến giáo dục. Ngay từ thời cổ đại, vấn đề giáo dục đã được chú ý đến.

Ở phương Đông, Khổng Tử (551 Tr.CN) - người sáng lập ra Nho giáo và được hậu thế tôn xưng là “Vạn thế sư biểu” (Người thầy của muôn đời) - trong thiên Học Ký của Kinh Lễ đã chỉ ra rằng: “Giáo dục ngày xưa, ở trong nhà thì có thục, ở chỗ đảng (500 nhà) thì có tường, ở chỗ thuật (12.500 nhà) thì có tự, ở trong nước thì có học”, đủ cho thấy việc giáo dục ở Trung Hoa đã có từ rất sớm và rất được chú trọng. Còn ở phương Tây, ngay từ Hy Lạp cổ đại, các nhà tư tưởng đã bàn về giáo dục và đưa ra các phương pháp giáo dục như: Giáo dục “thực tế và đa dạng” của Aristotle, giáo dục “đối thoại” của Socrates, giáo dục “diễn thuyết” của Sophist, giáo dục “lý tưởng” của Platon,… Ngày nay, khi mà thế giới đang hướng tới một nền kinh tế tri thức thì hơn bao giờ hết, giáo dục lại càng được coi trọng. Với thông điệp “Học tập - một kho báu tiềm ẩn”, trong Báo cáo của Hội đồng giáo dục thuộc UNESCO nói về “Giáo dục thế kỷ XXI” đề ra từ năm 1997 đã khẳng định vai trò cơ bản của giáo dục trong sự phát triển của xã hội và của mỗi cá nhân. Báo cáo đã đề xuất đến bốn trụ cột của giáo dục là: “Học để biết; học để làm; học để cùng chung sống; học để làm người”.

Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống “Tôn sư trọng đạo”, luôn đề cao đạo học và tôn vinh người thầy. Lịch sử xã hội phong kiến đã ghi dấu các nhà sư phạm mẫu mực như Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn, Nguyễn Thiếp, Nguyễn Đình Chiểu,… Chủ tịch Hồ Chí Minh - vị lãnh tụ vĩ đại 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của giai cấp công - nông cùng với Đảng Cộng sản Việt Nam ngay từ khi lập nước cũng luôn chú trọng đến vấn đề giáo dục và giáo dục đã được coi là “Quốc sách hàng đầu”. Cùng với sự phát triển của giáo dục, các nhà nghiên cứu về giáo dục ngoài nước và trong nước cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận giáo dục, đặc biệt là về quản lý giáo dục như: “Cơ sở lý luận của khoa học quản lý giáo dục” (Kônđacôp M.I), “Những vấn đề về quản lý trường học” (Zimin P.I),… “Những khái niệm cơ bản về quản lý, giáo dục” (Nguyễn Ngọc Quang), “Một số khái niệm về quản lý giáo dục” (Đặng Quốc Bảo), “Những bài giảng về quản lý trường học” (Hà Sỹ Hồ);… Những công trình khoa học này thực sự là tài liệu hữu ích cho các nhà quản lý giáo dục các cấp trong tư duy lý luận cũng như thực tiễn quản lý giáo dục, quản lý nhà trường. Thanh tra, kiểm tra là một phạm trù lịch sử, mang tính tất yếu.

Nó là một công vụ rất quan trọng, một chức năng không thể thiếu trong một chu trình quản lý (Kế hoạch hóa - Tổ chức - Chỉ đạo - Kiểm tra, đánh giá). Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất chú trọng đến công tác thanh tra, kiểm tra. Tại Hội nghị cán bộ thanh tra toàn miền Bắc lần thứ nhất ngày 19/4/1957, Người nói: “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới” và chỉ rõ: “Sự kiểm tra việc thực hiện được đặt ra một cách đúng đắn là ngọn đèn pha giúp cho làm sáng tỏ tinh thần hoạt động bộ máy trong bất kỳ thời gian nào, chín phần mười những chỗ hỏng, chỗ hở đều do thiếu sự kiểm tra. Thanh tra và kiểm tra thường xuyên đúng đắn, chắc chắn những chỗ hỏng, chỗ hở đều có thể ngăn ngừa được”.

Chính vì thế mà khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thắng lợi, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh số 64-SL ngày 23/11/1945 thành lập Ban thanh tra đặc biệt của Chính phủ giám sát công việc của UBND các cấp và các cơ quan Chính phủ. Một vấn đề đặt ra là, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý giáo dục, cần phải xây dựng được tổ chức thanh tra giáo dục vững mạnh, hoạt 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] động hiệu quả, phát huy được vai trò, chức năng vốn có của nó. Nhưng cũng cần phải thấy rằng sự hình thành tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục ở nước ta là dựa trên những chế định của Đảng và Nhà nước. Ngay sau Cách mạng tháng Tám, Chính phủ lâm thời Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ra 88 sắc lệnh trong quá trình hoạt động từ tháng 8/1945 đến tháng 12/1945, thể hiện chính sách, biện pháp của Chính phủ nhằm củng cố và xây dựng chính quyền, kinh tế, văn hóa, tổ chức Nhà nước,.

trong đó có Sắc lệnh số 16-SL ngày 08/9/1945 của Chủ tịch Chính phủ lâm thời nước Dân chủ Cộng hòa Việt Nam về việc “Đặt ra trong toàn cõi Việt Nam ngạch Thanh tra học vụ để kiểm soát việc học theo đúng chương trình giáo dục của Chính phủ Dân chủ Cộng hòa” (Khoản I). Kể từ đó đến nay, nhất là từ sau Đại hội lần thứ VI của Đảng năm 1986, trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, cùng với sự hoàn thiện không ngừng của thể chế XHCN, tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục cũng ngày càng được củng cố. Ngày 29/3/1990, Hội đồng Nhà nước nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã ban hành Pháp lệnh thanh tra, đánh dấu một bước chuyển quan trọng về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục với vai trò là bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức thanh tra Nhà nước. Ngày 28/9/1992, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Nghị định số 358/HĐBT "về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục".

Để cụ thể hóa Nghị định này, ngày 11/3/1993, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định 478/QĐ "về việc ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của hệ thống thanh tra giáo dục và đào tạo"; Thông tư số 13/GD-ĐT ngày 12/9/1994 về "Hướng dẫn thanh tra nhà trường và giáo viên tiểu học"; Thông tư số 12/GD-ĐT ngày 04/8/1997 về "Hướng dẫn thanh tra nhà trường và giáo viên trung học"; Thông tư số 13/GD-ĐT ngày 04/8/1997 về "Hướng dẫn hoạt động thanh tra trong Giáo dục mầm non". 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày 10/12/2002, Chính phủ ban hành Nghị định số 101/2002/NĐ-CP quy định "về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục"; thay thế Nghị định 358/HĐBT. Ngay sau đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo có Thông tư số 07/2004/TT- BGD&ĐT ngày 30/3/2004 về "Hướng dẫn thanh tra toàn diện trường phổ thông và thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên phổ thông". Ngày 18/8/2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 85/2006/NĐ-CP "về tổ chức và hoạt động của Thanh tra giáo dục" thay thế Nghị định số 101/2002/NĐ-CP.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có Thông tư số 43/2006/TT- BGDĐT ngày 20/10/2006 "Hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo". Gần đây nhất, ngày 09/5/2013, Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2013/NĐ-CP "về tổ chức và hoạt động thanh tra giáo dục" thay thế Nghị định số 85/2006/NĐ-CP. Bộ Giáo dục và Đào tạo có Thông tư số 39/2013/TT- BGDĐT ngày 04/12/2013 "Hướng dẫn về thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực giáo dục". Đặc biệt, ngày 02/12/1998, Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đã ban hành Luật số 11/1998/QH10 Luật giáo dục và sau đó là Luật số 38/2005/HQ11 ngày 14/6/2005 Luật giáo dục, tại chương VII “Quản lý Nhà nước về giáo dục” gồm có 4 mục, 15 điều thì trong đó dành hẳn mục 4 “Thanh tra giáo dục” quy định rõ về quyền hạn, nhiệm vụ, tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục, phù hợp với Luật thanh tra cho thấy những bước trưởng thành trong công tác lập pháp nói chung cũng như trong đổi mới giáo dục nước nhà nói riêng.

Nhờ đó, tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục ngày càng hoàn thiện hơn, phát huy vai trò tích cực, góp phần chấn chỉnh các mặt công tác quản lý sự nghiệp giáo dục. Nhà trường là những đơn vị cơ sở để tạo nên hệ thống giáo dục. Đã có khá nhiều các nhà nghiên cứu tên tuổi đã nêu lên những nguyên tắc về quản lý trường học và đều đi đến điểm thống nhất chung là: Một trong số những biện 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp hữu hiệu để duy trì, điều chỉnh hoạt động của hệ thống quản lý đi đúng hướng chính là việc kiểm tra, đánh giá. Tác giả Hà Sỹ Hồ trong cuốn “Những bài giảng về quản lý trường học” đã cho rằng: “Chức năng kiểm tra đặc biệt quan trọng vì quá trình quản lý đòi hỏi những thông tin chính xác, kịp thời về thực trạng của đối tượng quản lý, về việc thực hiện các quyết định đã đề ra, tức là đòi hỏi những liên hệ ngược chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý”; đồng thời khẳng định: “Quản lý mà không kiểm tra thì quản lý sẽ ít hiệu quả và trở thành quản lý quan liêu” [19, tr.

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang trong “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục” cũng đồng quan điểm khi chỉ ra: “kiểm tra giữ vai trò liên hệ nghịch trong quá trình quản lý. Nó giúp cho chủ thể quản lý điều khiển một cách tối ưu hệ quản lý. Không có kiểm tra, không có quản lý” [23, tr. Thực trạng hoạt động kiểm tra nội bộ ở các trường phổ thông hiện nay, bên cạnh những mặt mạnh, ưu điểm thì không khỏi không còn có những yếu kém, tồn tại, chưa đáp ứng được yêu cầu của công cuộc đổi mới giáo dục.

Gần đây, đã có một số bài viết đăng trên Tạp chí thông tin quản lý giáo dục, các bài giảng trong các lớp bồi dưỡng thanh tra giáo dục tại Học viện Quản lý giáo dục, các báo cáo thu hoạch về công tác thanh tra, kiểm tra trong giáo dục của các lớp tập huấn cán bộ thanh tra chuyên ngành giáo dục,… cũng đã đề cập tới một số vấn đề chung về công tác thanh, kiểm tra.