Quản Lý Di Tích Lịch Sử Khu Lăng Mộ và Đền Thờ Các Vị Vua Triều Lý

Tài liệu nghiên cứu Quản lý di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều lý thị xã từ sơn tỉnh bắc ninh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Nguyễn Thị Xuyến
• Người hướng dẫn: PGS. Trịnh Thị Minh Đức
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Nghệ Thuật Trung Ương
• Chuyên ngành: Quản lý văn hóa
• Đề tài: Quản Lý Di Tích Lịch Sử Khu Lăng Mộ và Đền Thờ Vua Triều Lý tại Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Di Tích Lịch Sử Triều Lý ở Bắc Ninh

Bắc Ninh, vùng đất địa linh nhân kiệt, là nơi phát tích vương triều Lý, triều đại có nhiều đóng góp quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Việc quản lý di tích lịch sử liên quan đến triều Lý, đặc biệt là khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tại Từ Sơn, có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Việt Nam. Các di tích này không chỉ là những công trình kiến trúc độc đáo mà còn là nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh sâu sắc, gắn liền với lịch sử triều Lý và văn hóa thời Lý. Việc quản lý hiệu quả các di tích này góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ, đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch Bắc Ninh và du lịch tâm linh Bắc Ninh.

1.1. Vị Trí và Giá Trị Lịch Sử Khu Lăng Mộ và Đền Thờ Vua Lý

Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tọa lạc tại phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đây là nơi thờ Vua Lý Thái Tổ và các vị vua đầu triều Lý. Khu di tích này không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc mà còn là minh chứng cho sự phát triển của kiến trúc thời Lý và văn hóa thời Lý. Theo tài liệu, đền Đô còn lưu giữ văn bia “Cổ Pháp Điện tạo bi” của Trạng nguyên Phùng Khắc Khoan, được khắc vào năm 1602, nhân việc nhà Lê cho trùng tu lại đền Đô.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Triều Lý

Việc bảo tồn di sản văn hóa triều Lý không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước mà còn là của toàn xã hội. Các di tích này là những di sản văn hóa Việt Nam vô giá, cần được gìn giữ và phát huy giá trị cho các thế hệ mai sau. Việc bảo tồn cần đi đôi với phát huy giá trị, biến các di tích thành điểm đến hấp dẫn cho du khách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Di Tích Lịch Sử Triều Lý Tại Bắc Ninh

Công tác quản lý di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tại Bắc Ninh hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Một trong số đó là sự xuống cấp của các công trình do tác động của thời gian và môi trường. Bên cạnh đó, việc xâm phạm di tích, xây dựng trái phép trong khu vực bảo vệ di tích vẫn còn xảy ra. Nguồn lực tài chính cho công tác bảo tồn, tu bổ còn hạn chế. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư chưa thực sự hiệu quả. Việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản cho người dân còn yếu. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết những thách thức này.

2.1. Thực Trạng Xuống Cấp và Xâm Phạm Di Tích Lăng Mộ Vua Lý

Nhiều hạng mục công trình trong khu lăng mộ vua Lý và đền thờ đang bị xuống cấp nghiêm trọng do ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu và thiếu kinh phí tu bổ. Tình trạng xâm lấn, xây dựng trái phép trong khu vực bảo vệ di tích vẫn còn diễn ra, gây ảnh hưởng đến cảnh quan và giá trị của di tích. Cần có biện pháp ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm di tích.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực Tài Chính Cho Bảo Tồn Di Tích Lịch Sử

Nguồn kinh phí dành cho công tác bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị di tích lịch sử Bắc Ninh, đặc biệt là khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý, còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai các dự án bảo tồn, tu bổ quy mô lớn. Cần có cơ chế huy động các nguồn lực xã hội hóa để tăng cường nguồn tài chính cho công tác bảo tồn.

2.3. Nhận Thức Cộng Đồng Về Bảo Tồn Di Sản Văn Hóa Còn Hạn Chế

Nhận thức của một bộ phận cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo tồn di sản văn hóa còn hạn chế. Điều này dẫn đến tình trạng thờ ơ, thiếu trách nhiệm trong việc bảo vệ di tích. Cần tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho người dân về giá trị của di sản và trách nhiệm bảo vệ di sản.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Di Tích Triều Lý Tại Bắc Ninh

Để nâng cao hiệu quả quản lý di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tại Bắc Ninh, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong đó, cần chú trọng đến việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường năng lực quản lý cho đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng, huy động các nguồn lực xã hội hóa và tăng cường hợp tác quốc tế. Các giải pháp này cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo việc bảo tồn và phát huy giá trị di tích một cách bền vững.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Chính Sách Quản Lý Di Tích Lịch Sử

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác quản lý di tích lịch sử để phù hợp với tình hình thực tế. Xây dựng cơ chế, chính sách khuyến khích xã hội hóa công tác bảo tồn di sản. Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư trong công tác quản lý di tích.

3.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Cho Đội Ngũ Cán Bộ

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý di tích. Chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ có kiến thức sâu rộng về lịch sử, văn hóa, kiến trúc và kỹ năng quản lý di sản. Tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hội thảo, khóa học quốc tế để học hỏi kinh nghiệm.

3.3. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Giáo Dục Về Giá Trị Di Sản Triều Lý

Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho cộng đồng về giá trị của di sản văn hóa triều Lý. Sử dụng các phương tiện truyền thông đa dạng để giới thiệu về lịch sử, văn hóa, kiến trúc của khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý. Tổ chức các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, lễ hội để thu hút sự quan tâm của cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ Số Trong Quản Lý Di Tích Lịch Sử Triều Lý

Việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý là một giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích. Các công nghệ như số hóa 3D, thực tế ảo (VR), thực tế tăng cường (AR), hệ thống thông tin địa lý (GIS) có thể được sử dụng để tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý, bảo tồn di tích một cách khoa học và hiệu quả.

4.1. Số Hóa 3D Di Tích Lăng Mộ và Đền Thờ Vua Triều Lý

Sử dụng công nghệ số hóa 3D để tạo ra mô hình 3D của khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý. Mô hình 3D này có thể được sử dụng để phục vụ công tác nghiên cứu, bảo tồn, tu bổ di tích, đồng thời tạo ra các sản phẩm du lịch ảo, giúp du khách khám phá di tích một cách trực quan và sinh động.

4.2. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Địa Lý GIS Cho Khu Di Tích

Xây dựng hệ thống thông tin địa lý (GIS) cho khu di tích, tích hợp các thông tin về vị trí, diện tích, hiện trạng, giá trị của các hạng mục công trình. Hệ thống GIS này sẽ giúp các nhà quản lý nắm bắt thông tin một cách nhanh chóng, chính xác, từ đó đưa ra các quyết định quản lý hiệu quả.

4.3. Phát Triển Ứng Dụng Du Lịch Thực Tế Ảo VR và Tăng Cường AR

Phát triển các ứng dụng du lịch thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) cho phép du khách khám phá khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý một cách sống động và hấp dẫn. Các ứng dụng này có thể cung cấp thông tin chi tiết về lịch sử, văn hóa, kiến trúc của di tích, đồng thời tạo ra các trải nghiệm tương tác độc đáo.

V. Phát Huy Giá Trị Di Tích Lịch Sử Triều Lý Gắn Với Du Lịch Bắc Ninh

Việc phát huy giá trị di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý gắn với phát triển du lịch Bắc Ninh là một hướng đi đúng đắn, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương. Cần xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn, kết hợp giữa tham quan di tích, tìm hiểu lịch sử, văn hóa và trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống. Đồng thời, cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, đảm bảo sự hài lòng của du khách.

5.1. Xây Dựng Các Tour Du Lịch Khám Phá Di Sản Triều Lý

Xây dựng các tour du lịch khám phá di sản triều Lý, kết hợp tham quan khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý với các di tích lịch sử, văn hóa khác trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Các tour du lịch này cần được thiết kế một cách khoa học, hấp dẫn, phù hợp với nhu cầu của nhiều đối tượng du khách.

5.2. Tổ Chức Các Lễ Hội Truyền Thống Tại Đền Đô

Tổ chức các lễ hội Đền Đô truyền thống một cách trang trọng, ý nghĩa, thu hút sự tham gia của đông đảo người dân và du khách. Các lễ hội này không chỉ là dịp để tưởng nhớ công lao của các vị vua triều Lý mà còn là cơ hội để quảng bá văn hóa, du lịch Bắc Ninh.

5.3. Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng Gắn Với Di Tích Lịch Sử

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý, tạo cơ hội cho người dân địa phương tham gia vào hoạt động du lịch, tăng thu nhập và nâng cao đời sống. Khuyến khích người dân cung cấp các dịch vụ du lịch như homestay, ẩm thực, thủ công mỹ nghệ.

VI. Kết Luận và Tầm Nhìn Phát Triển Di Tích Lịch Sử Triều Lý

Việc quản lý di tích lịch sử khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý tại Bắc Ninh là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm, đầu tư và nỗ lực của các cấp, các ngành và toàn xã hội. Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, chúng ta có thể bảo tồn và phát huy giá trị di tích một cách bền vững, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Trong tương lai, khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý sẽ trở thành một điểm đến du lịch văn hóa, tâm linh hấp dẫn, thu hút du khách trong và ngoài nước.

6.1. Đánh Giá Tổng Quan Về Công Tác Quản Lý Di Tích Hiện Nay

Công tác quản lý di tích khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Cần có sự đánh giá khách quan, toàn diện về thực trạng công tác quản lý để đưa ra những giải pháp phù hợp.

6.2. Định Hướng Phát Triển Di Tích Trong Tương Lai

Xác định rõ định hướng phát triển khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý trong tương lai, trở thành một trung tâm văn hóa, du lịch quan trọng của tỉnh Bắc Ninh và cả nước. Cần có quy hoạch tổng thể, đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững của di tích.

6.3. Kêu Gọi Sự Chung Tay Của Cộng Đồng Trong Bảo Tồn Di Sản

Kêu gọi sự chung tay của cộng đồng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ di tích, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, TỔNG QUAN VỀ DI TÍCH LỊCH SỬ KHU LĂNG MỘ VÀ ĐỀN THỜ CÁC VỊ VUA TRIỀU LÝ 1. Cơ sở lý luận về quản lý di tích lịch sử văn hóa 1. Một số khái niệm Cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý là một trong những tiền đề quan trọng cho công tác QL DSVH nói chung và công tác QLDT LSVH tại phường Đình Bảng nói riêng, trong đó có Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý, nhằm giải quyết từng bước những vấn đề còn hạn chế trong quá trình quản lý nhà nước về DSVH. Trong xã hội hiện nay bao gồm rất nhiều phương diện, nhu cầu và đòi hỏi có nhiều lĩnh vực hoạt động của con người để đáp ứng nhu cầu đó như: hoạt động trên lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học, văn hóa, giáo dục.

Mỗi lĩnh vực đều đặt dưới sự điều chỉnh của một cơ chế quản lý toàn xã hội, có sự chỉ đạo để điều hòa hoạt động của các cá nhân, từ đó hình thành nên hoạt động về quản lý. Di sản văn hóa Văn hóa là lĩnh vực rộng, trong đó có DSVH là một bộ phận cấu thành quan trọng hình thành nên bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia. Theo Từ điển Tiếng Việt: “Di sản là cái thời trước để lại; còn văn hóa là tổng thể nói chung những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử” [39, tr. Trong Công ước về Bảo vệ DSVH và thiên nhiên thế giới của UNESCO ban hành năm 1972, tại điều 1 có quy định những loại hình sẽ được coi như là “di sản văn hóa” bao gồm: Di tích kiến trúc (monuments): Các công trình kiến trúc, các công trình điêu khắc và hội họa kiến trúc, các bộ phận hoặc kết cấu có tính chất khảo cổ học, các bi ký, các hang động cư trú và những bộ phận kết hợp, xét theo quan điểm lịch sử, nghệ thuật hoặc khoa học.

Nhóm công trình xây dựng (groups of buildings): Các nhóm công trình 11 riêng lẻ hoặc liên kết mà có, do tính chất kiến trúc, tính chất đồng nhất hoặc vị thế của chúng trong cảnh quan, xét theo quan điểm lịch sử, nghệ thuật hoặc khoa học [53, tr. Khái niệm di sản trong một số từ điển được hiểu theo một nghĩa đơn giản đó là tính năng thuộc về nền văn hóa của một xã hội cụ thể, chẳng hạn như truyền thống, ngôn ngữ, hoặc các tòa nhà, đã được tạo ra trong quá khứ và vẫn còn có tầm quan trọng trong lịch sử. Theo Luật DSVH được ban hành năm 2001 và sửa đổi, bổ sung năm 2009: DSVH bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam. Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan; có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng; không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác.

Di sản văn hóa vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, bao gồm di tích lịch sử văn hóa, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia [40, tr. Qua các khái niệm trên, thấy rõ được DSVH Việt Nam chính là thành quả của các thế hệ cha ông ta hàng nghìn năm lịch sử đấu tranh trong quá trình dựng nước và giữ nước; đồng thời cũng là bằng chứng sống động nhất, hấp dẫn nhất cho sự vận động, biến chuyển, giao thoa và sự phát triển toàn diện của đời sống xã hội. Di tích lịch sử văn hóa và di tích quốc gia đặc biệt * Di tích lịch sử văn hóa Các nước trên thế giới có nhiều khái niệm khác nhau về di tích LSVH, mỗi khái niệm đều mang ý nghĩa khác nhau. Di tích là một bộ phận của di sản văn hóa, là thành tố quan trọng của môi trường xã hội, góp phần vào việc giáo 12 dục truyền thống cho cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ ngày nay, di tích là thông điệp của quá khứ truyền lại cho thế hệ mai sau, nó có chức năng giáo dục và sống cùng với thời gian.

Theo Từ điển Tiếng Việt giải thích: Di tích là các dấu vết của quá khứ, chủ yếu là nơi cư trú và mộ táng của người xưa được khoa học nghiên cứu. Theo nghĩa di tích văn hóa thì nó là di sản văn hóa bất động [39, tr. Trong giáo trình Bảo tồn di tích lịch sử văn hóa của Trường Đại Học Văn hóa Hà Nội thì di tích là những không gian vật chất cụ thể, khách quan, trong đó chứa đựng các giá trị điển hình lịch sử; do tập thể hoặc cá nhân con người hoạt động sáng tạo ra trong lịch sử để lại [21, tr. Tại điều I của Hiến chương Venice - Italia quy định: Di tích lịch sử văn hóa không chỉ là một công trình kiến trúc đơn chiếc mà cả khung cảnh đô thị hoặc nông thôn có chứng tích của một nền văn minh riêng, một phát triển có ý nghĩa hoặc một sự kiện lịch sử.

Khái niệm này không chỉ áp dụng với những công trình nghệ thuật to lớn mà cả với những công trình khiêm tốn hơn vốn đã cùng với thời gian, thâu nạp được một ý nghĩa văn hóa [9, tr. Khái niệm trong Luật Di sản văn hóa quy định về DT LSVH: Di tích lịch sử văn hóa là công trình xây dựng, địa điểm và các di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc công trình, địa điểm, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia [40, tr. * Di tích quốc gia đặc biệt được quy định trong điều 29 của Luật Di sản văn hóa được sửa đổi năm 2009 như sau: Di tích quốc gia đặc biệt là di tích có giá trị đặc biệt tiêu biểu của quốc gia [40, tr. Việc quy định này bao gồm cả 04 loại hình di tích, riêng khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Lý được xác định là công trình kiến trúc, nghệ thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm có giá trị đặc biệt đánh dấu các giai đoạn phát triển kiến trúc nghệ thuật Việt Nam.

13 Tiêu chí để trở thành di tích lịch sử văn hóa. Tại điều 28 của Luật Di sản văn hóa có quy định: Di tích lịch sử văn hóa phải có một trong các tiêu chí sau đây: 1. Công trình xây dựng, địa điểm gắn với sự kiện lịch sử, văn hóa tiêu biểu của quốc gia hoặc địa phương. Công trình xây dựng, địa điểm gắn với thân thế và sự nghiệp của anh hùng dân tộc, danh nhân, nhân vật lịch sử có ảnh hưởng tích cực đến sự phát triển của quốc gia hoặc địa phương trong thời kỳ lịch sử.

Địa điểm khảo cổ có giá trị tiêu biểu. Công trình kiến trúc, nghệ thuật, quần thể kiến trúc, tổng thể kiến trúc đô thị và địa điểm cư trú có giá trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển kiến trúc nghệ thuật. Danh lam thắng cảnh phải có một trong các tiêu chí sau đây: 1. Cảnh quan thiên nhiên hoặc địa điểm có sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên với công trình kiến trúc có giá trị thẩm mỹ tiêu biểu.

Khu vực thiên nhiên có giá trị khoa học về địa chất, địa mạo, địa lý, đa dạng sinh học, hệ sinh thái đặc thù hoặc khu vực thiên nhiên chứa đựng những dấu tích vật chất về các giai đoạn phát triển của trái đất [40, tr. Quản lý Quản lý là một khái niệm có từ rất sớm, đây là một phạm trù tồn tại khách quan, ra đời từ nhu cầu ở mỗi chế độ xã hội, mỗi quốc gia và mỗi thời đại. Phương Tây dùng từ quản lý là “management”, là bàn tay hoặc liên quan đến hoạt động của bàn tay, tức là hành động theo một quan điểm tác động dễ dẫn dắt. Quản lý trong từ Hán Việt được ghép giữa từ “quản” và từ “lý”.

“Quản” là sự trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định. “Lý” là sự sửa sang, sắp xếp, làm cho nó phát triển. Vậy, quản lý là sự trông coi, chăm sóc, sửa sang làm cho nó phát triển. 14 Theo giáo trình Quản lý hoạt động văn hóa được xuất bản vào năm 1998 cho biết thông tin: Theo Các Mác quan niệm rằng: Quản lý được phát sinh từ lao động, không tách rời với lao động và bản thân quản lý cũng là một hoạt động lao động: Bất kỳ lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào đó mà được tiến hành trên quy mô tương đối lớn đều cần có sự quản lý ở mức độ nhiều hay ít nhằm phối hợp những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung.

Một nhạc công tự điều khiển mình nhưng một dàn nhạc cần phải có nhạc trưởng [35, tr. Theo giáo trình Quản lý hành chính nhà nước của Học viện Hành chính Quốc gia ghi rõ: “Quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để chúng phát triển phù hợp với quy luật, đạt tới mục đích đã đề ra và đúng ý chí của người quản lý” [23, tr. Nói chung, quản lý là chức năng nhằm bảo vệ và duy trì các cơ cấu xác định của một tổ chức, đồng thời duy trì chế độ hoạt động thực hiện một chương trình và một mục tiêu của hoạt động đã được ý thức hóa của một tập đoàn người, của một tổ chức xã hội hoặc một cá nhân nào đó với tư cách là một chủ thể của hoạt động quản lý. Hiểu theo nghĩa thông thường thì quản lý là hoạt động nhằm tác động một cách có tổ chức và định hướng của chủ thể quản lý vào đối tượng nhất định để điều chỉnh các quá trình xã hội và hành vi của con người nhằm duy trì tính ổn định và phát triển của đối tượng theo những mục tiêu đã định.

Căn cứ vào quy mô và tính chất, có thể chia quản lý thành: Quản lý vĩ mô bao gồm “hoạt động quản lý nhà nước nói chung về các lĩnh vực, ngành nghề trong xã hội. Hình thức này là sự tác động mang tính chất quyền lực nhà nước, theo hướng điều tiết và định hướng với các nhiệm vụ cơ bản” [23.