LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C Trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n Khoa th¬ng m¹i LuËn v¨n tèt nghiÖp §Ò tµi: mét sè biÖn ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ t¹i c«ng ty XNK BAROTex Gi¸o viªn híng dÉn : THs. NguyÔn liªn h¬ng Sinh viªn thùc hiÖn : NguyÔn linh giang Líp : TMQT 41c 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C Hµ Néi, th¸ng 5 n¨m 2002 Lêi nãi ®Çu Xu thÕ ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ ®· më ra nhiÒu c¬ héi kinh doanh cho c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cña ViÖt Nam ®ång thêi còng ®Æt ra nh÷ng th¸ch thøc míi do sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t vµ quyÕt liÖt trªn thÞ trêng thÕ giíi. HiÖn nay thñ c«ng mü nghÖ lµ mét trong 10 mÆt hµng xuÊt khÈu ®em vÒ cho ®Êt níc nhiÒu ngo¹i tÖ nhÊt. Kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ cña ViÖt Nam n¨m 1999 ®¹t 111 triÖu $, n¨m 2002 ®¹t 237 triÖu $.
Theo dù b¸o cña c¸c chuyªn gia th× kim ng¹ch xuÊt khÈu mÆt hµng nµy sÏ tiÕp tôc t¨ng do nhu cÇu vÒ c¸c s¶n phÈm thñ c«ng mü nghÖ trªn thÕ giíi cã xu híng t¨ng trong nh÷ng n¨m tíi. MÆc dï hµng thñ c«ng mü nghÖ cña ViÖt Nam cã nhiÒu lîi thÕ xuÊt khÈu nhng thùc tÕ kim ng¹ch xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ cña chóng ta cßn qu¸ nhá bÐ so víi nhu cÇu trªn thÞ trêng thÕ giíi chØ chiÕm 0,2% tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu thÕ giíi. Nguyªn nh©n do thÞ phÇn xuÊt khÈu cña c¸c doanh nghiÖp ViÖt 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C Nam cßn nhá bÐ, hÇu nh c¸c doanh nghiÖp míi chØ chó ý ®Õn më réng thÞ trêng xuÊt khÈu mµ cha ®Èy m¹nh xuÊt khÈu theo chiÒu s©u. Tríc t×nh h×nh ®ã viÖc ph¸t triÓn thÞ trêng lu«n lµ môc tiªu quan träng hµng ®Çu ®èi víi c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu, thÞ phÇn cµng lín th× khèi lîng s¶n phÈm tiªu thô cña doanh nghiÖp cµng lín sÏ lµm t¨ng lîi nhuËn vµ vÞ thÕ c¹nh tranh cho doanh nghiÖp.
Trong thêi gian thùc tËp ®· gióp em nhËn thøc râ tÇm quan träng cña viÖc ph¸t triÓn thÞ trêng xuÊt khÈu ®èi víi c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu. ChÝnh v× vËy em ®· chän ®Ò tµi: "Mét sè biÖn ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ t¹i C«ng ty XNK BAROTEX" cho luËn v¨n tèt nghiÖp nµy. Néi dung luËn v¨n tèt nghiÖp cña em gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng I- C«ng t¸c ph¸t triÓn thÞ trêng ®èi víi doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu. Ch¬ng II- Thùc tr¹ng ho¹t ®éng xuÊt khÈu vµ c«ng t¸c ph¸t triÓn thÞ trêng xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ cña C«ng ty XNK BAROTEX.
3 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C Ch¬ng III- Ph¬ng híng vµ biÖn ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng hµng thñ c«ng thñ c«ng mü nghÖ cña C«ng ty XNK BAROTEX. Cho phÐp em göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh nhÊt ®Õn c« gi¸o - Th¹c sü. NguyÔn Liªn H¬ng cïng toµn thÓ c¸n bé phßng kÕ ho¹ch thÞ trêng cña Tæng c«ng ty XNK BAROTEX ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì em hoµn thµnh luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Hµ Néi, ngµy 25 th¸ng 05 n¨m 2003 Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Linh Giang 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C Ch¬ng I: C«ng t¸c ph¸t triÓn thÞ trêng ®èi víi doanh nghiÖp xuÊt nhËp khÈu.
I- Tæng quan vÒ thÞ trêng xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸. TÇm quan träng cña xuÊt khÈu trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. XuÊt khÈu lµ ho¹t ®éng kinh doanh trªn ph¹m vi quèc tÕ, ®em l¹i hiÖu qu¶ lín cho nÒn kinh tÕ cña mçi quèc gia. XuÊt khÈu t¹o nguån vèn chñ yÕu cho nhËp khÈu, xuÊt khÈu quyÕt ®Þnh quy m« vµ tèc ®é t¨ng cña nhËp khÈu.
Tõ n¨m 1995 trë l¹i ®©y b×nh qu©n nguån thu ngo¹i tÖ tõ xuÊt khÈu ®¸p øng ®îc ®Õn 90% ngo¹i tÖ cho nhËp khÈu. XuÊt khÈu gãp phÇn chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ sang nÒn kinh tÕ híng ngo¹i: xuÊt khÈu lµm thay ®æi c¬ cÊu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng theo híng cơ lîi nhÊt. Sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ ë níc ta lµ phï hîp víi xu híng ph¸t triÓn cña thêi ®¹i. XuÊt khÈu t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c ngµnh liªn quan ph¸t triÓn.
XuÊt khÈu t¹o ra kh¶ n¨ng më réng thÞ trêng tiªu thô, khai th¸c tèi ®a s¶n xuÊt trong níc. 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C XuÊt khÈu t¹o ra nh÷ng tiÒn ®Ò kinh tÕ - kü thuËt nh»m ®æi míi thêng xuyªn n¨ng lùc s¶n xuÊt trong níc. XuÊt khÈu ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i lu«n ®æi míi, hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh, n©ng cao chÊt lîng, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. XuÊt khÈu t¹o thªm c«ng ¨n viÖc lµm, c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n do s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu thu hót hµng triÖu lao ®éng, t¹o ra nguån vèn ®Ó nhËp khÈu m¸y mãc thiÕt bÞ, vËt phÈm tiªu dïng phôc vô cho s¶n xuÊt vµ ®êi sèng cña nh©n d©n.
XuÊt khÈu lµ c¬ së ®Ó më réng c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i th«ng qua viÖc ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn, ta thÊy ®Èy m¹nh xuÊt khÈu ®îc coi lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa chiÕn lîc ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ ë mçi quèc gia, ®Èy nhanh qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. ThÞ trêng xuÊt khÈu. ThÞ trêng vèn lµ mét ph¹m trï g¾n liÒn víi nÒn kinh tÕ hµng ho¸.
ThÞ trêng cña doanh nghiÖp ®îc ph©n chia thµnh thÞ trêng ®Çu vµo vµ thÞ trêng ®Çu ra. ThÞ trêng ®Çu vµo ®îc hiÓu lµ kh¶ n¨ng cung øng c¸c yÕu tè cho s¶n xuÊt nh nguyªn vËt liÖu, søc lao ®éng, nguån vèn, c«ng nghÖ. 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C §èi víi doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu thÞ trêng ®Çu ra chÝnh lµ thÞ trêng xuÊt khÈu, thÞ trêng xuÊt khÈu ®îc ®Þnh nghÜa nh sau: ThÞ trêng xuÊt khÈu bao gåm tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng tiÒm Èn n»m ngoµi biªn giíi quèc gia cïng cã mét nhu cÇu hay mong muèn cô thÓ, s½n sµng vµ cã kh¶ n¨ng tham gia trao ®æi ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu vµ mong muèn ®ã. ViÖc ph©n lo¹i thÞ trêng xuÊt khÈu gióp cho c¸c doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän tèt h¬n c¸c ph¬ng thøc kinh doanh ®èi víi tõng thÞ trêng cô thÓ.
Cã mét sè tiªu thøc gióp cho ph©n lo¹i thÞ trêng xuÊt khÈu nh sau: * C¨n cø vµo mèi quan hÖ trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp víi kh¸ch hµng, cã thÞ trêng xuÊt khÈu trùc tiÕp vµ thÞ trêng xuÊt khÈu gi¸n tiÕp. - ThÞ trêng xuÊt khÈu trùc tiÕp lµ thÞ trêng mµ doanh nghiÖp trùc tiÕp tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt khÈu vµo thÞ trêng mµ kh«ng qua trung gian xuÊt nhËp khÈu. - ThÞ trêng xuÊt khÈu gi¸n tiÕp xuÊt hiÖn khi doanh nghiÖp kh«ng cã quyÒn hoÆc kh«ng cã ®iÒu kiÖn xuÊt khÈu trùc tiÕp mµ ph¶i th«ng qua c¸c trung gian nh ®¹i lý xuÊt khÈu, h·ng xuÊt khÈu trong níc hay níc ngoµi. 7 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C * C¨n cø vµo thêi gian thiÕt lËp mèi quan hÖ víi kh¸ch hµng cã thÞ trêng truyÒn thèng vµ thÞ trêng xuÊt khÈu míi.
- ThÞ trêng xuÊt khÈu truyÒn thèng lµ thÞ trêng mµ doanh nghiÖp ®· cã quan hÖ lµm ¨n trong mét thêi gian l©u dµi vµ kh¸ æn dÞnh. - ThÞ trêng míi lµ thÞ trêng doanh nghiÖp míi thiÕt lËp mèi quan hÖ lµm ¨n vµ cã nhiÒu tiÒm n¨ng ph¸t triÓn. * C¨n cø vµo mÆt hµng xuÊt khÈu cã: thÞ trêng xuÊt khÈu hµng may mÆc, thÞ trêng xuÊt khÈu hµng n«ng s¶n, thÞ trêng xuÊt khÈu hµng thñ c«ng mü nghÖ,. ViÖc ph©n chia theo mÆt hµng chØ cã ý nghÜa trong ph©n tÝch kinh tÕ vµ c¸c doanh nghiÖp kinh doanh xuÊt khÈu nhiÒu mÆt hµng.
* C¨n cø vµo møc ®é h¹n chÕ xuÊt khÈu cña chÝnh phñ: thÞ trêng h¹n ng¹ch vµ thÞ trêng phi h¹n ng¹ch. H¹n ng¹ch lµ quy ®Þnh cña Nhµ níc vÒ sè lîng, chÊt lîng hµng ho¸ xuÊt nhËp khÈu víi môc ®Ých b¶o vÖ s¶n xuÊt trong níc. §èi víi thÞ trêng cã h¹n ng¹ch doanh nghiÖp cÇn ph¶i xin hoÆc mua h¹n ng¹ch, xuÊt hµng theo h¹n ng¹ch ®îc cÊp. §èi víi thÞ trêng phi h¹n ng¹ch doanh nghiÖp kh«ng bÞ giíi h¹n vÒ sè lîng hµng xuÊt, doanh nghiÖp cã thÓ xuÊt khÈu hµng ho¸ víi sè lîng tuú theo kh¶ n¨ng cña m×nh vµ nhu cÇu cña ngêi mua.
8 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C * C¨n cø vµo møc ®é quan träng cña thÞ trêng: thÞ trêng xuÊt khÈu chÝnh vµ thÞ trêng xuÊt khÈu phô. NÕu trong kinh doanh xuÊt khÈu doanh nghiÖp chØ dùa chñ yÕu vµo mét thÞ trêng th× rñi ro sÏ cao h¬n lµ xuÊt khÈu sang nhiÒu thÞ trêng. Do ®ã, trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, doanh nghiÖp cÇn ph¶i ®a d¹ng ho¸ thÞ trêng trong ®ã cã thÞ trêng xuÊt khÈu chÝnh vµ thÞ trêng xuÊt khÈu phô. * C¨n cø vµo vÞ trÝ ®Þa lý: thÞ trêng ®îc ph©n chia theo khu vùc vµ theo níc.
ViÖc ph©n chia nµy phô thuéc vµo ®Æc tÝnh cña tõng thÞ trêng. Ph©n chia thÞ trêng theo l·nh thæ, khu vùc lµ rÊt quan träng vÝ nã liªn quan ®Õn viÖc ®Ó ra c¸c chÝnh s¸ch, chiÕn lîc kinh doanh cña doanh nghiÖp. C¸c tiªu chÝ ph©n lo¹i kh¸c: * C¨n cø vµo h×nh thøc s¶n xuÊt hµng xuÊt khÈu cã thÞ tr- êng xuÊt khÈu hµng gia c«ng vµ thÞ trêng xuÊt khÈu hµng t doanh. Doanh nghiÖp cã thÓ kÕt hîp hai hay nhiÒu tiªu thøc ph©n lo¹i trªn ®Ó x¸c ®Þnh cô thÓ thÞ trêng cho m×nh khi x©y dùng vµ thùc hiÖn chiÕn lîc kinh doanh.
Ngoµi ra cßn cã thÓ ph©n lo¹i thÞ trêng theo tÝnh c¹nh tranh cña doanh nghiÖp cã thÞ trêng ®éc quyÒn, thÞ trêng c¹nh tranh hoµn h¶o, thÞ trêng c¹nh tranh kh«ng hoµn h¶o. HoÆc cã 9 LuËn v¨n tèt nghiÖp NguyÔn Linh Giang - TMQT41C thÓ ph©n lo¹i thÞ trêng thµnh thÞ trêng ®Çu ra, thÞ trêng ®Çu vµo. C¸c yÕu tè cÊu thµnh thÞ trêng xuÊt khÈu. Gièng nh thÞ trêng néi ®Þa, thÞ trêng xuÊt khÈu cña doanh nghiÖp còng bao gåm c¸c yÕu tè cung, cÇu vµ gi¸ c¶.
C¸c yÕu tè nµy thêng biÕn ®éng rÊt phøc t¹p do quy m« cña thÞ trêng rÊt réng lín vµ chÞu t¸c ®éng cña nhiÒu yÕu tè kh¸c. C¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu cÇn ph¶i n¾m b¾t ®îc ®Æc ®iÓm cña nã khi ra quyÕt ®Þnh kinh doanh. * Cung: Cung cña thÞ trêng thÕ giíi vÒ mét mÆt hµng nµo ®ã bao gåm hµng ho¸ cña c¸c nhµ cung øng néi ®Þa vµ c¸c nhµ cung øng níc ngoµi kh¸c. Sè lîng c¸c nhµ cung øng thêng rÊt lín víi nhiÒu mÆt hµng nªn ®éc quyÒn cung øng hÇu nh kh«ng x¶y ra trªn thÞ trêng.