Luận án tiến sĩ về quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn, Lào

Luận án tiến sĩ phân tích quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh viêng chăn nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới

• Tác giả: Khamla Vilakoun
• Người hướng dẫn: TS Lê Xuân Trường
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn, Lào: Nghiên cứu và giải pháp
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một trong những vấn đề quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh Viêng Chăn, với vị trí địa lý thuận lợi, đang nỗ lực cải thiện hiệu quả quản lý ngân sách. Tuy nhiên, thực trạng hiện tại cho thấy nhiều thách thức cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của chính phủ, có vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội.

1.2. Đặc điểm quản lý ngân sách tại tỉnh Viêng Chăn

Quản lý ngân sách tại tỉnh Viêng Chăn có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm sự phân cấp trong quản lý và các chính sách tài chính công cụ thể.

II. Những thách thức trong quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý chi ngân sách, tỉnh Viêng Chăn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như phân bổ ngân sách không hợp lý, lãng phí và thất thoát trong chi tiêu là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Hạn chế trong phân bổ ngân sách

Phân bổ ngân sách chưa gắn kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dẫn đến tình trạng dàn trải và không hiệu quả.

2.2. Tình trạng lãng phí và thất thoát ngân sách

Chi ngân sách còn lãng phí và thất thoát, ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

III. Phương pháp cải thiện quản lý chi ngân sách nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện quy trình lập dự toán và kiểm soát chi tiêu là rất cần thiết.

3.1. Cải tiến quy trình lập dự toán ngân sách

Cần xây dựng quy trình lập dự toán ngân sách chặt chẽ hơn, đảm bảo tính khả thi và liên kết với các mục tiêu phát triển.

3.2. Tăng cường kiểm soát chi tiêu ngân sách

Việc kiểm soát chi tiêu cần được thực hiện nghiêm ngặt hơn để giảm thiểu tình trạng lãng phí và thất thoát.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý ngân sách

Nghiên cứu về quản lý chi ngân sách tại tỉnh Viêng Chăn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng cần phải tiếp tục cải thiện để đạt được hiệu quả cao hơn trong tương lai.

4.1. Kết quả đạt được trong quản lý ngân sách

Một số kết quả tích cực đã được ghi nhận trong việc cải thiện quản lý ngân sách, như tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các địa phương khác

Học hỏi từ kinh nghiệm quản lý ngân sách của các địa phương khác có thể giúp tỉnh Viêng Chăn cải thiện hiệu quả quản lý ngân sách.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý ngân sách

Quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển quản lý ngân sách

Cần xác định rõ định hướng phát triển quản lý ngân sách trong bối cảnh mới, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

5.2. Các giải pháp cần thiết cho tương lai

Đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách, bao gồm cải cách thể chế và tăng cường năng lực cho các cơ quan quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài luận án. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án. Các nghiên cứu quốc tế về quản lý chi ngân sách.

Các nghiên cứu ở CHDCND Lào về quản lý chi ngân sách. Khoảng trống trong các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài luận án. Mục đích nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu đề tài luận án. Đối tƣợng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu đề tài luận án. Khung lý thuyết nghiên cứu đề tài luận án. Giá trị khoa học về lý luận và thực tiễn của luận án.

Về thực tiễn. Kết cấu của luận án. 14 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG.

Khái niệm chi ngân sách địa phƣơng. Đặc điểm chi ngân sách địa phƣơng. Phân loại chi ngân sách địa phƣơng. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG21 1.

Khái niệm và đặc điểm quản lý chi ngân sách địa phƣơng. Nguyên tắc quản lý chi ngân sách địa phƣơng. Phƣơng thức quản lý chi ngân sách địa phƣơng. Nội dung quản lý chi ngân sách địa phƣơng.

Các tiêu chí đánh giá quản lý chi ngân sách địa phƣơng. Các nhân tố ảnh hƣớng đến quản lý chi ngân sách địa phƣơng. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƢƠNG Ở VIỆT NAM VÀ Ở NƢỚC CHDCND LÀO. Kinh nghiệm quản lý chi ngân sách của một số địa phƣơng.

Một số bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Viêng Chăn. 55 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG58 TỈNH VIÊNG CHĂN, NƢỚC CHDCND LÀO. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH VIÊNG CHĂN. Điều kiện tự nhiên.

Tình hình phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Viêng Chăn. THỰC TRẠNG QUAN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG TỈNH VIÊNG GIAI ĐOẠN 2016 - 2020. Bộ máy và phân cấp quản lý chi ngân sách tỉnh Viêng Chăn. Thực trạng lập dự toán chi ngân sách tỉnh Viêng Chăn.

ĐÁNH GIÁ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG TỈNH VIÊNG CHĂN GIAI ĐOẠN 2016 -2020. Những kết quả đạt đƣợc. Hạn chế trong quản lý chi ngân sách địa phƣơng tỉnh Viêng Chăn. Nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý chi ngân sách địa phƣơng tỉnh Viêng Chăn.

114 CHƢƠNG 3: HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG TỈNH VIÊNG CHĂN NƯỚC CỘNG HOÀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO124 3. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH VIÊNG CHĂN ĐẾN NĂM 2025, TẦM NHÌN 2030. MỤC TIÊU, QUAN ĐIỂM VÀ YÊU CẦU HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG TỈNH VIÊNG CHĂN ĐẾN NĂM 2025, TẦM NHÌN 2030. Mục tiêu hoàn thiện quản lý chi ngân sách địa phƣơng tỉnh Viêng Chăn126 3.

Quan điểm hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách địa phƣơng tỉnh Viêng Chăn. Yêu cầu hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách địa phƣơng tỉnh Viêng Chăn. CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƢƠNG TỈNH VIÊNG CHĂN, NƢỚC CHDCND LÀO. Nhóm các giải pháp về thể chế, cơ chế, chính sách.

Nhóm các giải pháp về tổ chức thực hiện thể chế, cơ chế, chính sách137 3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ. Kiến nghị với Quốc hội Lào. Kiến nghị với Chính phủ Lào.

Kiến nghị với UBND tỉnh Viêng Chăn. 157 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ. 159 LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 159 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

clx PHỤ LỤC. xxii v vi DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu viết tắt Chữ viết đầy đủ CHDCND CHDCND CNH Công nghiệp hóa CTX Chi thƣờng xuyên ĐTPT Đầu tƣ phát triển HĐH Hiện đại hóa HĐND Hội đồng nhân dân KBNN Kho bạc nhà nƣớc KH Kế hoạch KH&ĐT Kế hoạch và đầu tƣ KTXH Kinh tế - xã hội NGO Tổ chức phi chính phủ NS Ngân sách NSĐP Ngân sách địa phƣơng NSNN Ngân sách nhà nƣớc NSTW Ngân sách trung ƣơng NXB Nhà xuất bản ODA Hỗ trợ phát triển chính thức TPCP Trái phiếu chính phủ TPCT Trái phiếu công trình XDCB Xây dựng cơ bản vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Kết quả thực hiện chỉ tiêu kinh tế của tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Kết quả thực hiện chỉ tiêu xã hội tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020.

Thực trạng lập dự toán CTX tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020 71 Bảng 2. Thực trạng lập dự toán chi ĐTPT tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Kết quả chấp hành dự toán CTX tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Điều chỉnh tăng (+) giảm (-) nguồn vốn triển khai so với Nghị quyết HĐND tỉnh Viêng Chăn.

So sánh tình hình thực hiện CTX so với dự toán đƣợc giao đầu năm. Cấp phát vốn ĐTPT qua KBNN tỉnh Viêng Chăn. Tổng hợp kết quả thanh, kiểm tra CTX NSNN tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Tổng hợp kết quả thanh tra, kiểm tra chi ĐTPT NSNN tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020.

Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan quản lý ngân sách về quản lý Chi TX tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan quản lý ngân sách về quản lỳ Chi ĐTPT tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020. Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan quản lý ngân sách về mức độ phù hợp chấp hành chi ĐTPT giai đoạn 2016 - 2020. Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan quản lý ngân sách về quyết toán chi tỉnh Viêng Chăn giai đoạn 2016 - 2020.

Kết quả kiểm tra, thanh tra, kiểm toán. Tình hình kiểm toán chi đầu tƣ XDCB. Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan thụ hƣởng ngân sách về rà viii soát, hoàn thiện chế độ, chính sách, định mức chi NSNN. Đánh giá của cán bộ trong các cơ quan thụ hƣởng ngân sách về những tác động của những quy định về ổn định kế hoạch đầu tƣ công.

135 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1. Khung lôgic kết quả phát triển. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý chi NSĐP. Bộ máy quản lý ngân sách nhà nƣớc của tỉnh.

Tổng dự toán và chấp hành CTX NSNN giai đoạn 2016 - 2020. Chấp hành CTX NSNN giai đoạn 2016 - 2020 ở một số lĩnh vực chính. Tổng dự toán và chấp hành chi ĐTPT giai đoạn 2016 - 2020. Chấp hành chi ĐTPT giai đoạn 2016 - 2020.

Tổng hợp đánh giá chung của các cán bộ trong cơ quan quản lý. Tính cấp thiết của đề tài luận án Ngân sách nhà nƣớc (NSNN) là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của các Nhà nƣớc. NSNN vừa là công cụ bảo đảm nguồn lực duy trì sự tồn tại và hoạt động của bộ máy nhà nƣớc, vừa là công cụ để Nhà nƣớc điều tiết nền kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội. NSNN của các quốc gia luôn có giới hạn.

Nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý NSNN là một trong vấn đề thời sự cấp thiết đối với mọi quốc gia; đặc biệt là đối với chính quyền địa phƣơng các cấp trong bối cảnh các quốc gia đang nỗ lực tăng cƣờng phân cấp quyền tự chủ về ngân sách cho chính quyền địa phƣơng gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) trên địa bàn. Nền kinh tế của nƣớc Cộng hoà Dân chủ nhân dân (CHDCND) Lào hiện nay chƣa thật sự phát triển, nguồn thu vào NSNN còn rất hạn chế. Trong khi đó, Nhà nƣớc đang và sẽ phải giải quyết nhiều vấn đề cấp bách nhƣ ngân sách bảo đảm an sinh xã hội, an ninh - quốc phòng, đầu tƣ phát triển (ĐTPT) để hội nhập. Trong bối cảnh đó, Lào đã và đang nỗ lực phân cấp tăng tính tự chủ của ngân sách địa phƣơng (NSĐP).

Hệ thống NSNN ở Lào bao gồm ngân sách trung ƣơng (NSTW) và NSĐP; trong đó, NSĐP bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và UBND, gồm ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã; ngân sách cấp dƣới là một bộ phận hợp thành của ngân sách cấp trên. Vì vậy, nâng cao hiệu lực và hiệu quả quản lý ngân sách của từng địa phƣơng là một trong những nhân tố quyết định đến hiệu lực và hiệu quả quản lý NSNN, đặc biệt là chi NSNN. Viêng Chăn là một tỉnh thuộc vùng Tây Bắc Lào, có vị trí địa lý thuận lợi - cửa ngõ giao lƣu KTXH vùng Tây Bắc với thủ đô Viêng Chăn. Những năm qua, cùng với tiến trình cải cách tài chính công và tăng cƣờng quản lý NSNN ở Lào, tỉnh Viêng Chăn đã có nhiều nỗ lực tăng cƣờng quản lý chi NSĐP.

Tuy vậy, thực tế cho thấy quản lý chi NSĐP của tỉnh Viêng Chăn vẫn tồn tại những hạn chế, bất cập nhất định nhƣ: phân bổ ngân sách chƣa liên kết chặt chẽ với kế hoạch phát triển KTXH trong một khuôn khổ kinh tế vĩ mô đƣợc dự báo, còn dàn trải, chƣa gắn kết chặt chẽ với đầu ra và kết quả; chi ngân sách còn lãng phí, thất thoát, hiệu quả chƣa cao… Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nƣớc 2 đƣợc công bố, cả về ngân sách trung ƣơng và ngân sách địa phƣơng, song những vấn đề lý luận về quản lý chi ngân sách địa phƣơng trong điều kiện đặc thù tƣơng tự nhƣ tỉnh Viêng Chăn chƣa đƣợc hệ thống hóa đầy đủ, một số nhận thức trƣớc đây không còn phù hợp cần tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện. Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên, đề tài luận án tiến sĩ kinh tế “Quản lý chi ngân sách nhà nước tỉnh Viêng Chăn, nước CHDCND Lào” của NCS có ý nghĩa khoa học cấp thiết về lý luận và thực tiễn trong giai đoạn hiện nay đối với tỉnh Viêng Chăn nói riêng và nƣớc CHDCND Lào nói chung. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án Có thể thấy rằng, hầu hết các công trình nghiên cứu có liên quan đến quản lý chi NSNN tập trung vào 2 nội dung sau: (1) Nghiên cứu chi NSNN và phân bổ chi NSNN; (2) Nghiên cứu về thực tiễn quản lý chi NSNN ở các nƣớc, ở một số địa phƣơng (tỉnh/thành phố).