phần Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHUYÊN MÔN, NGHIỆP VỤ CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP 1. Tổng quan nghiên cứu 1. Trên thế giới “Xây dựng, bồi dưỡng đội ngũ giáo vi n là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục” đã được Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nepal vào năm 1998 về tổ chức quản lý nhà trường đã khẳng định.
Hoạt động bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục ở hầu hết các quốc gia. Phương châm hành động của các cấp quản lý giáo dục là tạo mọi điều kiện để mọi người có cơ hội học tập, học tập thường xuyên, học tập suốt đời để kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới phương pháp giảng dạy để phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội. Việc quyết định thành lập hàng loạt các trung tâm học tập trong cả nước Ở Ấn độ vào năm 1988 nhằm tạo cơ hội học tập suốt đời cho mọi người.Việc bồi dưỡng giáo vi n được tiến hành ở các trung tâm này đã mang lại hiệu quả rất thiết thực. Tại Nhật Bản, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho đội ngũ giáo vi n, cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ bắt buộc đối với người lao động sư phạm.
Tùy theo thực tế của từng đơn vị, từng cá nhân mà cấp quản lý giáo dục đề ra các phương thức bồi dưỡng khác nhau trong một phạm vi theo yêu cầu nhất định. Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục như: M. của Li n Xô (cũ) đã rất quan tâm tới việc nâng cao chất lượng dạy học thông qua các biện pháp quản lý có hiệu quả. Họ cho rằng kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác quản lý bồi dưỡng, phát triển đội ngũ.
Muốn 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nâng cao chất lượng dạy học phải có đội ngũ giáo vi n có năng lực chuyên môn. Lê nin cho rằng: “Nếu không muốn tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ chỉ là mớ giấy lộn thì việc nghiên cứu con người, tìm ra những cán bộ có bản l nh hiện nay đó là then chốt". Vai trò của giáo viên trong bối cảnh hiện nay là vai trò của người thiết kế, tổ chức, canh tân,và là vai trò người cổ vũ. Trong 21 điều khuyến cáo của UNESCO trong việc xây dựng chiến lược giáo dục có nêu: - Giáo viên phải được đào tạo để trở thành những nhà giáo dục hơn là người thợ dạy.
- Các chương trình đào tạo giáo viên cần triệt để sử dụng các thiết bị và phương pháp giảng dạy mới nhất. - Việc giảng dạy phải thích nghi với người học chứ không phải buộc người học phải tuân theo những quy định đặt sẵn từ trước. Ở các nước phát triển, yêu cầu và tiêu chí của chất lượng giáo viên cũng được đặt ra theo yêu cầu của sự phát triển Giáo dục & Đào tạo và nhu cầu tăng trưởng kinh tế.Sclafani với bài “Recruiting, Training an Supporting at 21st Century Teaching Profession” (Tuyển dụng, đào tạo và hỗ trợ một giáo viên chuyên nghiệp trong thế kỷ 21), tác giả đưa ra kinh nghiệm thực tiễn trong việc phát triển giáo viên chuyên nghiệp ở một số nước. Tại Thái Lan, từ năm 1998 việc bồi dưỡng GV tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tư vấn cho mọi người dân trong xã hội.
Tại Triều Ti n, đã đưa ra “Chương trình bồi dưỡng giáo viên mới” để bồi dưỡng đội ngũ giáo vi n, được thực hiện trong 10 năm và “chương trình trao đổi” để đưa giáo vi n đi tập huấn ở nước ngoài, việc bồi dưỡng và đào tạo lại cho đội ngũ giáo vi n, yêu cầu tất cả giáo viên phải tham gia học tập đầy đủ các nội dung về chương trình nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ quy định. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Từ những năm 90, Mỹ là một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng chuẩn giáo dục,ban hành chuẩn và thực hiện quản lý dựa theo chuẩn. Ở Việt Nam Ngay từ thời xa xưa, ông cha ta đã rất coi trọng vai trò của người thầy giáo mà chủ thể đóng vai trò quan trọng nhất đó chính là đội ngũ giáo vi n. Kế thừa và phát triển những tư tưởng đó về chiến lược cán bộ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 BCH TW Đảng khoá VIII đã khẳng định: “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng” [17].
Đội ngũ giáo vi n là một bộ phận quan trọng trong đội ngũ cán bộ của Đảng và Nhà nước ta. Việc phát triển đội ngũ giáo vi n đã trở thành nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết vì “Khâu then chốt để thực hiện chiến lược phát triển giáo dục là phải đặc biệt chăm lo đào tạo và chuẩn hoá đội ngũ giáo vi n cũng như đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ” [20]. Một ngày thiếu “giáo dục” đất nước không thể tồn tại được và “giáo dục” không có người thầy không thể vận động được. Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban Bí thư đã n u rõ: “Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người.
Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục là động lực nòng cốt, có vai trò quan trọng… Những năm qua, chúng ta đã xây dựng được đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục ngày càng đông đảo, phần lớn có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ ngày càng được nâng cao. Đội ngũ này đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của đất nước” [18]. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Những năm qua, các cấp QLGD và các nhà khoa học cũng đã có nhiều nghiên cứu đề cập đến công tác xây dựng và phát triển đội ngũ CB L, giáo viên và giáo viên cao cấp ở trường phổ thông, đề xuất những giải pháp xây dựng phát triển đội ngũ nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển sự nghiệp giáo dục, trong đó có các đề tài luận văn thạc sỹ chuy n ngành LGD như: L Thanh Đạm (2009) "Biện pháp phát triển cán bộ quản lý các trường THCS Thành phố Kiến Xương, tỉnh Thái Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục"; "Quản lý hoạt động bồi dưỡng giáo viên cốt cán ở các trường THPT Thành phố Ba Vì tỉnh Ninh Thuận đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục" của Vũ Ba Lê (2012); Nguyễn Văn Khung (2012) "Biện pháp phát triển đội ngũ giáo vi n Trung học cơ sở Thành phố Hung Hà tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay"; Trần Ngọc Thủy (2013) "Phát triển đội ngũ giáo vi n trường THCS ở quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng theo chuẩn nghề nghiệp". Nguyễn Chí Dũng (2015) “Phát triển đội ngũ giáo vi n trung học theo Chuẩn nghề nghiệp tại các trung tâm giáo dục thương xuy n cấp thành phố tr n địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” Các công trình nghiên cứu tr n đây cơ bản đã giải quyết được những vấn đề lý luận cũng nhu thực tiễn về xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý, giáo vi n trường phổ thông ở một số địa phương.
Tuy nhiên, vấn đề phát triển đội ngũ giáo vi n theo chuẩn nghề nghiệp giáo vi n THCS tr n địa bàn Thành phố Phan Rang-Tháp Chàm nói chung còn ít được quan tâm và cho đến nay chưa có tác giả nào đề cập nghiên cứu phát triển đội ngũ giáo vi n THCS Thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận theo quan điểm chuẩn nghề nghiệp. Một số khái niệm cơ bản 1. Giáo viên, giáo viên trung học cơ sở 1. Giáo viên Giáo viên không còn chỉ đóng vai trò là người truyền đạt tri thức mà 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phải là người tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn, gợi mở, cố vấn, trọng tài cho các hoạt động học tập tìm tòi khám phá, giúp học sinh tự lực chiếm l nh kiến thức mới.
Giáo viên phải có năng lực đổi mới phương pháp dạy học, chuyển từ kiểu dạy tập trung vào vai trò giáo viên và hoạt động dạy sang kiểu dạy tập trung vào vai trò của học sinh và hoạt động học, từ cách dạy thông báo - giải thích - minh hoạ sang cách dạy hoạt động tìm tòi khám phá. Điều 70, Luật Giáo dục 2005 sửa đổi bổ sung năm 2009 chỉ rõ [34]: 1. “Nhà giáo là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trường, cơ sở giáo dục khác. a) Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt.
b) Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ; c) Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp d) Lý lịch bản thân rõ ràng 2. Khoản 3 Điều 70 Luật giáo dục sửa đổi và bổ sung năm 2009 được sửa đổi, bổ sung như sau: Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp nghề, trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp gọi là giáo viên. Nhà giáo giảng dạy ở cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng nghề gọi là giảng viên. Theo đó, Luật Giáo dục hiện hành quy định nhà giáo có những nhiệm vụ sau: Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy đủ và chất lượng chương trình giáo dục.
Gương mẫu thực hiện ngh a vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà trường. Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi ích chính đáng của người học. Không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức trình độ 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chính trị, chuyên môn, nhiệm vụ đổi mới phương pháp giáo dục n u gương tốt cho người học. Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.