Quản lý du lịch di sản với phát triển du lịch địa phương: Nghiên cứu trường hợp Vịnh Hạ Long

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quản lý du lịch di sản với phát triển du lịch của địa phương nghiên cứu trường hợp di sản vịnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Trần Thị Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đức Thanh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Du lịch
• Đề tài: Quản lý di sản với phát triển du lịch của địa phương, nghiên cứu trường hợp di sản Vịnh Hạ Long
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: DI SẢN VÀ DU LỊCH DI SẢN
• 1.1. Khái niệm di sản
• 1.2. Phân loại di sản
• 1.2.1. Phân loại theo nội dung
• 1.2.2. Phân loại theo giá trị
• 2. CHƯƠNG 2: QUẢN LÝ DI SẢN TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH
• 2.1. Vai trò của quản lý di sản
• 2.2. Nguyên tắc quản lý di sản
• 2.2.1. Nguyên tắc chung
• 2.2.2. Nguyên tắc cụ thể
• 2.3. Quản lý di sản trong hoạt động du lịch
• 2.3.1. Các hình thức sở hữu di sản
• 2.3.1.1. Sở hữu nhà nước
• 2.3.1.2. Sở hữu tư nhân
• 2.3.1.3. Sở hữu của các tổ chức phi lợi nhuận
• 2.3.1.4. Sở hữu liên kết
• 2.3.2. Giá trị kinh tế liên quan đến di sản
• 2.3.2.1. Phí sử dụng
• 2.3.2.2. Dịch vụ bổ sung
• 2.3.2.3. Nguồn thu từ bán hàng lẻ
• 2.3.2.4. Nguồn thu từ dịch vụ ăn nghỉ
• 2.3.2.5. Nguồn thu từ dịch vụ hướng dẫn
• 2.3.2.6. Nguồn thu từ trợ cấp, tài trợ, quyên góp
• 2.3.3. Quản lý nhân viên
• 2.3.3.1. Khu vực tư nhân
• 2.3.3.2. Khu vực nhà nước
• 2.3.3.3. Nhân viên tình nguyện
• 2.3.4. Quản lý công tác bảo tồn di sản
• 2.3.4.1. Tính cấp thiết của bảo tồn di sản
• 2.3.4.2. Quy trình bảo tồn
• 2.3.4.3. Thách thức trong bảo tồn di sản
• 2.3.4.3.1. Thiếu kinh phí
• 2.3.4.3.2. Sự hiện đại hoá
• 2.3.4.3.3. Sức ép từ môi trường vật chất
• 2.3.4.3.4. Nhận thức của cộng đồng
• 2.3.5. Các hình thức bảo tồn
• 2.3.5.1. Hình thức bảo quản, duy trì
• 2.3.5.2. Hình thức phục hồi, tu bổ
• 2.3.5.3. Hình thức cải tiến, nâng cấp
• 2.3.5.4. Hình thức cải tạo mới lại
• 2.3.6. Thuyết minh di sản
• 2.3.6.1. Thuyết minh di sản là gì?
• 2.3.6.2. Lịch sử thuyết minh di sản
• 2.3.6.3. Nguyên tắc thuyết minh di sản
• 2.3.6.4. Quy trình thuyết minh
• 2.3.6.4.1. Xác định mục tiêu và mục đích
• 2.3.6.4.2. Phân tích tình huống
• 2.3.6.4.3. Phân tích và tổng hợp dữ liệu
• 2.3.6.4.4. Đề xuất kế hoạch thuyết minh
• 2.3.6.4.5. Thực hiện kế hoạch, chương trình đã đề ra
• 2.3.6.4.6. Kiểm tra và đánh giá
• 2.3.7. Tiếp thị di sản
• 2.3.7.1. Phân tích thị trường
• 2.3.7.2. Xác định mục tiêu của chiến lược
• 2.3.7.3. Xây dựng hoạt động tiếp thị cụ thể
• 2.3.7.4. Quản lý tiếp thị
• 2.3.7.5. Đánh giá tiếp thị
• 3. CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ DI SẢN VỊNH HẠ LONG
• 3.1. Thực trạng hoạt động quản lý di sản tại Hạ Long - Quảng Ninh
• 3.2. Phân tích SWOT thực trạng quản lý di sản vịnh Hạ Long
• 3.3. Thách thức
• 3.4. Nhiệm vụ mới trong công tác quản lý và phát huy giá trị di sản vịnh Hạ Long
• 3.4.1. Quan điểm chỉ đạo của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh
• 3.4.2. Nhiệm vụ cụ thể trước mắt
• 3.4.3. Nhiệm vụ, giải pháp lâu dài
• 3.4.4. Phân công trách nhiệm cụ thể
• 3.5. Một số mô hình quản lý hiệu quả
• 3.5.1. Con thuyền sinh thái
• 3.5.2. Giới thiệu về dự án
• 3.5.3. Một số kiến nghị đối với dự án
• 3.6. Bảo tàng sinh thái Hạ Long
• 3.6.1. Xu hướng phát triển bảo tàng trên thế giới
• 3.6.2. Nhu cầu xây dựng bảo tàng sinh thái Hạ Long
• 3.6.3. Một số kiến nghị đối với dự án bảo tàng sinh thái Hạ Long
• 3.7. Trung tâm di sản
• 3.8. Hệ thống khách sạn trên địa bàn thành phố Hạ Long
• 3.9. Du lịch di sản và ngành than
• 3.10. Quản lý nguồn tư liệu của bảo tàng sinh thái
• 3.11. Thuyết minh di sản
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long

Vịnh Hạ Long, một trong những di sản thiên nhiên thế giới, không chỉ nổi tiếng với cảnh quan tuyệt đẹp mà còn là điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước. Quản lý du lịch di sản tại đây đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển du lịch địa phương. Việc kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch bền vững là một thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan.

1.1. Di sản Vịnh Hạ Long và giá trị văn hóa

Vịnh Hạ Long không chỉ là một kỳ quan thiên nhiên mà còn mang trong mình giá trị văn hóa sâu sắc. Các di sản văn hóa phi vật thể như phong tục tập quán, lễ hội địa phương cũng góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm du lịch cho du khách.

1.2. Tác động của du lịch đến di sản

Hoạt động du lịch tại Vịnh Hạ Long đã mang lại nhiều lợi ích kinh tế, nhưng cũng gây ra áp lực lớn lên môi trường và di sản. Việc quản lý hiệu quả là cần thiết để bảo vệ giá trị di sản trong bối cảnh phát triển du lịch.

II. Thách thức trong quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long

Quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long đang phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm ô nhiễm môi trường, áp lực từ lượng khách du lịch ngày càng tăng và sự thiếu hụt nguồn lực cho công tác bảo tồn. Những vấn đề này cần được giải quyết một cách đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Ô nhiễm môi trường và tác động đến di sản

Ô nhiễm từ hoạt động du lịch và khai thác tài nguyên đang đe dọa đến hệ sinh thái và các giá trị di sản tại Vịnh Hạ Long. Cần có các biện pháp kiểm soát và giảm thiểu ô nhiễm để bảo vệ di sản.

2.2. Áp lực từ lượng khách du lịch

Sự gia tăng lượng khách du lịch đã tạo ra áp lực lớn lên cơ sở hạ tầng và môi trường tự nhiên. Việc quản lý số lượng khách tham quan là cần thiết để bảo vệ di sản và nâng cao chất lượng trải nghiệm du lịch.

III. Phương pháp quản lý du lịch di sản hiệu quả

Để quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý bền vững. Điều này bao gồm việc phát triển các chương trình giáo dục cộng đồng, tăng cường sự tham gia của người dân địa phương và áp dụng công nghệ trong quản lý.

3.1. Giáo dục cộng đồng về bảo tồn di sản

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của di sản và cách bảo tồn là một trong những phương pháp quan trọng. Các chương trình này giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích sự tham gia của người dân trong việc bảo vệ di sản.

3.2. Sử dụng công nghệ trong quản lý

Công nghệ có thể hỗ trợ trong việc theo dõi và quản lý các hoạt động du lịch, từ đó giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến di sản. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý sẽ nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Vịnh Hạ Long

Nghiên cứu về quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long đã chỉ ra nhiều mô hình quản lý hiệu quả. Các mô hình này không chỉ giúp bảo tồn di sản mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương thông qua du lịch bền vững.

4.1. Mô hình quản lý cộng đồng

Mô hình quản lý cộng đồng đã cho thấy hiệu quả trong việc bảo tồn di sản và phát triển du lịch. Sự tham gia của cộng đồng địa phương là yếu tố quyết định trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản.

4.2. Kết quả từ các dự án bảo tồn

Các dự án bảo tồn đã mang lại nhiều kết quả tích cực, từ việc cải thiện chất lượng môi trường đến việc nâng cao nhận thức của du khách về giá trị di sản. Những kết quả này cần được duy trì và phát triển hơn nữa.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho du lịch di sản

Quản lý du lịch di sản tại Vịnh Hạ Long cần được thực hiện một cách đồng bộ và bền vững. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc bảo tồn di sản, nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững sẽ giúp bảo vệ di sản và phát triển kinh tế địa phương. Cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các hoạt động du lịch thân thiện với môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo tồn

Hợp tác quốc tế trong bảo tồn di sản sẽ mang lại nhiều lợi ích, từ việc chia sẻ kinh nghiệm đến việc thu hút nguồn lực cho công tác bảo tồn. Các tổ chức quốc tế có thể hỗ trợ trong việc phát triển các chương trình bảo tồn hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê từ Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), di sản văn hóa và thiên nhiên là mục tiêu của hơn 40% các chuyến du lịch quốc tế trên toàn cầu. Tại Việt Nam, tính đến cuối năm 2005 đã ghi nhận 7 di sản thế giới, gần 3.000 di tích cấp quốc gia và hơn 40.000 di sản địa phương, tạo nền tảng tài nguyên to lớn cho ngành kinh tế du lịch. Trong đó, vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên biển đặc biệt khi hai lần được UNESCO vinh danh: năm 1994 về giá trị cảnh quan thẩm mỹ và năm 2000 về giá trị địa chất - địa mạo.

Sự phát triển vượt bậc của du lịch tỉnh Quảng Ninh đã đưa vịnh Hạ Long trở thành trung tâm thu hút khách hàng đầu cả nước. Chỉ tính riêng năm 2006, vịnh Hạ Long đón gần 1,5 triệu lượt du khách, thu phí tham quan đạt 42 tỷ đồng và đóng góp vào ngân sách nhà nước 36,8 tỷ đồng. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng về lượng khách cùng áp lực từ các ngành kinh tế khác như khai thác than, vận tải biển và đánh bắt thủy sản đã đặt di sản trước nguy cơ ô nhiễm môi trường nước, quá tải tại các hang động và suy giảm tính đa dạng sinh học.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết mâu thuẫn giữa khai thác kinh tế du lịch và bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản địa phương. Mục tiêu của luận văn tập trung làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa di sản và du lịch, nhận diện các tác động tiêu cực từ hoạt động du lịch, từ đó thiết lập các giải pháp quản lý bền vững cho vịnh Hạ Long. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian quản lý di sản tại thành phố Hạ Long và vùng vịnh di sản trong giai đoạn từ năm 2000 đến năm 2007. Ý nghĩa của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện thể chế quản lý, hướng đến mục tiêu giảm thiểu 25% đến 30% áp lực sinh thái trong khi vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết Cung - Cầu du lịch di sản của Prentice và Richards, kết hợp mô hình Phân loại di sản theo giá trị của Timothy (năm 1997). Mô hình này chia di sản thành 4 cấp bậc: di sản thế giới, di sản quốc gia, di sản địa phương và di sản cá nhân, cùng giao thoa tại khái niệm di sản chung (shared heritage). Ngoài ra, nghiên cứu vận dụng lý thuyết Sức chứa du lịch (carrying capacity) và các quy chuẩn phân loại di sản của UNESCO theo Công ước bảo vệ di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới năm 1972 (với 184 quốc gia thành viên tham gia tính đến năm 2006).

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: Di sản (tập hợp các giá trị vật thể và phi vật thể từ quá khứ được xã hội chọn lọc gìn giữ cho tương lai), Du lịch di sản (loại hình du lịch trải nghiệm gắn liền với tài nguyên văn hóa và tự nhiên đặc thù), Quản lý di sản (hệ thống nguyên tắc điều phối việc bảo tồn, khai thác thương mại và thuyết minh giá trị), Không gian du lịch di sản (gồm không gian đô thị, nông thôn và khu bảo tồn) và Thuyết minh di sản (quy trình truyền tải thông điệp ý nghĩa đến công chúng).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2000 - 2007 của Sở Du lịch Quảng Ninh, Ban Quản lý vịnh Hạ Long, Viện Nghiên cứu Phát triển Du lịch cùng các khuyến nghị giám sát của UNESCO và Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua các đợt khảo sát thực địa, phỏng vấn sâu và phát phiếu điều tra xã hội học.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 320 đối tượng, được phân bổ theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng: 220 khách du lịch trong nước và quốc tế, 60 người dân bản địa tại các làng chài ven vịnh, và 40 cán bộ quản lý, hướng dẫn viên cùng doanh nghiệp vận tải tàu thuyền tại 4 điểm nút giao thông chính gồm cảng Bãi Cháy, Tuần Châu, hang Đầu Gỗ và hang Sửng Sốt.

Phương pháp phân tích chủ đạo là mô hình ma trận SWOT kết hợp thống kê mô tả và so sánh đối chiếu. Lý do lựa chọn mô hình SWOT là nhằm xác định chính xác các điểm mạnh, điểm yếu nội tại của hệ thống quản trị di sản, đồng thời dự báo các cơ hội và nguy cơ khi du lịch Quảng Ninh chuyển dịch cơ cấu từ ngành than sang dịch vụ. Thời gian triển khai nghiên cứu kéo dài trong 18 tháng, bám sát các biến động thực tế của di sản từ năm 2000 đến thời điểm năm 2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tăng trưởng du lịch tạo nguồn thu lớn nhưng cơ cấu nguồn thu còn phụ thuộc quá mức vào vé tham quan. Doanh thu phí tham quan năm 2006 đạt 42 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân trên 12% mỗi năm trong giai đoạn 2000 - 2006. Tuy nhiên, các nguồn thu từ dịch vụ bổ sung, bán lẻ lưu niệm và thuyết minh chuyên sâu chỉ chiếm khoảng 20% tổng chi tiêu của du khách, thấp hơn nhiều so với mức chi tiêu trung bình 40% đến 50% tại các điểm đến di sản quốc tế.

Thứ hai, đặc điểm nhân khẩu học và tâm lý du khách phản ánh nhu cầu tri thức cao nhưng chưa được đáp ứng trọn vẹn. Khảo sát cho thấy trên 50% du khách quốc tế đến Hạ Long có trình độ từ đại học trở lên và thuộc nhóm tâm lý ưa khám phá (allocentric). Mặc dù vậy, thời gian lưu trú bình quân chỉ đạt 1,2 đến 1,5 ngày, hoạt động chủ yếu dừng lại ở việc ngắm cảnh trên tàu và ghé thăm một vài hang động chính, thiếu các sản phẩm du lịch chiều sâu.

Thứ ba, xung đột tài nguyên giữa các ngành kinh tế diễn ra gay gắt. Hoạt động của hơn 500 tàu du lịch kết hợp với nước thải từ các mỏ khai thác than lộ thiên và chất thải sinh hoạt từ các làng chài nổi đã làm gia tăng độ đục của nước biển, gây suy thoái cục bộ các rạn san hô quanh khu vực hòn Bồ Hòn và hang Tiên Ông.

Thứ tư, các mô hình quản lý thử nghiệm như "Con thuyền sinh thái" và dự án "Bảo tàng sinh thái Hạ Long" đã bước đầu tạo ra nhận thức tích cực về bảo tồn nhưng gặp hạn chế lớn về cơ chế tự chủ tài chính và mức độ tham gia của cộng đồng địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế bắt nguồn từ sự phân tán trong cơ chế quản lý liên ngành giữa chính quyền địa phương, ngành than, ngành giao thông đường thủy và Ban Quản lý vịnh Hạ Long. Việc thiếu quy chế phối hợp đồng bộ khiến công tác kiểm soát tải lượng môi trường chưa thực sự nghiêm ngặt.

Khi so sánh với kinh nghiệm quốc tế, chẳng hạn như tại bang Pennsylvania của Mỹ nơi du lịch di sản mang lại 5,5 tỷ USD doanh thu, 70.000 việc làm và 617 triệu USD tiền thuế, có thể thấy Hạ Long chưa khai thác hết giá trị gia tăng từ hệ thống dịch vụ hỗ trợ. Tại châu Âu, hơn 80% khách du lịch văn hóa sở hữu từ 2 văn bằng trở lên và sẵn sàng chi trả cao cho dịch vụ thuyết minh chuẩn mực.

Các phát hiện nghiên cứu có thể được hệ thống hóa thông qua biểu đồ phân bố mật độ tàu thuyền du lịch theo không gian vịnh và bảng ma trận tương quan giữa số lượng du khách với nồng độ chất hữu cơ trong nước biển. Việc biểu diễn dữ liệu bằng bản đồ phân vùng sức chứa sinh thái sẽ giúp cơ quan quản lý nhận diện trực quan các điểm nghẽn chịu tải vượt ngưỡng 120 phương tiện trên một kilomet vuông tại các khu vực hang động cốt lõi.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, thiết lập quy chế điều tiết sức chứa sinh thái và hạn ngạch du khách tại các điểm tham quan trọng điểm. Ban Quản lý vịnh Hạ Long cần chủ trì phân luồng tuyến tham quan, áp dụng công nghệ vé điện tử để giới hạn lưu lượng không quá 1.500 lượt khách trong cùng một thời điểm tại hang Sửng Sốt và động Thiên Cung, hoàn thành triển khai trong giai đoạn 2008 - 2010.

Thứ hai, đẩy mạnh hoàn thiện dự án Bảo tàng sinh thái Hạ Long và chuẩn hóa hệ thống thuyết minh di sản. Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch Quảng Ninh cần phối hợp cùng các chuyên gia quốc tế xây dựng 5 tuyến thuyết minh chuyên đề về địa chất, văn hóa làng chài và đa dạng sinh học, nhằm nâng tỷ trọng doanh thu từ dịch vụ gia tăng lên 35% tổng doanh thu du lịch vào năm 2012.

Thứ ba, ban hành chuẩn kiểm soát môi trường bắt buộc đối với toàn bộ phương tiện thủy hoạt động trên vịnh. Sở Giao thông Vận tải Quảng Ninh cần quy định 100% tàu du lịch phải lắp đặt hệ thống phân tách dầu nước và bể chứa nước thải đạt tiêu chuẩn loại A trước năm 2011, đồng thời di dời các cảng bốc rót than ra khỏi phạm vi vùng đệm di sản.

Thứ tư, xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích kinh tế bền vững cho cộng đồng dân cư địa phương. Ủy ban Nhân dân tỉnh Quảng Ninh cần trích tối thiểu 15% đến 20% từ nguồn thu phí tham quan hàng năm (tương đương khoảng 6 đến 8 tỷ đồng) để tái đầu tư vào các chương trình chuyển đổi sinh kế xanh cho cư dân làng chài Cửa Vạn và Ba Hang, thay thế hoạt động đánh bắt tận diệt bằng dịch vụ chèo thuyền nan phục vụ du khách.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và ban quản trị di sản: Luận văn cung cấp cơ sở thực tiễn để Ban Quản lý vịnh Hạ Long, Sở Du lịch và Sở Tài nguyên Môi trường xây dựng quy hoạch phân vùng chức năng, tối ưu hóa công tác giám sát môi trường và hoàn thiện thể chế quản lý liên ngành.

Nhóm doanh nghiệp kinh doanh lữ hành và dịch vụ du lịch: Các công ty du lịch có thể ứng dụng các phân tích về hành vi, tâm lý du khách để thiết kế các tour du lịch sinh thái đặc thù, định vị phân khúc khách quốc tế chi tiêu cao và đa dạng hóa các sản phẩm lưu niệm, ẩm thực truyền thống.

Nhóm viện nghiên cứu, trường đại học và học viên cao học: Tài liệu mang giá trị học thuật cao cho giảng viên, sinh viên chuyên ngành Du lịch học, Quản lý Văn hóa và Địa lý Kinh tế tham khảo về phương pháp phân tích SWOT di sản, khung lý thuyết Cung - Cầu và mô hình bảo tàng sinh thái.

Nhóm các tổ chức bảo tồn phi chính phủ và đối tác quốc tế: Các tổ chức như UNESCO, IUCN hay Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) có thể sử dụng dữ liệu thực địa của luận văn để đánh giá tính toàn vẹn của di sản biển, từ đó hoạch định các dự án tài trợ bảo tồn và phát triển cộng đồng thích ứng.

Câu hỏi thường gặp

Vấn đề mâu thuẫn lớn nhất trong quản lý di sản vịnh Hạ Long giai đoạn nghiên cứu là gì? Mâu thuẫn lớn nhất là sự xung đột lợi ích kinh tế giữa ngành công nghiệp khai thác than, hoạt động cảng biển với ngành du lịch và yêu cầu bảo tồn sinh thái. Năm 2006, lượng khách đạt gần 1,5 triệu người cùng hơn 500 tàu thuyền tạo áp lực xả thải nghiêm trọng lên vùng nước di sản.

Mô hình phân loại di sản theo giá trị của Timothy được ứng dụng như thế nào? Nghiên cứu ứng dụng mô hình 4 cấp bậc gồm di sản thế giới, quốc gia, địa phương và cá nhân. Vịnh Hạ Long vừa là di sản thiên nhiên thế giới về cảnh quan thẩm mỹ và địa chất, vừa là di sản địa phương cung cấp sinh kế trực tiếp cho hàng vạn cư dân Quảng Ninh.

Mô hình Bảo tàng sinh thái Hạ Long có đóng góp gì cho việc bảo tồn di sản? Bảo tàng sinh thái bảo tồn toàn vẹn di sản ngay trong môi trường sống thực tế thay vì trưng bày trong nhà kính. Mô hình này giúp lưu giữ các giá trị văn hóa phi vật thể của làng chài nổi Cửa Vạn, tạo sản phẩm du lịch văn hóa chiều sâu và phân tán bớt áp lực du khách khỏi các hang động trung tâm.

Tại sao cần phải kiểm soát nghiêm ngặt sức chứa du lịch tại các hang động trên vịnh? Theo cảnh báo của IUCN, việc hàng nghìn du khách tập trung cùng lúc trong các hang động kín như Sửng Sốt hay Đầu Gỗ làm biến đổi nhiệt độ, độ ẩm và nồng độ CO2, đe dọa trực tiếp đến sự phát triển của hệ thống thạch nhũ hàng triệu năm tuổi và làm giảm chất lượng trải nghiệm tham quan.

Làm thế nào để gia tăng nguồn thu từ du lịch di sản mà không cần tăng lượng du khách? Cần chuyển đổi mô hình từ bán vé tham quan đơn thuần sang phát triển hệ sinh thái dịch vụ chất lượng cao. Bằng cách nâng cấp các dịch vụ bán lẻ lưu niệm cao cấp, tour trải nghiệm văn hóa ẩm thực và dịch vụ hướng dẫn chuyên sâu, điểm đến có thể gia tăng mức chi tiêu phụ của khách từ 20% lên 40% đến 50%.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý di sản và du lịch di sản, vận dụng chuẩn xác các mô hình Cung - Cầu và phân loại di sản theo giá trị khoa học quốc tế.
• Công trình chỉ rõ thực trạng quản lý vịnh Hạ Long giai đoạn 2000 - 2007 với các mốc dữ liệu thực tiễn: 1,5 triệu khách năm 2006, doanh thu vé 42 tỷ đồng, đồng thời nhận diện sâu sắc 4 thách thức môi trường và xung đột liên ngành lớn.
• Nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá, tập trung vào điều tiết sức chứa sinh thái, chuyển đổi công nghệ xanh cho đội tàu thủy, hoàn thiện mô hình Bảo tàng sinh thái và chia sẻ lợi ích cộng đồng.
• Lộ trình thực hiện khuyến nghị được xác lập theo các giai đoạn cụ thể từ năm 2008 đến 2012 nhằm bảo đảm tính khả thi và đo lường được hiệu quả can thiệp chính sách.
• Để duy trì danh hiệu Di sản Thế giới bền vững, các cấp chính quyền và doanh nghiệp cần hành động ngay trong việc tích hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch và bảo tồn nguyên vẹn các giá trị toàn cầu của vịnh Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được chia làm ba chương: Chƣơng I : Di sản và du lịch di sản 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng II : Quản lý di sản trong hoạt động du lịch Chƣơng III: Hoạt động quản lý di sản vịnh Hạ Long CHƢƠNG I: DI SẢN VÀ DU LỊCH DI SẢN 1. Khái niệm di sản Trên thế giới, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về di sản. Có những định nghĩa khá ngắn gọn, ví dụ như định nghĩa của Fladmark năm 1998, Graham năm 2000, Tunbridge và Ashworth năm 1996 đều cho rằng: Di sản là những gì của quá khứ mà một xã hội muốn lưu giữ lại [22,2]. Hay định nghĩa của tác giả Hardy đưa ra năm 1998: “ Di sản là sợi dây liên kết với quá khứ, nó đại diện cho quyền thừa kế được chuyền giao cho thế hệ hiện tại và tương lai”[22,2].

Những định nghĩa này cho rằng di sản có xu hướng lựa chọn chứ không phải tất cả các di sản đều là giá trị xã hội. Di sản tồn tại hiện nay đã được chọn lựa từ trong quá khứ. Và dù vô tình hay cố ý thì xã hội đã lọc chọn di sản qua hệ thống giá trị xã hội thay đổi theo từng không gian và thời gian nhất định. Bên cạnh đó lại xuất hiện những định nghĩa mang tính chi tiết hơn như Hall và McArthur [26,9]chỉ rõ di sản là các giá trị cụ thể của từng cá nhân, gia đình, tập thể, quốc gia hay của tất cả mọi người.

Theo tác giả Bowes [19,35]đưa ra năm 1989 thì di sản gắn bó chặt chẽ với vùng. Di sản không chỉ bao gồm rất nhiều các điểm, các nơi mang tính lịch sử, mà còn là toàn bộ hệ phong cảnh với đặc điểm địa lý của vùng như: trang trại, cánh đồng, con đường, những trung tâm thương mại, và đương nhiên là bao gồm chính bản thân con người với truyền thống và các hoạt động kinh tế. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tác giả Asworth và Tunbrigde [22,33] lại nhìn di sản là cách sử dụng những giá trị của quá khứ của thế hệ hiện nay. Những sự thuyết minh về lịch sử, các toà nhà cổ, sản phẩm, ký ức, kỷ niệm mang tính chọn lựa chọn…đều nhằm đáp ứng nhu cầu hiện tại và mang đặc điểm cá nhân, xã hội, dân tộc, vùng lãnh thổ.

Nó đem lại nguồn lợi kinh tế trong ngành công nghiệp di sản. Như vậy, giữa các học giả xuất hiện định nghĩa khác nhau về di sản. Một bên thì đồng nghĩa di sản với văn hoá, phong cảnh được cộng đồng quan tâm bảo vệ và sẽ được chuyển giao cho thế hệ tương lai. Mục đích sử dụng di sản gắn liền với việc bảo vệ chúng.

Di sản theo quan điểm này, nghiêng nhiều về các trung tâm di sản (Heritage centre). Quan điểm thứ hai khác với quản điểm trên, cho rằng: di sản đồng nghĩa với việc vận dụng, khai thác quá khứ vì mục đích thương mại. Di sản ở đây gắn với công nghiệp di sản (Heritage industry). Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu đều có khẳng định rằng: Di sản là sợi dây liên hệ với quá khứ, Di sản là hiện thân của sự kế thừa, chuyển giao từ thế hệ này hiện tại cho thế hệ tương lai bao gồm cả các truyền thống văn hoá (phi vật thể) và các tác phẩm mang tính vật chất (vật thể).

Di sản là những gì của quá khứ mà một xã hội mong muốn (được) lưu giữ lại. Di sản có thể là các giá trị ghi dấu cá nhân, gia đình, hay có thể là giá trị mang tầm vóc quốc gia thậm chí là các giá trị chung của toàn nhân loại.