Chương 1: Cơ sở khoa học về Bancassurance Chương 2: Tình hình phát triển kênh Bancassurance tại công ty BIC Hà Nội Chương 3: Giải pháp thúc đẩy phát triển hoạt động kênh phân phối Bancassurance tai BIC Hà Nội CHUONG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VE BANCASSURANCE 1. Giới thiệu về Bancassurance 1. Lịch sử hình thành và phát triển Bancassurance - Lịch sử hình thành Bancassurance xuất hiện lần đầu ở Pháp và Tây Ban Nha vào những năm đầu của thập kỷ thứ VII, thứ IX của thế ki XX. Vào năm 1974, một doanh nghiệp bảo hiểm hỗn hợp được thành lập dưới sự hợp tác giữa một ngân hàng và một tập đoàn bảo hiểm tại Pháp.
Theo đó, ngân hàng sẽ cấp một khoản tín dụng cho khách hàng đồng thời cấp đơn bảo hiểm kèm theo để bảo hiểm cho các khách hàng đó mà không phải sử dụng một trung gian bảo hiểm khác. Đây chính là khởi đầu cho hoạt động Bancassurance sau này. Còn tại Tây Ban Nha, vào năm 1991 khi lệnh cắm các ngân hàng bán sản phâm bảo hiém nhân tho đã được dỡ bỏ thì hoạt động của các doanh nghiệp bao hiểm tại Tây Ban Nha cũng bắt đầu phát triển. Thị trường bắt đầu ghi nhận sự nổi lên của nhóm 5 công ty Bancassurance hàng đầu của Tây Ban Nha (Vida Caixa, BBVA, SHC Seguros, Aseval, Mapfre Vida) và đã nhanh chóng chiếm lĩnh được 1/3 thị trường bảo hiém nhân thọ ở nước này.
Ở Châu Á, sau khi chính phủ Hàn Quốc cho phép Bancassurance hoạt động tại nước này vào năm 2003 thì kênh phân phối này mới thực sự được chú ý đến. Từ đó, Bancassurance cũng bắt đầu manh nha hình thành ở một số quốc gia khác trong khu vực. Riêng tại Việt Nam, Bancassurance bắt đầu hình thành từ năm 2001. Khi đó, sự hợp tác giữa ngân hàng và doanh nghiệp bảo hiểm vẫn còn lỏng lẻo, chủ yếu là các ngân hàng tạo điều kiện về không gian dé các doanh nghiệp bảo hiểm đến bán tại ngân hàng.
Cột môc đánh dấu sự xuất hi của bancassurance là khi thỏa thuận hợp tác giữa công ty TNHH Bảo hiểm quốc tế AIA Việt Nam với ngân hàng HSBC vào 2001. - Quá trình phát triển Bancassurance trên thế giới và tại Việt Nam Cuối thế kỷ XX và đầu thế kỉ XXI, Bancassurance trở nên phổ biến và bắt đầu phát triên mạnh mẽ. Tại khu vực Châu Âu, hơn 80% các ngân hàng đều có kênh phân phối Bancassurance. Ngoài ra có đến 1/3 các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ được phân phối thông qua các ngân hàng, và thu về doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ chiếm tới một nửa tổng doanh thu phí bảo hiểm.
Ở khu vực Châu A - Thái Bình Dương thì kênh phân phối Bancassurance thu về hơn 13% trên tổng số phí bảo hiểm đối với các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và 6% với các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ. Tại các nước Thái Lan hay Hàn Quốc, Bancassurance chiếm khoảng 20% thị trường; một số nước như Đài Loan, Malaysia, Singapore thì hoạt động này chiếm đến 40%. Hiện nay, Việt Nam vẫn đang là một trong những thị trường có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất trong khu vực. Tuy vay, trong giai đoạn 10 năm đầu ké từ lúc hình thành thì đây vẫn là một kênh phân phối khá mới đối với Việt Nam, chỉ chiếm chưa đến 5% trên thị trường.
Cho đến năm 2011, BIC thỏi một làn gió mới vào thị trường bảo hiểm lúc bấy giờ với kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm qua internet đã khởi đầu cho sự phát triển sản phẩm bảo hiểm cá nhân. Năm 2019, Thông tư số 37/2019/TT- NHNN hướng dẫn hoạt động đại lý bảo hiểm của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cho doanh nghiệp bảo hiểm được ngân hàng nhà nước ban hành đã tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại và các tô chức tín dụng tham gia tích cực phân phối sản phẩm bảo hiểm, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người tham gia bảo hiểm. Từ đó đến nay, các ngân hàng thương mại đã tích cực hợp tác với các doanh nghiệp bảo hiêm góp phần thúc đây mạnh mẽ sự phát triển của kênh phân phối Bancassurance. Một số doanh nghiệp bảo hiểm đang phát triển mạnh kênh phân phối này tại thị trường Việt Nam hiện nay có thể kể đến Bảo Việt, Manulife, BIC,.
thống kê, hiện nay trên thị trường bảo hiểm, có tới hơn 40% số lượng hợp đồng khai thác mới đến từ kênh Bancassurance, 8 doanh nghiệp bao hiểm nhân thọ có doanh thu từ hoạt động Bancassurance trên 1. Không chỉ xuất hiện ở phân khúc thị trường bảo hiểm nhân thọ, hiện nay tại phân khúc thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, Bancassurance còn phát trién với tốc độ nhanh hơn và được đánh giá là thành công bởi tính đơn giản, dễ bán. Mặt khác, các ngân hàng cũng tỏ ra “chuộng” các sản phẩm phi nhân thọ đề bảo vệ vốn vay cho chính ngân hàng. Sự xuất hiện ngày càng nhiều các thỏa thuận hợp tác mới giữa doanh nghiệp bảo hiểm và Ngân hàng đã chứng minh cho sự phát triển nhanh chóng và hiệu quả của xu hướng này.
Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tổng doanh thu phí bảo hiểm năm 2021 là 217 nghìn tỷ đồng. Doanh thu phí khai thác mới (FYP) năm 2021 là 49,5 nghìn tỷ đồng, và doanh thu phí bảo hiểm bancassurance năm 2021 chiếm khoảng 39% tổng FYP. 60,000 60% 50,000 Mmmm Bancassurance Sales 50% ——% bancassurance sales/FYP 40,000 40% 30,000 30% 20,000 20% 10,000 10% 0 0% Hình 1.1: Tổng doanh thu khai thác mới của bancassurance (Nguồn: Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam) Từ biểu đồ có thé thấy rõ doanh thu từ kênh bancassurance tăng trưởng ổn định qua từng năm. Tỉ lệ doanh thu phí từ kênh này so với doanh thu phí khai thác mới tăng mạnh giai đoạn 2017-2019 và có dấu hiệu chậm lại trong giai đoạn 2019- 2021 do đại dịch covid-19.
Dự kiến, doanh thu phí từ kênh bancassurance tiếp tục tăng trưởng ôn định trong những năm tới. Khái niệm và đặc điểm - Khái niệm: Bancassurance là thuật ngữ chi mi liên kết giữa kết ngân hàng và bảo hiểm. Từ khi xuất hiện đến nay, đã có nhiều nghiên cứu và định nghĩa về thuật ngữ này. Qua đó, theo Công ty Tái bảo hiểm Quốc gia Thụy Sĩ (Swiss Re) - một trong những công ty Tái Bảo hiểm hàng đầu thế giới khi nghiên cứu chiến lược kinh doanh: “Bancassurance là một chiến lược của các ngân hàng và các công ty bảo hiểm nhằm khai thác với phương thức ít nhiều thích hợp thị trường các dịch vụ tài chính”.
Khái niệm này cho. thấy sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các chủ thể khác nhau trên thị trường tài chính. Khi nghiên cứu dựa trên góc độ kết hợp giữa ngân hàng và bảo hiểm, Swiss Re cho rằng “Thuật ngữ bancassurance chỉ nỗ lực chung của các ngân hàng và các nhà bảo hiểm trong việc cung cấp các dịch vụ cho các khách hàng của ngân hàng”. Định nghĩa này phản ánh bản chất của bancassurance chính là sự liên kết giữa ngân hàng và bảo hiểm nhằm cung cấp các sản phẩm dịch vụ cho cùng một cơ sở khách hàng của ngân hàng.
Munich Re - một trong 5 công ty Tái Bảo hiểm hàng dau thế giới lại có một định nghĩa khác về Bancassurance “Bancassurance là việc phân phối các dịch vụ và sản phẩm ngân hàng và bảo hiểm thông qua một kênh phân phối chung đến cùng một cơ sở khách hàng”. Điểm mắu chốt của khái niệm này là cả ngân hàng và bảo hiểm sử dụng chung một dữ liệu khách hàng trong việc phân phối sản phẩm và dịch vụ. Trong nghiên cứu của Steven (2007) “Bancassurance là việc bán cá, sản phẩm bảo hiểm bán lẻ cho cơ sở khách hàng của ngân hàng”. Đây là khái niệm được đưa ra trong nghiên cứu về bancassurance tại các nước trên thế giới, đặc biệt là tại các thị trường phát triển.
Có thé thay khái niệm này nhân mạnh vào việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm bán lẻ qua các ngân hàng cho khách hàng của ngân hàng. Từ thực tế phát triển của Bancassurance tại các thị trường và các nghiên cứu trên, có thé tóm lại “Bancassurance là sự kết hợp giữa bảo hiểm và ngân hàng để tối đa hóa địch vụ và lợi nhuận của các bên”. Xét trên mối quan hệ ràng buộc, một Bancassurance được cấu thành bởi nhiều bên như ngân hàng, bảo hiểm, khách hàng và chịu tác động bởi các bên liên quan. Một Bancassurance phát triển thể hiện một mô hình hoạt động bao gồm cả quá trình thiết kế sản phẩm, phân phối sản phẩm,.
nhằm cung cấp dịch vụ phù hợp nhất và tối đa hóa quyên lợi của các bên. Ở bat kể mức độ phát triển nào hoạt động này đều phải được thực hiện dé đạt được kết quả tốt nhất, vì vậy có thé gọi hoạt động này là “hoạt động bancassurance”. Trong công ty bao hiểm, “hoạt động bancassurance” là: “nỗ lực của công ty bảo hiểm trong việc phát triển sản phẩm, thiết lập môi quan hệ hợp tác với ngân hàng phát triển kênh phân phối hiệu quả, và các hoạt động khác nhằm đạt được kết quả cao nhất từ kênh phân phối bancassurance”. - Dac diém: Kênh phân phối Bancassurance có mạng lưới rộng lớn nhờ sự hợp tác giữa DNBH và các ngân hàng.
Hai dịch vụ tài chính được cung cấp tại “một cửa” được đánh giá là thuận tiện cho người dùng. Các SPBH được cung cấp bởi DNBH và phân phối trực tiếp qua các chỉ nhánh/PGD của ngân hàng liên kết dựa trên dữ liệu khách hàng có sẵn tại ngân hàng. Các sản phẩm được phân phối qua ngân hàng thường được thiết kế để phù hợp với đặc thù của ngân hàng, đánh trúng khách hàng là những người sử dụng dịch vụ tài chính và có nhu cầu mua bảo hiểm một cách nhanh chóng. Ngoài ra, kênh phân phối này còn sở hữu lực lượng cán bộ nhân viên đông đảo và lành nghề với tệp khách hàng trung thành lớn nhờ thời gian làm việc tại ngân hàng.
Sự cân thiết của Bancassurance - Đáp ứng xu hướng sử dụng dịch vụ “một cửa”: Trong thời đại xã hội phát trién chóng mặt như hiện nay, những thủ tục rườm rà có xu hướng được loại bỏ và những sản phâm đơn giản, thuận lại được ưu tiên hơn bao giờ hết. Bắt kịp xu hướng đó, các doanh nghiệp bảo hiểm đã giảm bớt những sản phẩm và thủ tục phức tạp, đồng thời ưu tiên phát triển sản phẩm đơn giản, với dịch vụ “một cửa” đáp ứng nhu cầu khách hàng. Bancassurance ra đời như một điều thiết yếu bởi sự thuận tiện mà nó mang lại.