phần mở đầu, phần kết luận và khuyến nghị, phần nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng: 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1. Cơ sở lí luận về quản lý giáo dục đạo đức. Thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh và quản lý giáo dục đạo đức học sinh trƣờng THPT Hùng Vƣơng - quận 5, thành phố Hồ Chí Minh. Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh trƣờng THPT Hùng Vƣơng - quận 5, thành phố Hồ Chí Minh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝCÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, hình thành rất sớm từ buổi bình minh của lịch sử xã hội loài ngƣời, đƣợc mọi ngƣời trong xã hội và mọi giai cấp quan tâm. Những tƣ tƣởng đạo đức, giá trị đạo đức, đạo đức học đã hình thành từ nhiều thế kỷ trƣớc đây trong triết học Phƣơng Đông và triết học Phƣơng Tây. Giáo dục đạo đức cho thanh thiếu niên nhất là học sinh đang ngồi trên ghế nhà trƣờng luôn là vấn đề quan trọng nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện của ngƣời công dân, vì thế đã có rất nhiều nhà giáo dục trong cũng nhƣ ngoài nƣớc quan tâm nghiên cứu.
Nghiên cứu ngoài nước Từ thời phong kiến Trung hoa, Khổng Tử (551 - 479 Trƣớc công nguyên) đã rất coi trọng việc giáo dục đạo đức trong nhân cách con ngƣời. Đó là việc giáo dục lòng nhân ái và biết sống có trên dƣới; trung thực; thủy chung; có kỷ cƣơng từ gia đình đến xã hội; nhằm giữ trọn bổn phận của tôi đối với vua, vợ đối với chồng, con cái đối với cha mẹ, em đối với anh, trò đối với thầy, bạn bè đối với nhau… có đƣợc nhƣ vậy thì gia đình sẽ đƣợc yên ấm, xã hội đƣợc bình an… [1, tr 62]. Anton Makarenko (1888 - 1939), đại diện cho nền giáo dục đƣơng đại, đã nhấn mạnh đến vai trò của giáo dục đạo đức và các biện pháp giáo dục đúng đắn nhƣ sự nêu gƣơng, “giáo dục trong tập thể và giáo dục bằng tập thể” trong tác phẩm “Bài ca sƣ phạm”, các vấn đề giáo dục ngƣời công dân 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Ông kết luận: “Nhiệm vụ của chúng ta nói tóm lại là giáo dục tập thể”.
Điều đó có nghĩa là hình thành nhận thức, tình cảm, hành vi, thói quen tập thể; là góp phần tạo ra nhân sinh quan Xã hội chủ nghĩa, bộ mặt đạo đức chủ yếu của con ngƣời mới Xã hội chủ nghĩa để phân biệt với con ngƣời của giai cấp bóc lột - con ngƣời ích kỷ, cá nhân [1, tr 216]. Theo quan điểm học thuyết Mác-Lênin: Đạo đức có nguồn gốc từ lao động xã hội và đời sống cộng đồng xã hội, nó phản ánh và chịu sự chi phối của tồn tại xã hội. Khi tồn tại xã hội thay đổi thì đạo đức xã hội cũng thay đổi theo. Chính vì vậy đạo đức mang tính lịch sử, tính giai cấp và tính dân tộc.
Nghiên cứu trong nước Dân tộc Việt Nam có truyền thống luôn coi trọng việc GDĐĐ, giáo dục lễ nghĩa, đối nhân xử thế cho con em mình. Vấn đề đó đƣợc đề cập nhiều qua các câu ca dao, tục ngữ nhƣ “Đói cho sạch, rách cho thơm”, “Giấy rách phảigiữ lấy lề”, “Anh em như thể tay chân, anh em hòa thuận hai thân vui vầy”… Tiếp nối truyền thống đạo nghĩa của ông cha, ngày nay với xu thế phát triển và hội nhập toàn cầu, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm đến vấn đề GDĐĐ. Trong giai đoạn đẩy mạnh CNHHĐH đất nƣớc, thanh niên-cán bộ cần phải dốc lòng học tập, nâng cao vƣợt bậc trình độ khoa học – kỹ thuật và quản lý rèn luyện tác phong công nghiệp, nhƣng vẫn phải coi trọng đạo đức lý tƣởng, học tập tƣ tƣởng Hồ Chí Minh: “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân.” Nghị quyết Hội nghị lần thứ X BCH TW khóa 9 (07/ 2004) Đảng ta xác định nhiệm vụ cụ thể của thời kỳ đổi mới đó là: “Đẩy mạnh giáo dục xã hội chủ nghĩa, bồi dưỡng lòng yêu nước, tạo sự chuyển biến rõ rệt về bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực trí tuệ con người Việt nam, đủ sức thực hiện thành công sự nghiệp CNH-HĐH đất nước. Hai trong ba nhiệm vụ trọng tâm đó là: “Tiếp tục đặt lên hàng đầu nhiệm vụ xây dựng tư tưởng, đạo đức, lối sống và đời sống văn hóa lành mạnh trong 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com xã hội…” và “Nâng cao chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ xây dựng con người Việt Nam theo năm đức tính được xác định trong Nghị quyết Trung ương 5 (khóa VIII)”.
Nghị quyết của hội nghị lần II của BCH TW Đảng khóa VIII khẳng định: “Mục tiêu chủ yếu là giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ ở tất cả các bậc học, hết sức coi trọng giáo dục chính trị tư tưởng, nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành”. Trong Đại hội XI, Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức; cơ chế quản lý; nội dung; phương pháp dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa chất lượng nền giáo dục Việt Nam”. Nghị quyết 29 củaBan chấp hành trung ƣơng Đảng cộng sản Việt Nam khoá XI ngày 23/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, đặt ra mục tiêu giáo dục hiện nay: “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả”.
Trong đó nhấn mạnh yêu cầu cấp bách cho giáo dục đạo đức hiện nay là: “Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật và ý thức công dân. Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Tăng cường giáo dục thể chất, kiến thức quốc phòng,an ninh và hướng nghiệp”. Chủ tịch Hồ Chí Minh là ngƣời Việt Nam đầu tiên tiếp thu những quan điểm đạo đức Mác - Lênin và thật sự làm nên một cuộc cách mạng trên lĩnh vực đạo đức.
Ngƣời gọi đó là đạo đức mới; Đạo đức Cách mạng: “Đạo đức đó không phải là đạo đức thủ cựu, nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com không phải là danh vọng của cá nhân mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người.” [35, tr 337] Đạo đức Cách mạng mà Hồ Chí Minh quan tâm và đề cao không chỉ là đạo đức theo nghĩa thông thƣờng mà là khẳng định những giá trị đạo đức truyền thống, đồng thời tiếp thu phát triển tinh hoa đạo đức của nhân loại, đặc biệt là nội dung tƣ tƣởng đạo đức của chủ nghĩa Mác - Lênin. Chủ tịch Hồ Chí Minh coi đạo đức là nền tảng của ngƣời Cách mạng. Nội dung cơ bản trong quan điểm đạo đức Cách Mạng là: trung với nƣớc, hiếu với dân; cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tƣ; yêu thƣơng con ngƣời; tinh thần quốc tế trong sáng. Quan điểm của Ngƣời về đạo đức là những quan điểm thật sự khoa học, biện chứng Mác - xít, phù hợp với sự tiến hóa của loài ngƣời Ở nƣớc ta đã có một số tác giả nghiên cứu về đạo đức và quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh.
Trong đó có những công trình tiêu biểu nhƣ sau: Đề tài: “Về phát triển toàn diện con người thời kỳ CNH, HĐH” của tác giả Phạm Minh Hạc, nghiên cứu của giáo sƣ đã nêu lên các định hƣớng giá trị đạo đức con ngƣời Việt Nam trong thời kỳ CNH-HĐH đất nƣớc và nêu lên giải pháp cơ bản về GDĐĐ cho học sinh. “Tiếp tục đổi mới nội dung,hình thức giáo dục đạo đức trong các trường học, củng cố ý tưởng giáo dục ở gia đình và cộng đồng, kết hợp chặt chẽ với giáo dục nhà trường trong việc giáo dục đạo đức cho con người, kết hợp chặt chẽ giáo dục đạo đức với việc thực hiện nghiêm chỉnh luật pháp của các cơ quan thi hành pháp luật; tổ chức thống nhất các phong trào thi đua yêu nước và các phong trào rèn luyện đạo đức, lối sống cho toàn dân, trước hết cho cán bộ Đảng viên, cho thầy cô các trường học; xây dựng một cơ chế tổ chức và chỉ đạo thống nhất toàn xã hội, về giáo dục đạo đức, nâng cao nhận thức cho mọi người. Tác giả Phạm Khắc Chƣơng, trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội nghiên cứu: Một số vấn đề GDĐĐ ở trƣờng THPT- Rèn ý thức đạo đức công dân. 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Tác giả Đặng Quốc Bảo, trƣờng cán bộ quản lý giáo dục- đào tạo: “Một số ý kiến về nhân cách thế hệ trẻ, thanh niên, sinh viên và phương pháp giáo dục”.
Nhóm tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc- Đinh Thị Kim Thoa-Trần Văn Tính-Vũ Phƣơng Liên: “Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh THPT”. Tác giả Hà Nhật Thăng viết bài: “Thực trạng đạo đức, tư tưởng chính trị, lối sống của thanh niên - học sinh - sinh viên” (Tạp chí Nghiên cứu giáo dục số 29/2002). Tác giả Trần Viết Lƣu đã viết về: Gắn cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gƣơng đạo đức Hồ Chí Minh” với việc giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông (Tạp chí Giáo dục số 243/2010). Tác giảNguyễn Thị Hồng: “ Biện pháp quản lý GDĐĐ cho học sinh các trường THPT thuộc khu vực đô thị hoá huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội”.
Dƣơng Thị Trúc Bạch với đề tài: “Những biện pháp quản lý hoạt động GDĐĐ cho học sinh THPT của người Hiệu trưởng”. Phạm Thị Minh Huệ với đề tài: “ Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THPT tỉnh Thái Bình”.