mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, danh mục bảng biểu, danh mục các chữ viết tắt và các phụ lục, luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển văn hoá doanh nghiệp và ảnh hƣởng của VHDN đến hoạt động sản xuất kinh doanh Chƣơng 2: Thực trạng phát triển VHDN và ảnh hƣởng của VHDN đến hoạt động sản xuất kinh doanh tại ACC - Thăng Long Chƣơng 3: Một số giải pháp phát triển VHDN để thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ L LUẬN VỀ VĂN HÓA DOANH NGHIỆP VÀ ẢNH HƢỞNG CỦA VĂN HÓA DOANH NGHIỆP ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH 1. Lý luận chung về Văn hóa doanh nghiệp 1.
Khái niệm văn hóa Văn hóa gắn liền với sự ra đời của nhân loại. Phạm trù văn hóa rất đa dạng và phức tạp. Nó là một khái niệm có rất nhiều lớp nghĩa đƣợc dùng với nội hàm khác nhau về đối tƣợng tính chất và hình thức biểu hiện. Trong cuốn Lý thuyết văn hóa những năm 1920, Edward Sapir (1884-1939), nhà nhân loại học, ngôn ngữ học ngƣời Mỹ cho rằng: “Văn hóa chính là bản thân con người, cho dù là những người hoang dã nhất sống trong một xã hội tiêu biểu cho một hệ thống phức hợp của tập quán, cách ứng xử và quan điểm được bảo tồn theo truyền thống”.
Theo “Đại Từ Điển Tiếng Việt” của Trung Tâm Ngôn ngữ và Văn Hóa Việt Nam (Bộ Giáo dục và Đào tạo, do Nguyễn Nhƣ Ý chủ biên, NXB Văn hóa – Thông tin, năm 1998), văn hóa đƣợc định nghĩa: “Văn hóa là những giá trị vật chất, tinh thần do con người sáng tạo ra trong lịch sử” Năm 2002, trong Tuyên bố chung của UNESCO về đa dạng văn hóa, UNESCO đã đƣa ra định nghĩa về văn hóa nhƣ sau: “Văn hóa nên được đề cập đến như là một tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin.” Nhƣ vậy, văn hóa là sản phẩm của loài ngƣời, đƣợc tạo ra và phát triển trong quan hệ qua lại giữa con ngƣời và xã hội. Song chính văn hóa lại tham gia vào việc tạo nên con ngƣời, duy trì sự bền vững và trật tự xã hội. Văn hóa đƣợc truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa. Văn hóa đƣợc tái tạo và phát triển trong quá trình hành động và tƣơng tác xã hội của con ngƣời.
Văn hóa là 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trình độ phát triển của con ngƣời và của xã hộiđƣợc biểu hiện trong các kiểu và hình thức tổ chức đời sống và hành động của con ngƣời cũng nhƣ trong giá trị vật chất và tinh thần do con ngƣời tạo ra.2 Khái niệm Văn hóa doanh nghiệp và các biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp 1.1 Khái niệm Theo chuyên gia nghiên cứu của các tổ chức Edgar Schein “Văn hóa công ty là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong công ty học được trong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh” [9, tr. Theo định nghĩa này, VHDN đƣợc nhấn mạnh là những kinh nghiệm ứng xử giữa các thành viên trong nội bộ doanh nghiệp và giữa nội bộ doanh nghiệp với môi trƣờng bên ngoài, đƣợc hình thành trong quá trình vận hành tổ chức. Theo tổ chức Lao động quốc tế (ILO) thì: “VHDN là sự trộn lẫn đặc biệt các giá trị, các tiêu chuẩn, thói quen và truyền thống, những thái độ ứng xử và lễ nghi mà toàn bộ chúng là duy nhất đối với một tổ chức đã biết”. [9, tr259] Văn hóa doanh nghiệp là các chuẩn mực hành vi và các giá trị đƣợc chia sẻ giữa các thành viên trong một tổ chức, có ảnh hƣởng mạnh đến cách thức hành động của các thành viên trong tổ chức đó.TS Phạm Ngọc Thanh: “Văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị văn hóa được xây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp, trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp ấy và chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên trong doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục đích” [20, tr.
Định nghĩa này đã nhấn mạnh rằng VHDN là toàn bộ những giá trị văn hóa do các thành viên thành viên trong doanh nghiệp sáng tạo ra, các giá trị này phù hợp với chuẩn mực đạo đức của xã hội, đảm bảo lợi ích cho mọi thành viên trong doanh nghiệp, qua quá trình phát triển nó sẽ trở thành những chuẩn mực định hƣớng hành 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi ứng xử của nhân viên, chi phối tình cảm, suy nghĩ, gắn kết các cá nhân lại với nhau để thực hiện mục tiêu của tổ chức. VHDN nhìn từ góc độ vốn xã hội, là một nguồn vốn phát triển của doanh nghiệp cần đƣợc tạo dựng và phát triển, là một tài sản của doanh nghiệp cần đƣợc sử dụng và phát huy nhằm đóng góp tạo ra hiệu quả cao cho hoạt động sản xuất kinh doanh và vốn này đang ngày càng trở thành một nhân tố quan trọng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, không kém phần quan trọng so với các nguồn vốn khác (lao động, tài chính, vật chất…). Từ những định nghĩa trên, có thể hiểu “Văn hoá doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hoá được hình thành và chắt lọc trong quá trình phát triển của doanh nghiệp, được các thành viên trong doanh nghiệp thừa nhận và biểu hiện trong ứng xử nội bộ và ứng xử với bên ngoài, tạo nên bản sắc văn hoá riêng của doanh nghiệp đó.2 Các biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp Biểu hiện của văn hóa doanh nghiệp đƣợc thể hiện thông qua những dấu hiệu, biểu hiện, biểu trƣng điển hình. Biểu trƣng là các phƣơng tiện thể hiện nội dung của VHDN, triết lý, giá trị, niềm tin chủ đạo, cách nhận thức và phƣơng pháp tƣ duy nhằm hỗ trợ các thành viên trong quá trình nhận thức để phản ánh mức độ nhận thức của thành viên và của toàn tổ chức.
Các biểu trƣng đƣợc sử dụng để thể hiện nội dung của VHDN gọi là các biểu trƣng trực quan, đó là những biểu trƣng giúp mọi ngƣời dễ dàng nhìn thấy, nghe thấy. Các biểu trƣng phi trực quan là những dấu hiệu đặc trƣng thể hiện mức độ nhận thức đạt đƣợc ở các thành viên về VHDN. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Các biểu trƣng trực quan của Văn hóa doanh nghiệp VĂN HÓA DOANH NGHIỆP Biểu trƣng trực quan Biểu trƣng phi trực quan Kiến trúc nội, ngoại thất Lịch sử phát triển và hình thành của doanh nghiệp Logo khẩu hiệu Sứ mệnh, tầm nhìn, giá trị cốt lõi Giai thoại Giá trị niềm tin và thái độ Nghi lễ và hội họp Triết lý kinh doanh Trang phục Động lực cá nhân và tổ chức Ứng xử và giao tiếp 1.1 Các biểu trưng trực quan của văn hoá doanh nghiệp Các biểu trƣng trực quan là hình thức thể hiện bên ngoài của VHDN, nó mang lại một hình ảnh riêng biệt, đặc trƣng của doanh nghiệp trong mắt khách hàng và đối tác. Kiến trúc Kiến trúc đặc trƣng của một doanh nghiệp gồm kiến trúc ngoại thất và thiết kế nội thất công sở.
Nhìn vào kiến trúc xây dựng bên ngoài cũng nhƣ bên trong của doanh nghiệp, khách hàng hay đối tác phần nào cũng có thể đánh giá đƣợc văn hóa của doanh nghiệp ấy. Nếu kiến trúc của doanh nghiệp mà không đƣợc thiết kế, bài trí, sắp xếp hài hòa thì rất dễ dẫn cái nhìn sai lệch về văn hóa của doanh nghiệp. Trong mỗi công trình kiến trúc của doanh nghiệp đều chứa đựng những giá trị lịch sử gắn liền với sự ra đời và trƣởng thành của tổ chức, các thế hệ cán bộ, nhân viên. Logo khẩu hiệu Là những câu nói cô đọng, kiến trúc và màu sắc trang trí, thôi thúc và thu hút thể hiện đƣợc sứ mệnh, tầm nhìn.
Khẩu hiệu, logo là cách diễn đạt đơn giản nhất của doanh nghiệp về triết lý kinh doanh, hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Thƣờng là những câu từ ngắn gọn nhƣng lại bao hàm những nội dung sâu sắc, mang triết lý và tầm nhìn chiến lƣợc và là giá trị cốt lõi của của doanh nghiệp, có 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tác dụng động viên, khích lệ tinh thần làm việc của từng thành viên. Khẩu hiệu, logo cần đƣợc phổ biến sâu rộng để ăn sâu tiềm thức mọi ngƣời. Khẩu hiệu là kim chỉ nam để định hƣớng và nhắc nhở hành vi của các thành viên trong doanh nghiệp cũng nhƣ thu hút khách hàng.
Ấn phẩm điển hình Là những tƣ liệu chính thức có thể giúp đối tác khách hàng có thể nhận thấy rõ hơn về cấu trúc văn hóa của một tổ chức. Chúng là những sản phẩm nhƣ: Sách, đĩa, kỷ yếu, nội san, khẩu hiệu hành động, cặp file tài liệu, thiệp chúc mừng, lịch giấy, tiêu đề phong bì công ty, name card, tờ rơi…Những sản phẩm này góp phần làm rõ mục tiêu của tổ chức, phƣơng châm hành động, niềm tin và giá trị chủ đạo, triết lý quản lý, thái độ với lao động, với công ty, với ngƣời tiêu dùng, xã hội. Chúng cũng giúp những ngƣời nghiên cứu so sánh, đối chiếu sự đồng nhất giữa những biện pháp đƣợc áp dụng với những triết lý đƣợc tổ chức tôn trọng. Đối với những đối tƣợng hữu quan bên ngoài đây chính là những căn cứ để xác định tính khả thi và hiệu lực của văn hóa công ty.
Giai thoại Khi triển khai các hoạt động trong thực tiễn, thƣờng xuất hiện những sự kiện, tấm gƣơng điển hình cho việc thực hiện thành công hay thất bại một giá trị, triết lý mà tổ chức, doanh nghiệp có thể sử dụng làm bài học kinh nghiệm hay minh họa điển hình, mẫu mực, dễ hiểu về văn hóa công ty. Những câu chuyện này thƣờng là những câu chuyện đƣợc truyền miệng từ những sự kiện có thực, điển hình về những giá trị, triết lý của văn hóa công ty đƣợc các thành viên trong tổ chức truyền bá cho những thế hệ sau, cho ngƣời mới. Nghi lễ, hội họp Nghi lễ : Một trong số biểu trƣng của văn hoá doanh nghiệp là nghi lễ. Đó là loại hình văn hóa có yếu tố chính trị hoặc tín ngƣỡng, tâm linh đƣợc tập thể doanh nghiệp tôn trọng giữ gìn.