phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo. Luận văn dự kiến trình bày ở 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trƣờng THPT. Chƣơng 2: Thực trạng việc quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trƣờng THPT huyện Na Hang Tỉnh Tuyên Quang.
Chƣơng 3: Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trƣờng THPT huyện Na Hang Tỉnh Tuyên Quang. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Ở NHÀ TRƢỜNG THPT 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề: Chúng ta đã biết, lịch sử phát triển giáo dục luôn gắn với lịch sử phát triển xã hội loài ngƣời. Giáo dục là đào tạo con ngƣời, tạo ra những con ngƣời có đầy đủ năng lực, phẩm chất và trí tuệ đáp ứng với yêu cầu của thời đại.
Vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh ở tất cả các cấp học nói chung, cấp THPT nói riêng đã đƣợc đề cập và nghiên cứu trong nhiều năm ở nƣớc ta. Trong những năm qua nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục đạo đức của nhiều tác giả trong nƣớc đã đƣợc công bố từ nhiều góc độ nhƣ tâm lý học, giáo dục học. Nhiều công trình nghiên cứu gần đây về khoa học quản lý của các nhà nghiên cứu và các giảng viên đại học, các cán bộ Viện nghiên cứu dƣới dạng giáo trình, sách tham khảo, phổ biến kinh nghiệm…đã đƣợc công bố đó là các tác giả: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính, Hà Nhật Thăng, Nguyễn Quốc Chí…Các công trình trên đã góp phần giải quyết vấn đề lý luận rất cơ bản về khoa học quản lý. Trong những năm đổi mới, tác giả Phạm Văn Đồng đã viết nhiều tác phẩm nghiên cứu về Hồ Chí Minh và về giáo dục thể hiện tâm huyết đối với giáo dục đạo đức.
Trong đó giáo dục cho thế hệ trẻ đƣợc ông xem là chức năng quan trọng của nhà trƣờng. Ông đã viết: Nhà trƣờng, từ mẫu giáo đến đại học là nơi rèn luyện, nơi đào tạo con ngƣời trở thành những ngƣời đƣợc trang bị tốt về phẩm chất, đạo đức, nghề nghiệp, phong cách và cống hiến, trở thành những ngƣời chiến sĩ của một sự nghiệp vĩ đại xây dựng Tổ quốc ta, dân tộc Việt Nam ta, sự nghiệp nƣớc ta theo định hƣớng XHCN và tiến lên 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cao hơn nữa, tiến đến cái đích mà C. Mác đã chỉ rõ: “Thay cho xã hội tƣ sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi ngƣời là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi ngƣời” [59, tr. Chúng tôi đã kế thừa trực tiếp những thành quả nghiên cứu nêu trên, dựa vào những gợi mở của các tác giả đi trƣớc về lý luận và phƣơng pháp để triển khai công trình của mình.
Tuy nhiên, cho đến nay vẫn còn rất hiếm những chuyên khảo về giáo dục đạo đức cho học sinh phổ thông, nghiên cứu và trình bày từ góc độ lý luận chính trị - xã hội của chủ nghĩa cộng sản khoa học và chƣa có một chuyên khảo nào đi sâu vào đề tài giáo dục đạo đức cho học sinh ở các trường THPT trên địa bàn huyện Na Hang tỉnh Tuyên Quang trong điều kiện đổi mới hiện nay. Chúng tôi mong muốn đƣợc góp một phần của mình vào việc khắc phục sự thiếu hụt nói trên.2 Lý luận chung về quản lý: 1.1 Khái niệm quản lý: Khái niệm quản lý là một khái niệm rộng, đƣợc định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, trên cơ sở các cách tiếp cận khác nhau: Theo PGS. TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc và TS. Nguyễn Quốc Chí thì Quản lý là: “Tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt đƣợc mục đích tổ chức” [6,tr.1] Quản lý đƣợc coi là một công việc mà một ngƣời lãnh đạo cần phải học suốt đời và cũng là sự khởi đầu của những gì họ nghiên cứu.
Quản lý đƣợc giải thích nhƣ là nhiệm vụ của một nhà lãnh đạo thực thụ, nhƣng không phải là sự khởi đầu để họ triển khai công việc. Nhƣ vây, có bao nhiêu nhà lãnh đạo tài ba thì có bấy nhiêu cách hiểu và giải thích về quản lý. Suy cho 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cùng quản lý là yêu cầu tối thiểu nhất của việc lý giải vấn đề quản lý dựa trên lý luận và nghiên cứu quản lý học. Xét trên phƣơng diện nghĩa của từ, quản lý thƣờng đƣợc hiểu là chủ trì hay phụ trách một công việc nào đó.
Bản thân khái niệm quản lý có tính đa nghĩa nên có sự khác biệt giữa nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Hơn nữa, do sự khác biệt về thời đại, chế độ, xã hội, nghề nghiệp nên quản lý cũng có nhiều giải thích, lý giải khác nhau. Cùng với sự phát triển của phƣơng thức xã hội hóa sản xuất và sự mở rộng trong nhận thức của con ngƣời thì sự khác biệt về nhận thức và lý giải khái niệm quản lý càng trở nên rõ rệt. Mỗi trƣờng phái quản lý học đƣa ra những định nghĩa về quản lý khác nhau cụ thể nhƣ sau: Theo Tailor: “Làm quản lý là bạn phải biết rõ: Muốn ngƣời khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm”.
Phái Fayel: “Quản lý là một hoạt động mà tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là kế hoach, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát. Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ”. Còn Hard Koot: thì “Quản lý là xây dựng và duy trì một cách hiệu quả mục tiêu đã định”. Theo phái Peter.Dalark: “Định nghĩa quản lý phải đƣợc giới hạn bởi môi trƣờng bên ngoài nó.
Theo đó, quản lý bao gồm ba chức năng chính là: Quản lý doanh nghiệp, quản lý giám đốc, quản lý công việc và nhân công ”. Mặc dù, khái niệm quản lý đƣợc diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau, song tựu chung lại có thể kết luận rằng: Quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến đối tƣợng quản lý bằng một hệ thống 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tƣợng quản lý, thông qua việc thực hiện sáng tạo các chức năng quản lý, nhằm đạt mục tiêu cuối cùng là phục vụ lợi ích của con ngƣời.2 Bản chất và chức năng cơ bản của quản lý: Quản lý xã hội là hoạt động có tổ chức của con ngƣời, gắn liền với quá trình sản xuất và là sản phẩm của xã hội ở mỗi giai đoạn phát triển cụ thể của nó, gắn với sự phân chia xã hội thành giai cấp. Hoạt động quản lý xã hội mang tính hai mặt: mặt tổ chức – kỹ thuật và mặt xã hội. Hai mặt chức năng này luôn tồn tại trong quá trình thống nhất biện chứng của hệ thống quản lý.
Hoạt động quản lý không chỉ mang tính tổ chức, hành chính, mà còn là hoạt động xã hội có nội dung giai cấp, chính trị – xã hội. Quan hệ quản lý luôn mang bản chất xã hội và trong xã hội có sự phân chia giai cấp, nó còn mang bản chất giai cấp. Khi nói đến quản lý xã hội là nói đến quan hệ quản lý, quan hệ giữa ngƣời với ngƣời trong lĩnh vực quản lý. Việc chỉ ra bản chất của quan hệ quản lý xã hội theo quan điểm chủ nghĩa Mác sẽ tạo thành cơ sở lý luận cho việc nghiên cứu và phát triển lý luận về quản lý xã hội.
Qua học thuyết Mác về sự phát triển xã hội có thể thấy, cốt lõi của quan điểm triết học Mác khi phân tích các quan hệ trong lĩnh vực quản lý là giải thích bản chất xã hội của chúng. Nhƣ vậy, quản lý xã hội biểu hiện nhƣ là hoạt động có tổ chức của con ngƣời, gắn liền với quá trình sản xuất. Sự phát triển và hoàn thiện nó phải dựa trên cơ sở nhận thức những quy luật của hiện thực khách quan. Đồng thời, chính hoạt động này của con ngƣời lại là sản phẩm của xã hội ở mỗi giai đoạn phát triển cụ thể của nó mà trƣớc hết, nó là sản phẩm của sự phân chia xã hội thành giai cấp.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chính C.Mác đã nói về tính chất hai mặt của quản lý nhƣ sau: “Công việc giám sát và điều khiển tất nhiên phải xuất hiện một khi mà quá trình sản xuất trực tiếp đã mang hình thái một quá trình kết hợp có tính chất xã hội… Nhƣng nó có một tính chất hai mặt. Một mặt, trong tất cả những công việc mà có nhiều ngƣời hợp tác với nhau thì mối liên hệ chung và sự thống nhất của quá trình tất phải biểu hiện ra ở trong một ý chí điều khiển và trong những chức năng không có quan hệ với những công việc bộ phận, mà quan hệ với toàn bộ hoạt động của công xƣởng, cũng giống nhƣ trƣờng hợp nhạc trƣởng của một dàn nhạc vậy… Mặt khác, công việc giám sát đó là cần thiết trong tất cả mọi phƣơng thức sản xuất dựa trên sự đối lập giữa ngƣời lao động về phƣơng diện là ngƣời sản xuất trực tiếp, với ngƣời sở hữu tƣ liệu sản xuất. Sự đối lập đó càng lớn, thì công việc giám sát đó lại càng đóng một vai trò quan trọng”. Chủ nghĩa Mác còn xem xét bản chất của quản lý trong mối liên hệ không tách rời vai trò, hoạt động của giai cấp.
Trong xã hội có giai cấp, quyền lực xã hội luôn thuộc giai cấp thống trị về kinh tế. Giai cấp thống trị tổ chức ra nhà nƣớc của mình nhƣ một công cụ nhằm điều hoà các lợi ích giai cấp, giữ cho sự xung đột giữa các lợi ích giai cấp không đi đến chỗ loại trừ nhau. Nhƣ vậy, quan hệ quản lý luôn mang bản chất xã hội và trong xã hội phân chia thành giai cấp thì nó mang bản chất giai cấp.3 Quản lý giáo dục: Nội dung khái niệm quản lý giáo dục có nhiều cách hiểu khác nhau: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội.