Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở một số trường tiểu học công lập quận bình tân thành phố hồ chí minh

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục nghiên cứu quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực tại trường tiểu học công lập quận Bình Tân, TP.HCM.

• Tác giả: Trần Thị Thanh Quyên
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Xuân Hướng
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Lí Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lí Hoạt Động Vận Dụng Các Phương Pháp Dạy Học Tích Cực Tại Trường Tiểu Học Công Lập Quận Bình Tân, TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cám ơn
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các hình và biểu đồ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lí nhà trường
• 1.2.2. Phương pháp dạy học
• 1.2.3. Phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học
• 1.2.4. Vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học
• 1.2.5. Quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học
• 1.3. Hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học
• 1.3.1. Vai trò, vị trí của trường tiểu học
• 1.3.2. Mục tiêu hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.3.3. Nội dung hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.3.4. Hình thức hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.3.5. Kiểm tra, đánh giá hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.3.6. Điều kiện hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.4. Quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở tiểu học
• 1.4.1. Mục tiêu quản lí
• 1.4.2. Chức năng quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 1.5.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.5.2. Các yếu tố khách quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC CÔNG LẬP QUẬN BÌNH TÂN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Giới thiệu về địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Khái quát về vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.1.2. Về tình hình giáo dục tiểu học trên địa bàn quận Bình Tân
• 2.2. Tổ chức nghiên cứu thực trạng tại một số trường tiểu học công lập quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.1. Đối tượng và địa bàn nghiên cứu
• 2.2.2. Mục tiêu khảo sát nghiên cứu
• 2.2.3. Nội dung khảo sát nghiên cứu
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát nghiên cứu
• 2.3. Thực trạng hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học cực tại một số trường tiểu học công lập quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3.1. Thực trạng về mục tiêu hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.3.2. Thực trạng về nội dung hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.3.3. Thực trạng về hình thức hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.3.4. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.3.5. Thực trạng về điều kiện hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.4. Thực trạng quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy tích cực tại một số trường tiểu học công lập quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.1. Nhận thức về tầm quan trọng của quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.4.2. Thực trạng về lập kế hoạch hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.4.3. Thực trạng về tổ chức hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.4.4. Thực trạng về chỉ đạo hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.4.5. Thực trạng về kiểm tra hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.6. Đánh giá chung thực trạng quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 2.6.1. Thách thức
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN BÌNH TÂN, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Cơ sở lí luận và thực tiễn
• 3.1.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện và đồng bộ
• 3.1.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu quả
• 3.2. Một số biện pháp quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực ở một số trường tiểu học quận Bình Tân, thành phố Hồ Chí Minh
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về quản lí hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng công tác lập kế hoạch hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực theo hướng tạo cơ chế, tạo động lực
• 3.2.4. Biện pháp 4: Đổi mới chỉ đạo thực hiện kế hoạch vận dụng các phương pháp dạy học tích cực
• 3.2.5. Biện pháp 5: Kiểm tra hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực theo hướng mục tiêu
• 3.3. Mối liên hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực

Quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân, TP.HCM là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Quản lý hoạt động này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn phát triển năng lực học sinh. Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như dạy học theo dự án, dạy học giải quyết vấn đề, hay dạy học theo nhóm nhỏ đã được chứng minh là hiệu quả trong việc khuyến khích sự tham gia của học sinh. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy rằng việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong công tác quản lý giáo dục. Theo đó, cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

1.1. Tầm quan trọng của phương pháp dạy học tích cực

Phương pháp dạy học tích cực đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển năng lực học sinh. Nó không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho cuộc sống. Việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực giúp học sinh hình thành tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề. Theo nghiên cứu của Trần Thị Hương (2012), dạy học tích cực 'chi phối đến tất cả các yếu tố của hoạt động dạy học như mục tiêu, nội dung, phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học'. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một quản lý hoạt động hiệu quả để phát huy tối đa lợi ích của các phương pháp này.

II. Thực trạng quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực

Thực trạng quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Nhiều giáo viên vẫn còn sử dụng phương pháp dạy học truyền thống, dẫn đến việc học sinh không được khuyến khích tham gia tích cực vào quá trình học tập. Theo khảo sát, chỉ có một tỷ lệ nhỏ giáo viên thực hiện các phương pháp dạy học tích cực một cách thường xuyên. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của phương pháp dạy học tích cực. Bên cạnh đó, việc quản lý giáo dục cũng cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp này.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực. Các yếu tố chủ quan như nhận thức của giáo viên, sự hỗ trợ từ ban giám hiệu và điều kiện cơ sở vật chất đều có tác động lớn đến hiệu quả của việc áp dụng các phương pháp này. Ngoài ra, các yếu tố khách quan như chính sách giáo dục, chương trình giảng dạy và sự thay đổi trong nhu cầu xã hội cũng ảnh hưởng đến việc quản lý giáo dục. Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, từ giáo viên đến ban giám hiệu và các cơ quan quản lý giáo dục.

III. Biện pháp quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực, cần thực hiện một số biện pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao nhận thức của giáo viên về tầm quan trọng của việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Thứ hai, xây dựng kế hoạch hoạt động rõ ràng và cụ thể cho việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực. Thứ ba, tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để giáo viên có cơ hội trao đổi kinh nghiệm và học hỏi từ nhau. Cuối cùng, cần có cơ chế kiểm tra, đánh giá thường xuyên để theo dõi và điều chỉnh hoạt động dạy học. Những biện pháp này sẽ giúp cải thiện tình hình quản lý giáo dục tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân.

3.1. Nâng cao nhận thức và đào tạo giáo viên

Nâng cao nhận thức về quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực là một trong những biện pháp quan trọng. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng cho giáo viên về các phương pháp dạy học mới, giúp họ hiểu rõ hơn về lợi ích và cách thức áp dụng các phương pháp này trong giảng dạy. Việc này không chỉ giúp giáo viên tự tin hơn trong việc thực hiện các phương pháp dạy học tích cực mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh. Theo đó, giáo viên sẽ có khả năng phát huy tối đa năng lực của học sinh, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang thúc đẩy sự thay đổi căn bản trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc tế và Việt Nam. Theo Nghị quyết 29-NQ/TW năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chỉ thị số 16/CT-TTg năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ, đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học là nhiệm vụ chiến lược hàng đầu. Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng, giữ vai trò quyết định trong việc hình thành phẩm chất, năng lực tự học và tư duy sáng tạo suốt đời cho học sinh. Tuy nhiên, trong thực tế quản lý giáo dục, nhiều trường tiểu học vẫn duy trì phương pháp truyền thụ một chiều, khiến tỷ lệ học sinh chủ động tương tác trong giờ học chưa đạt mức kỳ vọng.

Nghiên cứu của tác giả Trần Thị Thanh Quyên được thực hiện từ tháng 9 năm 2018 đến tháng 3 năm 2020 nhằm giải quyết bài toán quản lý hoạt động vận dụng các phương pháp dạy học tích cực tại hệ thống trường tiểu học công lập thuộc địa bàn quận Bình Tân, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh với 10 phường trực thuộc, kéo theo áp lực gia tăng dân số cơ học và sĩ số lớp học cao.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng trên 4 chức năng chính gồm lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khả thi. Luận văn đóng góp khung giải pháp đồng bộ, hướng đến mục tiêu nâng cao trên 85% hiệu suất vận dụng các phương pháp dạy học tiên tiến và tối ưu hóa 100% các nguồn lực giáo dục của nhà trường trong giai đoạn đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại và lý luận dạy học tích cực. Tác giả vận dụng mô hình 4 chức năng quản lý cốt lõi của Harold Koontz năm 1994 và khung lý thuyết quản lý trường học của Giáo sư Trần Kiểm năm 2012, bao gồm: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá. Bên cạnh đó, đề tài tích hợp triết lý giáo dục với 4 trụ cột của UNESCO gồm học để biết, học để làm, học để chung sống và học để tự khẳng định.

Hệ thống khái niệm công cụ trong luận văn được chuẩn hóa dựa trên 5 thuật ngữ trọng tâm:

• Quản lý nhà trường: Sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.
• Phương pháp dạy học: Cách thức tương tác, phối hợp khoa học giữa giáo viên và học sinh nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học theo định hướng phát triển năng lực.
• Phương pháp dạy học tích cực: Hệ thống các phương pháp giáo dục lấy người học làm trung tâm, khơi dậy tính tự giác, tư duy phản biện và khả năng khám phá của học sinh.
• Vận dụng phương pháp dạy học tích cực: Quá trình chuyển hóa tri thức lý luận vào thực tế giảng dạy thông qua các mô hình như Dạy học giải quyết vấn đề, Bàn tay nặn bột theo Công văn 3535/BGDĐT-GDTrH năm 2013, Dạy học theo dự án, Giáo dục STEM và phương pháp Mĩ thuật Đan Mạch theo Công văn 2070/BGDĐT-GDTH năm 2016.
• Quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực: Tập hợp các tác động quản trị của Ban Giám hiệu nhằm thiết lập môi trường, cơ chế, nguồn lực và định hướng chuyên môn để giáo viên thực hiện giảng dạy đổi mới hiệu quả.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu lý luận, phương pháp nghiên cứu thực tiễn và phương pháp thống kê toán học. Nghiên cứu thực tiễn được triển khai qua bảng hỏi khảo sát định lượng, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và quan sát thực tế hồ sơ chuyên môn, giáo án, biên bản dự giờ tại các trường tiểu học công lập trên địa bàn quận Bình Tân từ năm học 2018-2019 đến năm học 2019-2020.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 185 khách thể, trong đó có 25 cán bộ quản lý là Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng và 160 giáo viên trực tiếp đứng lớp. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao giữa các khối lớp 1 đến lớp 5 và giữa các trường có quy mô cơ sở vật chất khác nhau.

Toàn bộ dữ liệu thu thập được mã hóa và xử lý bằng phần mềm thống kê chuyên ngành SPSS phiên bản 16.0. Các kiểm định thống kê bao gồm đánh giá độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (tất cả các nhóm biến đều đạt độ tin cậy trên 0.80), tính điểm trung bình (thang đo Likert 5 mức độ từ 1.00 đến 5.00), độ lệch chuẩn và kiểm định sự khác biệt t-test. Lý do lựa chọn SPSS 16.0 nhằm đảm bảo tính chuẩn xác, khách quan và minh bạch trong việc lượng hóa các chỉ số quản lý sư phạm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực trạng tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, mức độ nhận thức về tầm quan trọng của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực được đánh giá rất cao. Điểm trung bình nhận thức của cán bộ quản lý đạt 4.42/5.00 và giáo viên đạt 4.31/5.00. Hơn 88% giáo viên đồng thuận rằng đổi mới phương pháp là yếu tố then chốt giúp học sinh tự tin và sáng tạo.

Thứ hai, tồn tại sự chênh lệch rõ rệt giữa nhận thức và mức độ thực thi các phương pháp dạy học cụ thể. Trong khi phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ và cải tiến phương pháp truyền thống đạt điểm trung bình thực hiện ở mức khá (dao động từ 3.85 đến 4.10), thì các phương pháp hiện đại như Dạy học theo dự án chỉ đạt điểm trung bình 3.28 và Giáo dục STEM đạt 3.15. Tỷ lệ giáo viên thường xuyên tổ chức các tiết học trải nghiệm thực tế chỉ chiếm khoảng 34.5%.

Thứ ba, các chức năng quản lý của Ban Giám hiệu được triển khai nhưng chưa đồng đều. Khâu lập kế hoạch đạt điểm trung bình 3.92/5.00 và chỉ đạo thực hiện đạt 3.88/5.00. Tuy nhiên, khâu kiểm tra và đánh giá hoạt động đổi mới theo chuẩn đầu ra chỉ đạt mức trung bình 3.42/5.00, thiếu các tiêu chí định lượng minh bạch.

Thứ tư, điều kiện đảm bảo thực hiện còn gặp nhiều rào cản. Có 78.5% giáo viên phản ánh áp lực sĩ số lớp học quá đông (bình quân 45 đến 50 học sinh/lớp) và 68.2% ý kiến cho rằng thiếu thốn trang thiết bị tương tác hiện đại gây trở ngại lớn cho việc tổ chức hoạt động học tập linh hoạt.

Thảo luận kết quả

Khoảng cách giữa nhận thức cao và mức độ ứng dụng thực tế chưa tương xứng bắt nguồn từ cả nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan. Về mặt khách quan, đặc thù địa bàn quận Bình Tân là nơi tập trung nhiều khu công nghiệp với lượng dân di biến động lớn, khiến mạng lưới trường lớp chịu tải cao và quỹ thời gian dành cho từng cá nhân học sinh bị thu hẹp. Về mặt chủ quan, một bộ phận giáo viên còn e ngại rủi ro cháy giáo án khi triển khai các phương pháp đòi hỏi tính mở như Bàn tay nặn bột hay Dạy học dự án.

Khi đối chiếu với nghiên cứu của Trần Văn Quang năm 2015 tại Đà Nẵng và Lê Thu Hằng năm 2018 tại Hà Nội, thực trạng quản lý tại quận Bình Tân cho thấy điểm tương đồng về việc khâu kiểm tra đánh giá thường mang tính hành chính hóa hơn là hỗ trợ phát triển chuyên môn. Điểm khác biệt nằm ở mức độ sẵn sàng ứng dụng công nghệ thông tin của giáo viên Thành phố Hồ Chí Minh cao hơn 15% so với mức trung bình chung, nhưng lại bị hạn chế bởi mật độ học sinh trong phòng học.

Dữ liệu khảo sát có thể được trực quan hóa qua biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện của từng phương pháp dạy học. Biểu đồ này làm nổi bật khoảng hụt gần 1.0 điểm ở nhóm phương pháp STEM và Dạy học dự án. Đồng thời, bảng phân phối tần số về các yếu tố cản trở sẽ minh chứng rõ nét vai trò chi phối của sĩ số lớp học và cơ chế thi đua khen thưởng trong quản trị nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát thực tiễn, luận văn đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả vận dụng phương pháp dạy học tích cực tại các trường tiểu học:

1. Nâng cao nhận thức và tư duy đổi mới cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên: Hiệu trưởng chủ động tổ chức các diễn đàn chuyên đề định kỳ 1 lần/học kỳ, tuyên truyền sâu rộng các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mục tiêu đạt 100% cán bộ, giáo viên thông suốt quan điểm giáo dục lấy học sinh làm trung tâm trong giai đoạn 2020-2022.

2. Chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch hoạt động chuyên môn theo hướng linh hoạt: Ban Giám hiệu xây dựng kế hoạch năm học gắn liền với chỉ tiêu vận dụng phương pháp tích cực cụ thể cho từng khối lớp; phân bổ tối thiểu 20% thời lượng các môn Khoa học, Tự nhiên và Xã hội cho các bài học dự án và STEM; hoàn thành kế hoạch chi tiết trước ngày 30 tháng 8 hàng năm.

3. Tổ chức hoạt động dạy học theo cơ chế tạo động lực và phát huy tính tự chủ của tổ chuyên môn: Ban Giám hiệu phân quyền cho các tổ trưởng chuyên môn triển khai mô hình sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học 2 tuần/lần; xây dựng ngân hàng học liệu điện tử dùng chung; phân công giáo viên cốt cán kèm cặp giáo viên trẻ với tỷ lệ 1 kèm 1 nhằm nâng cao năng lực sư phạm.

4. Đổi mới phương thức chỉ đạo và huy động các nguồn lực hỗ trợ: Chỉ đạo lồng ghép ứng dụng công nghệ thông tin vào tối thiểu 60% các tiết dạy đổi mới; phối hợp chặt chẽ với Ban đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức xã hội theo Đề án 1286/ĐA-UBND của Ủy ban Nhân dân quận Bình Tân nhằm huy động nguồn lực tài chính trang bị thêm máy chiếu, bảng tương tác thông minh.

5. Cải tiến công tác kiểm tra, đánh giá theo chuẩn năng lực đầu ra: Hiệu trưởng ban hành bộ tiêu chí đánh giá giờ dạy tích cực gồm 10 tiêu chuẩn rõ ràng; chuyển đổi từ kiểm tra đột xuất mang tính giám sát sang tư vấn, hỗ trợ chuyên môn; thiết lập cơ chế thi đua khen thưởng với mức thưởng tăng 15% đến 20% cho các sáng kiến kinh nghiệm dạy học tích cực được nghiệm thu.

Khảo sát tính cần thiết và khả thi cho thấy cả 5 biện pháp đều đạt điểm trung bình rất cao, trong đó tính cần thiết đạt 4.56/5.00 và tính khả thi đạt 4.38/5.00.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Cán bộ quản lý trường tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Cung cấp khung công cụ quản trị 4 chức năng hoàn chỉnh và 5 biện pháp quản lý đã được kiểm chứng thực nghiệm, giúp lãnh đạo nhà trường tối ưu hóa quy trình chỉ đạo chuyên môn và nâng cao từ 20% đến 30% chất lượng giảng dạy thực tế.

2. Giáo viên tiểu học và Tổ trưởng chuyên môn: Cung cấp tài liệu hướng dẫn quy trình 5 bước thực hiện phương pháp Bàn tay nặn bột, Dạy học dự án và bài học STEM, giúp giáo viên tự tin thiết kế kế hoạch bài dạy phát triển năng lực học sinh và làm việc nhóm hiệu quả.

3. Chuyên viên quản lý tại các Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp bức tranh thực trạng chân thực về những khó khăn đặc thù tại các đô thị đông dân, làm căn cứ thực tiễn để xây dựng các chính sách bồi dưỡng giáo viên và phân bổ nguồn lực thiết bị dạy học giai đoạn 2020-2025.

4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng với phần mềm SPSS 16.0, bảng hỏi khảo sát chuẩn hóa và hệ thống trích dẫn lý luận vững chắc trong quản trị trường học.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao công tác quản lý phương pháp dạy học tích cực tại quận Bình Tân chịu áp lực lớn từ sĩ số lớp học? Theo số liệu khảo sát, có 78.5% giáo viên khẳng định sĩ số bình quân từ 45 đến 50 học sinh/lớp là thách thức lớn nhất. Mật độ lớp học đông khiến việc tổ chức không gian học tập nhóm, quản lý kỷ luật và hỗ trợ từng cá nhân học sinh gặp nhiều khó khăn, đòi hỏi nhà quản lý phải linh hoạt trong phân bổ thời lượng và sắp xếp bàn ghế thông minh.

2. Phương pháp dạy học tích cực nào đang được giáo viên áp dụng phổ biến và hiệu quả nhất? Kết quả thống kê cho thấy phương pháp dạy học theo nhóm nhỏ (điểm trung bình 4.12/5.00) và dạy học giải quyết vấn đề (điểm trung bình 3.95/5.00) được áp dụng phổ biến nhất. Các phương pháp này dễ dàng lồng ghép vào cấu trúc bài học hiện hành và không đòi hỏi quá nhiều chi phí vật tư thí nghiệm như STEM hay dự án.

3. Đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học mang lại lợi ích gì cho việc quản lý? Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học giúp chuyển trọng tâm từ việc nhận xét, đánh giá người dạy sang quan sát và phân tích hoạt động học của học sinh. Biện pháp này giúp tăng tính hợp tác giữa các giáo viên, giảm 40% áp lực tâm lý khi dự giờ và tạo môi trường học tập chuyên môn liên tục trong nhà trường.

4. Kết quả khảo sát tính cần thiết và khả thi của 5 biện pháp đề xuất đạt mức độ nào? Khảo sát lấy ý kiến từ 185 cán bộ quản lý và giáo viên cho thấy tính cần thiết của 5 biện pháp đạt điểm trung bình 4.56/5.00 (mức rất cần thiết) và tính khả thi đạt 4.38/5.00 (mức khả thi cao). Kết quả này khẳng định các giải pháp được xây dựng bám sát thực tế và có khả năng ứng dụng ngay vào các trường tiểu học.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học tích cực được thể hiện ra sao? Ứng dụng công nghệ thông tin đóng vai trò là phương tiện đòn bẩy. Luận văn chỉ ra việc xây dựng kho học liệu điện tử dùng chung và ứng dụng các phần mềm tương tác giúp giáo viên tiết kiệm 25% thời gian soạn bài, đồng thời tăng tính trực quan, khơi gợi hứng thú học tập và nâng cao khả năng tiếp thu bài giảng của học sinh tiểu học.

Kết luận

• Luận văn của tác giả Trần Thị Thanh Quyên đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động vận dụng phương pháp dạy học tích cực ở bậc tiểu học theo tiếp cận hệ thống và chuẩn hóa 4 chức năng quản trị trường học.
• Đề tài phản ánh trung thực thực trạng giáo dục tại các trường tiểu học công lập quận Bình Tân thông qua bộ dữ liệu chuẩn mực từ 185 cán bộ quản lý và giáo viên được phân tích chuyên sâu trên phần mềm SPSS 16.0.
• Nghiên cứu chỉ rõ khoảng hụt giữa nhận thức tích cực (điểm trung bình trên 4.30) và mức độ thực thi các phương pháp giáo dục hiện đại như STEM, Dạy học dự án (điểm trung bình dưới 3.30) do rào cản sĩ số và trang thiết bị.
• Hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý do tác giả đề xuất đạt độ tin cậy và khả thi cao với điểm đánh giá trên 4.38/5.00, mang lại giải pháp tháo gỡ khó khăn trực tiếp cho các nhà trường đô thị.
• Định hướng tiếp theo trong giai đoạn 2020-2025 cần tập trung đồng bộ hóa chính sách đầu tư cơ sở vật chất theo Đề án 1286/ĐA-UBND quận Bình Tân và triển khai tập huấn chuyên sâu Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; các nhà trường cần chủ động áp dụng ngay khung biện pháp này để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÍ LUẬN QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Ở MỘT SỐ TRƯỜNG TIỂU HỌC 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu trên thế giới Giáo dục song hành trong chiều dài lịch sử của nhân loại.

Lịch sử phát triển của giáo dục tương ứng và các hình thái phát triển của kinh tế xã hội – lịch sử khác nhau. Lịch sử phát triển xã hội trải qua thời kì công xã nguyên thủy, chiếm hữu nô lệ, chế độ phong kiến, chế độ tư bản chủ nghĩa và xã hội chủ nghĩa thì giáo dục cũng trải qua các thời kì tương ứng đó. Mỗi một thời kì nền giáo dục có những đặc điểm riêng. Trong quá trình phát triển của giáo dục kế thừa và liên tục phát triển theo nhu cầu thực tiễn của xã hội.

PPDH và quản lí PPDH cũng từng bước phát triển không ngừng để đáp ứng nhu cầu đó. PPDH ở thời kì công xã nguyên thủy, họ truyền thụ tri thức từ người biết cho người chưa biết. PPDH truyền thống ngày nay cũng được bắt nguồn từ thời kì này. Nhà giáo dục tiêu biểu trong thời kì chế độ chiếm hữu nô lệ Scorate (469-399 trước CN) đề xuất phương pháp dạy học đàm thoại.

Tư tưởng giáo dục của Democrite (460-370 trước CN) giáo dục kết hợp với lao động sản xuất. Thời cổ đại, Khổng Tử (551-470 trước CN) phương châm chính của ông là coi trọng suy nghĩ tích cực của học sinh, ông gởi mở để học trò tìm ra chân lí. Thời kì giáo dục tư sản (trước cách mạng tư sản Pháp 1789), nhà giáo dục J.A Comenxki (1592-1670) đưa ra một số nguyên tắc dạy học có giá trị. Trong đó nguyên tắc trực quan là quan trọng nhất.

Ông cho rằng trẻ tự tri giác về thế giới, qua qua đó phát huy tính tích cực học tập của trẻ.J (1712-1778) phương pháp dạy học của ông mang tính trực quan, đặc biệt coi trọng thí nghiệm. Ông quan niệm phải tôn trọng trẻ em, để trẻ tự do phát triển mọi mặt để trở thành con người làm chủ bản thân. Như vậy, trong thời kì này, các nhà giáo dục đã lấy học sinh làm trung tâm – một trong những nền tảng của dạy học tích cực. Một số nhà giáo dục tiểu biểu tư bản chủ nghĩa như ông Petxtalodi (1746- 9 1827), Dixtecvec (1790-1866), Usinxki (1824-1870) … là những bậc thầy của việc đổi mới trong dạy học.

Xu thế giáo dục ở các nước phát triển ngày nay là chú trọng sáng tạo và đổi mới. Các nhà giáo dục Mỹ từ những năm đầu thế kỉ XX đã xây dựng phương pháp dạy học dự án. Bên cạnh đó phương pháp giáo dục STEM bắt nguồn từ nước Mỹ. Ý tưởng ban đầu của trường Thiết kế Rhode Island dựa trên sự kết hợp các môn học Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ Thuật, và Toán học dần lan rộng ra các nước khác.

Ngòa ra một số tác giả nghiên cứu phương pháp giáo dục STEM như: “Thu hút người học đa dạng thông qua cơ hội giáo dục STEM”(2012) của đồng tác giả Howard-Brown, B.; “Tích hợp STEM trong giáo dục K-12” của tác giả Honey, M.Những nghiên cứu đã mở ra những định hướng về phương pháp dạy học tích hợp các môn học và phát triển định hướng nghề nghiệp cho HS.(1985) quản lí trong nhà trường là chủ thể quản lí lên tất cả các mặt trong đời sống nhà trường để đảm bảo sự vận hành tối ưu xã hội – kinh tế và tổ chức sư phạm trong quá trình dạy học để giáo dục thế hệ đang lớn. Như vậy, quản lí trong nhà trường bao gồm quản lí dạy học và đặc biệt hơn nữa là quản lí dạy học tích cực.