Chương 1 luan an 10 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến năng lực giáo dục, thuyết phục, nâng cao năng lực giáo dục, thuyết phục Dân chủ và giáo dục [15] của tác giả John Dewey. Trong cuốn sách, tác giả đã phát hiện, trình bày và vận những quan niệm về giáo dục gắn với một xã hội dân chủ; luận giải bản chất, ý nghĩa của môi trường giáo dục.
Tác giả khẳng định giáo dục như là một tất yếu của sự sống, một chức năng xã hội, “là một quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng, chăm chút”, “là hoạt động gây ảnh hưởng, đào tạo, uốn nắn - tức một quá trình hình thành dạng thức hoạt động xã hội được thừa nhận” [15, tr. Theo đó, tác giả đã xây dựng và phát triển hệ thống những quan điểm toàn diện về giáo dục nhằm kiến tạo một nền giáo dục gắn liền với cuộc sống của con người. Những phẩm chất tâm lý của người giáo viên [44] của Ph.Gô-nô-bô-lin. Tác giả khẳng định: “giáo dục học là một khoa học mang tính Đảng, gắn bó chặt chẽ với chính trị” [44, tr.5], công tác giáo dục là nhiệm vụ hàng đầu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa cộng sản.
Mọi hoạt động của người thầy không thể tách rời khỏi chính trị, nhiệm vụ đó chính là “xây dựng niềm tin cho thế hệ đang lớn lên” [44, tr. Theo tác giả, một người giáo viên phải có các phẩm chất năng lực như: hiểu học sinh; truyền đạt; thuyết phục, thu hút mọi người; tổ chức. Muốn hình thành và phát triển các năng lực đó thì phải đào tạo, bồi dưỡng và phát triển. Giáo dục trong thực tiễn [72] của Ma-ca-ren-cô.
Trong cuốn sách, tác giả đã luận giải nhiều vấn đề về mục tiêu, phương pháp giáo dục, kỷ luật… Tác giả cho rằng giáo dục trước hết phải có mục tiêu, “không nêu được mục tiêu thì mọi cố gắng tổ chức tập thể đều không hy vọng thành công” [72, tr.31]; phương pháp giáo dục rất phức tạp, không cố định và tác giả coi lao động là phương pháp giáo dục chủ yếu. Nhà giáo dục phải có thái độ chân thành, biết luan an 11 cách kích thích lòng nhiệt tình, say mê trong người học. Trong đào tạo các nhà giáo dục phải chú ý đến các yếu tố phong cách, hạnh kiểm, kiến thức và sự tự tu dưỡng, rèn luyện của họ. Tâm lý xã hội trong quản lý [61] của V.Lê-Bê-Đép.
Trong cuốn sách, tác giả khẳng định bên cạnh yếu tố kinh tế, hành chính thì yếu tố tâm lý xã hội cũng có vai trò hết sức quan trọng trong hoạt động quản lý. Trong đó, thuyết phục là hành động tâm lý xã hội đặc trưng của con người, người quản lý muốn thuyết phục được người khác trước hết “chúng ta phải bình đẳng với nhau, giống như một cuộc thảo luận” [61, tr.134], để tránh dẫn đến hiện tượng tự vệ tâm lý của người được thuyết phục. Cũng theo tác giả, nhà quản lý không phải chỉ có một hình thức là gặp gỡ nói chuyện riêng mà còn có thể đứng trước tập thể để thuyết phục như một nhà diễn thuyết. Những phẩm chất của người giáo viên hiệu quả [109] của James H.
Khi trình bày những vấn đề cơ bản về phẩm chất của người giáo viên hiệu quả, tác giả đề cao vai trò của các yếu tố như năng lực ngôn ngữ, kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm giảng dạy, truyền thụ kiến thức. Ngoài ra, một người giáo viên hiệu quả phải là người biết quan tâm đến học sinh, biết lắng nghe và tạo ra sự giao tiếp hai chiều; thể hiện sự công bằng và tôn trọng người học. Bên cạnh đó, tác giả cũng đề cập đến những kỹ năng cần thiết khác như: quản lý và tổ chức lớp học; soạn bài và tổ chức giảng dạy; thực hiện giảng dạy; theo dõi sự tiến bộ và đánh giá tiềm năng của người học. Nghệ thuật lãnh đạo [137] của Trần Long Văn.
Tác giả cuốn sách đã trình bày những kinh nghiệm xây dựng và sử dụng quyền lãnh đạo; phương pháp và nghệ thuật nắm bắt tình hình; phương pháp và trình tự quyết sách; xây dựng tinh thần đồng đội; những tố chất mà người đứng đầu cần có… Theo tác giả, người đứng đầu là hạt nhân trong tập thể, họ có sứ mệnh đoàn kết, tập hợp các thành viên thành một tập thể kiên cường, bảo đảm tính trật tự trong hoạt động. Trong hoạt động thực tiễn, người đứng đầu có vai trò định hướng, điều tiết, tập hợp, lựa chọn và sử dụng nhân tài và vai trò nêu gương. luan an 12 Nghệ thuật nói trước công chúng [60] của Raymond De Saint Laurent. Trong cuốn sách, tác giả đã khái quát sự cần thiết của nghệ thuật nói, nghệ thuật hùng biện hiện đại cũng như các kỹ năng, kỹ xảo cần thiết nhằm thu hút sự chú ý lắng nghe của các đối tượng.
Tác giả luận giải người hùng biện chân chính muốn chiếm được cử tọa, lôi cuốn cử tọa theo ý mình phải bằng những đức tính tế nhị, thông minh, nhạy cảm và chân thành. Ngoài những nội dung trên, tác giả cũng giới thiệu nhiều vấn đề khác nhằm giúp cho người nói hoàn thiện kỹ năng nói của mình. IQ trong nghệ thuật thuyết phục [90] của Kurt W. Tác giả cuốn sách đã mang đến những ý tưởng và góc nhìn mới về thuyết phục.
Theo tác giả, thành công trong học tập, sự nghiệp và các mối quan hệ cá nhân phụ thuộc rất lớn vào khả năng thuyết phục, gây ảnh hưởng và thúc đẩy người khác; thuyết phục không phải là một kỹ năng đơn lẻ, mà là kết quả từ sự kết hợp hài hòa của rất nhiều kỹ năng cần thiết khác. Để nâng cao khả năng thuyết phục, mỗi người cần rèn luyện các kỹ năng như: Tư duy tích cực; hiểu được cách nghĩ của người khác; có thái độ hòa hợp; thiết lập sự tin tưởng; biết tạo ảnh hưởng và sự chú ý; khả năng thuyết trình và giao tiếp tiên tiến… 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến năng lực giáo dục, thuyết phục, nâng cao năng lực giáo dục, thuyết phục trong quân đội Công tác đảng, công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang Liên Xô 1918-1973 (Tóm tắt lịch sử) [43] của A. Tác giả cho rằng nhiệm vụ quan trọng nhất của Đảng Cộng sản trong quân đội và hạm đội ngay từ lúc đầu thành lập lực lượng vũ trang là giáo dục chính trị cho quần chúng.
Phương thức chủ yếu để giáo dục là giải thích đường lối của Đảng và thuyết phục, “đưa việc thuyết phục con người lên vị trí hàng đầu” [43, tr. Để hoàn thành nhiệm vụ đó, cán bộ chính trị phải được đào tạo nâng cao trình độ, nắm vững được kỹ thuật quân sự và biết vận dụng trong thực tiễn. Lênin bàn về giáo dục chiến sĩ Xô viết [91] của I. Nội dung cuốn sách chỉ rõ, thực chất của công tác giáo dục cộng sản chủ nghĩa là luan an 13 việc xây dựng tinh thần giác ngộ và niềm tin vững chắc vào xã hội chủ nghĩa.
Về phương pháp giáo dục, tác giả khẳng định “thuyết phục, giải thích là phương pháp căn bản của giáo dục cộng sản chủ nghĩa” [91, tr. Người đi giáo dục trước hết phải được đào tạo theo những nguyên tắc Lê-nin-nít của Đảng; có những năng lực cần thiết, có thái độ quan tâm đến con người, biết gây ảnh hưởng trong ý thức, tình cảm, ý chí của họ. Vấn đề Đảng lãnh đạo quân đội ở một số nước xã hội chủ nghĩa [3]. Cuốn sách là sự tổng hợp khái quát một số tư liệu của Liên Xô, Cộng hòa dân chủ Đức, Cuba, Triều Tiên được Đảng, chính phủ, quân đội của các nước trên ban hành.
Khi bàn về vị trí, vai trò của đội ngũ CTV và năng lực GD, TP của đội ngũ CTV, Cương lĩnh thứ hai của Đảng Cộng sản Liên Xô khẳng định: “Bên cạnh các cán bộ chỉ huy chiến đấu cần phải có các chính trị viên được lựa chọn trong số những đảng viên cộng sản đáng tin cậy và có trách nhiệm” [3, tr.6]; đội ngũ CTV phải có năng lực để giáo dục bộ đội thành “những chiến sĩ có khả năng và nghị lực nhất, trung thành với sự nghiệp xã hội chủ nghĩa” [3, tr.Lênin, Đảng Cộng sản Liên Xô bàn về công tác đảng-công tác chính trị trong các lực lượng vũ trang [74] của V.Mi-Khai-Lốp. Trong bài viết, tác giả khẳng định vai trò, ý nghĩa của CTĐ, CTCT, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng… Tác giả khẳng định, một trong nhiều nhiệm vụ để xây dựng quân đội kiểu mới là “phát huy ý thức giác ngộ xã hội chủ nghĩa của quần chúng hồng quân, giáo dục chính trị cho họ, tăng cường ý thức kỷ luật tự giác, nâng cao tinh thần cho họ” [74, tr.1-2] để xây dựng hồng quân hùng mạnh. Theo đó, Đảng Cộng sản đã cử nhiều cán bộ vào làm công tác giáo dục, xây dựng các phẩm chất chính trị, tinh thần, giữ vững phương hướng tư tưởng cho các chiến sĩ Xô viết. Giáo trình công tác đảng, công tác chính trị trong học viện, nhà trường Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc trong thời kỳ mới [18], do Chương Tư Nghị chủ biên.
Nội dung cuốn sách đã luận giải, làm rõ nhiều vấn đề về CTĐ, CTCT trong Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, trong đó dành dung lượng lớn để đề cập đến vấn đề lịch sử hình thành, phát triển của luan an 14 chế độ chính ủy, CTV; về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của đội ngũ CTV; những tố chất cần có ở người CTV và nội dung, biện pháp xây dựng đội ngũ CTV trong quân đội Trung Quốc. Để hoàn thành nhiệm vụ được giao, CTV phải có nhiều tố chất cần thiết cả về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, năng lực công tác cũng như tác phong, phương pháp làm việc khoa học. Điều lệ công tác chính trị Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (năm 2003) [105]. Đây là tài liệu xác định rõ những vấn đề cơ bản như: Nguyên tắc Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo quân đội; tổ chức đảng trong quân đội; nội dung chủ yếu của công tác chính trị; vị trí, vai trò, yêu cầu phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, CTV; cơ quan chính trị; tổ chức đoàn thanh niên trong quân đội… Theo đó, CTV được xác định là người chủ trì, chỉ đạo công việc thường ngày của cấp ủy đảng đơn vị, do vậy cần có tinh thần cách mạng và trách nhiệm chính trị, có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ lý luận, có kinh nghiệm công tác chính trị và tố chất cần thiết để thực hiện chức trách, nhiệm vụ.