Khóa luận tốt nghiệp quản lý giáo dục thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập quận 6 thành phố hồ chí minh

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp quản lý giáo dục thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Châu Lư
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Đình Quá
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, TP. Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ HỌC SINH CỦA ĐỘI NGŨ GIÁM THỊ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề. Một số khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2. Một số lý luận liên quan đến công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở trường trung học cơ sở
• 1.3. Quyền hạn của giám thị. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực của giám thị
• 1.4. Nội dung quản lý học sinh của đội ngũ giám thị. Phương pháp quản lý học sinh của giám thị
• 1.5. Tiêu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HỌC SINH CỦA ĐỘI NGŨ GIÁM THỊ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ CÔNG LẬP QUẬN 6, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Tổng quan về quận 6, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Tình hình giáo dục và đào tạo
• 2.3. Mô tả công cụ dùng để khảo sát thực trạng
• 2.4. Thực trạng công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.1. Nhận thức của Ban giám hiệu và giám thị về công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị
• 2.4.2. Thực trạng về công việc giám thị đã làm trước khi nhận công tác giám thị
• 2.4.3. Thực trạng công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị xét theo năng lực, phẩm chất, nhiệm vụ và biện pháp quản lý
• 2.4.4. Thực trạng về thực hiện nhiệm vụ của giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.5. Thực trạng về việc thực hiện và hiệu quả của các biện pháp quản lý, giáo dục của giám thị áp dụng khi học sinh vi phạm
• 2.4.6. Thực trạng năng lực và phẩm chất của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.7. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.5. Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường THCS công lập Quận 6, TPHCM
• 2.5.1. Căn cứ để xuất biện pháp
• 2.5.2. Căn cứ vào kết quả nghiên cứu thực tiễn
• 2.5.3. Các biện pháp tác động vào nhận thức
• 2.5.4. Các biện pháp nâng cao năng lực quản lý học sinh của đội ngũ giám thị
• 2.6. Kết luận
• 2.7. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Học Sinh Tại Trường Trung Học Cơ Sở Công Lập Quận 6

Quản lý học sinh tại các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, TP. Hồ Chí Minh là một vấn đề quan trọng trong hệ thống giáo dục hiện nay. Công tác này không chỉ đảm bảo trật tự, kỷ cương trong trường học mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Đội ngũ giám thị đóng vai trò chủ chốt trong việc theo dõi và quản lý học sinh, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực và hiệu quả.

1.1. Vai Trò Của Đội Ngũ Giám Thị Trong Quản Lý Học Sinh

Đội ngũ giám thị có trách nhiệm theo dõi, quản lý và hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập. Họ không chỉ là người giám sát mà còn là cầu nối giữa học sinh và giáo viên, giúp tạo ra môi trường học tập thân thiện và hiệu quả.

1.2. Tình Hình Giáo Dục Tại Quận 6 TP. Hồ Chí Minh

Quận 6 là một trong những khu vực có nhiều trường trung học cơ sở công lập. Tình hình giáo dục tại đây đang có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để nâng cao chất lượng giáo dục.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Học Sinh Tại Trường Trung Học Cơ Sở

Công tác quản lý học sinh tại các trường trung học cơ sở công lập Quận 6 đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như ý thức kỷ luật của học sinh, sự phối hợp giữa các bộ phận trong trường học và sự thiếu hụt về nguồn lực là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Vấn Đề Ý Thức Kỷ Luật Của Học Sinh

Nhiều học sinh vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của việc tuân thủ nội quy trường học. Điều này dẫn đến tình trạng vi phạm kỷ luật, ảnh hưởng đến môi trường học tập.

2.2. Sự Phối Hợp Giữa Các Bộ Phận Trong Trường

Sự phối hợp giữa giám thị, giáo viên chủ nhiệm và ban giám hiệu chưa thực sự chặt chẽ. Điều này gây khó khăn trong việc quản lý và giáo dục học sinh một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Quản Lý Học Sinh Hiệu Quả Tại Trường Trung Học Cơ Sở

Để nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý học sinh, các trường cần áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp. Việc xây dựng chương trình giáo dục toàn diện và các hoạt động ngoại khóa là rất cần thiết.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Giáo Dục Toàn Diện

Chương trình giáo dục toàn diện giúp học sinh phát triển toàn diện về cả kiến thức và kỹ năng. Điều này không chỉ giúp học sinh học tốt mà còn hình thành nhân cách tích cực.

3.2. Tổ Chức Các Hoạt Động Ngoại Khóa

Các hoạt động ngoại khóa là cơ hội để học sinh rèn luyện kỹ năng sống và giao tiếp. Những hoạt động này cũng giúp tăng cường sự gắn kết giữa học sinh và giáo viên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Học Sinh Tại Quận 6

Việc áp dụng các phương pháp quản lý học sinh tại các trường trung học cơ sở công lập Quận 6 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các trường đã có những cải tiến trong công tác quản lý và giáo dục học sinh.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Học Sinh

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại đã giúp cải thiện đáng kể ý thức kỷ luật của học sinh. Học sinh ngày càng ý thức hơn về trách nhiệm của mình trong học tập.

4.2. Những Mô Hình Quản Lý Thành Công

Một số trường đã triển khai thành công các mô hình quản lý học sinh hiệu quả, từ đó tạo ra môi trường học tập tích cực và thân thiện.

V. Kết Luận Về Quản Lý Học Sinh Tại Trường Trung Học Cơ Sở Công Lập

Quản lý học sinh tại các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, TP. Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để nâng cao chất lượng giáo dục, cần có những biện pháp quản lý hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.

5.1. Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Học Sinh

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp quản lý mới nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý học sinh tại các trường trung học cơ sở.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Trường

Các trường cần tăng cường đào tạo đội ngũ giám thị và giáo viên về công tác quản lý học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tổ chức nhân sự tại các trường phổ thông ở Việt Nam, đội ngũ giám thị giữ vai trò trực tiếp trong việc duy trì trật tự, kỷ cương và nền nếp sinh hoạt, học tập của học sinh. Lực lượng này phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn nhằm quản lý học sinh không chỉ trong các tiết học chính khóa mà xuyên suốt toàn bộ thời gian học sinh sinh hoạt tại trường. Tuy nhiên, hoạt động của giám thị trong thời gian dài chủ yếu được điều chỉnh thông qua các quy chế nội bộ của từng đơn vị trường học. Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa ban hành quy định chính thức về chức danh nghề nghiệp giám thị trong khung biên chế trường học, dẫn đến tình trạng tuyển dụng mang tính tự phát, thiếu các khóa đào tạo nghiệp vụ quản lý bài bản và chế độ đãi ngộ chưa rõ ràng.

Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả Nguyễn Thị Châu Lưu đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh (dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Ngô Đình Qua) với đề tài: "Thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Xác định thực trạng công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở (THCS) công lập Quận 6, TP.HCM.
2. Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị tại các đơn vị trường học này.

Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm 3 nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu về công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở trường THCS.
2. Khảo sát thực trạng công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị tại các trường THCS công lập Quận 6, TP.HCM.
3. Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở địa bàn khảo sát.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý trường THCS.
• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường THCS công lập Quận 6, TP.HCM.
• Phạm vi không gian (địa bàn nghiên cứu): Khảo sát tại 10 trường THCS công lập trên địa bàn Quận 6, TP.HCM, bao gồm: THCS Phú Định, THCS Hậu Giang, THCS Lam Sơn, THCS Đoàn Kết, THCS Văn Thân, THCS Bình Tây, THCS Phạm Đình Hổ, THCS Hoàng Lê Kha, THCS Nguyễn Văn Luông và THCS Nguyễn Đức Cảnh.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành thu thập dữ liệu, khảo sát và đánh giá thực tiễn từ tháng 10 năm 2013 đến tháng 5 năm 2014 (năm học 2013 - 2014).

Giả thuyết nghiên cứu cho rằng công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị tại địa bàn nghiên cứu đã được quan tâm và đạt kết quả nhất định ở việc duy trì nền nếp, chấp hành nội quy và xây dựng mối quan hệ với học sinh. Dù vậy, công tác này vẫn tồn tại hạn chế trong việc xử lý các vi phạm kỷ luật và thiếu sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các lực lượng giáo dục trong nhà trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm công cụ

Cơ sở lý luận của khóa luận được thiết lập dựa trên hệ thống các khái niệm cốt lõi trong khoa học quản lý và quản lý giáo dục:

• Quản lý: Tác giả đối chiếu các quan điểm của F.W. Taylor (tiếp cận mục tiêu và hiệu quả chi phí), C. Mác (vai trò định hướng và tổ chức phối hợp lao động), Harold Koontz (phối hợp nỗ lực cá nhân để đạt mục tiêu nhóm với sự bất mãn thấp nhất), các nhà tâm lý học, quan điểm của các học giả Việt Nam như Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Vũ Hoạt, Hà Thế Ngữ, và Trần Kiểm (tác động huy động và điều phối các nguồn lực nhân lực, vật lực, tài lực tối ưu). Khái niệm tổng quát được rút ra: Quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung.
• Quản lý giáo dục và quản lý trường học: Được phân định ở hai cấp độ:
  • Cấp độ vĩ mô (toàn bộ nền giáo dục): Tiếp cận quan điểm của D.V. Khudominxki, Nguyễn Kỳ, Bùi Trọng Tuân, và Trần Kiểm về việc vận hành các mắt xích của hệ thống theo mục tiêu phát triển con người và yêu cầu xã hội.
  • Cấp độ vi mô (nhà trường/cơ sở giáo dục): Tiếp cận định nghĩa của M.I. Kondakov, Phạm Minh Hạc, Trần Kiểm và Nguyễn Lộc về quản lý hoạt động dạy - học và các mối quan hệ xã hội - sư phạm để tối ưu hóa quá trình giáo dục học sinh.
• Quản lý học sinh: Quá trình theo dõi chuyên cần, tổ chức giờ tự học, các hoạt động ngoài giờ, hoàn thiện thủ tục nhập học, hồ sơ quản lý, kết quả bình xét rèn luyện và học tập theo các quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
• Giám thị và đội ngũ giám thị: Dựa trên Từ điển Bách khoa toàn thư và Từ điển Tiếng Việt, giám thị được định nghĩa là người thực hiện nhiệm vụ giám sát, trông coi kỷ luật, trật tự và nền nếp tại nhà trường; đội ngũ giám thị là tập hợp nhân sự cùng thực hiện chức năng, nhiệm vụ giám sát nền nếp học sinh trong hệ thống giáo dục phổ thông.
• Bốn chức năng quản lý chung: Lập kế hoạch (dự báo, xác định mục tiêu, xây dựng chương trình hành động), Tổ chức (phân công lao động, điều phối nguồn lực), Chỉ đạo (sử dụng quyền lực quản lý và đưa ra các quyết định điều hành), và Kiểm tra (thiết lập chuẩn, đo đạc kết quả, điều chỉnh sai lệch). Bốn chức năng này tương tác tuần hoàn thông qua hệ thống thông tin quản lý.
• Ba phương pháp quản lý học sinh: Phương pháp hành chính - tổ chức (tác động mang tính pháp lý dựa trên thẩm quyền, quy chế và mệnh lệnh), phương pháp tâm lý - giáo dục (thuyết phục, tác động vào nhận thức, tư tưởng và tình cảm), và phương pháp kích thích (kết hợp các hình thức khen thưởng vật chất và động viên tinh thần).

Phương pháp nghiên cứu và mẫu khảo sát

Khóa luận áp dụng hệ thống phương pháp nghiên cứu liên ngành:

• Phương pháp luận nghiên cứu: Quán triệt quan điểm hệ thống - cấu trúc (phân tích công tác quản lý thành các thành tố chủ thể, khách thể, mục tiêu, nội dung và phương pháp) và quan điểm lịch sử - thực tiễn (xem xét đặc thù thực tế của từng trường THCS qua từng năm học).
• Phương pháp nghiên cứu lý luận: Phân tích, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa các tài liệu khoa học, văn bản quy phạm pháp luật và văn kiện chiến lược giáo dục.
• Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi các hoạt động giám sát nề nếp học sinh của giám thị tại các trường THCS.
  • Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Sử dụng 2 mẫu phiếu hỏi được xây dựng dựa trên cơ sở tâm lý học liên nhân cách và khoa học quản lý (bao gồm 9 câu hỏi khảo sát về nhận thức sự cần thiết, vai trò, công việc trước đây, mức độ thực hiện nhiệm vụ, hiệu quả áp dụng các biện pháp giáo dục, năng lực và tính cách của giám thị).
  • Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn trực tiếp 10 cán bộ quản lý và 10 giám thị được chọn ngẫu nhiên.
  • Phương pháp thống kê toán học: Xử lý và tính toán các chỉ số thống kê từ số liệu điều tra bảng hỏi.

Khóa luận phát ra 70 phiếu khảo sát và thu về 65 phiếu hợp lệ tại 10 trường THCS công lập Quận 6:

• Nhóm Cán bộ quản lý (Ban giám hiệu - Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): 30 phiếu.
• Nhóm Giám thị: 35 phiếu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở

Chương này tập trung làm rõ các nền tảng lý thuyết và lịch sử hình thành vai trò giám thị tại Việt Nam:

1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
   • Trước năm 1975: Miền Bắc thực hiện hệ thống giáo dục 10 năm theo mô hình Liên Xô cũ; miền Nam áp dụng mô hình giáo dục phương Tây (chủ yếu là Pháp và cải tiến theo Mỹ), trong đó bộ máy nhà trường công lập có cơ cấu chính thức vị trí giám thị để trông coi sinh hoạt và kỷ luật học sinh.
   • Giai đoạn sau 1975: Đất nước đối mặt với khó khăn kinh tế - xã hội, quy mô trường lớp thu hẹp, giáo viên rời ngành tăng, vị trí giám thị không còn được ưu tiên tuyển dụng trong các trường phổ thông.
   • Giai đoạn đổi mới đến nay: Quy mô giáo dục mở rộng, các trường tự phát sinh nhu cầu và chủ động tuyển dụng giám thị từ nguồn giáo viên đương nhiệm, giáo viên nghỉ hưu hoặc nhân viên điều chuyển biên chế. Đề tài của TS. Nguyễn Thị Bích Hồng tại Trường Đại học Sư phạm TP.HCM là một trong những công trình tiên phong khảo sát năng lực của đội ngũ này ở cấp THPT.
2. Vị trí, vai trò và mục tiêu quản lý của giám thị: Giám thị là bộ phận thuộc hội đồng trường, tham gia hội đồng kỷ luật và được Hiệu trưởng ủy quyền xét duyệt, xử lý các vi phạm nền nếp nhằm duy trì kỷ cương học đường và rèn luyện ý thức chấp hành nội quy cho học sinh.
3. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của giám thị:
   • Chức năng: Tham mưu cho Hiệu trưởng công tác quản lý nền nếp - kỷ luật; trực tiếp và phối hợp ngăn chặn các tệ nạn xã hội xâm nhập vào nhà trường.
   • Nhiệm vụ cụ thể: Quản lý hồ sơ nền nếp; giám sát học sinh trong giờ học và giờ ra chơi; quản lý lớp khi giáo viên vắng mặt; điểm danh và kiểm tra sổ đầu bài; thông báo ngay cho Ban giám hiệu các sự việc nghiêm trọng (đánh nhau, nghỉ học không phép 3 ngày liên tục); thông báo cho giáo viên chủ nhiệm hoặc phụ huynh khi học sinh nghỉ học không phép 1 buổi; hỗ trợ tổ chức chào cờ, hoạt động ngoại khóa; tham gia giảng dạy chuyên môn (không quá 2 tiết/tuần khi có phân công của Ban giám hiệu).
   • Quyền hạn: Đề xuất ban hành nội quy; giải quyết cho học sinh nghỉ học 1 buổi khi có đơn hợp lệ nếu giáo viên chủ nhiệm vắng mặt; xử lý các vi phạm nhẹ theo ủy quyền; đề nghị đưa học sinh vi phạm nhiều lần ra hội đồng kỷ luật; tham gia bình xét hạnh kiểm và thi đua định kỳ.
4. Yêu cầu về phẩm chất và năng lực: Phẩm chất đạo đức gương mẫu, công bằng, nghiêm minh, tận tụy và thân thiện; năng lực bao gồm quản lý trật tự, năng lực sư phạm, năng lực tổ chức tập thể, kỹ năng kiểm tra đánh giá, am hiểu tâm sinh lý lứa tuổi vị thành niên và khả năng phối hợp liên lực lượng.
5. Nội dung và phương pháp quản lý: Kết hợp đồng bộ ba phương pháp: hành chính - tổ chức (áp dụng nội quy, điều lệ trường học), tâm lý - giáo dục (thuyết phục, khuyên giải) và kích thích (khen thưởng, tuyên dương, động viên thi đua).

Chương 2: Thực trạng quản lý học sinh của đội ngũ giám thị ở các trường trung học cơ sở công lập Quận 6, Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung chương 2 tập trung phân tích bối cảnh địa bàn và thực trạng quản lý học sinh thông qua dữ liệu điều tra thực nghiệm:

1. Tổng quan địa bàn nghiên cứu (Quận 6, TP.HCM):
   • Điều kiện tự nhiên và dân cư: Quận ven nội thành có diện tích 7,14 km² (chiếm 0,34% diện tích toàn thành phố); dân số năm 2011 là 252.811 người với mật độ 35.408 người/km² (nữ chiếm 53%). Cơ cấu dân tộc gồm 73,31% người Kinh, 26,10% người Hoa, còn lại là các dân tộc khác. Địa bàn phân bổ thành 14 phường, 74 khu phố và 1.311 tổ dân phố.
   • Tình hình kinh tế - xã hội: Cơ cấu kinh tế phát triển theo hướng "thương mại - dịch vụ - công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp". Tổng vốn đầu tư xây dựng cơ bản đạt 584,725 tỷ đồng, trong đó đầu tư cho giáo dục đạt 96,576 tỷ đồng (chiếm 16,5%). Thu ngân sách nhà nước năm 2011 đạt 719,522 tỷ đồng (vượt 13,36% chỉ tiêu), thu ngân sách địa phương đạt 480,306 tỷ đồng.
   • Hiện trạng giáo dục: Hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học và THCS từ năm 2000. Đội ngũ cán bộ quản lý đạt chuẩn, mỗi trường có 1 Hiệu trưởng và 2 Phó Hiệu trưởng. Đội ngũ giám thị tại 10 trường THCS công lập tuy nhiệt tình nhưng phần lớn là giáo viên kiêm nhiệm, giáo viên lớn tuổi chờ hưu, hoặc nhân viên chưa qua đào tạo nghiệp vụ quản lý học sinh.
2. Thiết kế công cụ và tổ chức khảo sát: Sử dụng bộ câu hỏi khảo sát được mã hóa định lượng với các thang đo quy ước:
   • Thang đo mức độ cần thiết: 1 - Rất cần thiết; 2 - Bình thường; 3 - Không cần thiết.
   • Thang đo mức độ hiệu quả: 4 - Rất hiệu quả; 3 - Hiệu quả; 2 - Ít hiệu quả; 1 - Không hiệu quả.
   • Thang đo mức độ năng lực: 4 - Rất thành thạo; 3 - Thành thạo; 2 - Ít thành thạo; 1 - Không thành thạo.
3. Các khía cạnh thực trạng được phân tích:
   • Nhận thức của Ban giám hiệu và giám thị về sự cần thiết và vai trò của giám thị trong nhà trường.
   • Nguồn gốc nghề nghiệp và công việc giám thị đã làm trước khi nhận nhiệm vụ hiện tại.
   • Tình hình thực hiện các nhiệm vụ quản lý học sinh theo phân công.
   • Thực trạng áp dụng và mức độ hiệu quả của các biện pháp xử lý vi phạm học sinh.
   • Đánh giá năng lực chuyên môn, phẩm chất và tính cách thực tế của đội ngũ giám thị.
   • Các nguyên nhân dẫn đến hạn chế: thiếu văn bản pháp lý cấp Bộ về chức danh giám thị, thiếu chương trình bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ định kỳ, chế độ chính sách chưa thỏa đáng.
4. Hệ thống biện pháp đề xuất:
   • Căn cứ đề xuất: Dựa trên cơ sở lý luận quản lý giáo dục và các phát hiện từ khảo sát thực tế tại 10 trường THCS Quận 6.
   • Nội dung các biện pháp:
     • Tác động nâng cao nhận thức của Ban giám hiệu, giáo viên và chính giám thị về vị trí pháp lý và vai trò giáo dục của công tác giám thị.
     • Nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ cho giám thị thông qua tập huấn kỹ năng sư phạm, kiến thức tâm lý lứa tuổi và phương pháp giải quyết tình huống kỷ luật.
     • Hoàn thiện cơ chế phối hợp hoạt động giữa giám thị với giáo viên chủ nhiệm, Đoàn - Đội, bảo vệ và cha mẹ học sinh.

Kết quả và đóng góp của khóa luận

Tổng hợp thông số khảo sát thực tiễn

Tiêu chí	Cán bộ quản lý (BGH)	Đội ngũ Giám thị	Tổng cộng
Số phiếu phát ra	-	-	70 phiếu
Số phiếu thu về hợp lệ	30 phiếu	35 phiếu	65 phiếu
Phỏng vấn sâu cá nhân	10 người	10 người	20 người
Địa bàn khảo sát	10 trường THCS công lập	10 trường THCS công lập	10 trường (Quận 6)
Thời gian khảo sát	10/2013 - 05/2014	10/2013 - 05/2014	Năm học 2013 - 2014

Kết quả nghiên cứu chính

1. Khẳng định tính cần thiết khách quan của đội ngũ giám thị: Nghiên cứu chỉ ra rằng bộ phận giám thị đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ Ban giám hiệu và giáo viên chủ nhiệm duy trì kỷ cương học đường. Sự hiện diện thường trực của giám thị trong các khung giờ sinh hoạt chung, giờ ra chơi và lúc giáo viên vắng mặt giúp ngăn ngừa kịp thời các biểu hiện bạo lực học đường và tệ nạn xâm nhập.
2. Nhận diện khoảng trống thể chế và cơ cấu nhân sự: Khóa luận làm rõ tính chất tự phát trong tuyển dụng giám thị tại 10 trường THCS công lập Quận 6. Đội ngũ này hình thành chủ yếu từ các nguồn chuyển ngạch nội bộ (giáo viên dôi dư, giáo viên sức khỏe yếu hoặc gần tuổi hưu) chứ không qua đào tạo nghiệp vụ quản lý chuyên biệt.
3. Chỉ ra bất cập trong áp dụng các biện pháp quản lý: Trong xử lý vi phạm của học sinh, giám thị có xu hướng thiên về biện pháp hành chính, áp đặt hoặc xử lý mang tính kinh nghiệm cá nhân; phương pháp tâm lý - giáo dục và biện pháp kích thích tích cực chưa được áp dụng đồng bộ, dẫn đến hiệu quả giáo dục hành vi chưa cao.

Đóng góp của khóa luận

• Về mặt lý luận: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý giáo dục áp dụng riêng cho công tác giám thị trường THCS; xác lập rõ cấu trúc chức năng, 16 nhiệm vụ trọng tâm và hệ thống quyền hạn của giám thị trong môi trường phổ thông.
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp bức tranh thực trạng tại Quận 6 trong năm học 2013 - 2014; đưa ra luận cứ thực tiễn để kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo xem xét công nhận chức danh nghề nghiệp giám thị trong khung biên chế chính thức của trường học.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế mới dừng lại ở 10 trường THCS công lập trên địa bàn Quận 6, TP.HCM trong khuôn khổ năm học 2013 - 2014. Các dữ liệu khảo sát chưa bao quát các trường ngoài công lập hoặc các địa bàn quận/huyện có đặc thù kinh tế - xã hội khác biệt.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu so sánh công tác quản lý của giám thị giữa các mô hình trường công lập và tư thục; khảo sát mở rộng ở các bậc học khác (Tiểu học, THPT) trên địa bàn toàn thành phố để đề xuất khung chuẩn năng lực nghề nghiệp đồng bộ cho giám thị.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Quản lý giáo dục, Tâm lý học sư phạm: Tham khảo khung lý thuyết, công cụ thiết kế bảng hỏi và phương pháp điều tra thực trạng quản lý học sinh ở cấp THCS.
• Cán bộ quản lý trường phổ thông (Ban giám hiệu): Sử dụng các mô tả về nhiệm vụ, thẩm quyền và phương pháp quản lý tại Chương 1 để xây dựng quy chế hoạt động nội bộ cho phòng giám thị tại cơ sở.
• Cơ quan quản lý giáo dục (Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo): Có thêm căn cứ khoa học và số liệu thực tế phục vụ việc xây dựng chế độ làm việc và chính sách bồi dưỡng cho nhân viên giám thị trường học.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận được triển khai khảo sát tại những trường THCS cụ thể nào?
Khóa luận khảo sát tại 10 trường THCS công lập thuộc Quận 6, TP.HCM: THCS Phú Định, THCS Hậu Giang, THCS Lam Sơn, THCS Đoàn Kết, THCS Văn Thân, THCS Bình Tây, THCS Phạm Đình Hổ, THCS Hoàng Lê Kha, THCS Nguyễn Văn Luông và THCS Nguyễn Đức Cảnh.

2. Mẫu khảo sát thực tế của đề tài gồm bao nhiêu người và thuộc những đối tượng nào?
Tổng số phiếu phát ra là 70, thu về 65 phiếu hợp lệ; bao gồm 30 phiếu từ Cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng) và 35 phiếu từ Đội ngũ Giám thị thuộc 10 trường THCS trên. Ngoài ra, tác giả phỏng vấn sâu cá nhân 20 người (10 cán bộ quản lý và 10 giám thị).

3. Giám thị có quyền hạn và nhiệm vụ tham gia giảng dạy chuyên môn hay không?
Theo quy định được khóa luận tổng hợp, căn cứ vào nhu cầu thực tế của nhà trường, Ban giám hiệu có thể phân công giám thị tham gia giảng dạy theo đúng trình độ chuyên môn đào tạo, nhưng thời lượng không được vượt quá 2 tiết/tuần.

4. Khóa luận sử dụng các thang đo định lượng nào trong phiếu điều tra bảng hỏi?
Phiếu hỏi sử dụng các thang đo mã hóa số liệu cụ thể:

• Thang đo mức độ cần thiết: 1 - Rất cần thiết; 2 - Bình thường; 3 - Không cần thiết.
• Thang đo mức độ hiệu quả: 4 - Rất hiệu quả; 3 - Hiệu quả; 2 - Ít hiệu quả; 1 - Không hiệu quả.
• Thang đo mức độ thành thạo năng lực: 4 - Rất thành thạo; 3 - Thành thạo; 2 - Ít thành thạo; 1 - Không thành thạo.

5. Điểm nghẽn lớn nhất về mặt thể chế đối với đội ngũ giám thị được nêu trong văn bản là gì?
Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa đưa chức danh giám thị vào khung biên chế chính thức của trường phổ thông; chế độ đãi ngộ chưa rõ ràng và đa số cán bộ làm công tác này chưa qua đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý học sinh.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Châu Lưu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý học sinh và vai trò của đội ngũ giám thị trong trường trung học cơ sở. Thông qua khảo sát thực nghiệm tại 10 trường THCS công lập Quận 6 (TP.HCM) năm học 2013 - 2014, công trình đã phản ánh rõ tính cấp thiết của vị trí giám thị đi liền với những hạn chế về tính chất tuyển dụng tự phát và thiếu hụt đào tạo nghiệp vụ. Hệ thống biện pháp được đề xuất mang tính khả thi, góp phần nâng cao năng lực quản lý nền nếp học đường và cung cấp luận cứ thực tiễn để hoàn thiện chính sách nghề nghiệp cho đội ngũ giám thị trường học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CONG TAC QUAN LÝ HỌC SINH CUA DOI NGŨ GIÁM THỊ Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Lịch sử nghiên cứu van đề Trước 1975, nước ta có hai hệ thống giáo dục khác nhau. Ở miễn Bắc, giáo dục được tổ chức chủ yếu theo mô hình của Liên X6 cũ với hệ thong giảo dục mười năm. Ở miễn Nam, giáo dục được tổ chức theo m6 hình phương Tây chủ yếu theo mô hình của Pháp va một phan được cải tiễn theo mô hình của Mỹ.

Ở giai đoạn nảy, hệ thông trường học được mở khắp nơi từ thôn, xã đến nhiều huyện, tỉnh. Phan lớn trường học là cơ sở công lập, được chia ra nhiều lớp và mỗi lớp có hơn bốn mươi học sinh. Cho nên, các trường luôn được chính quyền tuyển dụng va bé nhiệm hiệu trưởng, giám thị va thay giáo đến dé dạy học sinh, trông coi sinh hoạt và quản lí học sinh ở trường. [8, trl81] Ngay từ những năm sau 1975, đất nước phải đỗi diện với những hậu quả nặng né do chiến tranh dé lại, toan dân ra sức xây dựng chính quyển thông nhất và khôi phục kinh tế, văn hỏa.

Những khó khăn về kinh tế xã hội đã tác động trực tiếp đến nên giáo dục của nước ta, dẫn đến sự xuống cấp của hệ thong nha trường, quy mô giáo duc giảm sút, số học sinh đến trường chững lại hoặc giảm đi, tỉ lệ học sinh bỏ học nhiều. Đời sống của giáo viên hết sức khó khăn, thiểu thốn. Các trường học ở giai đoạn này cũng không có nhu cầu tuyển dụng thêm các giáo viên. Hiện tượng giáo viên phô thông bỏ nghề ngày cảng tăng.

Vì vậy lực lượng giảm thị ở giai đoạn nay là không can thiết va it được tuyên dụng ở các trường phố thông. [8, tr203] Đến nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế và xã hội, hệ thông giáo dục Việt Nam đã đa dạng hóa vẻ loại hình, phương thức và nguồn lực, từng bước hòa nhập với xu thé chung của giáo dục thé giới. Trước sự đa dạng hóa ve các loại hình trường học va dé đạt được mục tiêu giáo dục trong công tác quản lí cũng như giảng dạy, các trường đã tăng cường, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí, đội ngũ giáo viên. Trong đó không thê thiếu đội ngũ giảm thị, một trong những bộ phận hỗ trợ rất nhiêu cho giáo viên chủ nhiệm và nhà trường trong việc theo dõi quản lý học sinh.

Phần lớn các trường tự tuyển dụng va chủ động dé xuất chức danh giám thị nên đội ngũ giảm thị trường học còn mang tinh chat tự phat. Trước yêu cau thực tế, các trường đã tự soạn ra quy định tạm thời về nhiệm vụ, quyền hạn của công tác giám thị trong nhà trường pho thông va phân lớn giám thị là các giáo viên đương nhiệm hoặc hiệu phó lao động đã thai chức hay một nhẫn viên ở quận giảm biên về trưởng. Tuy nhiên vị trí chức nang, vai trò nhiệm vụ của giám thị chưa được các cơ quan các cấp nghiên cứu thấu đáo mặc dù công việc quan trọng. Dé quản li công tác giám thi, đòi hỏi Hiệu trưởng nha trường dựa vào các văn ban qui định của ngành va vận dụng hiểu biết của minh trong công tác giáo dục, dé quy định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của giám thị, khi chưa có van bản hướng dẫn công tác giám thị.

Và đây cũng là cơ sở dé giám thị phát huy vai trò và thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ và quyên hạn của minh tại trường học. Công tác giám thị đã được triển khai nhiều năm nhưng chỉ được quy định trong một số văn bản nội hộ. Nhưng, cho đến nay, Bộ Giáo dục và Đảo tạo vẫn chưa xác định chức danh giám thị trong khung biên chế trường học, chế độ đãi ngộ đối với người làm công tác giám thị cũng không rõ rang, việc tuyển dụng người vào làm công tác này vì thế gặp nhiều khó khăn. Việc nghiên cứu về công tác giám thị chỉ giới hạn ở những bai bao, thông tin trên mạng.

Va gan đây nhất, công tác của người giảm thị đã được Tiên sĩ Nguyễn Thị Bich Hồng (Giảng viên Khoa Tâm lý giáo dục - DH Sư phạm TP.HCM) nghiên cứu trong đẻ tai “Thực trang nang lực đội ngũ giảm thị trường trung học pho thông tại thanh pho Hỗ Chi Minh”. Một số khái niệm liên quan đến đề tài 1.1, Quản lý Quản ly la một dạng hoạt động đặc biệt quan trọng của con người. Quản lý chứa đựng nội dung rộng lớn, đa dạng phức tạp vả luôn vận động, bien đổi, phát triển. Vì vậy, khi nhận thức về quản lý, có nhiều cách tiếp cận va quan niệm khác nhau.

Sau đây là một số khái niệm tiêu biểu: Theo từ điển Tiếng Việt căn bản: “Quản lý là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. Taylor: “Quan lý là biết được chính xác điều bạn muon người khác lam, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoan thành công việc một cách tốt nhất vả rẻ nhất ”, [13, tr.Taylor nhắn mạnh quản lý trên phương diện mục tiêu của quản lý. Hoạt động quản lý chỉ diễn ra khi bạn biết chính xác các hành động đó diễn ra nhằm đạt mục đích gì? Và nó được thực hiện như thể nảo? Trong tác phẩm Các Mác va Anghen; Toản tập, NXB Chính trị quốc gia 1995 Mác đã phát biểu: “Tat cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nao tiễn hành trên quy mô tương đổi lớn thì it nhiều cũng can tới sự lãnh đạo” [2, tr. Như vậy Mac vi vai trò lãnh đạo như cai đường ray đảm bảo cho đoàn tau đi đúng hướng.

Theo Harold Koontz: “Quản lý là một hoạt động thiết yêu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực cả nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm. Mục tiêu của mọi nha quản lý là nhằm hình thành một môi trường mả trong đỏ con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tien bạc, vat chất va sự bat mãn của cá nhân it nhất”.33] Theo các nha Tâm ly học: “Quan lý là hoạt động đặc biệt của con người trong xã hội, một hoạt động rat phức tạp và đa dạng. Đỏ là sự tác động toan diện vào một nhóm người, một tập thể người, điều khiển họ hoạt động nhằm đạt tới mục đích nhất định đã được dé ra từ trước”.39] Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến”.14] Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ thì cho rằng: “Quản lý là một quá trình định hướng, quả trình có mục tiêu. Quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thong nhằm đạt được mục tiêu nhất định.

Những mục tiêu nảy đặc trưng cho trạng thai mới của hệ thong mà người quản lý mong muốn”. Hai tác giả đã dé cao vai trò của người lam công tác quản lý. Đây là quá trình định hướng cho cả hệ thống được quản lý đi theo mục tiêu đã đề ra trước đó. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tai lực) trong và ngoài tô chức (chủ téu là nội lực) một cách tôi uu nhằm đạt mục dich của tổ chức với hiệu qua cao nhất”.15] Qua cách hiểu trên thì hoạt động quản lý có sự hiện diện của các yếu ta: - Chủ thể quản lý: Là tác nhãn tạo ra các hoạt động quản lý.

Chủ thé luôn là con người hoặc tổ chức. Chủ thé quản lý tác động lên doi tượng quản lý bằng các công cụ với những phương pháp thích hợp theo những nguyên tắc nhất định. - Đối tượng quản lý: Tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ the quản lý. Tùy theo từng loại đối tượng khác nhau ma người ta chia thành các dạng quản lý khác nhau, - Khách thể quản lý: Chịu sự tác động hay nhiều sự điều chỉnh từ chủ thé quản lý, đó là hành vi của con người, các quá trình xã hội.

- Mục tiêu quản lý: La cái đích cần đạt tới tại một thời điểm nhất định do chủ thể quản lý định trước. Đây là căn cứ để chủ thể quản lý thực hiện các tác động quản ly cũng như lựa chọn các phương pháp quản lý thích hợp. Khi xem xét hoạt động quản lý trong mỗi quan hệ gữa chủ thể quản lý và khách thé quản ly, chúng ta có thé mô hình hóa hoạt động quản lý như Sau: Từ những khái niệm trên chúng ta có thé nói: lũ Quản lý là sự tác động có chủ định của nhà quản lý tới những đổi tượng được quản lý nhằm định hướng, điều tiết các hoạt động của đổi tượng đó để đạt được mục tiêu một cách tôi ưu nhất. Quản ly là hoạt động có y thức của con người nhằm định hướng, to chức, sử dụng các nguồn lực va phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả Như vậy, khái niệm quản lý có thể được hiểu: Quản lý là một quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thé quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung.

Quản lý giáo duc Hình thức quản lý giáo dục đã xuất hiện rất sớm trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, tùy vào mỗi hình thái xã hội nhất định mà khái niệm này được biểu đạt dưới các hình thức khác nhau. Dù biểu hiện ở dạng nao thì cau trúc của quản lý giáo dục cũng gồm 3 thành phần chính sau: chủ thể quản lý, đỗi tượng quản lý, mục tiêu quản lý. Trong đó chủ thể quản lý đóng vai trò quyết định đến hai yếu tổ còn lại. Trong quá trình quản lý chủ thể luôn luôn tác động lên đối tượng nhằm điều chỉnh mục tiêu quản lý cho phù hợp với mục đích ban đầu đã dé ra.

Quản lý giáo dục cũng như quản lý xã hội là hoạt động có ý thức của con người nhằm theo đuổi những mục đích của mình. Quản lý giáo dục là một khoa học quản lý chuyển ngành, được nghiên cứu trên nên tảng của khoa học quản lý nói chung. Giống như khái niệm “quản lý” đã trình bay ở trên, khái niệm “quản lý giáo dục” cũng có nhiều quan niệm khác nhau. Xét ở cấp vĩ mô, cấp quản lý một nén/hé thông giáo dục: Theo D.