Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo Cho Học Sinh Thông Qua Dạy Học Giải Bài Tập Tọa Độ Hình Học Không Gian

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích cải thiện năng lực tư duy sáng tạo cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập tọa độ hình học, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đặng Thị Ánh Ngọc
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Châu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Toán học
• Đề tài: Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo Cho Học Sinh Qua Dạy Học Giải Bài Tập Tọa Độ Hình Học Không Gian
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo Cho Học Sinh

Trong bối cảnh giáo dục hiện đại, việc phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh là một nhiệm vụ cấp thiết. Tư duy sáng tạo không chỉ là khả năng tạo ra những điều mới mẻ mà còn là kỹ năng giải quyết vấn đề một cách linh hoạt và hiệu quả. Theo Nghị quyết Trung ương Đảng, giáo dục cần hướng đến đào tạo những con người lao động tự chủ, sáng tạo. Dạy học giải bài tập đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Việc kết hợp tọa độ hình học không gian vào quá trình dạy học tạo ra một môi trường học tập kích thích tư duy trừu tượng và khả năng sáng tạo của học sinh. Tư duy logic và tư duy phản biện cũng được rèn luyện thông qua việc giải các bài toán phức tạp. Giáo dục cần đổi mới phương pháp dạy học để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Một trong những thành phần quan trọng của nội dung học vấn phổ thông là kinh nghiệm hoạt động sáng tạo, giúp học sinh phát triển toàn diện.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Tư Duy Sáng Tạo Trong Giáo Dục

Việc phát triển tư duy sáng tạo không chỉ giúp học sinh thành công trong học tập mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để đối mặt với những thách thức trong cuộc sống và công việc sau này. Khả năng sáng tạo giúp học sinh tìm ra những giải pháp độc đáo và hiệu quả cho các vấn đề phức tạp. Theo Renzulli J, sự sáng tạo là một trong ba thành phần quan trọng của tài năng, bên cạnh trí thông minh và niềm say mê. Cần tạo ra môi trường học tập sáng tạo để thúc đẩy học sinh học tập tích cực và đổi mới phương pháp dạy học.

1.2. Vai Trò Của Hình Học Không Gian Trong Phát Triển Tư Duy

Hình học không gian với tính trừu tượng và logic cao, là một công cụ hữu hiệu để phát triển tư duy cho học sinh. Việc sử dụng tọa độ trong hình học không gian giúp học sinh trực quan hóa các khái niệm và giải quyết các bài toán một cách hiệu quả. Ứng dụng tọa độ trong giải toán hình học giúp học sinh rèn luyện tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Việc khám phá hình học kích thích tư duy trừu tượng và tư duy logic của học sinh. Giáo viên cần chú trọng giảng dạy hình học theo hướng phát triển kỹ năng tư duy.

II. Thách Thức Trong Dạy Học Giải Bài Tập Tọa Độ Sáng Tạo

Mặc dù tầm quan trọng của việc phát triển tư duy sáng tạo là điều không thể phủ nhận, nhưng thực tế dạy học giải bài tập tọa độ hình học không gian vẫn còn nhiều thách thức. Phương pháp dạy học truyền thống thường tập trung vào việc truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải toán theo khuôn mẫu, ít chú trọng đến việc khuyến khích tư duy sáng tạo của học sinh. Học sinh thường gặp khó khăn trong việc vận dụng kiến thức vào các tình huống mới và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo. Giáo viên cần đổi mới phương pháp dạy học để khắc phục những hạn chế này và tạo ra một môi trường học tập khuyến khích sáng tạo trong toán học.

2.1. Hạn Chế Của Phương Pháp Dạy Học Truyền Thống

Trong nhiều trường hợp, phương pháp dạy học truyền thống quá tập trung vào việc truyền thụ kiến thức và rèn luyện kỹ năng giải toán theo một khuôn mẫu nhất định. Điều này khiến học sinh ít có cơ hội để phát triển tư duy độc lập và sáng tạo. Theo các nhà lý luận, việc truyền thụ kiến thức một chiều, nặng về cường độ lao động mà nhẹ về rèn luyện tư duy là một trong những hạn chế lớn của giáo dục. Học sinh cần được tạo điều kiện để học tập tích cực, suy nghĩ, tìm tòi và khám phá.

2.2. Khó Khăn Của Học Sinh Trong Việc Vận Dụng Sáng Tạo

Học sinh thường gặp khó khăn trong việc vận dụng các kiến thức đã học vào các tình huống mới và giải quyết vấn đề một cách sáng tạo. Họ có xu hướng tìm kiếm các giải pháp đã biết thay vì tự mình tìm tòi và khám phá. Để vượt qua khó khăn này, giáo viên cần tạo ra các tình huống có vấn đề và khuyến khích học sinh tìm ra nhiều cách giải khác nhau cho một bài toán. Cần chú trọng việc bồi dưỡng năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh.

III. Cách Phát Triển Tư Duy Sáng Tạo Qua Giải Bài Tập Hình Học

Để phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập tọa độ hình học không gian, cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và sáng tạo. Một trong những phương pháp hiệu quả là khuyến khích học sinh tìm ra nhiều cách giải khác nhau cho một bài toán. Giáo viên cũng nên tạo ra các tình huống có vấn đề và khuyến khích học sinh tự đặt câu hỏi và tìm kiếm câu trả lời. Việc sử dụng các bài tập nâng cao và bài tập vận dụng cũng giúp học sinh phát triển khả năng tư duy trừu tượng và sáng tạo.

3.1. Khuyến Khích Học Sinh Tìm Nhiều Cách Giải Khác Nhau

Việc khuyến khích học sinh tìm ra nhiều cách giải khác nhau cho một bài toán giúp họ phát triển khả năng tư duy linh hoạt và sáng tạo. Khi học sinh cố gắng tìm ra các giải pháp khác nhau, họ sẽ phải suy nghĩ một cách độc lập và khám phá các mối liên hệ khác nhau giữa các khái niệm. Theo Polya, quá trình giải toán là một quá trình sáng tạo. Giáo viên nên khuyến khích học sinh chia sẻ các cách giải của mình và thảo luận về ưu và nhược điểm của từng cách.

3.2. Tạo Tình Huống Có Vấn Đề và Khuyến Khích Tự Đặt Câu Hỏi

Việc tạo ra các tình huống có vấn đề và khuyến khích học sinh tự đặt câu hỏi giúp họ phát triển khả năng tư duy phản biện và khám phá. Khi học sinh đối mặt với một tình huống có vấn đề, họ sẽ phải suy nghĩ một cách sâu sắc để tìm ra giải pháp. Giáo viên nên đặt ra các câu hỏi gợi mở để giúp học sinh khám phá các khía cạnh khác nhau của vấn đề. Cần chú trọng việc rèn luyện kỹ năng giải toán cho học sinh.

IV. Biện Pháp Dạy Học Sáng Tạo Bài Tập Tọa Độ Hình Học

Để thực hiện hiệu quả việc phát triển tư duy sáng tạo, cần có những biện pháp cụ thể trong dạy học. Có thể kể đến như việc thay đổi cách tiếp cận bài tập hình học. Thay vì chỉ tập trung vào giải bài một cách máy móc, cần khuyến khích học sinh tự đặt câu hỏi, phân tích vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Áp dụng các phương pháp sáng tạo giúp biến những bài tập khô khan trở thành cơ hội để học sinh khám phá và thể hiện khả năng sáng tạo của mình. Bên cạnh đó, việc tăng cường làm việc nhóm cũng là một biện pháp quan trọng, giúp học sinh học hỏi lẫn nhau, chia sẻ ý tưởng và cùng nhau giải quyết vấn đề.

4.1. Thay Đổi Cách Tiếp Cận Bài Tập Hình Học Không Gian

Thay vì chỉ tập trung vào việc giải bài tập một cách máy móc theo các bước đã được hướng dẫn, cần khuyến khích học sinh tự đặt câu hỏi về bài tập. Ví dụ: 'Bài tập này có thể giải bằng cách nào khác?', 'Điều gì sẽ xảy ra nếu thay đổi một số yếu tố trong bài tập?', 'Có thể áp dụng bài tập này vào thực tế được không?'. Cần khuyến khích học sinh tư duy một cách linh hoạt và đa chiều.

4.2. Tăng Cường Làm Việc Nhóm Để Thúc Đẩy Sáng Tạo

Làm việc nhóm là một phương pháp hiệu quả để thúc đẩy sáng tạo, vì học sinh có thể học hỏi lẫn nhau, chia sẻ ý tưởng và cùng nhau giải quyết vấn đề. Giáo viên nên tạo ra các nhóm nhỏ với các thành viên có trình độ khác nhau để học sinh có thể hỗ trợ lẫn nhau. Việc thảo luận nhóm giúp học sinh hiểu sâu hơn về bài tập và phát triển khả năng tư duy phản biện.

4.3. Xây dựng bài toán mới từ bài toán đã biết

Từ một bài toán đã giải, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh thay đổi các giả thiết, các yếu tố của bài toán để tạo ra các bài toán mới. Điều này giúp học sinh hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa các yếu tố của bài toán và phát triển khả năng tư duy logic, tư duy trừu tượng.

V. Ứng Dụng Và Kết Quả Của Dạy Học Sáng Tạo Tọa Độ

Việc áp dụng các biện pháp dạy học hướng đến phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh trong môn toán, đặc biệt là tọa độ hình học không gian, mang lại những kết quả tích cực. Học sinh trở nên chủ động, tự tin hơn trong việc giải quyết các bài tập. Khả năng sáng tạo của các em được phát triển, giúp các em không chỉ giải quyết tốt các bài tập trong sách giáo khoa mà còn có thể đối mặt với những vấn đề phức tạp hơn trong thực tế. Bên cạnh đó, việc học tập trở nên thú vị hơn, kích thích niềm đam mê với môn toán và khoa học.

5.1. Nâng Cao Tính Chủ Động Và Tự Tin Cho Học Sinh

Khi học sinh được khuyến khích sáng tạo, họ sẽ cảm thấy tự tin hơn vào khả năng của mình. Các em không còn sợ hãi khi đối mặt với các bài tập khó mà thay vào đó, sẽ chủ động tìm kiếm các giải pháp khác nhau. Việc này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy độc lập và năng lực giải quyết vấn đề.

5.2. Tăng Cường Niềm Đam Mê Với Môn Toán Học

Khi việc học tập trở nên thú vị hơn, học sinh sẽ có niềm đam mê lớn hơn với môn toán. Các em sẽ không chỉ học để đạt điểm cao mà còn học vì thực sự yêu thích môn học này. Điều này giúp học sinh có động lực để học tập và khám phá sâu hơn về thế giới toán học.

VI. Kết Luận Về Phát Triển Tư Duy Qua Tọa Độ Hình Học

Tóm lại, việc phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh thông qua dạy học giải bài tập tọa độ hình học không gian là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Bằng cách áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và sáng tạo, giáo viên có thể giúp học sinh phát triển không chỉ kiến thức và kỹ năng mà còn cả khả năng sáng tạo và tư duy phản biện. Điều này góp phần đào tạo ra những công dân có năng lực giải quyết vấn đề và thích ứng với sự thay đổi của xã hội.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Việc đổi mới phương pháp dạy học là yếu tố then chốt để phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh. Giáo viên cần liên tục cập nhật và áp dụng các phương pháp mới để tạo ra một môi trường học tập kích thích sáng tạo. Cần chú trọng việc phát triển toàn diện cho học sinh, không chỉ về kiến thức mà còn về kỹ năng và phẩm chất.

6.2. Hướng Đến Phát Triển Toàn Diện Cho Học Sinh

Phát triển tư duy sáng tạo chỉ là một phần trong quá trình phát triển toàn diện cho học sinh. Bên cạnh đó, cần chú trọng việc phát triển các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề. Giáo dục cần trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết để thành công trong cuộc sống và công việc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lí luận và thực tiễn Chương 2. Một số biện pháp dạy học giải bài tập tọa độ không gian lớp 12 theo định hướng phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh Chương 3. Thực nghiệm sư phạm.cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.

Tƣ duy Hiện thực xung quanh chúng ta có nhiều cái mà con người chưa biết. Nhiệm vụ của cuộc sống và hoạt động thực tiễn đòi hỏi con người phải hiểu biết cái chưa biết đó ngày một sâu sắc, đúng đắn và chính xác, phải vạch ra bản chất và những quy luật tác động của chúng. Quá trình nhận thức đó gọi là tư duy. Theo Nguyễn Quang Cẩn [1], tư duy là một quá trình tâm lí phản ánh những thuộc tính, bản chất mối liên hệ và quan hệ bên trong có tính quy luật của sự vật hiện tượng trong hiện thực khách quan mà trước đó ta chưa biết.

Theo từ điển triết học: “Tư duy, sản phẩm cao nhất của vật chất được tổ chức một cách đặc biệt là bộ não, là quá trình phản ánh tích cực thế giới quan trong các khái niệm, phán đoán, lí luận. Tư duy xuất hiện trong quá trình hoạt động sản xuất của con người và đảm bảo phản ánh thực tại một cách gián tiếp, phát hiện những mối liên hệ hợp quy luật. Tư duy chỉ tồn tại trong mối liên hệ không thể tách rời khỏi hoạt động lao động và lời nói, là hoạt động chỉ tiêu biểu cho xã hội loài người cho nên tư duy của con người được thực hiện trong mối liên hệ chặt chẽ với lời nói và những kết quả của tư duy được ghi nhận trong ngôn ngữ. Tiêu biểu cho tư duy là những quá trình như trừu tượng hoá, phân tích tổng hợp, việc nêu lên là những vấn đề nhất định và tìm cách giải quyết chung, việc đề xuất những giả thuyết, những ý niệm.

Kết quả của quá trình tư duy bao giờ cũng là một ý nghĩ nào đó.” Từ đó, ta có thể rút ra những đặc điểm cơ bản của tư duy như sau: - Tư duy là sản phẩm của bộ não con người và là một quá trình phản ứng tích cực thế giới khách quan. - Kết quả của quá trình tư duy bao giờ cũng là một ý nghĩ và được thể hiện qua ngôn ngữ.cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Bản chất của tư duy là ở sự phân biệt, sự tồn tại độc lập của đối tượng được phản ánh với hình ảnh nhận thức được qua khả năng hoạt động của con người nhằm phản ánh đối tượng. - Tư duy là quá trình phát triển năng động và sáng tạo. - Khách thể trong tư duy được phản ánh với nhiều mức độ khác nhau từ thuộc tính này đến thuộc tính khác, nó phụ thuộc vào chủ thể là con người.

- Một đặc điểm nổi bật của tư duy là “tính có vấn đề”. Tư duy chỉ nảy sinh và phát triển khi cần khắc phục khó khăn bằng các phương tiện trí óc, Khó khăn này người ta gọi là tình huống có vấn đề. Tuy nhiên, không phải mọi tình huống có vấn đề đều có tác dụng kích thích và phát triển tư duy. Chỉ khi tình huống có vấn đề đó gợi nhu cầu nhận thức và nằm trong khả năng hiểu biết của chủ thể thì tư duy mới được hình thành và phát triển.

Như vậy hiểu một cách thông thường, tư duy là suy nghĩ để nhận thức và giải quyết vấn đề. Trong Toán học thường có các loại hình tư duy là: Tư duy biện chứng, tư duy lôgic, tư duy thuật toán, tư duy hàm, tư duy trừu tượng, tư duy sáng tạo. 109], tư duy toán học mang những nét độc đáo sau: - Suy luận theo sơ đồ lôgíc chiếm ưu thế - Khuynh hướng đi tìm con đường ngắn nhất đến đích - Phân chí rành mạch các bước suy luận - Sử dụng chính xác các kí hiệu - Lập luận có căn cứ đầy đủ. Tƣ duy sáng tạo Theo từ điển, “sáng tạo” nghĩa là tìm ra cái mới, cách giải quyết vấn đề mới không bị gò bó và phụ thuộc vào cái đã có.

Nội dung của sáng tạo gồm hai ý chính là có tính mới (khác cái cũ, cái đã biết) và có lợi ích (giá trị hơn cái cũ). Như vậy, sự sáng tạo cần thiết cho bất kì lĩnh vực hoạt động nào của xã hội loài người. Sáng tạo thường được nghiên cứu trên nhiều phương diện như là một quá trình phát sinh cái mới trên nền tảng cái cũ, như một kiểu tư duy, như là một năng lực của con người.cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trước đây, các học giả thường định nghĩa sáng tạo thông qua sản phẩm sáng tạo. Ngày nay, tính sáng tạo thường được xem xét như là một quá trình sáng tạo.

Wilson và Crutchfield định nghĩa tính sáng tạo như là sự đối lập với tính phục tùng, nghĩa là làm những điều không được mong đợi và điều được coi là khác thường. Kubie xem tính sáng tạo như một năng lực tìm ra những mối quan hệ mới Guilford coi tính sáng tạo như những quá trình, những thuộc tính của trí tuệ cần thiết cho thành tựu sáng tạo Nhà tâm lí học Henry Glêitman định nghĩa: “Sáng tạo, đó là năng lực tạo ra những giải pháp mới hoặc duy nhất cho một vấn đề thực tiễn và hữu ích” [5]. Nhà tâm lí học Karen Huffman cho rằng người có tính sáng tạo là người tạo ra được giải pháp mới mẻ và thích hợp để giải quyết vấn đề [8]. Theo nhiều nhà tâm lí học và giáo dục học, sáng tạo là thành phần không thể thiếu trong mô hình cấu trúc tài năng.

Năm 1993, tại hội thảo Tôkyô, Renzuli J. đã đưa ra mô hình cấu trúc chung của tài năng [21]. I: Inteligence (thông minh) C: Creativity (sáng tạo) M: Motivation (sự thúc đẩy – I C có thể hiểu là niềm say mê) G G: Gift (năng khiếu, tài năng) Mô hình cấu trúc tài năng với ba thành phần là thông minh, sáng tạo M và niềm say mê. Có thể nói sáng tạo là cơ sở của cấu trúc tài năng và mang tính tương đối (sáng tạo với ai).

Trí tưởng Hình 1.cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tượng không gian là điều kiện cần để sáng tạo. Quá trình sáng tạo của con người thường được bắt đầu từ một ý tưởng mới, bắt nguồn từ tư duy sáng tạo của mỗi con người. Vậy tư duy sáng tạo là gì ? Nhà tâm lí học người Đức Mehlhow cho rằng: “Tư duy sáng tạo là hạt nhân của sự sáng tạo cá nhân, đồng thời là mục tiêu cơ bản của giáo dục” [21]. Theo ông, tư duy sáng tạo được đặc trưng bởi mức độ cao của chất lượng, hoạt động trí tuệ như tính mềm dẻo, tính nhạy cảm, tính kế hoạch, tính chính xác.

Danton cho rằng: “Tư duy sáng tạo đó là những năng lực tìm thấy những ý nghĩa mới, tìm thấy những mối quan hệ, là một chức năng của kiến thức, trí tưởng tượng và sự đánh giá, là một quá trình, một cách dạy và học bao gồm những chuỗi phiêu lưu, chứa đựng những điều như sự khám phá, sự phát sinh, sự đổi mới, trí tưởng tượng, sự thí nghiệm, sự thám hiểm” [4, tr. Theo Nguyễn Bá Kim, “tính linh hoạt, tính độc lập và tính phê phán là những điều kiện cần thiết của tư duy sáng tạo, là những đặc điểm về những mặt khác nhau của tư duy sáng tạo. Tính sáng tạo của tư duy thể hiện rõ nét ở khả năng tạo ra cái mới, phát hiện vấn đề mới, tìm ra hướng đi mới, tạo ra kết quả mới. Nhấn mạnh cái mới không có nghĩa là coi nhẹ cái cũ” [10].

Trong tác phẩm “Sáng tạo Toán học”, G. Polya cho rằng: “Một tư duy gọi là có hiệu quả nếu tư duy đó dẫn đến lời giải một bài toán cụ thể nào đó. Có thể coi là sáng tạo nếu tư duy đó tạo ra những tư liệu, phương tiện giải các bài toán sau này. Các bài toán vận dụng những tư liệu phương tiện này có số lượng càng lớn, có dạng muôn màu muôn vẻ, thì mức độ sáng tạo của tư duy càng cao, thí dụ: Lúc những cố gắng của người giải vạch ra được những phương thức giải áp dụng cho những bài toán khác.

Việc làm của người giải có thể là sáng tạo một cách gián tiếp, chẳng hạn lúc ta để lại một bài toán tuy không giải được nhưng tốt vì đã gợi ra cho người khác những suy nghĩ có hiệu quả” [2]. Parnes đã so sánh một cách đầy hình ảnh rằng tư duy sáng tạo “như một chiếc kính vạn hoa mà khi ta xoay nó sẽ tạo ra biết bao hình ảnh rực rỡ sắc màu của những ý tưởng mới lạ” [16].cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tác giả Trần Thúc Trình đã cụ thể hóa sự sáng tạo với người học Toán: ”Đối với người học Toán, có thể quan niệm sự sáng tạo đối với họ, nếu họ đương đầu với những vấn đề đó, để tự mình thu nhận được cái mới mà học chưa từng biết. Như vậy, lời giải một bài toán cũng được xem như là mang yếu tố sáng tạo nếu các thao tác giải không bị những mệnh lệnh nào đó chi phối (từng phần hoặc hoàn toàn), tức là nếu người giải chưa biết trước thuật toán để giải và phải tiến hành tìm hiểu những bước đi chưa biết trước. Nhà trường phổ thông có thể chuẩn bị cho học sinh sẵn sàng hoạt động sáng tạo theo nội dung vừa trình bày” Nếu hiểu theo định nghĩa thông thường và phổ biến nhất, tư duy sáng tạo là tư duy tạo ra cái gì đó mới.

Tư duy sáng tạo dẫn đến những tri thức mới về thế giới và các phương thức hoạt động. - Kĩ năng sáng tạo một phương pháp giải độc đáo tuy đã biết những phương thức khác. Krutexki chỉ ra ba vòng tròn đồng tâm phản ánh mối quan hệ của ba dạng tư duy, cho thấy điều kiện cần của tư duy sáng tạo là tư duy độc lập và tư duy tích cực [12, tr.cao TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tư duy tích cực Tư duy độc lập Tư duy sáng tạo Hình 1.2 Ông làm sáng tỏ mối quan hệ của ba dạng tư tuy bằng ví dụ sau: Một học sinh chăm chú nghe thầy chứng minh định lí, cố gắng để hiểu được tài liệu – đó là tư duy tích cực. Trong trường hợp học sinh tự đọc và phân tích định lí, hiểu phần chứng minh, tự nghiên cứu sách giáo khoa – đó là tư duy độc lập (và tất nhiên cũng là tư duy tích cực).