Quản Lý Chi Tiêu Công Trong Xây Dựng Hạ Tầng Tại Kho Bạc Nhà Nước Vĩnh Phúc - Đánh Giá và Hàm Ý

Quản lý chi tiêu công hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sử dụng tối ưu nguồn… 77 trang · Vietnam National University, Hanoi International School · 2022.

• Tác giả: Nguyen Hong Cuong
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Phu Hung
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi International School
• Chuyên ngành: Financial Management
• Đề tài: Quản Lý Chi Tiêu Công Trong Xây Dựng Hạ Tầng Tại Kho Bạc Nhà Nước Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: master thesis
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• LIST OF FIGURES
• LIST OF TABLES
• ABBREVIATIONS
• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION OF DISSERTATION
• 1.1. Necessity of the research
• 1.2. Objectives of Study
• 1.3. Study questions
• 1.4. Scope of study
• 1.5. Structure of the thesis
• 2. CHƯƠNG 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL FRAMEWORK
• 2.1. Public finance and budgeting
• 2.2. Evaluation criteria for public expenditure management
• 2.3. Challenges of public spending and budgeting
• 2.4. Role of budgeting for spending
• 2.5. Managing public finances and budgeting
• 2.6. Factors affecting public spending performance
• 2.7. Studies in Vietnam on controlling capital expenditure for infrastructure spending from the state budget
• 2.8. Overview about Capital of Infrastructure Spending from the State Treasury
• 2.9. Concepts and definition
• 2.10. Characteristics of Infrastructure investment capital from the State Budget
• 2.11. Classification of Capital for Infrastructure Spending from the State Budget
• 2.12. The role of investment in infrastructure from the state budget
• 2.13. Controlling capital spending for infrastructure spending from the state budget through the State Treasury
• 2.14. The concept of controlling capital spending for infrastructure spending
• 2.15. The contents of controlling infrastructure spending by capital from state budget disbursed by state treasury
• 2.16. Control and types of control
• 2.17. Rules for control disbursement for infrastructure spending from the state bank
• 2.18. Contents and processes of controlling infrastructure capital disbursement
• 2.19. Content and process of controlling capital infrastructure spending from the state budget through the state treasury
• 2.20. Factors affecting the control of capital infrastructure spending from the state budget
• 3. CHƯƠNG 3: METHODOLOGIES AND DATA
• 3.1. Stages of the research
• 4. CHƯƠNG 4: ANALYSIS RESULTS
• 4.1. Overall Context of public budgeting and finance in Vietnam
• 4.2. Economic aspect of the public finance
• 4.3. Weakness and threats
• 4.4. Social context of the public finance
• 4.5. Context of the VPST
• 4.6. Overview of Vinh Phuc province
• 4.7. Overview of Vinh Phuc State Treasury
• 4.8. Missions and authority
• 4.9. Criteria to evaluate the performance of public spending
• 4.10. Performance of budgeting planning in Vietnam in general and in Vinh Phuc in particular
• 4.11. Budget and Expenditure during the last 3 years
• 4.12. The Strength of budgeting planning
• 4.13. The Weaknesses of public investment in Vietnam in general and in Vinh Phuc in particular
• 4.14. Causes of weakness
• 4.15. Survey results of the Assessment of VST’s spending control and monitoring
• 4.16. Assessment from State Treasury staff
• 4.17. Assessment from Clients applying and receiving capital for infrastructure construction
• 4.18. Summary of findings
• 5. CHƯƠNG 5: IMPLICATIONS OF FINDINGS AND CONCLUSIONS
• 5.1. Implications of findings
• 5.2. Direction and Recommendations for the complete solution to control the cost of infrastructure spending from the state budget through the Vinh Phuc state treasury
• 5.3. Renovating the model of controlling construction investment spending under the "one-stop service" mechanism
• 5.4. Completing the process of controlling capital expenditure for infrastructure spending through Vinh Phuc State Treasury
• 5.5. Completing the process of transferring payment documents
• 5.6. Improve the control of advanced spending and advanced payment of spending from the State Budget
• 5.7. Reform budgetary documents, forms, and other accounting documents for controlling and monitoring public spending
• 5.8. Integrate the process of controlling infrastructure spending spending at the State Treasury to unify the process and focus on focal points
• 5.9. Completing the scope and content of controlling infrastructure spending from the state budget through the state treasury
• 5.10. Organizing the controlling operations
• 5.11. Improve the qualification and ethic of staff who control and monitor the public spending
• 5.12. Applying ICT to improve the performance
• 5.13. Direction of development
• 5.14. Limitations of thesis

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Chi Tiêu Công Xây Dựng Hạ Tầng Vĩnh Phúc

Quản lý chi tiêu công hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sử dụng tối ưu nguồn lực của nhà nước. Đặc biệt, trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng, việc quản lý chặt chẽ chi tiêu công càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Bài viết này sẽ đi sâu vào thực trạng quản lý chi tiêu công trong xây dựng hạ tầng tại Kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc, phân tích những vấn đề còn tồn tại và đề xuất các giải pháp cải thiện. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo nghiên cứu của Đại học Quốc Gia Hà Nội, quản lý chi tiêu công hiệu quả giúp tăng trưởng GDP và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân.

1.1. Vai Trò Của Ngân Sách Nhà Nước Trong Đầu Tư Công

Ngân sách nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong việc tài trợ cho các dự án đầu tư công, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng. Việc phân bổ ngân sách hợp lý và hiệu quả sẽ tạo động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo Luật Ngân sách Nhà nước, việc sử dụng ngân sách phải tuân thủ các nguyên tắc công khai, minh bạch và hiệu quả. Kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ việc chi tiêu ngân sách, đảm bảo đúng mục đích và đúng quy định.

1.2. Thực Trạng Hạ Tầng Giao Thông và Đô Thị Vĩnh Phúc

Hạ tầng giao thông Vĩnh Phúc đang được đầu tư và phát triển mạnh mẽ, góp phần kết nối tỉnh với các trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế về chất lượng và quy mô của hạ tầng đô thị. Việc quản lý chi tiêu công hiệu quả sẽ giúp Vĩnh Phúc nâng cao chất lượng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và nâng cao đời sống người dân.

II. Thách Thức Quản Lý Chi Tiêu Công Tại Kho Bạc Vĩnh Phúc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực cải thiện, công tác quản lý chi tiêu công trong xây dựng hạ tầng tại Kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thủ tục hành chính rườm rà, quy trình thanh toán chậm trễ, và tình trạng giải ngân vốn chậm ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ và hiệu quả của các dự án. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí đầu tư và đảm bảo chất lượng công trình cũng là những vấn đề cần được quan tâm. Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công năm 2020 của Vĩnh Phúc còn thấp so với kế hoạch.

2.1. Quy Trình Thanh Toán và Kiểm Soát Chi Đầu Tư Công

Quy trình thanh toán và kiểm soát chi vốn đầu tư công còn nhiều bất cập, gây khó khăn cho các chủ đầu tư và nhà thầu. Thủ tục hành chính phức tạp, thời gian thẩm định kéo dài, và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các cơ quan liên quan là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Cần có giải pháp để đơn giản hóa quy trình, rút ngắn thời gian thanh toán, và tăng cường giám sát đầu tư.

2.2. Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Đầu Tư Công Đánh Giá và Giải Pháp

Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công chưa cao là một vấn đề đáng lo ngại. Nhiều dự án bị chậm tiến độ, vượt tổng mức đầu tư, hoặc chất lượng không đảm bảo. Cần có các biện pháp để nâng cao trách nhiệm giải trình của các chủ đầu tư, tăng cường công tác thẩm định dự án, và kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư. Đồng thời, cần có cơ chế đánh giá hiệu quả dự án một cách khách quan và minh bạch.

2.3. Sự Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Quản Lý Ngân Sách

Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý ngân sách nhà nước như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính và Kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc chưa thực sự hiệu quả. Thông tin trao đổi còn chậm trễ, thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho việc quản lý và điều hành ngân sách. Cần có cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn, đảm bảo thông tin được chia sẻ kịp thời và chính xác.

III. Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Chi Tiêu Công Xây Dựng Vĩnh Phúc

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công trong xây dựng hạ tầng tại Kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc, cần có một hệ thống giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chính sách, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường kiểm tra giám sát, và nâng cao năng lực cán bộ. Mục tiêu là đảm bảo sử dụng vốn đầu tư công một cách hiệu quả nhất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Theo kinh nghiệm quốc tế, việc áp dụng công nghệ thông tin và số hóa quy trình quản lý sẽ giúp nâng cao đáng kể hiệu quả quản lý chi tiêu công.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Chế Tài Chính và Chính Sách Đầu Tư Công

Cần rà soát và hoàn thiện cơ chế tài chính và chính sách đầu tư công, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn. Các quy định về phân bổ ngân sách, đấu thầu xây dựng, và quyết toán công trình cần được sửa đổi, bổ sung để khắc phục những bất cập hiện nay. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân vào các dự án đầu tư công.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Quản Lý Chi Tiêu Công

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi tiêu công là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả và minh bạch. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách nhà nước đồng bộ, kết nối giữa các cơ quan liên quan, cho phép theo dõi và kiểm soát chi tiêu công một cách trực tuyến. Đồng thời, cần đẩy mạnh việc sử dụng chữ ký số và giao dịch điện tử trong các hoạt động thanh toán và quyết toán công trình.

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát và Đánh Giá Hiệu Quả

Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đầu tư và đánh giá hiệu quả các dự án xây dựng hạ tầng. Các hoạt động kiểm tra, giám sát cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ và đột xuất, tập trung vào các khâu quan trọng như lập dự án, đấu thầu xây dựng, thi công và nghiệm thu. Đồng thời, cần có cơ chế xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Chi Phí Dự Án Xây Dựng Vĩnh Phúc

Việc áp dụng các giải pháp quản lý chi tiêu công hiệu quả vào thực tiễn quản lý chi phí các dự án xây dựng tại Vĩnh Phúc mang lại những kết quả tích cực. Các dự án được triển khai đúng tiến độ, chất lượng công trình được đảm bảo, và hiệu quả sử dụng vốn được nâng cao. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều dư địa để cải thiện, đặc biệt là trong việc kiểm soát chi phí đầu tư và đảm bảo tính minh bạch trong các hoạt động đấu thầu xây dựng. Theo số liệu thống kê, việc áp dụng các giải pháp quản lý chi tiêu công giúp tiết kiệm khoảng 10-15% chi phí đầu tư cho các dự án.

4.1. Kiểm Soát Chi Phí Đầu Tư Xây Dựng Kinh Nghiệm Thực Tế

Việc kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng là một yếu tố then chốt để đảm bảo hiệu quả dự án. Cần áp dụng các biện pháp như lập dự toán chi tiết, quản lý chặt chẽ các khoản mục chi phí, và sử dụng các công cụ quản lý chi phí hiện đại. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm soát sự thay đổi chi phí đầu tư trong quá trình thực hiện dự án.

4.2. Đảm Bảo Chất Lượng Công Trình và Tuân Thủ Quy Định

Việc đảm bảo chất lượng công trình và tuân thủ các quy định của pháp luật là một yêu cầu bắt buộc. Cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát chất lượng công trình, đảm bảo tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình thi công. Đồng thời, cần có cơ chế xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về chất lượng công trình.

4.3. Minh Bạch Hóa Thông Tin Dự Án và Quản Lý Rủi Ro

Việc minh bạch hóa thông tin dự án và quản lý rủi ro là một yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho các bên liên quan. Cần công khai thông tin về dự án, bao gồm mục tiêu, quy mô, tổng mức đầu tư, tiến độ thực hiện, và các thông tin liên quan khác. Đồng thời, cần có kế hoạch quản lý rủi ro chi tiết, xác định các rủi ro tiềm ẩn và các biện pháp phòng ngừa.

V. Kết Luận và Tương Lai Quản Lý Chi Tiêu Công Vĩnh Phúc

Quản lý chi tiêu công hiệu quả trong xây dựng hạ tầng là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Vĩnh Phúc. Việc áp dụng các giải pháp đồng bộ và toàn diện, kết hợp với sự nỗ lực của các cơ quan liên quan, sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, đảm bảo chất lượng công trình, và tạo ra những giá trị bền vững cho cộng đồng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến, phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh. Theo dự báo, việc đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội sẽ tiếp tục là một ưu tiên hàng đầu của Vĩnh Phúc trong những năm tới.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Hệ Thống Kho Bạc

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống kho bạc nhà nước Vĩnh Phúc, đặc biệt là trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và số hóa quy trình nghiệp vụ. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách nhà nước đồng bộ, kết nối giữa các đơn vị trong hệ thống kho bạc và các cơ quan liên quan.

5.2. Định Hướng Phát Triển Hạ Tầng Kinh Tế Xã Hội Vĩnh Phúc

Việc quản lý chi tiêu công hiệu quả sẽ góp phần quan trọng vào việc thực hiện các mục tiêu phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội của Vĩnh Phúc. Cần tập trung đầu tư vào các dự án trọng điểm, có tính lan tỏa cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đầu tư công cho phát triển kết cấu hạ tầng luôn giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm tỷ trọng bình quân từ 30% đến 40% tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2010 - 2020. Tại tỉnh Vĩnh Phúc, một cực tăng trưởng năng động thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ với tốc độ tăng trưởng GRDP năm 2020 đạt 8,03% và thu hút hơn 450 triệu USD vốn FDI, nhu cầu vốn cho các công trình giao thông, y tế, giáo dục và đô thị gia tăng nhanh chóng. Tổng kế hoạch vốn đầu tư xây dựng cơ bản qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Vĩnh Phúc đã tăng mạnh từ 10.886,30 tỷ đồng vào năm 2018 lên mức 15.307,34 tỷ đồng vào năm 2019.

Tuy nhiên, thực tiễn công tác quản lý và kiểm soát chi tiêu công tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Tỷ lệ giải ngân vốn thực tế so với kế hoạch giao hàng năm còn thấp, chỉ đạt 63,38% vào năm 2018 và 71,54% vào năm 2019, đồng thời tồn đọng khối lượng lớn vốn kéo dài sang các năm sau (1.374,97 tỷ đồng năm 2018 và 2.532,35 tỷ đồng năm 2019). Bên cạnh đó, tình trạng nợ đọng tạm ứng quá hạn chưa được thu hồi dứt điểm (vượt trên 109,03 tỷ đồng) và sự thiếu đồng bộ giữa các quy định pháp luật đã gây lãng phí nguồn lực nhà nước.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng quản lý kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc giai đoạn 2018 - 2020, làm rõ các nhân tố ảnh hưởng từ bộ máy, công cụ đến quy trình nghiệp vụ, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính công. Về mặt giá trị thực tiễn, luận văn cung cấp các hàm ý quản trị quan trọng giúp rút ngắn thời gian luân chuyển chứng từ thanh toán xuống dưới 04 ngày làm việc, nâng tỷ lệ giải ngân đạt trên 95% kế hoạch và kiểm soát chặt chẽ rủi ro thất thoát ngân sách địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Lý thuyết Quản lý Tài chính Công hiện đại (Public Financial Management - PFM) và Mô hình Ngân sách dựa trên kết quả đầu ra (Performance-Based Budgeting - PBB). Lý thuyết PFM nhấn mạnh ba trụ cột then chốt: duy trì kỷ luật tài khóa tổng thể, phân bổ nguồn lực theo thứ tự ưu tiên chiến lược và nâng cao hiệu quả vận hành trong cung cấp dịch vụ công. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng Khung phân tích môi trường vĩ mô PESTEL nhằm đánh giá tác động của 6 yếu tố: Thể chế - Chính trị, Kinh tế, Xã hội, Công nghệ số, Môi trường và Pháp luật đối với hiệu quả chi tiêu công.

Khung lý thuyết của luận văn làm sáng tỏ 4 khái niệm cốt lõi:

• Ngân sách Nhà nước: Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định (theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015).
• Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách: Nguồn vốn bằng tiền được dự toán và cấp phát để đầu tư tái sản xuất tài sản cố định, phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội, chiếm hơn 70% tổng vốn đầu tư công của cả nước.
• Kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước: Hoạt động kiểm tra, giám sát tính hợp pháp, hợp lệ của các hồ sơ thanh toán nhằm đảm bảo tiền ngân sách được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng và định mức tiêu chuẩn.
• Phương thức kiểm soát: Bao gồm kiểm soát phòng ngừa (tiền kiểm), kiểm soát trong quá trình thực hiện (đồng kiểm) và kiểm soát phản hồi (hậu kiểm), vận hành theo nguyên tắc "thanh toán trước, kiểm soát sau" cho từng lần tạm ứng/thanh toán khối lượng và "kiểm soát trước, thanh toán sau" cho đợt quyết toán hợp đồng cuối cùng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính dựa trên nguồn dữ liệu đa tầng:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo quyết toán tài chính, bảng cân đối giải ngân vốn đầu tư giai đoạn 2018 - 2020 của Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật như Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, Nghị định 11/2020/NĐ-CP, Thông tư 08/2016/TT-BTC, Thông tư 52/2018/TT-BTC và các Quyết định số 5657/QĐ-KBNN, 4377/QĐ-KBNN.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát trực tuyến sử dụng bảng câu hỏi chuẩn hóa gồm 10 biến quan sát, đo lường bằng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 53 kiểm soát viên chi đầu tư công đang công tác tại 7 phòng chuyên môn nghiệp vụ và 9 Kho bạc Nhà nước huyện/thành phố trực thuộc tỉnh Vĩnh Phúc (nơi có 30% nhân sự đạt trình độ thạc sĩ và 70% có trình độ đại học), kết hợp cùng nhóm khách hàng là đại diện các chủ đầu tư, ban quản lý dự án trên địa bàn. Việc lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp ý kiến chuyên gia là hoàn toàn phù hợp, giúp lượng hóa chính xác các khoảng trống trong quy trình xử lý chứng từ cũng như đánh giá khách quan năng lực kiểm soát chi tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng giải ngân và quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc giai đoạn 2018 - 2020 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

• Tỷ lệ giải ngân thực tế thấp và phân bổ thiếu đồng đều giữa các cấp: Năm 2018, tổng kế hoạch vốn là 10.886,30 tỷ đồng nhưng thực hiện giải ngân đến ngày 31/01/2019 chỉ đạt 6.898,48 tỷ đồng, tương đương 63,38%. Trong đó, ngân sách cấp tỉnh chỉ giải ngân đạt 55% (3.644,78 tỷ đồng trên 6.600,72 tỷ đồng), cấp huyện đạt 65%, trong khi cấp xã đạt tỷ lệ cao tới 92%. Sang năm 2019, dù tổng vốn giải ngân tăng lên 10.951,56 tỷ đồng trên tổng kế hoạch 15.307,34 tỷ đồng (đạt 71,54%), giải ngân vốn cấp tỉnh vẫn ở mức thấp là 59%, trong khi cấp huyện đạt 74% và cấp xã đạt 94%.
• Áp lực tồn đọng từ kế hoạch vốn kéo dài: Năm 2018, khối lượng vốn kéo dài cần giải ngân là 1.374,97 tỷ đồng nhưng chỉ thực hiện được 1.064,51 tỷ đồng (đạt 77,42%). Đến năm 2019, kế hoạch vốn kéo dài tăng vọt lên 2.532,35 tỷ đồng và chỉ giải ngân được 2.215,86 tỷ đồng (đạt 87,50%), tạo sức ép tích tụ vốn sang năm 2020.
• Rủi ro nợ đọng tạm ứng và tạm ứng quá hạn: Dư nợ tạm ứng vốn đầu tư công năm 2018 ghi nhận mức 2.077,85 tỷ đồng, trong đó nợ tạm ứng quá hạn tồn đọng từ đầu năm là 133,81 tỷ đồng, dù đã thu hồi 24,77 tỷ đồng nhưng số dư quá hạn vẫn còn 109,03 tỷ đồng. Đến năm 2019, tổng dư nợ tạm ứng tiếp tục neo ở mức 2.077,85 tỷ đồng và số nợ tạm ứng quá hạn chuyển tiếp lên tới 3.350,64 tỷ đồng, phản ánh sự chậm trễ trong khâu nghiệm thu khối lượng hoàn thành.
• Bất cập trong cơ cấu thanh toán và luân chuyển chứng từ: Giai đoạn 2018 - 2020, tổng chi phí quản lý dự án thanh toán qua Kho bạc đạt 104,70 tỷ đồng, nhưng có tới 89,11% (93,30 tỷ đồng) thực hiện qua tài khoản tiền gửi, trong khi thanh toán trực tiếp qua tài khoản vốn đầu tư chỉ chiếm 10,89% (11,40 tỷ đồng). Khảo sát 10 biến chỉ tiêu cho thấy quy trình luân chuyển chứng từ thanh toán vẫn qua 6 bước phức tạp, còn hiện tượng dồn hồ sơ quyết toán vào cuối năm ngân sách.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên cho thấy nguyên nhân cốt lõi khiến tiến độ giải ngân chậm bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ giữa Luật Đầu tư công, Luật Đấu thầu và Luật Xây dựng, gây lúng túng cho chủ đầu tư trong khâu lập hồ sơ và giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, công tác lập dự toán vốn hàng năm chưa bám sát năng lực thi công thực tế của nhà thầu.

Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Bùi Văn Buông và Bùi Văn Trịnh (2019) tại Kho bạc Nhà nước Trà Vinh khi chỉ ra các lỗ hổng trong quản lý vốn tạm ứng dẫn đến rủi ro nợ xấu, đồng thời bổ sung cho luận điểm của Hà Tiến Đạt (2018) tại Thừa Thiên Huế về vai trò quyết định của năng lực kiểm soát viên và sự phối hợp liên ngành. Trong thực tế quản lý, các dữ liệu này cần được trực quan hóa qua biểu đồ cột chồng so sánh tỷ lệ giải ngân giữa các cấp ngân sách và bảng theo dõi tuổi nợ tạm ứng để lãnh đạo Kho bạc kịp thời phát hiện sai lệch và điều chỉnh dòng tiền.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc:

• Đổi mới mô hình kiểm soát chi theo cơ chế một cửa một giao dịch viên: Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc cần tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, chuyển từ mô hình kiểm soát đa tầng sang cơ chế một đầu mối tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Mục tiêu cụ thể là rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ thanh toán từ 04 ngày làm việc xuống tối đa 02 ngày làm việc đối với khoản thanh toán trước và 03 ngày làm việc đối với khoản kiểm soát trước, hoàn thành áp dụng trong giai đoạn 2023 - 2024.
• Thắt chặt quy trình kiểm soát tạm ứng và kiên quyết thu hồi nợ quá hạn: Thiết lập hệ thống cảnh báo tự động các khoản tạm ứng sắp đến hạn; quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư trong hợp đồng xây dựng; kiên quyết dừng giải ngân kế hoạch vốn mới đối với các dự án có nợ tạm ứng quá hạn trên 12 tháng. Phấn đấu giảm tỷ lệ nợ tạm ứng quá hạn xuống dưới 1% tổng dư nợ tạm ứng hàng năm.
• Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và dịch vụ công trực tuyến: Tích hợp sâu rộng hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc (TABMIS) với cổng dịch vụ công trực tuyến Kho bạc Nhà nước cấp độ 4 và cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công. Phấn đấu đến hết năm 2024 đạt tỷ lệ 100% hồ sơ thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản được giao dịch điện tử, loại bỏ hoàn toàn việc luân chuyển chứng từ giấy thủ công.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và chuẩn mực đạo đức công vụ: Tổ chức định kỳ tối thiểu 02 đợt bồi dưỡng chuyên sâu mỗi năm cho đội ngũ 53 kiểm soát viên về kỹ năng thẩm định dự toán, kiểm tra hồ sơ nghiệm thu kỹ thuật và cập nhật văn bản pháp luật mới; gắn kết quả giải ngân dự án với chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) của từng cán bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Lãnh đạo và kiểm soát viên hệ thống Kho bạc Nhà nước: Cung cấp quy trình chuẩn hóa kiểm soát thanh toán chi tiết theo 6 bước nghiệp vụ, cẩm nang đối chiếu hồ sơ nghiệm thu và phương pháp quản trị rủi ro nợ tạm ứng vốn đầu tư công tại các đơn vị kho bạc cấp tỉnh và cấp huyện.
• Cơ quan quản lý tài chính - kế hoạch địa phương (Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND các cấp): Giúp nâng cao chất lượng thẩm định kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, xây dựng dự toán vốn hàng năm sát với thực tế, hạn chế tối đa việc điều chỉnh vốn nhiều lần và khắc phục triệt để tình trạng đầu tư dàn trải.
• Các Ban quản lý dự án, Chủ đầu tư và Doanh nghiệp xây dựng: Nắm vững các tiêu chuẩn kỹ thuật, biểu mẫu chứng từ thanh toán theo Thông tư 08/2016/TT-BTC và Thông tư 52/2018/TT-BTC, từ đó hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu thanh toán nhanh chóng, tránh tình trạng bị trả lại hồ sơ gây chậm tiến độ công trình.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp nguồn tài liệu học thuật giá trị về mô hình PFM, bộ công cụ khảo sát thực tế 10 biến và bức tranh số liệu giải ngân thực chứng giai đoạn 2018 - 2020 của một tỉnh công nghiệp phát triển.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công cấp tỉnh tại Vĩnh Phúc năm 2018 - 2019 lại thấp hơn cấp xã?
Năm 2018, cấp tỉnh chỉ giải ngân đạt 55% so với 92% của cấp xã; năm 2019 đạt 59% so với 94% của cấp xã. Nguyên nhân chủ yếu là các dự án cấp tỉnh có quy mô lớn, tổng mức đầu tư hàng trăm tỷ đồng, đòi hỏi thủ tục đấu thầu phức tạp và thường xuyên vướng mắc kéo dài trong khâu bồi thường giải phóng mặt bằng.

2. Nguyên tắc "thanh toán trước, kiểm soát sau" được Kho bạc áp dụng cụ thể như thế nào?
Kho bạc thực hiện cấp phát thanh toán cho nhà thầu trong vòng 01 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ chủ đầu tư đối với các đợt thanh toán khối lượng tạm tính. Sau đó, trong thời hạn 03 ngày làm việc tiếp theo, kiểm soát viên tiến hành hậu kiểm chi tiết tính chuẩn xác của chứng từ và định mức chi phí.

3. Đâu là giải pháp căn cơ để xử lý dứt điểm 109,03 tỷ đồng nợ tạm ứng quá hạn?
Kho bạc cần phối hợp với Sở Tài chính thực hiện khấu trừ tự động vào khối lượng công việc hoàn thành của các lần nghiệm thu tiếp theo. Trường hợp nhà thầu không có khối lượng để khấu trừ hoặc dự án dừng thi công, cơ quan chức năng phải chuyển hồ sơ sang cơ quan thanh tra để xử lý thu hồi bảo lãnh tạm ứng ngân hàng.

4. Hệ thống TABMIS đóng vai trò như thế nào trong kiểm soát chi tiêu công?
Hệ thống TABMIS giúp kết nối dữ liệu dự toán ngân sách từ khâu phân bổ vốn của Sở Tài chính đến khâu thực chi tại Kho bạc, tự động kiểm tra số dư dự toán khả dụng và ngăn chặn việc chi vượt kế hoạch vốn được phê duyệt, nâng cao tính minh bạch cho hơn 15.307,34 tỷ đồng vốn đầu tư.

5. Luận văn sử dụng phương pháp khảo sát nào để đo lường chất lượng kiểm soát chi?
Nghiên cứu sử dụng bảng khảo sát chuẩn hóa 10 biến quan sát thuộc 3 nhóm: Bộ máy kiểm soát (CC1-CC2), Công cụ kiểm soát (CT1-CT2) và Quy trình kiểm soát (CP1-CP6), đánh giá theo thang đo Likert 5 điểm trên tập mẫu 53 kiểm soát viên và đại diện các chủ đầu tư trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng quản lý chi tiêu công trong xây dựng hạ tầng tại Kho bạc Nhà nước Vĩnh Phúc giai đoạn 2018 - 2020 với quy mô vốn quản lý trên 15.307,34 tỷ đồng.
• Nhận diện chính xác 4 điểm nghẽn lớn: Tỷ lệ giải ngân chưa đạt kỳ vọng (55% - 72%), tồn đọng vốn kéo dài, nợ tạm ứng quá hạn trên 109,03 tỷ đồng và cơ chế luân chuyển chứng từ còn nhiều tầng nấc.
• Đóng góp hệ thống cơ sở dữ liệu thực chứng gồm 10 biến quan sát và phân tích sâu sắc các yếu tố PESTEL tác động đến hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước tại địa phương.
• Đề xuất 4 giải pháp khả thi: Áp dụng cơ chế một cửa một giao dịch viên, siết chặt quản lý thu hồi tạm ứng, chuyển đổi số 100% hồ sơ qua dịch vụ công trực tuyến và nâng cao chuẩn mực 53 kiểm soát viên.
• Luận văn là tài liệu tham khảo thiết thực cho các nhà hoạch định chính sách tài chính công, các cơ quan kho bạc và ban quản lý dự án trong lộ trình nâng cao kỷ luật tài khóa và hiệu quả đầu tư công giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INTERNATIONAL SCHOOL *************** NGUYEN HONG CUONG MANAGING PUBLIC SPENDING IN INFRASTRUCTURE CONSTRUCTION FOR THE VINH PHUC STATE TREASURY - ASSESSMENT AND IMPLICATIONS MASTER THESIS HA NOI - 2022 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI INTERNATIONAL SCHOOL *************** NGUYEN HONG CUONG MANAGING PUBLIC SPENDING IN INFRASTRUCTURE CONSTRUCTION FOR THE VINH PHUC STATE TREASURY - ASSESSMENT AND IMPLICATIONS QUẢN LÝ CHI XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG NGÂN SÁCH TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC VĨNH PHÚC - ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ VÀ HÀM Ý VỀ QUẢN LÝ Major: Financial Management Code: 8340202.01QTD MASTER THESIS Supervisor: Dr. Nguyen Phu Hung HA NOI - 2022 ACKNOWLEDGEMENTS I am thankfully to the supports from Dr. Nguyen Phu Hung for his invaluable supervision which was much important to my thesis work. I am also like to thank other Professors of the master program, my classmates, and colleagues who support and encourage me to the completion of this thesis.

Nguyen Hong Cuong i ABSTRACT This thesis is to study of the performance of public spending on public infrastructure projects in Vinh Phuc province. First, the thesis studies current status of public spending and their results, then identifies problems and issues that need to be addressed. The thesis studies lessons from other developed countries and apply these lessons to the case of Vinh Phuc public spending. In order to produce best research performance, the thesis develops an analytical framework based on literature review.

In order to get data for the analysis, author build an online survey to get the assessments and comments from peoples having knowledge and information about public infrastructure spending in Vinh Phuc province. The thesis also utilizes PESTEL framework to analyze the overall context that necessitate public spending. The thesis found a number of positive findings. The laws in public investments and spending have not been aligned with each other.

Second, the disbursement plan in many cases are not aligned with the capital demands. Third, the implementation of public infrastructure projects is limited, making project duration lengthen for years. Fourth, the ratio of actual disbursement to planned disbursement are low. The thesis gives 4 core recommendations to address the issues.

First, in order to make it more efficient, the spending must be in plan. Second, all projects must comply to laws and regulations. Third, all must comply to standards regulated by the Government. Fourth, disburse money to contractors in-time as required by the Ministry of Finance.

ii TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. i TABLE OF CONTENTS. iii LIST OF FIGURES. vi LIST OF TABLES.

viii CHAPTER 1: INTRODUCTION OF DISSERTATION. Necessity of the research. Objectives of Study. Scope of study.

Structure of the thesis. 2 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW AND THEORETICAL FRAMEWORK .1 Public finance and budgeting. Evaluation criteria for public expenditure management:. Challenges of public spending and budgeting.

Role of budgeting for spending. Managing public finances and budgeting. Factors affecting public spending performance. Studies in Vietnam on controlling capital expenditure for infrastructure spending from the state budget.

Overview about Capital of Infrastructure Spending from the State Treasury. Concepts and definition. Characteristics of Infrastructure investment capital from the State Budget. Classification of Capital for Infrastructure Spending from the State Budget.

The role of investment in infrastructure from the state budget. Controlling capital spending for infrastructure spending from the state budget through the State Treasury. The concept of controlling capital spending for infrastructure spending. The contents of controlling infrastructure spending by capital from state budget disbursed by state treasury.

Control and types of control. Rules for control disbursement for infrastructure spending from the state bank. Contents and processes of controlling infrastructure capital disbursement. Content and process of controlling capital infrastructure spending from the state budget through the state treasury.

Factors affecting the control of capital infrastructure spending from the state budget. 20 CHAPTER 3: METHODOLOGIES AND DATA. Stages of the research. 26 CHAPTER 4: ANALYSIS RESULTS.

Overall Context of public budgeting and finance in Vietnam. Economic aspect of the public finance. Weakness and threats. Social context of the public finance.

Context of the VPST .