Chương 1: Tổng quan về phân phối bảo hiém qua ngân hàng và pháp luật về phân phối bảo hiém qua ngân hàng (Bancassurance) Chương2: Thực trạng pháp luật vé phân phối bảo hiém qua ngân hàng tại Viét Nam và thực tiễn áp dung Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật về phân phối bão hiém qua ngân. hàng ca 4 CHƯƠNGÌ mm. TONG QUAN VE PHAN PHÓI BẢO HIỂM QUA NGÂN HÀNG VÀ PHÁP LUAT VE PHAN PHÓI BẢO HIEM QUA NGAN HÀNG 1. Khai quatvé phân phoibao hiểm qua ngân hàng 1.
Khái niệm Hiện nay trên thê giới có nhiêu quan điểm về Bancassurance. Theo cách hiểu don giản và lâu đời nhất thì Bancassurance là từ ghép giữa “Bank” và “Assurance” xuất phát từ Pháp đề cập đến việc bán bảo hiểm thông qua các kênh phân phối được thành lập của ngân hàng Nói cách khác, có thé hiệu Bancassurance là việc cung cap các sẵn phẩm bảo hiém (đảm bão) của mét ngân hàng, Tức là các ngân hàng tham gia cung cập các sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng théng qua mang lưới chi nhánh và phòng giao dich của minh Theo Clarence Wong (2002), chuyên gia trong lĩnh vực bão hiểm và địch vụ tai chinh của Công ty Tái Bảo hiém Quốc gia Thuy Si (Swiss Re) — một trong những công ty Tái Bảo hiểm hang dau thé giới thì: “Bamcassuzremece là một chiến lược của các ngân hàng và công ty bảo hiểm nhằm khai thác với phương thức it nhiều thích hop thi trường các dich vụ tài chính “2 Trong khuôn khổ nghiên cứu của Munich Re — một trong 5 công ty tái bảo hiém hang dau thé giới, Yiennis (2001) — định nghie: “Bancassurance là việc phan phối các dich vụ và sản phẩm ngân hàng và bảo hiểm thông qua một kênh phân phối clung đến cing một cơ sở khách hàng”: 3 Trong nghiên cứu của Steven (2007): “Bancassurance la việc ban các san phẩm bảo hiểm ban lễ cho cơ sở khách hàng “® Đây là khái niệm được đưa ra trong nghién cứu về Bancassurance tại các nước trên thê giới, đặc biệt là tại các thi trường phát triển Có thé thay khái niệm này nhân mạnh vào việc phân phối các sản phẩm bảo hiém bản lễ qua các ngân hàng cho khách hàng của ngân hàng nay. Tóm lại, có thể hiểu hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng (Bancassurance) là một hình thức phân phối các sản phẩm bao hiểm trên cơ sở mỗi quan hé hợp tác chiến lược giữa DNBH và TCTD, theo đó, TCTD dưới tư cách là đại + Clarence Wong, Lilim Cheung: 7/2002 Bmcassurance Development m Asia Shỳng xưo a Higher Gear, Swiss Remswaxe Company ` Yimmis Violaris & Nipls Cypras (2001), Bancassurance in Practice , Mimich Re, Gemmany. 3 Steven I Davis (2007), Bancassurance: The Lesson of Global Experience in Banking and Insurance Collaboration, Patersons, London.
8 lý bảo hiễm của DNBH, sử dung kênh ban hàng sẵn có của minh dé bản các sản phẩm cho DNBH. Đặc điểm của phan phối bão hiểm qua ugan hang Phân phôi bảo hiểm qua ngân hàng được phân loại thành 03 mô hình nhw sau: thöa thuận phân phôi, liên doanh phân phôi, sở hữu đơn nhất. > Mô hinh thỏa thuận phân phối là mô hình cơ bản nhật và cũng là mô hành pho biên nhất. Đây là mô bình ma NH và DNBH chỉ ký thỏa thuận hợp tác trong việc phân phối sản phẩm bảo hiém.
Mô hành nay được chia thành hai cấp độ là đại lý phan phối và liên minh chiên lược. > Mô hình liên doanh phân phối. Theo mô hình này, ngân hàng va DNBH thành lập mét pháp nhân thứ ba dé triển khai cung cập sản phẩm bảo hiém. Pháp nhén này chính là một DNBH và được cơ quan nhà nước có thâm quyền cấp phép kinh doanh trong lĩnh vực bao hiém.
Theo mô hình này, việc thiệt ké sản phẩm và cung cập sản phẩm hoàn toàn 1a do pháp nhân thứ ba thực hiên NH và DNBH tham gia gop vốn thành lập pháp nhân nay sẽ được hưởng lợi nhuan từ kết quả kinh doanh của DNEH này. > Mô bình sở hữu đơn nhất. Theo mô hình nay,NH va DNBH cùng năm trong một tập đoàn tài chính hoặc sở hữu lẫn nhau. V ới mô hình này NH có thé sở hữu một phân toàn bộ một DNBH hoặc DNBH cũng có thé sở hữu một phan hoặc toàn bộ ngân hàng hoặc tập đoàn sở hữu NH và DNBH.
Quản lý theo tập đoàn sẽ thực hiện được cam kết hợp tác mạnh mẽ dé ta re lơi nhuan chung cho cả tập đoàn. Nhìn chung, sự khác biệt giữa 03 mô hình nay nam ở mức độ hop tác, cam kết tai chính va cấp đô kiểm soát mà môi đối tác mong muôn và có thé chấp nhận. Sự lựa chơn giữa các mô hình sẽ phụ thuộc vào chiến lược kinh doanh cụ thể và đô sẵn lòng của các bên hop tác. Bancassurance tuy ra đời muôn những đã cho thay sự vượt trội về các uu điểm và năng lực canh tranh so với kênh phân phối bảo hiểm truyền thông.
V i những đặc điểm nổi bật đưới đây, có thé thay sự liên kết giữa NH và DNBH sẽ gop phân phát triển, phân phố: các sản phẩm bảo hiém một cách hiệu quả nhất Tht nhất, Bancassurance là mét phương thức phên phôi sẵn phẩm bão hiểm. Thi trường KDBH hiện nay được đánh giá là rat sôi đông với ngày cảng đa dang các loai bảo hiém nham đáp ứng nhu câu của nhiéu đôi trong khác nhau. Vì lế đó, việc cạnh tranh trong lĩnh vực bão hiểm ngày cảng trở nên khắc nghiệt. Bên canh việc phát triển sản phẩm, nâng cao chất lượng dich vụ, các DNBH còn phải tìm kiém nhiêu phương thức phân phối sin phẩm đề tiếp cân khách hàng nhiều hơn, từ đó, doanh thu cũng sẽ tăng lên Tổ chức phân phối sản phẩm hợp lý không chỉ đảm bảo cho quá trình tiêu thụ sản phẩm diễn ra suén sẽ, mà con dam bảo sự an toàn trong kinh doanh cho các DNBH, tăng cường khả năng liên kết và hợp tác kinh doanh và tăng cường khả năng canh tranh của doanh nghiép’.
Bancassurance ra đời trong bồi cảnh canh tranh khi dường như những phương thức phân phối bảo hiểm truyền thong đã trở nên kém hiệu quả. V ới loi thê khi có sự tham gia của hệ thông TCTD, phương thức phân phối Bancassurance được tiếp cận với cơ sở khách hàng rộng lớn của TCTD, mang lại hiệu quả trong khai thác sản phẩm. Là một phương thức phân phối sản phẩm bảo hiểm, về mat kinh tế,Bancassurance cũng mang trong mình nhimg đặc điểm vốn có của kênh phân phôi nlx là tổ chức kĩ thuật đưa sản phẩm bão hiém đến. với khách hang, mang chức năng nghiên cứu thi trường, xúc tiền khuéch trương cho sẵn phẩm bão hiém.6 V ê mặt pháp lý, phương thức phân phôi nay được pháp luật dé cập dưới tên gơi đại lý bảo hiém.
Do đó, Bancassurance mang trong mình các đặc điểm của đại lý bảo hiém như. hình thành trên sự ủy quyên của DNBH cho TCTD, là mối quan hệ giữa DNBH va đại ly được xác lập trên cơ sở HĐĐLBH; được pháp luật quy định chi tiệt về quyền, nghĩa vụ, hoạt đông cụ thê dé xúc tiên phân phối sản phẩm bảo hiểm; hoa hông đại lý bảo hiém là khoản thủ lao mà đại lý bảo hiểm được nhận That hai, Bencassurance là sự két hợp gitta TCTD và DNBH. Không giéng như các phương thức phân phối bão hiểm khác, Bancassurance có sự tham gia của TCTD —t6 chức tài chính địch vu đóng vai trò trung gian với sản phẩm và văn hóa kinh doanh đặc thù. Đây là môi quan hệ hop tác của hai chủ thé kinh doanh dich vụ tai chính, sự hợp tác nay được thực hiện trên cơ sở các bên tiền hành ky kết hợp đồng hợp tác với nhau.
Sự tham gia của TCTD chính là điểm đặc tiệt nhật tạo nên sự khác biệt giữa Bancassurance và các hình thức phân phôi sản phẩm bảo hiém khác. TCTD đóng vai trỏ hệt sức quan trong trong quan hệ đại lý bảo hiểm bởi đổi ngũ nhân viên TCTD là những người trực tiếp tư vấn và bán bảo hiểm cho khách hàng Trong quy trình KDBH có sự hợp tác chat chế giữa DNBH và TCTD từ khâu tư van, bán sẵn phẩm, thu phi bão hiém và xử lý khiêu nại bôi thường của khách hàng Không giông với với dai lý bảo hiém là cá nhân hoặc tô chức kinh doanh thông thường, không bắt buộc phải có tư cách pháp nhân và đơn thuần chịu sự quân. * VÑ Bữu An (2007).,t4d (2),tr20 10 ly của Bộ Tài chính thì ở kênh Bancassurance, các TCTD lại có tư cách pháp nhân, chiu sự giám sát và phải tuân theo các quy định của Ngân hang nhà nước Viet Nam. Thut ba, đôi tượng khách hang qua Bancassurance là các khách hang đang sử dung các sẵn phẩm, địch vụ của TCTD.
Tìm kiếm sự hợp tác với TCTD 1a cách để DNBH tiếp cên đến một nguồn khách hang rộng lớn, ôn định Nguôn khách hang này là những chủ thé có tiềm lực tài chính vững manh, quan tâm đến các sản pham dich vụ tai chính, quan tâm dén việc được bảo vệ khỏi những rủi ro trong cuộc sông hoặc cũng có thé là các chủ thể được cung ứng các hoạt động NH. Khi sự quan tâm dén những gói dich vụ tron gói được day mạnh, việc phat sinh nhu câu mua các sản. phẩm, dich vu NH kết hợp bảo hiém khi giao dich tạiTCTD tăng cao. Bancassurance giúp TCTD ma chủ yêu la các NH thương mai hoàn thiện vòng quay nhu câu của khách hàng bằng việc đáp ứng đây đủ 4 nên tảng địch vụ chủ chốt: cho vay, giao dich, dau tu, và bảo vệ (Bảo hiểm)” Những nguyên nhân nay dan đến đối tượng khách hàng của TCTD trở thành khách hang tiêm năng của DNBH và làm phát sinh kênh phân phối Bancassurance.
Bancassurance không chỉ ghi điểm nhờ những lợi ích về sự thuận lợi trong giao dich hay thi trường khách hàng tiêm năng mà con được quan tâm bởi điểm mạnh ở chuối sin phẩm, đặc biệt là các dong sản phẩm tích hep giữa TCTD và DNBH đem lại nhiều lợi ích cho người ding’. Đây được xem như “một món qua tặng vì được cung cắp một dich vụ tài chính tông thé với gid cạnh tranh và mọi giao dich liên quan đều được thực hiện một cửa”? That tr, trong méi quan hệ với DNBH, TCTD đóng vai trò là một đại ly bảo hiểm đặc biệt Trong mô hình Bancassurance, (TCTD) thực hiện hoạt đông bảo hiểm dudi dang ĐLBH, không phải là doanh ngliép KDBH. Tham gia vào Bancassurance, TCTD trở thành kênh phân phối đại lý bảo hiém cho DNBH, với mục tiêu chính là tăng doanh thu khai thác sản. Tuy TCTD được xem xét trên cơ sở nguyên tắc, nhung không thé coi họ như đại ly bão hiểm thông thường do những khác biệt đáng ké.