Quản Lý Hoạt Động Tự Học Của Học Sinh Tại Trường Trung Học Cơ Sở Mông Ân

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân, huyện Bình Gia, Lạng Sơn.

• Tác giả: Hà Thị Dung
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Tự Học Của Học Sinh Trường Trung Học Cơ Sở Mông Ân
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ HỌC VÀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.2.1. Quản lý
• 1.3. Đặc điểm của học sinh trung học cơ sở
• 1.3.1. Đặc điểm tâm - sinh lý và đặc điểm quá trình nhận thức
• 1.4. Hoạt động tự học của học sinh trung học cơ sở
• 1.4.1. Đặc điểm tự học của học sinh trung học cơ sở
• 1.4.2. Vai trò của tự học
• 1.4.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tự học
• 1.5. Quản lý hoạt động tự học của học sinh trung học cơ sở
• 1.5.1. Bồi dưỡng động cơ tự học
• 1.5.2. Hướng dẫn học sinh lập kế hoạch tự học
• 1.5.3. Hướng dẫn học sinh xác định nội dung tự học
• 1.5.4. Bồi dưỡng phương pháp tự học
• 1.5.5. Hướng dẫn tổ chức các hình thức tự học
• 1.5.6. Xây dựng kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả tự học
• 1.5.7. Quản lý các điều kiện đảm bảo cho hoạt động tự học
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MÔNG ÂN HUYỆN BÌNH GIA
• 2.1. Khái quát về tình hình giáo dục ở trường trung học cơ sở Mông Ân
• 2.2. Định hướng phát triển giáo dục học sinh trung học cơ sở tại xã Mông Ân trong giai đoạn hiện nay
• 2.3. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.4. Tình hình giáo dục ở trường trung học cơ sở Mông Ân
• 2.5. Thực trạng hoạt động tự học của học sinh trung học cơ sở Mông Ân
• 2.5.1. Nhận thức của học sinh về vai trò và ý nghĩa của tự học
• 2.5.2. Lập kế hoạch tự học và sử dụng thời gian tự học của học sinh
• 2.5.3. Nội dung tự học
• 2.5.4. Sử dụng các phương pháp tự học
• 2.5.5. Hình thức tự học
• 2.5.6. Một số yếu tố ảnh hưởng đến việc tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân
• 2.6. Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân
• 2.6.1. Nhận thức của giáo viên về vai trò và ý nghĩa của tự học
• 2.6.2. Hướng dẫn học sinh lập kế hoạch tự học và thực hiện kế hoạch tự học
• 2.6.3. Hướng dẫn học sinh phương pháp tự học
• 2.6.4. Hướng dẫn học sinh xây dựng nội dung tự học
• 2.6.5. Bồi dưỡng động cơ tự học cho học sinh
• 2.6.6. Kiểm tra - đánh giá kết quả tự học
• 2.6.7. Điều kiện cơ sở vật chất đáp ứng cho việc tự học
• 2.6.8. Nhận xét chung
• 2.6.8.1. Những mặt mạnh
• 2.6.8.2. Những mặt còn hạn chế
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ MÔNG ÂN HUYỆN BÌNH GIA
• 3.1. Cơ sở đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân
• 3.2. Các nguyên tắc xây dựng biện pháp quản lý hoạt động tự học
• 3.2.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.2.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.2.4. Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững
• 3.2.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.3. Các biện pháp quản lý hoạt động tự học
• 3.3.1. Biện pháp thứ 1: Nâng cao nhận thức cho mọi lực lượng trong và ngoài nhà trường, đặc biệt cho học sinh trung học cơ sở, về tầm quan trọng của tự học trong quá trình đào tạo
• 3.3.2. Biện pháp thứ 2: Giúp đỡ cho học sinh trung học cơ sở hình thành kỹ năng lập kế hoạch tự học và tự học có hướng dẫn, có ý chí tự học, tự nghiên cứu
• 3.3.3. Biện pháp thứ 3: Định hướng, khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tạo động cơ để học sinh tự học, tự nghiên cứu
• 3.3.4. Biện pháp thứ 4: Hoàn thiện biện pháp quản lý trong nhà trường nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động tự học
• 3.3.5. Biện pháp thứ 5: Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ tốt kế hoạch học tập của học sinh
• 3.4. Mối liên quan giữa các biện pháp quản lý hoạt động tự học
• 3.5. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động tự học tại trường THCS Mông Ân

Quản lý hoạt động tự học là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục tại trường trung học cơ sở Mông Ân. Hoạt động tự học không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học mà còn tạo ra động lực học tập bền vững. Việc quản lý hiệu quả hoạt động tự học sẽ giúp học sinh hình thành thói quen học tập tích cực và nâng cao kết quả học tập.

1.1. Khái niệm và vai trò của hoạt động tự học

Hoạt động tự học được hiểu là quá trình học sinh tự tìm tòi, nghiên cứu và học tập một cách độc lập. Vai trò của hoạt động tự học rất quan trọng, nó không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy và sáng tạo.

1.2. Tình hình quản lý hoạt động tự học tại Mông Ân

Tình hình quản lý hoạt động tự học tại trường THCS Mông Ân hiện nay còn nhiều hạn chế. Nhiều học sinh chưa có ý thức tự giác trong việc học tập, dẫn đến kết quả học tập không cao. Cần có những biện pháp quản lý hiệu quả hơn để khắc phục tình trạng này.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động tự học tại trường THCS Mông Ân

Quản lý hoạt động tự học tại trường THCS Mông Ân đang đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ học sinh mà còn từ môi trường giáo dục và sự hỗ trợ của giáo viên.

2.1. Nhận thức của học sinh về tự học

Nhiều học sinh chưa nhận thức rõ vai trò của tự học trong quá trình học tập. Điều này dẫn đến việc các em không chủ động trong việc tìm kiếm kiến thức và phát triển bản thân.

2.2. Thiếu sự hỗ trợ từ giáo viên

Giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc hướng dẫn và hỗ trợ học sinh trong hoạt động tự học. Sự thiếu hụt này làm giảm hiệu quả của hoạt động tự học và ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh.

III. Phương pháp quản lý hoạt động tự học hiệu quả cho học sinh

Để nâng cao hiệu quả hoạt động tự học, cần áp dụng các phương pháp quản lý phù hợp. Những phương pháp này sẽ giúp học sinh phát triển kỹ năng tự học và nâng cao kết quả học tập.

3.1. Hướng dẫn lập kế hoạch tự học

Giáo viên cần hướng dẫn học sinh lập kế hoạch tự học rõ ràng và cụ thể. Kế hoạch này sẽ giúp học sinh có định hướng rõ ràng trong việc học tập và quản lý thời gian hiệu quả.

3.2. Tổ chức các hình thức tự học đa dạng

Cần tổ chức các hình thức tự học đa dạng như học nhóm, thảo luận, và nghiên cứu dự án. Những hình thức này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích học sinh tham gia.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hoạt động tự học

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động tự học đã mang lại nhiều kết quả tích cực tại trường THCS Mông Ân. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua điểm số mà còn qua sự phát triển toàn diện của học sinh.

4.1. Kết quả đạt được từ hoạt động tự học

Nhiều học sinh đã cải thiện đáng kể kết quả học tập sau khi áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động tự học. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc quản lý hiệu quả trong giáo dục.

4.2. Phản hồi từ học sinh và giáo viên

Phản hồi từ học sinh và giáo viên cho thấy sự hài lòng với các biện pháp quản lý mới. Học sinh cảm thấy tự tin hơn trong việc học tập và giáo viên cũng nhận thấy sự tiến bộ rõ rệt trong kết quả học tập của học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho hoạt động tự học

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc quản lý hoạt động tự học là rất cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THCS Mông Ân. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc cải thiện nhận thức của học sinh và tăng cường sự hỗ trợ từ giáo viên.

5.1. Đề xuất các biện pháp cải thiện

Cần đề xuất các biện pháp cải thiện nhận thức của học sinh về tự học và tăng cường sự hỗ trợ từ giáo viên. Những biện pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động tự học.

5.2. Tầm nhìn cho tương lai

Tầm nhìn cho tương lai là xây dựng một môi trường học tập tích cực, nơi mà học sinh có thể tự do phát triển kỹ năng tự học và sáng tạo. Điều này sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THCS Mông Ân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về tự học và quản lý hoạt động tự học của học sinh Chương 2: Thực trạng hoạt động tự học và quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân huyện Bình Gia, Lạng Sơn Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh trường trung học cơ sở Mông Ân huyện Bình Gia. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỰ HỌC VÀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1. Trên thế giới Trong lịch sử phát triển giáo dục, tự học là vấn đề được quan tâm nghiên cứu từ lâu cả về lý luận và thực tiễn, nhằm phát huy vai trò của người học và nâng cao chất lượng của hoạt động tự học.

Song từng giai đoạn lịch sử nhất định, ở mỗi quốc gia tự học được nghiên cứu đề cập dưới nhiều khía cạnh khác nhau. Khổng Tử (551-479 trước công nguyên), nhà tư tưởng nổi tiếng và nhà sư phạm vĩ đại của Trung Quốc, về phương pháp giáo dục ông đã đề cao việc tự học, tự luyện, tu nhân, trú trọng phát huy mặt tích cực, sáng tạo, năng lực nội sinh. Đề cập đến việc học tập, Khổng Tử xác định “Học nhi thời tập chi”, việc học tập theo ông phải gắn liền với thực hành để thông suốt những điều đã học. Ông đề cập và nhấn mạnh mối quan hệ tác động giữa việc học tập và tư duy trong học tập, ông cho đó là hai yếu tố ràng buộc không thể thiếu của một vấn đề: “Học nhi bất tư vong, tư nhi bất học tất đãi”.

Ông cho rằng học mà không nghĩ thì mờ tối, nghĩ mà không học thì khó nhọc, mất công. Do vậy, với ông việc học tập và tự học là cần thiết và gắn bó mật thiết với nhau. Socrat (469-309 trước công nguyên) đã từng nêu khẩu hiệu “Anh hãy tự biết lấy anh” qua đó, mong muốn học trò phát hiện ra “chân lý” bằng cách đặt câu hỏi để dần dần tìm ra kết luận. Raja Roy Singh, nhà giáo dục Ấn Độ trong tác phẩm “Giáo dục cho thế kỷ XXI, những triển vọng của Châu Á Thái Bình Dương” đã đưa ra quan điểm về quá trình “Nhận biết dạy- học”, và ông chủ trương rằng người học phải là người tham gia tích cực vào quá trình “Nhận biết dạy - học”.

Theo ông “Sự học tập do người học chủ đạo” Một trong những đặc trưng cơ bản, quan trọng nhất trong xã hội học tập là tư tưởng tự học tập suốt đời. Vì “việc học không bao giờ là muộn” (Ngạn 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ngữ), hay “Bác học không có nghĩa là ngừng học” (Đác-uyn). Quan niệm tự học và học tập suốt đời nổi lên trong thời đại ngày nay như một chìa khoá mở cửa đi vào thế kỉ 21 - thế giới của nền kinh tế tri thức. Ở Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh, một tấm gương sáng ngời về ý chí quyết tâm trong tự học, tự rèn luyện.

Người luôn cho rằng học tập giúp con người tiến bộ, nâng cao phẩm chất, mở rộng hiểu biết, làm thay đổi hiệu quả lao động. Người đã động viên toàn dân: “Phải tự nguyện, tự giác xem công việc học tập là nhiệm vụ của người cách mạng, phải cố gắng hoàn thành cho được do đó mà tích cực, tự động hoàn thành kế hoạch học tập” Khi bàn về vấn đề tự học, giáo sư Tạ Quang Bửu cũng đã viết “Tự học là khởi nguồn của phong cách tự đào tạo đồng thời là cái nôi nuôi dưỡng sự sáng tạo. Ai giỏi tự học ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường, người đó sẽ tiến xa hơn”. Tự học - tự đào tạo là một vấn đề được nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thức VIII và Trung ương II (khoá VIII) đề cập đến rất đậm nét: “Tập trung sức nâng cao chất lượng dạy và học, tạo ra năng lực tự học, sáng tạo của học sinh” (NQĐH VIII), “bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh, phát triển mạnh phong trào tự học - tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân…” Trong bối cảnh đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, nhất là khi nước ta chính thức là thành viên của tổ chức thương mại thế giới (WTO), đã đặt ra những yêu cầu mới cho giáo dục và đào tạo.

Đòi hỏi GD-ĐT phải tự đổi mới. Một trong những nội dung đổi mới giáo dục được đề cập nhiều hơn cả là đổi mới phương pháp dạy - học, nhất là phương pháp học tập - tự học. Trong khoa học, đã có nhiều công trình nghiên cứu công phu về vấn đề tự học như: “Quá trình dạy - tự học” của giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn, giáo sư Vũ Văn Tảo; “Luận bàn về kinh nghiệm tự học” của giáo sư Nguyễn Cảnh 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Toàn, “Tự học - chìa khoá vàng của giáo dục” của giáo sư Phan Trọng Luận, và nhiều công trình nghiên cứu về tự học của các giáo sư, tiến sĩ, các nhà nghiên cứu giáo dục như: Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Bảo, Hà Thị Đức…với mục đích nâng cao hiệu quả tự học của HS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1.

Quản lý Thuật ngữ “quản lý” (từ Hán Việt) gồm hai quá trình tích nhau. Quá trình “quản” gồm coi sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái “ổn định”. Quá trình “lý” gồm sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ thống (tổ chức) vào thế “phát triển”. Nếu chỉ “quản” thì tổ chức dễ trì trệ, nếu chỉ “lý” thì tổ chức phát triển không bền vững.

Do đó trong “quản” phải có “lý” và ngược lại để làm cho hệ thống ở trạng thái cân bằng động, vận động phù hợp, thích ứng và có hiệu quả trong môi trường tương tác giữa các nhân tố bên trong và các nhân tố bên ngoài tổ chức. Quản lý là sự điều khiển một hệ thống hoạt động xã hội ở tầm vĩ mô cũng như vi mô vì vậy có nhiều cách tiếp cận khác nhau, ở mỗi cách tiếp cận có những định nghĩa khác nhau.Marx đã từng nói đến sự cần thiết của quản lý: “Bất kỳ một lao động xã hội nào được tiến hành trên một quy mô tương đối lớn cũng đều cần có sự quản lý, nó xác lập mối quan hệ hài hoà giữa các công việc riêng rẽ và thực tiễn những chức năng chung nhất xuất phát từ sự vận động của toàn cơ cấu sản xuất khác với vận động của từng bộ phận độc lập trong nền sản xuất ấy. Một nghệ sĩ vĩ cầm tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng” Còn theo H.Koontz “ Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức. Mục đích của mọi nhà quản lý là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của mình với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [15].

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] (1856-1915), người được coi là cha đẻ của thuyết quản lý khoa học đã nêu lên tư tưởng cốt lõi trong quản lý là: “Mọi loại công việc dù nhỏ nhất đều phải chuyên môn hoá và phải quản lý chặt chẽ”. Theo ông: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và cái đó làm thế nào bằng phương pháp tốt nhất và rẻ nhất”. Các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm cho tổ chức vận hành và đạt mục đích của tổ chức” [7]. Tác giả Nguyễn Minh Đạo cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý về mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển của đối tượng”[11].

Tóm lại, hoạt động quản lý luôn tồn tại hai thành tố đó là chủ thể quản lý và khách thể quản lý. Chủ thể quản lý có thể là cá nhân hay một nhóm người có chức năng quản lý, điều khiển tổ chức để tổ chức vận hành và đạt được mục tiêu. Khách thể quản lý là những người chịu sự tác động chỉ đạo của chủ thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung. Bản chất của quản lý Từ những định nghĩa về quản lý nêu trên ta thấy bản chất của quản lý là sự phối hợp các nỗ lực của con người thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý, là tác động có mục đích đến tập thể nhằm thực hiện mục tiêu quản lý.

Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người quản lý (chủ thể quản lý) đến người bị quản lý (khách thể quản lý) nhằm đạt mục tiêu chung, được thể hiện qua sơ đồ dưới đây. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Mục tiêu quản lý Chủ thể quản lý Cơ chế quản lý Khách thể quản lý (Hình thức quản lý) Sơ đồ 1.1: Hệ thống quản lý Trong đó: - Chủ thể quản lý là tác nhân tạo ra các tác động quản lý. - Khách thể quản lý tiếp nhận các tác động quản lý và đem tài lực, trí tuệ của mình để sinh ra các giá trị vật chất, tinh thần có giá trị sử dụng trực tiếp, đáp ứng nhu cầu con người, thỏa mãn mục đích của chủ thể quản lý. - Công cụ quản lý là phương tiện tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý như: mệnh lệnh, quyết định, luật lệ, chính sách.

- Phương pháp quản lý là cách thức tác động của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý. Mục tiêu của tổ chức được xác định theo nhiều cách khác nhau, nó có thể do chủ thể quản lý áp đặt hoặc do sự cam kết giữa chủ thể và khách thể quản lý. Quản lý nhà trường là tác động của nhà quản lý giáo dục đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục khác nhau trong xã hội nhằm thực hiện hệ thống các mục tiêu quản lý giáo dục.