Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển bảo hiểm tài sản kỹ thuật tại doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ Chương 2: Thực trạng phát triển nghiệp vụ bảo hiểm tài sản kỹ thuật tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo hiểm tài sản kỹ thuật tại Tổng công ty Bảo hiểm Bảo Việt 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BẢO HIỂM TÀI SẢN KỸ THUẬT TẠI DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM PHI NHÂN THỌ 1. Lịch sử ra đời và phát triển bảo hiểm tài sản kỹ thuật Vào thời kỳ Trung đại, Phục Hưng, ở Châu Âu vẫn chưa có hệ thống phòng cháy, chữa cháy hữu hiệu. Khi hỏa hoạn xảy ra, người bị hại thường dựa vào sự giúp đỡ của các phường hội. Nguồn gốc của Bảo hiểm tài sản có thể được coi bắt nguồn từ cuộc đại hỏa hoạn tại London năm 1666 thiêu hủy hơn 13000 ngôi nhà và gần như toàn bộ thành phố, người ta mới ý thức được tầm quan trọng của việc thiết lập hệ thống phòng cháy, chữa cháy và bồi thường cho người bị thiệt hại.
Các tác động tàn phá của ngọn lửa chuyển đổi sự phát triển của bảo hiểm tài sản từ vấn đề thuận tiện thành vấn đề khẩn cấp. Năm 1681nhà kinh tế Nicholas Barbon và mười một cộng sự đã thành lập công ty bảo hiểm hỏa hoạn đầu tiên với tên gọi "Insurance Office for Houses", ở phía sau Sàn giao dịch Hoàng gia để bảo hiểm gạch và nhà khung. Ban đầu, 5000 ngôi nhà được bảo hiểm bởi Văn phòng Bảo hiểm của Barbon. Sau đó, hàng loạt các công ty bảo hiểm hỏa hoạn khác được thành lập và dần lan rộng sang các nước khác trên các Châu lục.
Tại Colonial Mỹ, năm 1752 Benjamin Franklin đã giúp phổ biến và thực hành các tiêu chuẩn của bảo hiểm, đặc biệt là bảo hiểm tài sản đối với rủi ro lan rộng do cháy, ông thành lập Tổ chức đóng góp Philadelphia cho Bảo hiểm nhà ở khỏi mất mát do hỏa hoạn. Công ty của Franklin từ chối bảo hiểm một số tòa nhà, như nhà gỗ, nơi nguy cơ hỏa hoạn là quá lớn. Bảo hiểm hỏa hoạn đã trở thành loại hình đầu tiên trong nghiệp vụ bảo hiểm tài sản. Ngày nay, nghiệp vụ bảo hiểm tài sản được tiến hành ở hầu hết các nước trên thế giới và ngày càng phát triển.
Mặt khác, sự ra đời và phát triển của bảo hiểm kỹ thuật gắn liền với sự phát triển của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật. So với các loại hình bảo hiểm khác như hàng hải, bảo hiểm cháy thì bảo hiểm kỹ thuật ra đời muộn hơn rất nhiều. Đơn bảo hiểm kỹ thuật đầu tiên trên thế giới là đơn bảo hiểm đổ vỡ máy 6 móc được cấp năm 1859. Nhu cầu tái thiết nền kinh tế sau chiến tranh thế giới lần thứ hai và sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ và kỹ thuật đã là động lực thúc đẩy làm cho bảo hiểm kỹ thuật phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết và trở thành một trong những loại hình bảo hiểm quan trọng không thể thiếu đối với sự phát triển của mỗi nền kinh tế.
Bảo hiểm kỹ thuật có mặt trong hầu hết các lĩnh vực của hoạt động kinh tế, xã hội trên toàn thế giới. Từ việc bảo hiểm cho các máy móc sản xuất, các thiết bị dụng cụ tinh vi trong y tế, phòng thí nghiệm cho tới việc bảo hiểm cho các công trình xây dựng khổng lồ như bến cảng, sân bay, dàn khoan trên biển v. Ngày nay Bảo hiểm kỹ thuật đã có sự phát triển rất nhanh và tương đối hoàn chỉnh bao gồm các loại hình chính sau: - Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng - Bảo hiểm mọi rủi ro lắp đặt - Bảo hiểm đổ vỡ máy móc - Bảo hiểm thiết bị điện tử - Bảo hiểm mất thu nhập cho máy móc ngừng hoạt động - Bảo hiểm máy móc thiết bị chủ thầu Các loại hình bảo hiểm trong bảo hiểm kỹ thuật có liên quan chặt chẽ với nhau. Mỗi loại hình đảm bảo cho một giai đoạn hay một khâu quá trình sản xuất.
Cho đến nay bảo hiểm xây dựng, lắp đặt cũng như bảo hiểm kỹ thuật có sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Với xu thế phát triển như hiện nay, bảo hiểm xây dựng và lắp đặt còn phát triển và tiến xa hơn nữa trong tương lai. Ở Việt Nam, nghiệp vụ bảo hiểm tài sản cũng được triển khai sớm vào cuối năm 1989 sau khi có Quyết định 06/ TCQĐ ngày 17/1/1989 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính và Bảo Việt là doanh nghiệp đầu tiên triển khai nghiệp vụ bảo hiểm cháy. Sau một thời gian thực hiện để phù hợp hơn với thực tế, Bộ Tài Chính đã ban hành thêm một số quyết định: Quyết định số 142/TCQĐ về quy tắc và biểu phí mới và quyết định số 212/TCQĐ ngày 12/4/1993 ban hành biều phí bảo hiểm cháy và các rủi ro đặc biệt với mức phí tối đa thay cho biểu phí cũ theo Quyết định số 7 142/TCQĐ và mới nhất là Quyết định 28/2007/QĐ- BTC ngày 24/04/2007 về quy tắc và biểu phí bảo hiểm cháy bắt buộc.
Với việc ban hành Nghị định 130/2006/NĐ - CP ngày 08/11/2006 và Thông tư 220/2010/TT-BTC về quy định chế độ bảo hiểm cháy nổ bắt buộc đã làm cho thị trường bảo hiểm tài sản trở thành chiếc bánh hấp dẫn đối với nhiều doanh nghiệp bảo hiểm. Tính đến năm 1990 nước ta đã có khoảng 16 doanh nghiệp triển khai nghiệp vụ này với giá trị bảo hiểm lên tới 6. Mặc dù đối tượng bảo hiểm chủ yếu của doanh nghiệp là các kho xăng dầu còn phần lớn các khách sạn, chợ, nhà máy… có giá trị lớn vẫn chưa được bảo hiểm,song năm 1994 thì loại hình này đã được triển khai ở hầu hết 53 tỉnh thành phố với tổng giá trị bảo hiểm 27. Còn giai đoạn 1994-1995 thì có sự xuất hiện của một số công ty bảo hiểm phi nhân thọ: Bảo Minh, Pjico, Bảo Long… đã hâm nóng thị trường bảo hiểm cháy.
Từ đó cho đến nay chúng ta tiếp tục chứng kiến sự phát triển đa dạng và sôi động của thị trường bảo hiểm cháy với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm nhưBảo hiểm Bảo Việt, BIC, MIC, ABIC… Từ ngày 01/01/2008 cuộc cạnh trạnh trên thị trường bảo hiểm cháy diễn ra khốc liệt hơn, khi Việt Nam sẽ thực hiện lộ trình cam kết WTO, các doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoài sẽ được khai thác sản phẩm bảo hiểm bắt buộc trong đó có bảo hiểm cháy nổ. Bên cạnh đó, bảo hiểm xây dựng và lắp đặt bắt đầu phát triển từ khi Bộ Tài Chính cho phép sử dụng đơn bảo hiểm, quy tắc và biểu phí của nhà tái bảo hiểm Munich Re. Sau khi đất nước mở cửa (năm 1986) và hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới. Bảo hiểm xây dựng lắp đặt ở nước ta có những bước phát triển rất đáng mừng từ hành lang pháp lý cho đến sự hoạt động của cung cầu bảo hiểm trên thị trường.
Đơn bảo hiểm xây dựng và lắp đặt đầu tiên ở Việt Nam được cấp là đơn bảo hiểm mọi rủi ro lắp đặt cho trạm thu phát vệ tinh mặt đất Láng Trung. Đây là công trình liên doanh giữa Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam và hãng Teltra của Úc.Do phát triển nhanh nên nghiệp vụ bảo hiểm kỹ thuật đã đóng góp một tỷ lệ đáng kể trong tổng doanh thu phí của DNBH Phi Nhân Thọ. Sự cần thiết và vai trò của bảo hiểm tài sản kỹ thuật 1. Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm tài sản kỹ thuật Bước vào thế kỉ 21, sự phát triển của khoa học kỹ thuật sẽ là vấn đề then chốt cho sự đi lên của thế giới văn mình.
Các công trình xây dựng kỹ thuật cao được đầu tư lớn, các máy móc thiết bị giá trị lớn được đầu tư đưa vào sử dụng để nâng cao hiệu quả công việc, các tòa nhà cao tầng, chung cư, khu trung tâm thương mại hiện đại, v. ngày một phát triển và tăng trưởng nhanh chóng cùng với sự phát triển của nền kinh tế. Từ đó, đặt ra một yêu cầu đảm bảo về mặt tài chính nhằm tiến triển liên tục nhanh chóng và có hiệu quả. Các rủi ro được bảo hiểm trong bảo hiểm tài sản rất đa dạng từ rủi ro cháy, nổ, đến các rủi ro thiên tai như ngập lụt, động đất, núi lửa, mưa bão, giông, các rủi ro do con người gây ra như bạo loạn đình công, trộm cắp, v.
Tương tự, các rủi ro được bảo hiểm trong xây dựng lắp đặt thường gặp như rủi ro cháy, nổ, rủi ro thiên tai, lún và sạt lở đất, rủi ro trách nhiệm pháp lý đối với bên thứ ba. Nó gây tác hại không chỉ cho một ngành hay một khu vực kinh tế mà còn nhiều ngành, nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau. Nếu có rủi ro xảy ra dẫn đến tổn thất lớn, có thể dẫn đến phá sản. Cũng giống các loại hình bảo hiểm khác, bảo hiểm tài sản kĩ thuật nhằm ổn định hoạt động của các tổ chức kinh tế trong trường hợp chẳng may gặp các rủi ro nói trên.
Với việc thu phí bảo hiểm từ nhiều tổ chức kinh tế và cá nhân có liên quan trong nền kinh tế để lập quỹ bảo hiểm và quan hệ tái bảo hiểm có đủ khả năng bồi thường ngay tổn thất cho người được bảo hiểm, đặc biệt với các tổn thất lớn, giúp người được bảo hiểm nhanh chóng khắc phục hậu quả tổn thất, khôi phục sản xuất kinh doanh và đời sống. Thêm vào đó, với cơ chế thị trường hiện nay, các doanh nghiệp phải chủ động trong sản xuất kinh doanh, không được trợ cấp trong các trường hợp không may gặp phải rủi ro làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh. Do đó, các doanh nghiệp có xu hướng quan tâm đến vấn đề bảo hiểm. Nếu tham gia bảo hiểm, trong trường hợp gặp phải các rủi ro gây ra thiệt hại tới tài sản, tiền vốn của họ thì bảo 9 hiểm sẽ bồi thường kịp thời các tổn thất đó, giúp người được bảo hiểm giải quyết ngay khó khăn về mặt tài chính.
Với điều kiện tài chính của mình, chỉ với một khoản phí bảo hiểm rất nhỏ trả cho công ty bảo hiểm, khi gặp tổn thất người được bảo hiểm sẽ nhận được khoản tiền bồi thường của công ty bảo hiểm và chủ động nhanh chóng khôi phục công việc sản xuất kinh doanh trở lại bình thường.