Phát Triển Logistics Xanh Tại Hà Nội: Giải Pháp và Thách Thức

Logistics đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần vào GDP và tối ưu hóa luồng hàng hóa, tài chính, và… 147 trang · Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo · 2021.

• Tác giả: Đoàn Thị Hồng Anh
• Người hướng dẫn: Đặng Đình Đào
• Trường học: Bộ Giáo Dục Và Đào Tạo
• Chuyên ngành: Kinh Doanh Thương Mại
• Đề tài: Phát Triển Logistics Xanh Tại Hà Nội: Giải Pháp Và Thách Thức
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về PT logistics và logistics xanh
• 1.1. Các công trình tiếp cận theo hướng khái quát chung logistics xanh và DN logistics
• 2. Chương 2: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về PT logistics xanh trên địa bàn TP
• 3. Chương 3: Thực trạng PT logistics xanh trên địa bàn TP HN
• 4. Chương 4: Phương hướng và giải pháp PT logistics xanh trên địa bàn TP HN
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Logistics Xanh Hà Nội Tổng Quan và Vai Trò Phát Triển Bền Vững

Logistics đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần vào GDP và tối ưu hóa luồng hàng hóa, tài chính, và thông tin. Tuy nhiên, sự tăng trưởng nhanh chóng của ngành logistics cũng gây ra những vấn đề về ô nhiễm môi trường, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Hà Nội. Phát triển logistics xanh trở thành một giải pháp cấp thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Chính phủ và UBND TP Hà Nội đã ban hành nhiều quyết định, kế hoạch nhằm xanh hóa các hoạt động kinh tế, trong đó có logistics, thể hiện sự quan tâm đặc biệt đến vấn đề này. Theo ước tính, đến năm 2025, lĩnh vực logistics sẽ đóng góp từ 8-10% GDP [78].

1.1. Định Nghĩa và Bản Chất của Logistics Xanh

Logistics xanh là việc tích hợp các yếu tố môi trường vào tất cả các giai đoạn của chuỗi cung ứng, từ khâu khai thác nguyên liệu đến vận chuyển, lưu kho, phân phối và quản lý chất thải. Mục tiêu là giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và năng lượng, đồng thời đảm bảo hiệu quả kinh tế. Logistics xanh không chỉ là một xu hướng mà còn là một yêu cầu tất yếu để phát triển bền vững.

1.2. Vai Trò Của Logistics Xanh Trong Phát Triển Kinh Tế Xanh Hà Nội

Phát triển logistics xanh đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế xanh của Hà Nội. Bằng cách giảm thiểu khí thải, tiết kiệm năng lượng và sử dụng tài nguyên tái tạo, logistics xanh góp phần cải thiện chất lượng môi trường, nâng cao sức khỏe cộng đồng và tạo ra một môi trường sống bền vững hơn. Điều này cũng giúp nâng cao hình ảnh của Hà Nội như một thành phố xanh, thu hút đầu tư và du lịch.

II. Thách Thức Phát Triển Logistics Xanh Tại Hà Nội Điểm Nghẽn

Mặc dù có nhiều tiềm năng và cơ hội, phát triển logistics xanh tại Hà Nội vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các thách thức này bao gồm: thiếu hụt về cơ sở hạ tầng xanh, công nghệ lạc hậu, chi phí đầu tư ban đầu cao, thiếu chính sách hỗ trợ đồng bộ, và nhận thức hạn chế về lợi ích của logistics xanh. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

2.1. Hạn Chế Về Cơ Sở Hạ Tầng và Công Nghệ Logistics Xanh

Hà Nội hiện đang thiếu các cơ sở hạ tầng logistics xanh như trung tâm phân phối sử dụng năng lượng tái tạo, phương tiện vận tải thân thiện với môi trường, và hệ thống quản lý chất thải hiệu quả. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ logistics xanh như IoT, AI, và blockchain còn hạn chế, gây khó khăn cho việc tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu tác động môi trường.

2.2. Rào Cản Về Chi Phí và Chính Sách Hỗ Trợ Logistics Xanh

Chi phí đầu tư ban đầu cho logistics xanh thường cao hơn so với logistics truyền thống, gây khó khăn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thiếu các chính sách hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, và quy định khuyến khích cũng là một rào cản lớn đối với việc phát triển logistics xanh tại Hà Nội.

2.3. Nhận Thức và Nguồn Nhân Lực Logistics Xanh Còn Hạn Chế

Nhận thức về lợi ích của logistics xanh trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng còn hạn chế. Điều này dẫn đến việc thiếu sự ủng hộ và hợp tác trong việc triển khai các giải pháp logistics xanh. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực logistics có kiến thức và kỹ năng về logistics xanh còn thiếu, gây khó khăn cho việc vận hành và quản lý các hoạt động logistics xanh.

III. Giải Pháp Logistics Xanh Vận Tải Kho Bãi Chuỗi Cung Ứng

Để thúc đẩy phát triển logistics xanh tại Hà Nội, cần triển khai đồng bộ các giải pháp trên nhiều lĩnh vực, bao gồm: xanh hóa hoạt động vận tải, kho bãi, chuỗi cung ứng, và logistics ngược. Các giải pháp này cần được thực hiện dựa trên sự hợp tác giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng.

3.1. Xanh Hóa Vận Tải Hàng Hóa Tại Hà Nội

Giải pháp xanh hóa vận tải hàng hóa bao gồm việc sử dụng các phương tiện vận tải thân thiện với môi trường như xe điện, xe hybrid, và xe sử dụng nhiên liệu sinh học. Cần khuyến khích các doanh nghiệp vận tải đầu tư vào các phương tiện này thông qua các chính sách ưu đãi và hỗ trợ tài chính. Đồng thời, cần tối ưu hóa quy trình vận tải, giảm thiểu quãng đường di chuyển và thời gian chờ đợi để giảm khí thải.

3.2. Phát Triển Kho Bãi Xanh và Tiết Kiệm Năng Lượng

Phát triển kho bãi xanh bao gồm việc xây dựng và vận hành các kho bãi sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời, năng lượng gió. Cần áp dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng như hệ thống chiếu sáng LED, hệ thống điều hòa không khí hiệu quả, và hệ thống quản lý năng lượng thông minh. Đồng thời, cần tối ưu hóa quy trình lưu trữ và quản lý hàng hóa để giảm thiểu lãng phí và ô nhiễm.

3.3. Tối Ưu Chuỗi Cung Ứng Xanh và Bền Vững

Tối ưu hóa chuỗi cung ứng xanh bao gồm việc lựa chọn các nhà cung cấp có cam kết bảo vệ môi trường, sử dụng vật liệu đóng gói thân thiện với môi trường, và giảm thiểu chất thải trong quá trình sản xuất và phân phối. Cần khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn logistics xanh và chứng nhận logistics xanh để đảm bảo tính bền vững của chuỗi cung ứng.

IV. Logistics Ngược Dòng Xanh Giải Pháp Kinh Tế Tuần Hoàn Hà Nội

Logistics ngược dòng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Hà Nội. Bằng cách thu hồi, tái chế, và tái sử dụng các sản phẩm và vật liệu, logistics ngược dòng xanh giúp giảm thiểu chất thải, tiết kiệm tài nguyên, và tạo ra giá trị kinh tế mới. Cần xây dựng hệ thống thu gom và xử lý chất thải hiệu quả, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động logistics ngược dòng xanh.

4.1. Thu Hồi và Tái Chế Sản Phẩm Hết Vòng Đời

Việc thu hồi và tái chế các sản phẩm hết vòng đời như thiết bị điện tử, pin, và lốp xe giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tiết kiệm tài nguyên. Cần xây dựng hệ thống thu gom hiệu quả, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp tái chế đầu tư vào công nghệ tái chế tiên tiến.

4.2. Tái Sử Dụng Vật Liệu Đóng Gói và Bao Bì

Việc tái sử dụng vật liệu đóng gói và bao bì như thùng carton, pallet, và chai lọ giúp giảm thiểu chất thải và tiết kiệm chi phí. Cần khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng vật liệu đóng gói tái sử dụng, đồng thời xây dựng hệ thống thu gom và làm sạch vật liệu đóng gói.

4.3. Xây Dựng Mạng Lưới Logistics Ngược Dòng Hiệu Quả

Để đảm bảo hiệu quả của hoạt động logistics ngược dòng xanh, cần xây dựng một mạng lưới logistics ngược dòng hiệu quả, bao gồm các trung tâm thu gom, phân loại, và xử lý chất thải. Cần khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp logistics, các tổ chức phi chính phủ, và cộng đồng vào mạng lưới này.

V. Ứng Dụng Công Nghệ 4

Việc ứng dụng công nghệ 4.0 như IoT, AI, blockchain, và big data có thể mang lại những bước đột phá trong logistics xanh. Các công nghệ này giúp tối ưu hóa quy trình, giảm thiểu lãng phí, và tăng cường tính minh bạch của chuỗi cung ứng. Cần khuyến khích các doanh nghiệp logistics đầu tư vào công nghệ 4.0, đồng thời xây dựng hạ tầng số đồng bộ để hỗ trợ việc ứng dụng công nghệ.

5.1. IoT và AI Tối Ưu Hóa Quy Trình Vận Hành Logistics

Ứng dụng IoT và AI giúp theo dõi và quản lý hàng hóa, phương tiện vận tải, và kho bãi một cách hiệu quả. Các cảm biến IoT thu thập dữ liệu về nhiệt độ, độ ẩm, và vị trí, giúp đảm bảo chất lượng hàng hóa và tối ưu hóa quy trình vận chuyển. AI phân tích dữ liệu và đưa ra các quyết định thông minh, giúp giảm thiểu lãng phí và khí thải.

5.2. Blockchain Tăng Cường Tính Minh Bạch Chuỗi Cung Ứng

Blockchain giúp tăng cường tính minh bạch của chuỗi cung ứng bằng cách ghi lại tất cả các giao dịch và thông tin liên quan đến hàng hóa một cách an toàn và không thể sửa đổi. Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm và đảm bảo tính bền vững của chuỗi cung ứng.

5.3. Big Data Phân Tích và Dự Báo Nhu Cầu Logistics Xanh

Big data giúp phân tích và dự báo nhu cầu logistics xanh, từ đó giúp các doanh nghiệp logistics lập kế hoạch và điều chỉnh hoạt động một cách hiệu quả. Phân tích dữ liệu về xu hướng tiêu dùng, tình hình kinh tế, và các yếu tố môi trường giúp các doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh sáng suốt và bền vững.

VI. Tương Lai Logistics Xanh Hà Nội Hướng Đến Phát Triển Bền Vững

Tương lai của logistics xanh tại Hà Nội là hướng đến phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, và cộng đồng. Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, và nâng cao nhận thức về lợi ích của logistics xanh. Với sự nỗ lực chung, Hà Nội có thể trở thành một hình mẫu về logistics đô thị xanh trong khu vực.

6.1. Chính Sách và Quy Định Hỗ Trợ Logistics Xanh

Cần tiếp tục hoàn thiện chính sách và quy định hỗ trợ logistics xanh, bao gồm các ưu đãi thuế, hỗ trợ tài chính, và quy định khuyến khích. Chính sách cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của các bên liên quan và đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

6.2. Đầu Tư Vào Cơ Sở Hạ Tầng và Công Nghệ Logistics Xanh

Cần tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng và công nghệ logistics xanh, bao gồm các trung tâm phân phối sử dụng năng lượng tái tạo, phương tiện vận tải thân thiện với môi trường, và hệ thống quản lý chất thải hiệu quả. Đầu tư cần được thực hiện một cách có kế hoạch và đảm bảo tính hiệu quả.

6.3. Nâng Cao Nhận Thức và Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Logistics Xanh

Cần nâng cao nhận thức về lợi ích của logistics xanh trong cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đồng thời, cần đào tạo nguồn nhân lực có kiến thức và kỹ năng về logistics xanh để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với thực tế và đảm bảo tính cập nhật.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội" do nghiên cứu sinh Đoàn Thị Hồng Anh thực hiện tại Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương), thuộc chuyên ngành Kinh doanh thương mại (mã số: 62.21), dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Đặng Đình Đào và PGS.TS. Nguyễn Văn Long, bảo vệ năm 2021.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong định hướng phát triển ngành dịch vụ tại Việt Nam, dịch vụ logistics được xác định là loại hình dịch vụ có giá trị gia tăng cao, tối ưu hóa ba dòng luân chuyển gồm hàng hóa, tài chính và thông tin. Ngành logistics đạt tốc độ tăng trưởng 12–14%/năm, ước tính đóng góp 8–10% GDP vào năm 2025. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các hoạt động logistics cũng làm phát sinh lượng phát thải lớn, ô nhiễm môi trường và tiêu hao tài nguyên. Phát thải carbon từ hoạt động giao thông vận tải chiếm khoảng 1/4 tổng lượng phát thải toàn cầu năm 2016 và dự báo có thể đạt 60% vào năm 2050. Các vấn đề môi trường xuất hiện xuyên suốt chuỗi logistics, từ khai thác, cung ứng nguyên liệu, năng lượng, bao bì, đóng gói, bảo quản, lưu kho đến phân phối, vận chuyển và quản lý chất thải sau tiêu dùng.

Tại Việt Nam, hoạt động logistics tập trung chủ yếu ở các đô thị hạt nhân như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Việc định hướng xanh hóa kinh tế và logistics được thể hiện qua các văn bản pháp lý của Trung ương và địa phương, bao gồm:

• Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25/09/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh.
• Quyết định số 855/QĐ-TTg ngày 06/06/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động giao thông vận tải.
• Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 22/02/2012 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
• Quyết định số 16/2019/QĐ-TTg ngày 28/03/2019 của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải đối với xe ô tô tham gia giao thông và xe ô tô đã qua sử dụng nhập khẩu.
• Kế hoạch số 149/KH-UBND ngày 22/07/2020 của UBND thành phố Hà Nội về Hành động tăng trưởng xanh thành phố Hà Nội đến năm 2025, định hướng đến năm 2030.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án chỉ ra là: trước thời điểm thực hiện đề tài, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu về phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu chung của luận án là làm rõ cơ sở khoa học về phát triển logistics xanh, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Luận án xác định 6 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Luận giải và hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển logistics xanh;
2. Xác định nội hàm và chỉ tiêu phát triển logistics xanh;
3. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển logistics xanh;
4. Phân tích thực trạng phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay;
5. Phân tích thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội;
6. Đưa ra phương hướng và đề xuất các nhóm giải pháp phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Câu hỏi nghiên cứu

Luận án đặt ra 3 câu hỏi nghiên cứu:

1. Logistics xanh là gì? Phát triển logistics xanh bao gồm những thành phần nào và nội dung các tiêu chí đánh giá phát triển logistics xanh?
2. Thực trạng phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội hiện nay như thế nào?
3. Đâu là những giải pháp phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển logistics xanh thông qua việc xanh hóa các hoạt động vận tải, xanh hóa hoạt động kho bãi, xanh hóa hoạt động phân phối, phát triển hoạt động logistics ngược và xanh hóa các hoạt động logistics trong doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội.
• Phạm vi nội dung: Tiếp cận 5 hoạt động cấu thành logistics xanh (vận tải hàng hóa, kho bãi, phân phối, logistics ngược, logistics nội bộ doanh nghiệp ở đầu vào và đầu ra) cùng các yếu tố tạo lập môi trường phát triển logistics xanh (cơ sở pháp lý, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực).
• Phạm vi chủ thể: Doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics (trọng tâm là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics); các cơ quan quản lý nhà nước gồm Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội và các Sở, ban, ngành liên quan.
• Phạm vi không gian: Các hoạt động logistics diễn ra trên địa bàn thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và sử dụng số liệu thứ cấp giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2021; dữ liệu sơ cấp được tiến hành điều tra khảo sát trong giai đoạn từ tháng 12/2018 đến tháng 11/2019.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước theo 6 hướng tiếp cận chính:

Các hướng nghiên cứu đã có

1. Tiếp cận khái quát chung về logistics và doanh nghiệp logistics:

   • Nghiên cứu trong nước: GS. Đoàn Thị Hồng Vân (2003, 2006) đặt nền móng lý luận về quản trị logistics; Nguyễn Quang Hồng và PGS. Trần Trí Thiện (2017) phân định chuỗi cung ứng và logistics; Đặng Đình Đào (2010 - Đề tài ĐTĐL 2010/33; 2010; 2013) cùng Đặng Đình Đào và TS. Vũ Thị Minh Loan (2010) đánh giá thực trạng dịch vụ logistics Việt Nam đóng vai trò nhà cung cấp vệ tinh cấp 2, cấp 3; Đặng Thu Hương (2010) phân tích năng lực cạnh tranh doanh nghiệp logistics hậu gia nhập WTO; Đặng Thị Thúy Hồng và TS. Nguyễn Thị Diệu Chi (2015); PGS. Nguyễn Đông Phong (2007); PGS.TS. Đoàn Thị Hồng; Nguyễn Thanh Minh (2010); Nguyễn Thị Xuân Hương cùng cộng sự (2002); Đặng Đình Đào nghiên cứu bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa trên địa bàn Hà Nội; Nguyễn Văn Chương (2009) nghiên cứu quản lý nhà nước ngành giao thông vận tải.
   • Nghiên cứu quốc tế: Gianpaolo Ghiani, Gilbert Laporte, Roberto Musmanno (2004) về lập kế hoạch và kiểm soát hệ thống logistics; Pierre A. David và Richard D. Stewart (2006); Donald F. Wood, Anthony Barone, Paul Murphy, Daniel L. (2002, 2006); Martin Christopher (2005); Viện Nghiên cứu Nomura (2002) về phát triển logistics và giảm nghèo tại Việt Nam; Kent Gourdin (2006); André Langevin và Diane Riopel (2005) về thiết kế và tối ưu hóa trung tâm phân phối; Ngân hàng Thế giới (World Bank) với chỉ số Năng lực Logistics (LPI) từ năm 2007 dựa trên 6 tiêu chí đo lường.

2. Tiếp cận theo logistics và phát triển kinh tế xanh, đô thị:

   • PGS. Trịnh Thị Thu Hương cùng tập thể tác giả (2010) nghiên cứu hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC); GS. Nguyễn Quang Ngọc về phát triển bền vững Thủ đô Hà Nội; GS. Đặng Đình Đào (2016, 2017) về trung tâm logistics và logistics biển; TS. Đặng Thị Thúy Hồng (2012, 2014) về logistics bền vững tại Hà Nội; TS. Ngô Ngọc Khánh (2015).
   • Nghiên cứu định lượng quốc tế: Ana Wang (2010) sử dụng kiểm định nhân quả Granger phân tích tăng trưởng GDP và luân chuyển hàng hóa; Liu Xianghui phân tích chi phí logistics tại Thái Lan; Zhanarys Raimbekov và Bakyt Syzdykbayeva xây dựng mô hình hồi quy tác động của hạ tầng logistics; Pinar Hayaloglu nghiên cứu khối OECD; Eiichi Taniguchi và Russell G. (2001, 2003, 2007, 2014) thiết lập lý thuyết về Logistics thành phố (City Logistics).

3. Tiếp cận theo hướng tăng cường tác động của logistics xanh nhằm phát triển bền vững:

   • GS. Đặng Đình Đào và TS. Nguyễn Thị Diệu Chi; GS. Đặng Đình Đào và nhóm nghiên cứu (2013, 2016) nghiên cứu kinh nghiệm CHLB Đức (cung cấp cơ sở cho Quyết định số 200/QĐ-TTg ngày 14/02/2017); TS. Dương Văn Bảy nghiên cứu 5 khía cạnh chuỗi cung ứng xanh; GS. Đặng Đình Đào (2017) nghiên cứu giải pháp logistics đường sắt và du lịch; Đặng Đình Đào cùng cộng sự (2016); TS. Bùi Duy Linh (2018) về năng lực cạnh tranh dịch vụ logistics; TS. Trần Thị Thu Hương (2018) về logistics ngược ngành nhựa.

4. Tiếp cận về nguồn nhân lực phục vụ logistics xanh:

   • GS. Đặng Đình Đào (2006); PGS.TS. Trịnh Thị Thu Hương (2016) chỉ ra nhân lực ngành logistics mới đáp ứng 40% nhu cầu; TS. Lê Thu Sao (2015) trích dẫn số liệu Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (53,3% DN thiếu nhân sự chuyên môn, 30% phải đào tạo lại, 6,7% hài lòng); Nguyễn Thành Nam (2016) đề xuất 6 nhóm giải pháp nhân lực.

5. Tiếp cận theo hướng tạo lập môi trường cho phát triển logistics xanh:

   • TS. Lê Đăng Phúc (2018) về trung tâm logistics Lạch Huyện (Hải Phòng); TS. Ngô Ngọc Khánh (2016) trong ngành dầu khí; TS. Đoàn Văn Tạo (2018) về cơ sở hạ tầng logistics Hải Phòng; TS. Nguyễn Quốc Tuấn (2015) về quản lý nhà nước dịch vụ logistics cảng biển.

6. Tiếp cận về logistics xanh, phát triển logistics xanh và chuỗi cung ứng xanh quốc tế:

   • A. Piecyk (2010); McKinnon, Sharon Cullinane, Michael Browne, Anthony Whiteing (2010); Rodrigue et al. (2001) về nghịch lý logistics xanh; Nikolas Geroliminis và Carlos F. Daganzo (2005) khảo sát mô hình các thành phố Brussels, Osaka, Berlin, Paris, Amsterdam, New York; Bojan Beskovnik về chính sách logistics xanh tại châu Âu trên 3 trụ cột xã hội - kinh tế - môi trường; Syed Abdul Rehman Khan và Yu Zhang (2018); Oksana Seroka-Stolka; Guoyi Xiu và Xiaohua Chen; Li Xue (phân tích 4 lỗ hổng và 8 biện pháp tại Trung Quốc); TS. Lê Anh Tuấn.

Khoảng trống luận án giải quyết

Các công trình đã công bố tập trung vào logistics đại cương, chuỗi cung ứng xanh tổng quát, hạ tầng cảng biển hoặc các nghiên cứu quốc tế. Chưa có công trình nào đánh giá thực trạng phát triển logistics xanh gắn liền với đặc thù kinh tế - xã hội, hạ tầng và mạng lưới phân phối của đô thị thành phố Hà Nội; chưa xây dựng bộ tiêu chí đánh giá mức độ xanh hóa 5 khâu hoạt động logistics phù hợp cho địa bàn Thủ đô.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Khái niệm logistics xanh: Là tổng thể các giải pháp nhằm giảm thiểu tác động xấu đến môi trường sinh thái phát sinh từ các hoạt động logistics.
• Khái niệm phát triển logistics xanh: Là quá trình hướng đến xanh hóa các hoạt động logistics bao gồm vận tải, kho tàng bến bãi, phân phối hàng hóa, phát triển logistics ngược và các hoạt động logistics nội bộ doanh nghiệp (đầu vào và đầu ra), nhằm tối đa hóa các mục tiêu kết hợp kinh tế - môi trường - xã hội.
• Vai trò của phát triển logistics xanh:
  • Đối với kinh tế: Tối ưu hóa chuỗi giá trị (do thời gian sản xuất chỉ chiếm 10%, trong khi vận chuyển, lưu kho, đóng gói, bốc xếp chiếm gần 90% chu trình); tiết kiệm chi phí nhiên liệu và nguyên vật liệu lâu dài.
  • Đối với môi trường: Cắt giảm khí thải nhà kính (CO2, CH4, NOx), giảm ô nhiễm tiếng ồn, giảm phát thải khí SOx và bụi mịn; hạn chế rác thải thông qua tái chế bao bì.
  • Đối với xã hội: Giảm thiểu tai nạn, ùn tắc giao thông đô thị, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống cư dân đô thị.

Khung phân tích của luận án được thiết lập dựa trên mối quan hệ tương tác giữa 4 thành phần:

1. Tiêu chí đánh giá phát triển logistics xanh: 5 trụ cột gồm xanh hóa vận tải, xanh hóa kho bãi, xanh hóa phân phối, phát triển logistics ngược, xanh hóa hoạt động logistics trong doanh nghiệp.
2. Hệ thống nhân tố ảnh hưởng: Cơ chế, chính sách pháp luật; Cơ sở hạ tầng giao thông vận tải thành phố; Trình độ phát triển công nghệ thông tin; Nhu cầu sử dụng dịch vụ logistics xanh; Quy mô và thị phần doanh nghiệp logistics; Nguồn nhân lực logistics.
3. Phương hướng phát triển: Dự báo các nhân tố tác động; Quan điểm, phương hướng, mục tiêu phát triển logistics xanh của thành phố Hà Nội.
4. Hệ thống giải pháp và kiến nghị: 5 nhóm giải pháp xanh hóa cho doanh nghiệp và 3 nhóm kiến nghị tới Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội cùng các Bộ, ngành.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp phương pháp định tính và phương pháp định lượng thông qua quy trình nghiên cứu tuần tự:

• Phương pháp luận chung: Sử dụng phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp phân tích, tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, so sánh và dự báo.
• Phương pháp nghiên cứu tại bàn: Thu thập và tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo thường niên của Bộ Công Thương, Bộ GTVT, Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê TP. Hà Nội, các tạp chí chuyên ngành (Tạp chí Công Thương, Tạp chí Môi trường, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, Tạp chí Khoa học Công nghệ Hàng hải).
• Phương pháp điều tra khảo sát bằng bảng hỏi:
  • Xác định cỡ mẫu: Áp dụng công thức cỡ mẫu tối thiểu của Comrey và Lee (1973): $n = 5 \times m$ (với $m$ là số lượng câu hỏi trong bảng hỏi).
    • Phiếu điều tra nhóm doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics ($m = 17$ câu hỏi) $\rightarrow$ Cỡ mẫu tối thiểu $n_{\min} = 5 \times 17 = 85$ mẫu. Tác giả phát ra 124 phiếu.
    • Phiếu điều tra nhóm doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics ($m = 13$ câu hỏi) $\rightarrow$ Cỡ mẫu tối thiểu $n_{\min} = 5 \times 13 = 65$ mẫu. Tác giả phát ra 76 phiếu.
  • Quy mô mẫu thực tế: Phát ra tổng cộng 200 phiếu, thu về và làm sạch đạt 185 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 92,5%), gồm 115 phiếu từ doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics và 70 phiếu từ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics.
  • Hình thức và thời gian khảo sát: Điều tra trực tiếp kết hợp trực tuyến (email, tin nhắn Messenger, Zalo, phỏng vấn điện thoại) trong giai đoạn từ tháng 12/2018 đến hết tháng 11/2019.
• Phương pháp thống kê mô tả: Tổng hợp số liệu sơ cấp và thứ cấp qua bảng biểu, biểu đồ để phân tích tần suất, tỷ lệ và tham số mô tả thực trạng.
• Phương pháp chuyên gia, quan sát và phỏng vấn sâu: Phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý doanh nghiệp nhằm đối chiếu, kiểm chứng kết quả phân tích.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về PT logistics và logistics xanh

Chương 1 phân tích hệ thống tài liệu nghiên cứu trong nước và quốc tế về dịch vụ logistics, phát triển bền vững, nguồn nhân lực và cơ chế chính sách tạo lập môi trường kinh doanh. Luận án chỉ ra sự chuyển dịch từ logistics truyền thống (tập trung vào chi phí tiền tệ và thời gian) sang logistics xanh (tính toán chi phí môi trường ngoại ứng).

Chương này tổng kết kinh nghiệm phát triển logistics xanh tại các quốc gia và khu vực phát triển như CHLB Đức (phát triển mạng lưới vận tải carbon thấp, vận tải đa phương thức, hỗ trợ tài chính cho phương tiện xanh, đào tạo lái xe sinh thái tiết kiệm 10–20% nhiên liệu, ứng dụng container tháo rời giảm 30–40% xe chạy rỗng), Trung Quốc (tiêu chuẩn hóa logistics xanh, ứng dụng công nghệ thông tin), Ấn Độ (điện khí hóa đường sắt hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030), và Liên minh châu Âu (áp dụng các công cụ thuế đường bộ, chuẩn khí thải và quy định IMO 2020 giảm hàm lượng lưu huỳnh trong nhiên liệu hàng hải từ 3,5% xuống 0,5%).

Chương 2: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về PT logistics xanh trên địa bàn TP

Chương 2 hoàn thiện khung lý thuyết về phát triển logistics xanh cấp đô thị, xác định rõ nội hàm và tiêu chuẩn kỹ thuật đánh giá 5 hoạt động cấu thành:

1. Xanh hóa hoạt động vận tải: Hoạt động vận tải phát sinh 80–90% tổng lượng khí thải của ngành logistics. Xanh hóa vận tải yêu cầu chuyển đổi phương tiện đạt chuẩn khí thải, áp dụng Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 22:2018/TCDBVN về tiêu chí doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng hóa đường bộ xanh (ưu tiên tỷ lệ xe đạt chuẩn khí thải Euro IV, bảo dưỡng định kỳ, tập huấn lái xe sinh thái, tham gia sàn giao dịch vận tải để tối ưu tải trọng). Đồng thời thúc đẩy vận tải đa phương thức, đường sắt điện khí hóa, đường thủy nội địa và sử dụng nhiên liệu khí nén thiên nhiên (CNG với 84% khí metan giúp giảm phát thải CO2).

Dữ liệu so sánh lượng phát thải carbon giữa các phương thức vận tải được luận án tổng hợp như sau:

Phương thức vận tải	Phát thải CO2 (g/tấn-km)	Ghi chú
Hàng không	602	Phương thức phát thải cao nhất
Đường bộ	62
Đường bộ / Đường sắt	26	Vận tải đa phương thức
Đường sắt	22
Đường bộ / Vận tải đường bộ	21	Vận tải đa phương thức
Vận tải thủy nội địa	16
Vận tải biển (tàu container)	8
Vận tải biển (tàu dầu)	5	Phương thức phát thải thấp nhất

2. Xanh hóa hoạt động kho bãi: Thiết kế kho hàng sinh thái, ứng dụng công nghệ tự động hóa, tận dụng năng lượng mặt trời trên mái kho, quy hoạch vị trí kho giảm cự ly giao nhận.
3. Xanh hóa hoạt động phân phối: Tối ưu hóa tuyến đường giao hàng thông qua hệ thống GPS và phần mềm quản lý vận tải, giảm tỷ lệ chạy xe không tải, ứng dụng mô hình trung tâm phân phối đô thị.
4. Phát triển hoạt động logistics ngược: Thu hồi dòng sản phẩm lỗi, sản phẩm hết hạn sử dụng, bao bì đã qua sử dụng để tái chế, tái sử dụng, giảm thiểu lượng chất thải chôn lấp.
5. Xanh hóa hoạt động logistics trong doanh nghiệp: Kiểm soát mua sắm xanh ở đầu vào, tối ưu hóa bao bì đóng gói xanh (khắc phục thực trạng lãng phí bao bì chiếm 12% chi phí sản phẩm, lãng phí 23% khối lượng và 37% thể tích), xanh hóa quy trình xử lý vật liệu nội bộ và đầu ra.

Chương 2 cũng phân tích sâu 6 nhóm nhân tố môi trường bên ngoài và bên trong tác động trực tiếp đến tiến trình xanh hóa logistics đô thị.

Chương 3: Thực trạng PT logistics xanh trên địa bàn TP HN

Chương 3 sử dụng dữ liệu thống kê thứ cấp giai đoạn 2015–2019 và số liệu điều tra thực tế từ 185 phiếu khảo sát (115 doanh nghiệp cung ứng và 70 doanh nghiệp sử dụng dịch vụ) để đánh giá thực trạng:

• Đánh giá chi tiết mức độ xanh hóa trong từng khâu: vận tải đường bộ, hệ thống kho bãi, mạng lưới phân phối đô thị, tỷ lệ triển khai logistics ngược và mức độ cam kết môi trường nội bộ doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội.
• Phân tích thực trạng các nhân tố tác động: cơ sở hạ tầng giao thông đô thị Hà Nội (tình trạng ùn tắc, thiếu bãi đỗ xe tĩnh và trung tâm tiếp vận hàng hóa tập trung); chính sách quản lý nhà nước và tiến độ triển khai Kế hoạch số 149/KH-UBND; thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin; chất lượng nguồn nhân lực logistics; quy mô vốn và thị phần của các doanh nghiệp logistics trên địa bàn Thủ đô.
• Đánh giá tổng quát: Xác định các kết quả đạt được, chỉ ra những tồn tại, điểm nghẽn và phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan dẫn đến mức độ xanh hóa logistics tại Hà Nội còn chậm.

Chương 4: Phương hướng và giải pháp PT logistics xanh trên địa bàn TP HN

Dựa trên dự báo bối cảnh kinh tế - xã hội và mục tiêu tăng trưởng xanh của Thủ đô, Chương 4 xác lập các định hướng đến năm 2025 và tầm nhìn 2030:

• 5 nhóm giải pháp xanh hóa cho doanh nghiệp:
  1. Giải pháp xanh hóa vận tải: Đầu tư chuyển đổi đội xe đạt chuẩn Euro IV trở lên, ứng dụng thiết bị giám sát hành trình, thúc đẩy đào tạo kỹ năng lái xe sinh thái, liên kết vận tải đa phương thức bộ - sắt - thủy.
  2. Giải pháp xanh hóa kho bãi: Xây dựng hệ thống kho đạt chuẩn xanh, ứng dụng hệ thống quản lý kho thông minh (WMS) và năng lượng tái tạo.
  3. Giải pháp xanh hóa phân phối: Quy hoạch mạng lưới giao nhận chặng cuối, giao hàng đêm, tối ưu tải trọng phương tiện.
  4. Giải pháp phát triển logistics ngược: Xây dựng mạng lưới thu hồi pallet, thùng chứa tiêu chuẩn, xử lý chất thải bao bì công nghiệp.
  5. Giải pháp xanh hóa logistics nội bộ doanh nghiệp: Chuyển đổi vật liệu bao bì phân hủy sinh học, chuẩn hóa quy trình mua sắm xanh.
• 3 nhóm kiến nghị quản lý nhà nước:
  1. Kiến nghị với Chính phủ: Hoàn thiện khung khổ pháp lý, ban hành chính sách ưu đãi thuế, tín dụng cho phương tiện vận tải xanh; hỗ trợ kinh phí nghiên cứu chuyển giao công nghệ logistics xanh.
  2. Kiến nghị với UBND thành phố Hà Nội: Cụ thể hóa Kế hoạch 149/KH-UBND; quy hoạch đất đai cho các trung tâm logistics, cảng cạn (ICD) và trạm trung chuyển ngoài vành đai; kiểm soát tiêu chuẩn khí thải xe tải vào nội đô; hỗ trợ đào tạo nhân lực.
  3. Kiến nghị với các Bộ, ngành liên quan: Bộ GTVT, Bộ Công Thương, Bộ TN&MT phối hợp ban hành quy chuẩn kỹ thuật đồng bộ về vận tải xanh và chứng nhận nhãn sinh thái logistics.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về phát triển logistics xanh ở cấp độ đô thị đặc thù, phân tích mối quan hệ hữu cơ giữa logistics xanh và phát triển kinh tế bền vững.
• Xác định nội hàm phát triển logistics xanh bao gồm 5 cấu phần hoạt động: vận tải, kho bãi, phân phối, logistics ngược và logistics nội bộ doanh nghiệp.
• Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ phát triển logistics xanh và luận giải khung các nhân tố ảnh hưởng phù hợp với thực tiễn các thành phố lớn.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp bộ dữ liệu khảo sát thực chứng từ 185 doanh nghiệp cung ứng và sử dụng dịch vụ logistics trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2018–2019.
• Đánh giá toàn diện bức tranh thực trạng, tiềm năng, hạn chế và nguyên nhân cản trở quá trình xanh hóa logistics tại Thủ đô.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ cho doanh nghiệp logistics và khung kiến nghị chính sách khả thi đối với Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội và các Bộ, ngành chức năng đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

Giá trị ứng dụng và chuyển giao

• Cung cấp tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành Logistics, Quản lý chuỗi cung ứng và Kinh doanh thương mại tại các trường đại học, viện nghiên cứu.
• Cung cấp cơ sở khoa học cho UBND thành phố Hà Nội và các cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoạch định chính sách, quy hoạch hệ thống hạ tầng tiếp vận và tiêu chuẩn hóa phát triển dịch vụ logistics đô thị.
• Định hướng hành động cho cộng đồng doanh nghiệp logistics trên địa bàn Hà Nội chuyển đổi mô hình vận hành theo tiêu chuẩn xanh, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng người tiêu dùng về dịch vụ logistics thân thiện với môi trường.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của luận án: Dữ liệu điều tra sơ cấp được giới hạn ở quy mô 185 phiếu hợp lệ trên địa bàn thành phố Hà Nội và thu thập trong khung thời gian 2018–2019; số liệu thứ cấp khai thác từ giai đoạn 2015 đến thời điểm bảo vệ. Luận án tập trung chủ yếu vào giác độ vi mô của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ logistics.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Cập nhật và mở rộng chuỗi dữ liệu thực nghiệm sau năm 2021 nhằm đánh giá tác động của các chính sách phát thải mới.
  • Ứng dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng sâu hơn để lượng hóa mức độ tác động của từng nhân tố chính sách đến chi phí chuyển đổi xanh của doanh nghiệp.
  • Mở rộng phạm vi nghiên cứu so sánh giữa Hà Nội với các trung tâm logistics đô thị khác như Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng hoặc các đô thị trong khu vực ASEAN.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và giảng viên: Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo về khung phân tích 5 trụ cột logistics xanh, phương pháp xác định cỡ mẫu điều tra khảo sát doanh nghiệp theo công thức của Comrey và Lee (1973), cùng hệ thống tài liệu tổng quan đa dạng từ các nghiên cứu trong và ngoài nước.
• Đối với cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Công Thương, Bộ GTVT, UBND TP. Hà Nội): Cung cấp luận cứ thực tiễn để xây dựng quy chuẩn đánh giá doanh nghiệp vận tải xanh, quy hoạch trung tâm logistics đầu mối và ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện phát thải thấp.
• Đối với các doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp sản xuất, thương mại: Cung cấp gợi ý thực tế về việc tối ưu hóa mạng lưới vận chuyển đa phương thức, quản lý bao bì tái chế và thiết lập hệ thống logistics ngược nhằm giảm thiểu chi phí vận hành và rủi ro môi trường.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án xác định phát triển logistics xanh gồm những nội dung hoạt động cụ thể nào?

Luận án tiếp cận phát triển logistics xanh qua việc xanh hóa 5 hoạt động cấu thành:

1. Xanh hóa hoạt động vận tải hàng hóa;
2. Xanh hóa hoạt động kho bãi;
3. Xanh hóa hoạt động phân phối hàng hóa;
4. Phát triển hoạt động logistics ngược;
5. Xanh hóa các hoạt động logistics nội bộ trong doanh nghiệp (bao gồm cả dòng đầu vào và dòng đầu ra).

2. Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp của luận án được xác định và thu thập như thế nào?

Luận án áp dụng công thức xác định cỡ mẫu tối thiểu của Comrey và Lee (1973) là $n = 5 \times m$:

• Đối với nhóm doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics (17 câu hỏi): cỡ mẫu tối thiểu là 85; khảo sát thực tế phát ra 124 phiếu, thu về và làm sạch đạt 115 phiếu hợp lệ.
• Đối với nhóm doanh nghiệp sử dụng dịch vụ logistics (13 câu hỏi): cỡ mẫu tối thiểu là 65; khảo sát thực tế phát ra 76 phiếu, thu về và làm sạch đạt 70 phiếu hợp lệ.
• Tổng cộng phát ra 200 phiếu, thu về 185 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 92,5%) trong thời gian từ tháng 12/2018 đến tháng 11/2019 qua hình thức trực tiếp và trực tuyến.

3. Số liệu trong luận án chỉ ra mức độ phát thải CO2 giữa các phương thức vận tải chênh lệch ra sao?

Theo số liệu trích dẫn trong luận án, mức phát thải CO2 trên mỗi tấn-km giữa các phương thức vận tải có sự chênh lệch lớn:

• Vận tải hàng không phát thải cao nhất với 602 g CO2/tấn-km.
• Vận tải đường bộ phát thải 62 g CO2/tấn-km.
• Vận tải đa phương thức đường bộ/đường sắt phát thải 26 g CO2/tấn-km.
• Vận tải đường sắt phát thải 22 g CO2/tấn-km.
• Vận tải đa phương thức đường bộ/đường bộ phát thải 21 g CO2/tấn-km.
• Vận tải thủy nội địa phát thải 16 g CO2/tấn-km.
• Vận tải biển bằng tàu container phát thải 8 g CO2/tấn-km và tàu dầu phát thải 5 g CO2/tấn-km.

4. Những căn cứ pháp lý và chính sách quan trọng nào được luận án sử dụng để nghiên cứu thực trạng tại Hà Nội?

Luận án căn cứ vào các quyết định và văn bản chỉ đạo trọng tâm gồm:

• Quyết định số 1393/QĐ-TTg (Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh);
• Quyết định số 855/QĐ-TTg (Đề án kiểm soát ô nhiễm môi trường trong hoạt động GTVT);
• Quyết định số 222/QĐ-TTg (Chiến lược phát triển KT-XH thành phố Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050);
• Quyết định số 16/2019/QĐ-TTg (Lộ trình tiêu chuẩn khí thải ô tô);
• Quyết định số 200/QĐ-TTg (Kế hoạch hành động nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2025);
• Kế hoạch số 149/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội về Hành động tăng trưởng xanh giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030;
• Tiêu chuẩn cơ sở TCCS 22:2018/TCDBVN về tiêu chí doanh nghiệp kinh doanh vận tải hàng hóa đường bộ xanh.

5. Luận án chỉ ra vai trò của phát triển logistics xanh đối với các khía cạnh nào của phát triển bền vững?

Luận án phân tích vai trò của logistics xanh trên 3 khía cạnh:

• Kinh tế: Cắt giảm chi phí vận hành dài hạn, tối ưu hóa chuỗi cung ứng (khi các khâu vận chuyển, lưu kho chiếm tới gần 90% thời gian luân chuyển sản phẩm);
• Môi trường: Giảm thiểu khí thải nhà kính (CO2, CH4, NOx), giảm bụi mịn, kiểm soát phát thải SOx theo quy chuẩn hàng hải, hạn chế ô nhiễm tiếng ồn và chất thải rắn;
• Xã hội: Nâng cao chất lượng môi trường sống đô thị, giảm thiểu các chi phí phục hồi môi trường và hỗ trợ tiêu dùng xanh an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Phát triển logistics xanh trên địa bàn thành phố Hà Nội" của tác giả Đoàn Thị Hồng Anh là công trình nghiên cứu chuyên sâu về kinh tế thương mại, giải quyết vấn đề xanh hóa ngành dịch vụ logistics tại trung tâm đô thị lớn của Việt Nam. Tác giả đã hệ thống hóa lý luận, xây dựng khung tiêu chí đánh giá 5 hoạt động logistics xanh và phân tích thực chứng trên tập dữ liệu khảo sát 185 doanh nghiệp cung ứng và sử dụng dịch vụ logistics tại Hà Nội. Trên cơ sở đó, luận án xác lập hệ thống 5 nhóm giải pháp cho doanh nghiệp và 3 nhóm kiến nghị chính sách hướng tới phát triển bền vững mạng lưới logistics Thủ đô đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu, Phần Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo…, Luận án đƣợc kết cấu th nh 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nƣớc về PT logistics và logistics xanh Chƣơng 2: Những vấn đề lý luận và thực tiễn về PT logistics xanh trên địa bàn TP Chƣơng 3: Thực trạng PT logistics xanh trên địa bàn TP HN Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp PT logistics xanh trên địa bàn TP HN.” CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC VỀ PT LOGISTICS VÀ LOGISTICS XANH 1.1 Các công trình tiếp cận theo hƣớng khái quát chung logistics xanh và DN logistics “Cuốn sách đầu tiên có nội dung chuyên sâu về logistics đƣợc công bố ở Việt Nam có thể kể đến l Logistics - Những vấn đề cơ bản do GS. Đo n Thị Hồng Vân chủ biên Nh xuất bản Lao động - xã hội 2003 v tiếp theo tác giả đã giới thiệu cuốn Quản trị logistics Nh xuất bản Thống kê, 2006 , nội dung 2 cuốn sách tập trung chủ yếu v o các vấn đề về lý luận v quản trị logistics, tuy nhiên, những nội dung thực tiễn của logistics đƣợc trình b y dƣới dạng khái quát. Cuốn sách mới dừng ở mức giới thiệu nội dung thực tiễn tƣơng ứng nhƣ DV khách h ng v hệ thống thông tin, kho bãi của một số DN Việt Nam. Nguyễn Quang Hồng v PGS.

Trần Trí Thiện trong sách chuyên khảo Kinh tế v QL chuỗi cung ứng: Những vấn đề lý luận v thực tiễn NXB Lao động – XH 2017 đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản trị chuỗi cung ứng, phân biệt với logistics v sự cần thiết của hội nhập v o chuỗi cung ứng của khu vực v thế giới. Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh ở khu vực Đông Á v thúc đẩy tham gia v o chuỗi cung ứng của khu vực n y. Các tác giả còn đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất của quản trị chuỗi cung ứng, quan hệ giữa chuỗi cung ứng v logistics, quan hệ giữa chuỗi cung ứng v chuỗi giá trị. Đặng Đình Đ o với đề t i độc lập cấp Nh nƣớc mã số ĐTĐL 2010/33 PT DV logistics ở nƣớc ta trong điều kiện hội nhập quốc tế, mục tiêu chủ yếu nghiên cứu cơ sở lý luận v thực tiễn của việc PT DV logistics tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phân tích yêu cầu v khả năng PT DV logistics của Việt Nam - l kết quả một phần của sự PT logistics quốc gia.

Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu chƣa đề cập đồng bộ các yếu tố của hệ thống logistics yếu tố cơ sở hạ tầng, thể chế pháp luật, nguồn nhân lực, các DN cung ứng v sử dụng DV logistics) v đặc biệt l logistics trong mối quan hệ với sự PT kinh tế bền vững. Đặng Đình Đ o v TS. Vũ Thị Minh Loan trong nghiên cứu Một số vấn đề PT DV logistics ở nƣớc ta năm 2010 đã đánh giá Việt Nam ở vị trí địa chính trị- kinh tế chiến lƣợc với nhiều điều kiện thuận lợi để PT logistics. Tuy nhiên, thị trƣờng logistics tại Việt Nam chƣa PT, cơ sở hạ tầng phần cứng, phần mềm cho PT logistics còn rất hạn chế.

Trong các chính sách v kế hoạch PT hầu nhƣ ng nh logistics chƣa đƣợc để cập ở cấp quốc gia cũng nhƣ ng nh v địa phƣơng. Trong một nghiên cứu khác PT DV logistics ở Việt Nam năm 2010 , GS. Đặng Đình Đ o đã đánh giá hầu hết các DN logistics của Việt Nam mới đóng vai trò nhƣ những nh cung cấp DV vệ tinh cho các công ty logistics nƣớc ngo i. Chƣa có doanh nghiệp n o đủ sức tổ chức, điều h nh to n bộ quy trình hoạt động logistics.

Do vậy, các DN n y thực chất mới chỉ hoạt động dƣới hình thức những nh cung cấp DV cấp 2, thậm chí l cấp 3, cấp 4 cho các đối tác nƣớc ngo i có mạng điều h nh DV to n cầu. Đặng Thu Hƣơng năm 2010 với nghiên cứu PT các DN logistics ở nƣớc ta đã phân tích việc gia nhập Tổ chức thƣơng mại thế giới với việc mở cửa to n bộ thị trƣờng DV Việt Nam theo lộ trình cam kết đã khiến các DN DV logistics trong nƣớc phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn. Trong khi đó, các DN logistics của Việt Nam đều có quy mô nh lẻ, thiếu chuyên nghiệp, tính liên kết k m v chỉ dựa v o năng lực sẵn có nên khả năng cạnh tranh thấp, thậm chí cạnh tranh không l nh mạnh, chƣa có sự phối hợp giữa các phƣơng thức vận tải, giữa vận tải - thƣơng mại với các ng nh DV khác trong chuỗi cung ứng liên ho n, chất lƣợng nguồn nhân lực yếu v thiếu, cơ sở hạ tầng thông tin k m PT. Những khó khăn n y không chỉ ảnh hƣởng đến sự PT m còn đặt các DN Việt Nam đứng trƣớc sự cạnh tranh gay gắt ngay trên sân nh khi hội nhập của nền kinh tế ng y c ng sâu rộng.

Đặng Thị Thúy Hồng v TS. Nguyễn Thị Diệu Chi trong b i viết PT thƣơng mại DV thời mở cửa qua đánh giá các chỉ tiêu PT chủ yếu – Tạp chí Thông tin dự báo kinh tế xã hội số 115 tháng 07/2015 đã đánh giá các ng nh thƣơng mại DV, trong đó có ng nh DV logistics 30 năm đổi mới đã có những đóng góp tích cực v o sự PT kinh tế của đất nƣớc v v ng lãnh thổ. B i viết cũng đã đề cập đến vai trò của DV logistics trong thời kỳ đổi mới đối với PT kinh tế, thúc đẩy tăng trƣởng. Bƣớc sang năm thứ 14 l th nh viên của Tổ chức Thƣơng mại Thế giới v hiện Việt Nam đang trong qúa trình thực hiện các cam kết mở cửa thị trƣờng DV cụ thể.

Cuốn sách chuyên khảo PT một số ng nh DV ở Việt Nam thời kỳ hậu WTO do PGS. Nguyễn Đông Phong l m chủ biên, nh xuất bản Lao động, năm 2007 đã nghiên cứu tình hình PT các ngành DV của Việt Nam trong thời gian qua c ng với những phân tích cam kết mở cửa thị trƣờng DV, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp PT các ngành DV của Việt Nam thời kỳ hậu WTO. Trong cuốn sách DV logistics trong hội nhập kinh tế quốc tế, PGS.TS Đo n Thị Hồng cho rằng logistics chính l một trong những chiếc đũa thần để giúp Việt Nam hội nhập th nh công. Chính vì vậy tác giả đã đánh giá những tác động của việc gia nhập WTO đến DV logistics.

Tuy nhiên, các giải pháp nhằm PT hiệu quả ng nh DV logistics ở Việt Nam m tác giả đề xuất mới chỉ dừng lại ở những n t phác thảo, chƣa đƣa ra những giải pháp thật cụ thể để PT các dịch vụ logistics. Nguyễn Thanh Minh trong b i viết DV logistics ở Trung Quốc v kinh nghiệm cho Việt Nam đăng tải trong Tạp chí thông tin v dự báo kinh tế - xã hội tháng 06/2010, đã đề cập đến các kinh nghiệm của Trung Quốc trong PT DV logistics v rút ra các b i học cho Việt Nam cũng nhƣ các địa phƣơng có nhiều lợi thế trong việc PT ngành DV logistics. Nguyễn Thị Xuân Hƣơng c ng các cộng sự đã thực hiện đề t i cấp Bộ Kinh doanh HH cho khách h ng có thu nhập cao trên địa b n HN năm 2002. Đây l đề t i tập trung nghiên cứu các vấn đề kinh doanh HH cho ngƣời có thu nhập cao ở HN v đề cập đến các vấn đề về hệ thống phân phối v các DV logistics nhằm bảo đảm nhu cầu cho khách h ng có nhu cầu cao trên địa b n TP HN trong điều kiện nền kinh tế thị trƣờng.

Đề t i cũng đề cập đến những vấn đề về nguồn h ng, dự trữ, các kênh phân phối HH cho khách h ng có thu nhập cao v những vấn đề liên quan đến các hoạt động logistics của DN kinh doanh HH. Đặng Đình Đ o với đề t i Giải pháp bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN sản xuất kinh doanh trên địa b n TP HN tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN sản xuất kinh doanh nhằm phục vụ cho việc PT các DV logistics đầu ra của các DN sản xuất kinh doanh trên địa b n TP HN. Đề t i đề cập đến các khía cạnh pháp lý, các vấn đề thực trạng về bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN hiện nay. Đây l một trong những vấn đề có ảnh hƣởng rất lớn đến việc mở rộng thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm của các DN thị trƣờng logistics đầu ra.

Đề t i mới dừng lại ở một số DN điển hình trên địa b n TP HN v đƣợc thực hiện trong bối cảnh các hoạt động DV đầu ra cho sản phẩm của các DN chƣa PT, do vậy vấn đề DV logistics đề cập trong đề t i mới chỉ dừng lại một số vấn đề khái quát liên quan đến thị trƣờng v tiêu thụ sản phẩm của DN. Nguyễn Văn Chƣơng với đề t i cấp Bộ Nghiên cứu nhiệm vụ QL nh nƣớc v giải pháp khuyến khích DN PT logistics trong ng nh giao thông vận tải năm 2009 chuyên sâu về nghiên cứu QL nh nƣớc về các DV logistics trong các DN ng nh giao thông vận tải. Đề t i đã đánh giá thực trạng PT logistics trong các DN vận tải v trên cơ sở đó, đề t i đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cƣờng QL nh nƣớc v khuyến khích các DN vận tải PT DV logistics. Đề t i mới chỉ dừng lại ở góc độ QL nh nƣớc v trong lĩnh vực cụ thể giao thông vận tải.

Đặng Đình Đ o trong nghiên cứu PT DV Logisitics ở Việt Nam - Tạp chí khoa học công nghệ Việt Nam số 6 năm 2013 , đã đánh giá Việt Nam ở vị trí địa chính trị - kinh tế chiến lƣợc với nhiều điều kiện thuận lợi để PT logistics. Tuy nhiên, thị trƣờng logistics tại Việt Nam chƣa PT, cơ sở hạ tầng phần cứng, phần mềm cho PT logistics còn rất hạn chế, đặc biệt l nguồn nhân lực logistics. Trong các chính sách v kế hoạch PT hầu nhƣ ng nh logistics chƣa đƣợc để cập ở cấp quốc gia cũng nhƣ ng nh v địa phƣơng. Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay đòi h i phải tăng cƣờng học tập kinh nghiệm, nâng cao nhận thức logistics để từ đó tăng cƣờng đ o tạo nhân lực cho ngành DV logistics của Việt Nam hiện nay.