lời mở đầu của hiến chƣơng Liên hợp quốc, khẳng định lòng tin vào quyền cơ bản của con ngƣời, về phẩm chất, nhân cách giá trị của mỗi ngƣời: sáng kiến LVEP (LivingValues-Education Program) ra đời và đƣợc áp dụng rộng rãi ở nhiều nƣớc trên thế giới. Vào những năm đầu của thế kỷ XXI, với sự hợp tác của các nhà giáo dục trên thế giới, với sự hỗ trợ của UNESCO và tài trợ của Uỷ ban quốc tế và UNICEF, Tây Ban Nha đã cho ra đời cuốn sách “Những kỹ năng sống: Một chƣơng trình giáo dục”. Chƣơng trình này đƣa ra những hoạt động giá trị khác nhau dựa trên kinh nghiệm và những phƣơng pháp thực hành đối với các giáo viên và các huấn luyện viên, đối với những trẻ em và những thanh niên muốn tìm hiểu và phát triển 12 giá trị xã hội và cá nhân cơ bản, đó là: Hợp tác, Tự 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com do, Hạnh phúc, Trung thực, Khiêm tốn, Tình yêu, Hoà Bình, Tôn trọng, Trách nhiệm, Giản dị, Khoan dung và Đoàn kết. Bƣớc vào thế kỷ 21, khủng hoảng về giá trị đã diễn ra trên toàn cầu và tại mỗi quốc gia.
Tổ chức UNESCO đã có khuyến cáo về vấn đề này và các quốc gia đều đã có những quan tâm nhất định. Trên thế giới nhiều ngành khoa học trong đó có Tâm lý học, Giáo dục học đã chú ý nghiên cứu việc giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ. Thực tiễn giáo dục cuối thế kỷ XX - đầu thế kỷ XXI cho thấy chỉ thông qua con đƣờng giáo dục, giá trị mới có thể tạo nên cơ sở bền vững cho việc giải quyết khủng hoảng trong phát triển nhân cách của học sinh. Tại Diễn đàn Giáo dục Thế giới Dakar, tháng 5/2000 trƣờng học thân thiện với ngƣời học đƣợc phản ánh trong quan điểm toàn diện về chất lƣợng đƣợc nêu trong Khuôn khổ Hành động Dakar.
UNESCO và UNICEF đã nhận thấy mô hình “Trường học thân thiện" với các yếu tố của nó là một giải pháp nâng cao chất lƣợng và đảm bảo công bằng giáo dục. Vì vậy mô hình này đã đƣợc phổ biến, áp dụng ở 40 quốc gia trên thế giới. Trong mô hình trƣờng học thân thiện, tiêu chí giáo dục KNS vừa nhƣ là một biểu hiện của chất lƣợng giáo dục, vừa để giúp HS sống an toàn. Kế hoạch hành động Dakar về giáo dục cho mọi ngƣời mỗi quốc gia cũng nhấn mạnh; cần đảm bảo cho ngƣời học đƣợc tiếp cận chƣơng trình giáo dục KNS phù hợp và kỹ năng sống của ngƣời học là một tiêu chí của chất lƣợng giáo dục.
Cho nên, trong mục tiêu 6 của chƣơng trình đã coi kỹ năng sống là một khía cạnh của chất lƣợng giáo dục. Đánh giá chất lƣợng giáo dục cần tính đến những tiêu chí đánh giá kỹ năng sống của ngƣời học. Nhƣ vậy tiến hành giáo dục KNS để nâng cao chất lƣợng giáo dục. Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là một vấn đề đang đƣợc nhiều nƣớc trên thế giới quan tâm.
Ở một số quốc gia, giáo dục kỹ năng sống đƣợc lồng ghép vào các môn học, chủ đề, nội dung có liên quan trực tiếp đến những vấn đề bức xúc trên thực tế. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Ở Ma - rốc: giáo dục kỹ năng sống hƣớng đến các vấn đề nhƣ: Vệ sinh, các vấn đề nổi cộm ở đô thị, bảo quản nguồn nƣớc. Ở các nƣớc phƣơng tây, kỹ năng sống từ lâu đã đƣợc quan tâm. Mô hình giáo dục của Pháp thế kỉ XXI theo đề xuất của Edgard Mong là phải giảng dạy về hoàn cảnh con ngƣời hiểu rõ con ngƣời là gì, con ngƣời sống và hoạt động nhƣ thế nào trong những điều kiện nào, con ngƣời xử lý bằng cách nào và học cách sống.
Triết lý giáo dục Mỹ đầu thế kỉ XXI cũng cho rằng: Cần nâng cao kỹ năng giao lƣu qua nói, viết, đọc, nghe, cần phát triển khả năng suy ngẫm. Ngƣời Nhật đi vào thế kỉ XXI với mô hình không đánh giá học sinh, sinh viên qua năng lực hiểu các môn học mà đánh giá khả năng giải quyết các vấn đề của đời sống thực tiễn. Nội dung giáo dục kỹ năng sống đã đƣợc tích hợp trong một số môn học và các hoạt động giáo dục trong trƣờng phổ thông, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh còn đƣợc thực hiện thông qua nhiều chƣơng trình, dự án nhƣ: Giáo dục bảo vệ môi trƣờng, giáo dục phòng tránh HIV/AIDS, giáo dục phòng chống ma túy, giáo dục phòng tránh thƣơng tích.Đây chính là giáo dục kỹ năng sống gắn với những nội dung, vấn đề cụ thể. Ở trong nước Đối với Việt Nam đây là một vấn đề rất đƣợc quan tâm và có nhiều công trình nghiên cứu nhƣng cũng mới chỉ có sự tiếp cận trên một vài phƣơng diện chủ yếu là giáo dục sức khoẻ và giáo dục vệ sinh môi trƣờng ở một số dự án nhƣ: "Trƣờng học nâng cao sức khoẻ" của BỘ GD&ĐT, Bộ Y tế, Tố chức Y tế thế giới (WHO); dự án "Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở" của BỘ GD&ĐT.Tuy nhiên trong nhà trƣờng chủ yếu học sinh chỉ đƣợc dạy kỹ năng học tập, tiếp thu kiến thức.còn việc giáo dục kỹ năng sống chƣa đƣợc quan tâm nhiều.
Theo chuyên viên tâm lý Huỳnh Văn Sơn, cố vấn Trung tâm chăm sóc tinh thần Ý tƣởng Việt: "Hiện nay, thuật ngữ kỹ năng sống đƣợc sử dụng khá phố biến nhƣng có phần bị "lạm dụng" khi chính những ngƣời huấn luyện hay tổ chức và các bậc cha mẹ cũng chƣa thật hiểu gì về nó". 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thuật ngữ kỹ năng sống đƣợc ngƣời Việt Nam biết đến bắt đầu từ chƣơng trình của UNICEF (1996) "Giáo dục kỹ năng sống để bảo vệ sức khỏe và phòng chống HIV/AIDS cho thanh thiếu niên trong và ngoài nhà trƣờng. Quan niệm về kỹ năng sống đƣợc giới thiệu trong chƣơng trình này chỉ bao gồm những kỹ năng cốt lõi nhƣ: kỹ năng tự nhận thức, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xác định giá trị. nhằm vào các chủ đề giáo dục sức khỏe do các chuyên gia Úc tập huấn.
Tham gia chƣơng trình này đầu tiên gồm có ngành Giáo dục và Hội chữ thập đỏ. Sang giai đoạn 2, chƣơng trình này mang tên: "Giáo dục sống khỏe mạnh và kỹ năng sống". Ngoài ngành Giáo dục, đối tác tham gia còn có 2 tổ chức xã hội chính trị là Trung ƣơng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Nhận thức đƣợc tầm quan trọng của công tác giáo dục kỹ năng sống cho thanh thiếu niên trong giai đoạn hiện nay, khi đất nƣớc đang bƣớc vào thời kỳ hội nhập và phát triển nên đã có rất nhiều bài viết, nhiều công trình nghiên cứu khoa học về vấn đề này của các tác giả: PGS.
Đặng Thị Thanh Huyền, PGS. Đặng Quốc Bảo, PGS. Nguyễn Thị Hƣờng, Bác sỹ Lê Công Phƣợng; PGS. Nguyễn Thanh Bình; TS.
Lƣu Thu Thuỷ; TS. Nguyễn Kim Dung, TS. Vũ Thị Sơn; Lƣu Thị Lịch, Nguyễn Thị Chính, Đoàn Thị Hƣơng; TS Tâm lý học Huỳnh Văn Sơn; PGS. Nguyễn Dục Quang; GS.
Nguyễn Quang Uẩn. Đặc biệt, các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đinh Thị Kim Thoa, Bùi Thị Thúy Hằng đã nghiên cứu, thực hiện và xuất bản cuốn sách “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học” đã chỉ ra quan hệ liên thuộc giữa giáo dục kỹ năng sống, trong đó giáo dục kỹ năng sống luôn là nền tảng, kỹ năng sống là công cụ và phƣơng tiện để tiếp nhận và thể hiện kỹ năng sống. Đây là những tiền đề đƣa nội dung giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sống cho học sinh tiểu học vào các nhà trƣờng mạnh mẽ, mang lại hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nƣớc, vì mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Từ năm học 2009 - 2010, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đƣa chƣơng trình GDKNS vào chỉ thị thực hiện nhiệm vụ năm học.
Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trƣờng phổ thông tập trung vào các kĩ năng tâm lý - xã hội là những kĩ năng đƣợc vận dụng trong những tình huống hàng ngày để tƣơng tác với ngƣời khác và giải quyết hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống, tuy nhiên cho đến nay chƣa có công trình nghiên cứu nào về quản lý công tác GDKNS cho học sinh dân tộc thiểu số. Ngày 28 tháng 2 năm 2014, Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành Thông tƣ 04/2014/TT - BGD-ĐT quy định quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống và hoạt động giáo dục ngoài giờ chính khóa. Điều này thể hiện tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống và quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống ở các trƣờng phố thông trong bối cảnh hiện nay. Hiện nay đã có rất nhiều nhà nghiên cứu trong nƣớc nghiên cứu đề tài giáo dục kỹ năng sống nhƣng chủ yếu các đề tài phân tích làm rõ thực trạng trƣớc tính cấp bách của vấn đề giáo dục kỹ năng sống, hoặc kỹ năng sống, chƣa giải quyết nhiệm vụ nghiên cứu lý luận một cách hệ thống, về biện pháp quản lý, nội dung, hình thức tổ chức, phƣơng pháp giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng sống cho học sinh nói chung và học sinh ở một trƣờng tiểu học cụ thể nói riêng.
Một số đề tài đã nghiên cứu tƣơng đối đầy đủ các nhiệm vụ nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học nhƣng mới chỉ dừng lại trong phạm vi hẹp của từng nhà trƣờng, chƣa áp dụng rộng rãi cho những trƣờng có đặc điểm giống nhau. Do vậy, cần thiết phải có những biện pháp nhằm quản lý, chỉ đạo có hiệu quả hoạt động giáo kỹ năng sống cho học sinh ở những trƣờng tiểu học trên cùng một địa bàn, cùng chung điều kiện về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội. Đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường tiểu học Sông Lô, quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh” có kế thừa và phát huy những kết quả nghiên cứu trên. Vấn đề mà luận văn quan tâm là biện pháp quản lý của 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhà trƣờng để chỉ đạo và thực hiện hoạt động giáo dục KNS cho học sinh một cách hiệu quả, nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện, góp phần vào sự đổi mới của giáo dục trong bối cảnh hiện nay.