CHƯƠNG 1 TONG QUAN VE BAO HIEM TAI SAN 1. Khái quát về bảo hiểm tài sản 1. Rúi ro và sự cần thiết của bảo hiểm tài sản Hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển thì nhu cầu tập trung vật tư, hàng hoá rất lớn, quy trình công nghệ ngày càng phức tạp và những loại máy móc hiện đại sẽ được phô biến hơn. Trong khi đó, khoa học kỹ thuật an toàn thường di sau, nguồn vốn sử dụng cho các biện pháp an toàn thường rất thấp so với vốn đầu tư phát triển sản xuất thêm vào đó điều kiện tự nhiên ngày càng khắc nghiệt và đã khiến cho khả năng xảy ra rủi ro tai nạn xảy ra nhiều hơn so với mức độ thiệt hại về người và của nghiêm trọng hơn.
Chỉ tính riêng hoả hoạn mỗi năm nước ta đã xảy ra hàng nghìn vụ là chết hoặc bị thương hàng trăm người, thiệt hại về tài sản hàng chục tỷ đồng. Có những vụ hoả hoạn làm thiêu huỷ hàng trăm nóc nhà, toàn bộ khu chợ lớn hoặc cả một cơ sở sản xuất kinh doanh hàng chục tỷ đồng, làm cho hàng ngàn ngừoi không còn nhà ở, hàng nghìn hộ kinh doanh phải điêu đứng vì mất hết toàn bộ hàng hoá, tiền của, không còn chỗ kinh doanh làm cho hàng trăm công nhân không còn chỗ làm việc. Trong năm 2022 vừa qua, trên cả nước đã xảy ra hơn 1.700 vụ cháy nỗ làm tử vong hơn 100 người. Dù rằng số vụ cháy nô có giảm so với những năm trước đó, tuy nghiên số ngừoi tử vong lại gia tăng và có những vụ việc hết sức nghiêm trọng, thương tâm.
Trên địa bàn thủ đô năm 2022, đã xảy ra nhiều vụ cháy lớn lấy đi tính mạng của 23 người trong đó có 3 chiến sỹ cảnh sát phòng chát chữa cháy đã hy sinh khi làm nhiệu vụ trong vụ cháy tại một quán Karaoke trên địa bàn quận Cầu Giấy. Vậy làm thế nào để doanh nghiệp tránh được tôn thất cà bảo quản nguồn vốn kinh doanh của mình? Thực ra có nhiều biện pháp như: sử dụng các biện pháp an toàn, thành lập quỹ dự trữ đề phòng xảy ra tôn thất,. Trước đây chúng ta có một vài công ty bảo hiểm hoả hoạn tại miền Nam trong thời kỳ Pháp thuộc song sang năm 1975 do cơ chế bao cấp, nhà nước đứng ra bù đắp cho mọi thiệt hại, bảo đảm tài chính cho các doanh nghiệp không may mắn gặp rủi ro nên bảo hiểm nói chung và bảo hiểm hoả hoạn nói riêng không có mảnh đất phát triểm. Trong điều kiện nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trường như hiện nay các doanh nghiệp phải tự chủ về nguồn tài chính, tham gia bảo hiểm tài sản mà cụ thể là bảo hiểm tài sản vẫn là phương pháp hiệu quả nhất.
Theo quy tắc bảo hiểm tài sản hiện nay vẫn sử dụng ở các công ty bảo hiểm trong nước, người tham gia bảo hiểm có thể tham gia đăng ký bảo hiểm cho những tài sản như nhà cửa, trang thiết bị, hàng hoá, nguyên vật liệu của mình,. Ngoài hoả hoạn và nô là rủi ro chính họ còn có thể tham gia cho các loại rủi ro phụ như giông bão, động đất, nước chảy rò rỉ từ bê chứa đường ống hoặc thiết bị chữa cháy, xe cộ hay súc vật đâm vào,. Trong những trường hợp xảy ra tôn thất, các công ty bảo hiểm bồi thường cho những thiệt hại trực tiếp từ các nguyên nhân kể trên và cả những chỉ tiết cần thiết hợp lý nhằm hạn chế tổn thất tài sản được bảo hiểm trong và ngay khi cháy. Tuy nhiên các rủi ro kế trên không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho con người và tài sản mà còn đề lại những thiệt hại và tôn thất không lồ cho các doanh nghiệp.
Trên thực tế sau khi tổn thất xảy ra, hoạt động sản xuất không thể phát triển theo kế hoạch đặt ra, các doanh nghiệp mất khoản lợi nhuận do nhà xưởng máy móc bị hư hại. Để tránh bị phá sản họ phải tiễn hành các biện pháp khôi phục lại sản xuất. Bên cạnh việc duy trì chi trả lương cho nhân viên và thanh toán các phi phí có định như tiền thuê nhà xưởng, khẩu hao, điện nước lãi xuất ngân hàng các doanh nghiệp còn phải thuê thêm nhân viên làm việc thêm giờ để hoàn tất đơn đặt hàng tồn dong. Dé dap ứng được các khoản chỉ phí trên, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng các quỹ dự trữ, hoặc vây vốn từ ngân hàng và các tô chức cho vay khác song các phương pháp này hoàn toàn thụ động.
Một biện pháp hiện nay đang khẳng định tính ưu việt với các nhà đầu tư là tham gia bảo hiểm gián đoạn kinh doanh. Với loại hình này, các doanh nghiệp không những được bồi thường tài chính cho các khoản chỉ phí nói trên mà còn được bì đắp phần lợi nhuận ròng bị mat ma đáng lẽ họ được mà không bi tôn thất. Như vậy có thể nói răng bảo hiểm tài sản đãn hạn chế tối đa mức ảnh hưởng của các rủi ro tới hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp. Khái niệm, đặc điểm của bảo hiểm tài sản 1.
Một số khái niệm Theo chương V giáo trình bảo hiểm của PGS. Nguyễn Văn Định viết về bảo hiểm tài sản như sau: Bảo hiểm tài sản là hình thức bảo hiểm cho các đối tượng là tài sản, bao gồm vật có thực, tiền, giấy to co gia tri bang tiền và các quyền tài sản, trừ sự hao mòn của tài sản do tự nhiên hoặc do bản chất tự nhiên vốn có của tải sản trừ khi được quy định trong các điều kiện của hợp đồng bảo hiểm. -_ Cháy: được định nghĩa là phản ứng hoá học có phát sáng va toả nhiệt - - Hoả hoạn: là hiểm hoạ do lửa gây ra, sự “cháy” xảy ra nhưng không kiểm soát được gây thiệt hại lớn đến con người, tài sản và đe doạ đến sức khoẻ, cuộc sống của tất cả moi nBƯỜI. -_ Sét: là hiện tượng phóng điện trong khí quyên giữa các đám mây và mặt đất sinh ra tia chớp tác động trực tiếp vào tài sản được bảo hiểm.
- Nổ: là hiện tượng chát nhanh cực nhanh, tạo ra hoặc giải phóng một áp lực nén cực mạnh kèm theo tiếng nồ lớn, sinh ra lượng nhiệt lớn thường gây ra thiệt hại lớn đến môi trường xung quanh như phá huỷ, lật đỗ hay lan sang các chủ thê khác. - Don vi rui ro: là một nhóm tai san tách biệt khỏi nhóm tải sản khác với khoảng cách an toàn không cho phép lửa lan sang. Đơn vị rủi ro có thê được coi là một hay nhiều ngôi nhà, hoặc những kho hàng ngoài trời,. được quy định khoảng cách theo tiêu chuẩn.
- _ Đối tượng bảo hiểm: Nhà, công trình kiến trúc, công trình dân dụng, công trình dân dụng các trang thiết bị kèm theo; máy móc thiết bị và các loại tài sản khác. - - Người tham gia bảo hiểm: Là người đứng ra ký kết hợp đồng bảo hiểm và đóng phí bảo hiểm. - _ Người thụ hưởng là người chỉ định được nhận số tiền bồi thường trong hợp đồng theo yêu cầu của người tham gia bảo hiểm. - _ Phạm vi bảo hiểm: Tuỳ thuộc vào từng công ty khác nhau với những quy định riêng và phù hợp với khả năng của mình mà quy định phạm vi phù hợp với khả năng của mình mà quy định phạm vi phù hợp với các sản phâm cụ thể theo quy định pháp luật.
- __ Số tiền bảo hiểm: là số tiền mà bên tham gia thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Số tiền bảo hiểm được xác định dựa trên giá trị đối tượng bảo hiểm. - Tén thất toàn bộ: + Tốn thất toàn bộ thực tế: Tài sản được bảo hiểm bị phá huỷ hoàn toàn hoặc hư hỏng nghiêm trọng đến mức không thê phục hồi lại trạng thái ban đầu. + Tổn thất toàn bộ ước tính: Tài sản được bảo hiểm bị phá huỷ hoặc hư hỏng đến mức nếu sửa chữa, phục hồi thi chi phí sửa chữa, phục hồi phải trả lớn hơn hoặc bằng số tiền bảo hiểm.
Đặc điểm bảo hiểm tài sản Mặc dù trên thế giới nghiệp vụ bảo hiểm tài sản đã được triển khai từ rất lâu trên thé thé giới nhưng ở Việt Nam đây vẫn là một trong những nghiệp vụ bảo hiểm được triển khai từ khá muộn. Khi triển khai nghiệp vụ này người ta nhắc đến những điểm sau đây: - Bao hiểm tài sản có thời hạn bảo hiểm 01 năm áp dụng đối với các nhà máy, khách sạn, các toà nhà văn phòng,. thuộc mọi thành phần kinh tế trong xã hội. - Gia trị bảo hiểm tài sản của nghiệp vụ này rất lớn, khi xảy ra rủi ro thì tôn thất không chỉ ảnh hưởng đến một đơn vị nhỏ mà còn có thể lan sang toàn bộ tài sản hoặc các tàu sản khác bên cạnh.
- _ Trong hoạt động của nghiệp vụ có mang tính kỹ thuật rất phức tạp. Các loại tài sản khác nhau thì khả năng xảy ra hoả hoạn rất khác nhau. Ngay cả chính một tài sản nếu được làm từ các nguyên vật liệu khác nhau thì khả năng xảy ra hoả hoạn cũng khác nhau. Chẳng hạn đặc điểm này sẽ ảnh hưởng đến cách định phí, phân chia các đơn vị rủi ro, công tác giám định, bồi thường và đề phòng hạn chế tồn thất của DNBH.
- _ Công tác đánh giá và quản lý rủi ro, công tác giám định và bồi thường tồn thất trong nghiệp vụ bảo hiểm này cũng rất phức tạp, đòi hỏi các bộ phải có trình độ chuyên sâu. - __ Vị mức độ thiệt hại do hoả hoạn gây ra rất lớn, cho nên các doanh nghiệp bảo hiểm khi đã triển khai nghiệp vụ này đồng thời sẽ phải triển khai thêm các công việc như tái bảo hiểm, bảo hiểm giám đoạn kinh doanh. - _ Bảo hiểm tài sản chính là sự bảo vệ cho những tôn thất trực tiếp gây ra bởi hoả hoạn và các yếu tố khác gây ra. Vai trò của bảo hiểm tài sản Bảo hiểm tài sản đang ngày được nhiều người chú trọng quan tâm, nhất là các chủ doanh nghiệp, chủ các cơ sở có hoạt động sản xuất kinh doanh.
Bảo hiểm tài sản không những đảm bảo được an sinh xã hội mà còn có rất nhiều vai trò khác. Người tham gia bảo hiểm chỉ cần một khoản phí nhỏ (chiếm một tỉ lệ phần trăm nhỏ của giá trị tài sản) đề được bảo hiểm cho tài sản của mình. Họ sẽ không phải dự trữ một lượng ngân sách lớn đề phòng khi có tồn thất, số tiền đó người được bảo hiểm có thể đem đi đầu tu dé phat trién hon hoạt động sản xuất kinh đoanh của mình.