Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Trên thế giới Quản lý hoạt động dạy và học ngoại ngữ là một phần quan trọng trong chương trình phát triển giáo dục ở nhiều nước trên thế giới. Các hình thức hoạt động dạy và học ngoại ngữ diễn ra phong phú, đa dạng và đều nhằm mục đích thúc đẩy quá trình hội nhập của các nước, phục vụ cho việc phát triển kinh tế đất nước.
Xin nêu một số điển hình về hoạt động dạy và học ngoại ngữ ở một số quốc gia trên thế giới: Cùng với việc ổn định hệ thống chính trị, xây dựng và phát triển kinh tế, hệ thống Giáo dục - Đào tạo luôn được quan tâm đầu tư đặc biệt là công tác quản lý giáo dục. Hiện nay đất nước Singapore đang có những bước cải cách giáo dục về cả nội dung sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên, công nghệ quản lý. rất nổi bật trong khu vực và trên thế giới. Hệ thống giáo dục phổ thông ở Singapore bao gồm 172 trường TH; 158 trường THCS; 16 trường THPT.
Sau khi tiếp nhận chức thủ tướng, thủ tướng Goh Chok Tông đã phê duyệt chiến lược phát triển giáo dục lâu dài của Bộ giáo dục trong đó có điểm nhấn là toàn bộ hệ thống giáo dục phổ thông tại Singapore phải sử dụng tiếng Anh như là ngôn ngữ bắt buộc bên cạnh tiếng Trung sử dụng như ngôn ngữ thứ hai. Vì học toàn bằng tiếng Anh nên nhiều gia đình ngoại quốc sẵn sàng gửi con em đến học ngay từ bậc tiểu học với mức đóng góp học phí rất cao, giúp cho Singapore có khoản thu nhập kinh phí lớn từ nguồn thu nhập này. Singapore đặc biệt chú ý đến chất lượng đào tạo, ngoài việc không ngừng trang bị cơ sở vật chất hiện đại phục vụ dạy và học, số lượng học sinh trong một lớp cũng chỉ cho phép không quá 25 em. Việc chú trọng học và sử dụng tiếng Anh này cũng đã giúp Singapore có nguồn nhân lực đạt chuẩn quốc tế cao do trực tiếp tiếp nhận những tri thức khoa học mới nhất.
Tại Trung Quốc việc dạy và học ngoại ngữ cũng được hết sức chú trọng. Chính phủ Trung Quốc cho rằng cần xem các hoạt động này là một 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phần quan trọng trong chương trình giáo dục chung của quốc gia. Để nâng cao chất lượng và tăng cường số lượng người học ngoại ngữ, chính phủ đã đưa ra các quy định về trách nhiệm của giáo viên và nhà trường, tăng cường các nguồn lực và các điều kiện cho việc tổ chức các hoạt động dạy và học ngoại ngữ. Để chuẩn bị cho các hoạt động đón Thế vận hội 2008 tổ chức tại Trung Quốc, chính phủ Trung Quốc đã phát động phong trào toàn dân học ngoại ngữ.
Các trung tâm dạy ngoại ngữ được mở ra với quy mô lớn và đặt dưới sự quản lý của nhà nước về nội dung, chương trình và công khai mức thu học phí để đảm bảo quyền lợi cho người học. Đối với hệ thống giáo dục quốc dân, sau một loạt các cuộc cải cách nhỏ, tháng 2 năm 1993 "Đề cương về cải cách và phát triển giáo dục” của TW Đảng cộng sản Trung Quốc chính thức ra đời bắt đầu cuộc cải cách đổi mới sâu rộng trong giáo dục, quy định tiếng Anh phải được đưa vào dạy chính thức từ bậc tiểu học nhằm phục vụ thiết thực cho việc hội nhập mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực. Trung Quốc trở thành thị trường khổng lồ cho việc "xuất khẩu ngôn ngữ” của nước Anh. Theo ông Gordon Brown - Bộ trưởng tài chính Anh cho biết" Trong 20 năm qua, số người nói tiếng Anh ở Trung Quốc dường như đã vượt xa số người sử dụng tiếng Anh như ngôn ngữ mẹ đẻ trên toàn thế giới.
Đây là cơ hội lớn đối với nước Anh”. Chính phủ Anh cũng cho phép các sinh viên Trung Quốc đang học tập tại các trường đại học tại Anh được phép ở lại và làm việc thêm một năm nữa sau khi tốt nghiệp. Tại Nhật Bản, chính phủ thể hiện rõ quyết tâm đẩy mạnh hoạt động dạy và học tiếng Anh ứng dụng ở quy mô toàn bộ nền giáo dục. Cụ thể: Trong vài năm gần đây tiếng Anh bắt đầu được đưa vào tiểu học, mục đích rèn kỹ năng giao tiếp đơn giản bước đầu cho học sinh, tránh gò ép về ngữ pháp và từ vựng.
Đối với bậc THCS (cấp 2), tiếng Anh được coi là 1 trong 5 môn chính, được đánh giá quan trọng ngang với môn Quốc ngữ, Toán, Xã hội, Lý, Hóa với thời lượng 4tiết/ tuần, mỗi tiết 50 phút. ở bậc THPT (cấp 3), tiếng Anh được coi 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com như giáo dục phổ cập với tỷ lệ theo học lên đến 95%. Tiếng Anh được dạy như một ngoại ngữ duy nhất, rất ít trường dạy thêm các ngoại ngữ khác. Ở Ý cũng sử dụng Tiếng Anh phổ biến, là nước xếp thứ 15 về % số người nói tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 (Second language), ở châu Âu với 28%.
Các nước có số người nói tiếng Anh như ngôn ngữ thứ 2 nhiều nhất là Đan Mạch (79%), Thụy Điển (76%), và Hà Lan (75%). Tiếng Anh là môn học bắt buộc ở bậc học phổ thông ở nước này. Thanh niên Ý học tiếng Anh để có cơ hội tìm việc làm nhiều hơn. Tại các trung tâm Anh quốc, tiếng Anh nói (Spoken English) được nhiều người theo học nhất.
Họ có chương trình quảng bá tiếng Anh trên các xe buýt, tại các bến xe. Nhiều sinh viên Ý đã sang Mỹ làm thêm nhân kỳ nghỉ hè để có cơ hội giao tiếp bằng tiếng Anh. Tại Anh, người Anh tự hào vì ngôn ngữ của họ đã và đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới, song việc dạy và học ngoại ngữ trong nhiều năm qua không được chú ý. Theo một kết quả khảo sát do hội đồng Châu Âu thực hiện thì khoảng 66% người dân Anh không nói được bất kỳ thứ ngôn ngữ nào ngoài tiếng mẹ đẻ, đây là tỉ lệ cao nhất trong số các nước châu Âu được khảo sát.
Bà Isabella More, giám đốc trung tâm ngôn ngữ quốc gia cho biết: Sự suy giảm số học sinh học ngoại ngữ sẽ làm cho học sinh thiếu kỹ năng cần thiết khi tốt nghiệp cũng như ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp. Chính phủ Anh đang lên kế hoạch chi 115 triệu bảng cho việc đưa ngoại ngữ vào các trường học. Những ngôn ngữ được dạy tại quốc gia này chủ yếu là Tây Ban Nha, Pháp, Đức và tiếng Trung Quốc. Các chuyên gia Anh cho rằng nền kinh tế của Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng và sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu, không những thế Trung Quốc là một quốc gia đông dân nhất thế giới, hiện đang là thị trường xuất khẩu ngôn ngữ lớn nhất của Anh, 40 trường tiểu học của London đã đưa chương trình tiếng Trung Quốc vào nhà trường, lên kế hoạch kết nghĩa với các trường của Bắc Kinh.
Tại Hàn Quốc sau khi giải phóng đất nước khỏi sự chiếm đóng của chính quyền Nhật Bản và sau cuộc chiến tranh năm 1953, Hàn Quốc đã nhanh 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chóng xây dựng được một cơ sở giáo dục hạ tầng, mở rộng cung ứng giáo dục, tạo điều kiện cho sự phát triển giáo dục cơ sở và giáo dục bậc cao phục vụ cho "chiến dịch phát triển hướng ngoại”. Từ sau khi vượt qua khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế 1997, Hàn Quốc tiếp tục thực hiện cuộc cải cách giáo dục để tiến vào thế kỷ 21 với tham vọng trở thành một nước có nền giáo dục tốt nhất thế giới. Chiến lược phát triển giáo dục của Hàn Quốc được hoạch định theo yêu cầu của mục tiêu, xây dựng một quốc gia hiện đại hóa với 3 đặc trưng cơ bản đó là: - Một quốc gia phúc lợi, công bằng, ổn định, dân chủ. - Một xã hội phồn vinh, bình đẳng, công nghiệp hóa định hướng thông tin cao.
- Một hệ thống tự do, năng động của một xã hội mở và định hướng toàn cầu. Để phục vụ cho chiến lược đó chính phủ Hàn Quốc đã tăng cường mạnh mẽ việc dạy và học ngoại ngữ đặc biệt là tiếng Anh trong toàn bộ hệ thống giáo dục quốc dân từ bậc tiểu học trở lên. Tiếng Anh thực sự là nhu cầu cấp thiết trong quan hệ làm ăn, giao dịch của Hàn Quốc vì đối tác chủ yếu của họ là Mỹ và các nước phương Tây. Ở trong nước Vào những năm đầu thập kỷ 90, cùng với công cuộc đổi mới đất nước, xu thế hội nhập quốc tế, phong trào học ngoại ngữ đặc biệt là tiếng Anh ngày càng phát triển.
Việc quản lý dạy và học ngoại ngữ cũng đã dần được các cấp, ngành chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của toàn xã hội. Hoạt động dạy và học ngoại ngữ đã được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông từ bậc tiểu học. Song tình hình dạy và học cũng có nhiều bất cập, chương trình chưa đồng bộ, chưa đảm bảo tính liên thông từ bậc THPT lên đại học, ngay trong các bậc học phổ thông đã không đảm bảo tính liên thông. tình trạng các trường tiểu học sử dụng các nguồn tài liệu giảng dạy khác nhau như giáo trình "Let’s go" hoặc "Let’s learn 1 + 2" của NXB Oxford.
Giáo viên được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau như Đào tạo Tại chức, Đào tạo Liên kết, Đào tạo Từ xa. nên kiến thức, phát âm và nghiệp vụ sư phạm chưa được chuẩn và vững, thêm vào đó họ hợp đồng đã nhiều năm nên mức lương cũng 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nhận được khác nhau, tùy vào điều kiện của từng trường. Giáo viên dạy trực tiếp làm kiểm tra đánh giá, không theo một chuẩn nào và thời lượng dạy một tiết Tiếng Anh ở tiểu học chỉ khoảng 20 đến 30 phút. Hiện nay giáo trình Tiếng Anh từ lớp 6 đến lớp 12 được biên soạn học theo đường hướng giao tiếp cụ thể.
Giáo trình lớp 6-7 chủ yếu giới thiệu ngữ liệu ngôn ngữ mới, giáo trình lớp 8-9 và giáo trình từ lớp 10-12 nội dung chương trình nặng về ngữ pháp, từ vựng, bên cạnh đó còn chú trọng đến chủ điểm để dạy theo vòng tròn đồng tâm, kỹ năng nghe và nói chưa được chú trọng. Việc kiểm tra thi cử theo hình thức tự luận trong hoàn cảnh một lớp học có tới 50 học sinh. Tình trạng quay cóp trong thi cử được xem như là quốc nạn nên kết quả kiểm tra thi cử không phản ánh đúng sự thật, kết quả của 10 năm học ngoại ngữ đối với nhiều học sinh giống như bắt đầu học.