Lãnh đạo phát triển giáo dục và đào tạo huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc từ 1997 đến 2012

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích đảng bộ huyện lập thạch tỉnh vĩnh phúc lãnh đạo phát triển giáo dục và đào tạo từ năm 1997 đến năm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Nguyễn Hoài Thu
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Đăng Tri
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Lập Thạch Lãnh Đạo Phát Triển Giáo Dục Và Đào Tạo Từ Năm 1997 Đến Năm 2012
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• 0.6. Đóng góp của luận văn
• 0.7. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1. Huyện Lập Thạch và tình hình GD&ĐT của huyện trước năm 1997
• 1.1.1. Vài nét về huyện Lập Thạch
• 1.1.2. Sự thay đổi về địa giới hành chính qua các thời kỳ
• 1.1.3. Điều kiện tự nhiên và xã hội
• 1.2. Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 1.2.1. Chương của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 1.2.2. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2012
• 2.1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 2.2. Nhu cầu mới trong việc đẩy mạnh phát triển GD&ĐT
• 2.3. Chương của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 2.4. Quá trình chỉ đạo của Đảng bộ huyện
• 2.5. Sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện về phát triển GD&ĐT
• 2.6. Kết quả đạt được
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Về các hạn chế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo phát triển giáo dục và đào tạo từ năm 1997 đến năm 2005

Huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc, đã có những bước tiến quan trọng trong việc phát triển giáo dục và đào tạo từ năm 1997 đến năm 2005. Trước năm 1997, tình hình giáo dục tại huyện còn nhiều hạn chế, với cơ sở vật chất nghèo nàn và chất lượng giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện, nhiều chính sách đã được triển khai nhằm cải thiện tình hình. Đặc biệt, việc đầu tư vào cơ sở vật chất giáo dục đã được chú trọng, với nhiều trường học được xây dựng và nâng cấp. Theo thống kê, số lượng học sinh và giáo viên tăng lên đáng kể, cho thấy sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với phát triển giáo dục. Đảng bộ huyện đã xác định phát triển giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương. Những nỗ lực này đã góp phần tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh và giáo viên.

1.1. Tình hình giáo dục và đào tạo trước năm 1997

Trước năm 1997, huyện Lập Thạch gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển giáo dục. Hệ thống giáo dục còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, với nhiều trường học xuống cấp. Chất lượng giáo dục không đồng đều giữa các xã, dẫn đến tình trạng học sinh không đạt yêu cầu trong các kỳ thi. Đảng bộ huyện đã nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục trong việc phát triển kinh tế - xã hội, từ đó đã có những chủ trương nhằm cải thiện tình hình. Việc xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương đã được triển khai, tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội học tập tốt hơn.

1.2. Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lập Thạch từ năm 1997 đến năm 2005

Đảng bộ huyện Lập Thạch đã có những quyết sách quan trọng trong việc phát triển giáo dục từ năm 1997 đến năm 2005. Các chính sách giáo dục được ban hành nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Đặc biệt, việc đầu tư vào cơ sở vật chất giáo dục đã được thực hiện mạnh mẽ, với nhiều trường học mới được xây dựng. Đảng bộ cũng đã chú trọng đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, thông qua các chương trình đào tạo và bồi dưỡng. Những nỗ lực này đã giúp huyện Lập Thạch trở thành một trong những địa phương đi đầu trong công tác giáo dục tại tỉnh Vĩnh Phúc.

II. Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo đẩy mạnh phát triển giáo dục và đào tạo từ năm 2006 đến năm 2012

Giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2012, huyện Lập Thạch tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng bộ trong việc phát triển giáo dục và đào tạo. Các chính sách giáo dục được điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu mới của thời kỳ hội nhập. Đặc biệt, huyện đã chú trọng đến việc phát triển nguồn nhân lực, với nhiều chương trình đào tạo nghề nghiệp cho học sinh sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông. Sự quan tâm của Đảng bộ đã giúp nâng cao chất lượng giáo dục tại các bậc học, từ giáo dục mầm non đến giáo dục phổ thông. Theo thống kê, tỷ lệ học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng tăng lên đáng kể, cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong chất lượng giáo dục.

2.1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Lập Thạch

Chủ trương của Đảng bộ huyện Lập Thạch trong giai đoạn này tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Đảng bộ đã đề ra nhiều giải pháp nhằm cải thiện cơ sở vật chất, tăng cường đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng giảng dạy. Các chương trình đào tạo nghề nghiệp được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, tạo cơ hội cho học sinh có việc làm sau khi tốt nghiệp. Đảng bộ cũng đã chú trọng đến việc phát triển giáo dục nghề nghiệp, nhằm tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho địa phương.

2.2. Kết quả đạt được trong phát triển giáo dục

Kết quả đạt được trong giai đoạn này rất đáng ghi nhận. Chất lượng giáo dục tại huyện Lập Thạch đã có sự cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông và thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng tăng lên đáng kể. Hệ thống giáo dục được mở rộng, với nhiều trường học mới được xây dựng và nâng cấp. Đặc biệt, sự quan tâm của Đảng bộ huyện đã giúp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, tạo điều kiện cho việc giảng dạy và học tập hiệu quả hơn.

III. Nhận thức chung và kinh nghiệm

Nhìn chung, quá trình phát triển giáo dục và đào tạo tại huyện Lập Thạch từ năm 1997 đến năm 2012 đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện đã góp phần tạo ra những chuyển biến tích cực trong lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo cần tiếp tục được chú trọng, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Những kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo của Đảng bộ huyện có thể được áp dụng để cải thiện hơn nữa chất lượng giáo dục trong tương lai.

3.1. Những hạn chế trong phát triển giáo dục

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn những hạn chế trong việc phát triển giáo dục tại huyện Lập Thạch. Chất lượng giáo dục chưa đồng đều giữa các xã, một số trường học vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất. Đội ngũ giáo viên cũng cần được bồi dưỡng thêm để nâng cao năng lực giảng dạy. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo mọi học sinh đều có cơ hội học tập tốt nhất.

3.2. Bài học kinh nghiệm cho tương lai

Bài học kinh nghiệm từ quá trình phát triển giáo dục tại huyện Lập Thạch cho thấy tầm quan trọng của sự lãnh đạo và chỉ đạo từ Đảng bộ. Việc xây dựng các chính sách giáo dục phù hợp với thực tiễn địa phương là rất cần thiết. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành trong việc triển khai các chương trình đào tạo. Những kinh nghiệm này sẽ là cơ sở để huyện Lập Thạch tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Từ năm 1997 đến năm 2012, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc đã trải qua nhiều bước phát triển quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện. Với dân số khoảng 120.000 người và mạng lưới giáo dục rộng khắp, huyện Lập Thạch luôn giữ vị trí lá cờ đầu trong tỉnh về công tác giáo dục. Trong giai đoạn này, số lượng trường học tăng lên đáng kể, với 128 trường vào năm 2005, bao gồm 44 trường tiểu học, 39 trường trung học cơ sở và 7 trường trung học phổ thông. Tỷ lệ huy động học sinh ra lớp đạt trên 99%, tỷ lệ học sinh bỏ học rất thấp, chỉ chiếm khoảng 0,02% ở bậc THCS. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện trong phát triển giáo dục, đánh giá thành tựu, hạn chế và đề xuất giải pháp phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ huyện Lập Thạch trong giai đoạn 1997-2012, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương, đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục và đào tạo. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết lãnh đạo của Đảng trong phát triển sự nghiệp giáo dục, nhấn mạnh vai trò định hướng, chỉ đạo và huy động nguồn lực xã hội.
• Mô hình phát triển giáo dục toàn diện, bao gồm các khái niệm chính như: phổ cập giáo dục, chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, xã hội hóa giáo dục, và đổi mới phương pháp dạy học.

Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng gồm: phổ cập giáo dục trung học cơ sở, trường chuẩn quốc gia, trường chất lượng cao, xã hội hóa giáo dục, và công tác hướng nghiệp dạy nghề.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp thống kê, phân tích - tổng hợp và so sánh. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Văn kiện các Đại hội Đảng bộ huyện Lập Thạch từ lần thứ XV đến XVIII.
• Nghị quyết chuyên đề về giáo dục và đào tạo của Huyện ủy.
• Báo cáo tổng kết và phương hướng nhiệm vụ hàng năm của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện.
• Tư liệu lịch sử, địa chí huyện Lập Thạch và các tài liệu tham khảo liên quan.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các văn bản, báo cáo và số liệu liên quan đến giáo dục huyện Lập Thạch trong giai đoạn 1997-2012. Phương pháp chọn mẫu là chọn lọc toàn diện các tài liệu có liên quan trực tiếp đến chủ đề. Thời gian nghiên cứu kéo dài trong khoảng 6 tháng, từ thu thập tư liệu đến phân tích và tổng hợp kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phát triển quy mô và mạng lưới trường lớp: Từ năm 1997 đến 2005, số trường học tăng từ 62 lên 128 trường, trong đó trường tiểu học đạt 44, THCS 39 và THPT 7 trường. Tỷ lệ huy động học sinh ra lớp đạt trên 99%, tỷ lệ học sinh bỏ học rất thấp (0,006% tiểu học, 0,02% THCS). Đến năm 2010, toàn huyện có 23 trường mầm non, 25 tiểu học, 21 THCS và 6 THPT, đáp ứng nhu cầu học tập của con em nhân dân.

2. Nâng cao chất lượng giáo dục: Tỷ lệ học sinh giỏi và học sinh thi đỗ đại học, cao đẳng tăng đều qua các năm. Năm học 2005, huyện có 117 giải học sinh giỏi cấp tỉnh ở lớp 5, 128 giải cấp tỉnh ở lớp 9, và nhiều giải thưởng quốc tế như huy chương đồng Olympic khoa học quốc tế. Tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn đạt trên 97% ở các cấp học.

3. Cơ sở vật chất được đầu tư mạnh mẽ: Năm 2005, tổng kinh phí đầu tư xây dựng cơ sở vật chất đạt khoảng 33 tỷ đồng, hoàn thiện 174 phòng học, trong đó 144 phòng kiên cố. Đến năm 2010, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 100% ở bậc phổ thông và 50% ở mầm non.

4. Xã hội hóa giáo dục và công tác quản lý: Xã hội hóa giáo dục được đẩy mạnh, huy động nguồn lực vật chất và trí tuệ của xã hội. Công tác quản lý giáo dục được đổi mới, tăng cường kiểm tra, thanh tra và nâng cao năng lực cán bộ quản lý.

Thảo luận kết quả

Sự phát triển toàn diện của giáo dục huyện Lập Thạch giai đoạn 1997-2012 phản ánh hiệu quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng bộ huyện, phù hợp với các chủ trương của Trung ương và tỉnh Vĩnh Phúc. Việc tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. So với một số địa phương trong tỉnh, Lập Thạch giữ vị trí dẫn đầu về tỷ lệ huy động học sinh và chất lượng giáo dục, thể hiện qua các giải thưởng học sinh giỏi và tỷ lệ học sinh đỗ đại học. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế như thiếu giáo viên bộ môn chuyên sâu, cơ sở vật chất một số trường chưa đồng bộ, và nhận thức xã hội hóa giáo dục chưa sâu rộng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng trường học, tỷ lệ huy động học sinh, và bảng so sánh chất lượng giáo viên qua các năm để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng giáo viên: Đẩy mạnh các lớp nâng cao trình độ chuyên môn, đặc biệt cho các bộ môn Toán, Lý, Hóa, Ngoại ngữ và Tin học nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy. Thời gian thực hiện trong 3 năm tới, do Phòng Giáo dục và Đào tạo chủ trì phối hợp với các trường đại học.

2. Đầu tư đồng bộ cơ sở vật chất: Ưu tiên xây dựng phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm, thư viện và khu vui chơi cho học sinh tại các trường còn thiếu. Kinh phí huy động từ ngân sách địa phương và xã hội hóa, hoàn thành trong vòng 5 năm.

3. Mở rộng và nâng cao hiệu quả công tác xã hội hóa giáo dục: Tăng cường tuyên truyền, vận động sự tham gia của gia đình và cộng đồng trong giáo dục đạo đức, lối sống và hỗ trợ vật chất cho học sinh nghèo. Chủ thể thực hiện là các cấp ủy Đảng, chính quyền và các đoàn thể xã hội, triển khai liên tục.

4. Phát triển công tác hướng nghiệp và đào tạo nghề: Nâng cao chất lượng Trung tâm dạy nghề huyện, mở rộng các lớp đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường lao động địa phương. Thời gian thực hiện trong 2 năm, phối hợp với các trường cao đẳng nghề.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý giáo dục địa phương: Giúp hiểu rõ vai trò lãnh đạo của Đảng bộ trong phát triển giáo dục, từ đó áp dụng các bài học kinh nghiệm vào công tác quản lý.

2. Giáo viên và cán bộ giáo dục: Nắm bắt các chính sách, phương pháp đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng giảng dạy, đồng thời hiểu rõ về phát triển cơ sở vật chất và xã hội hóa giáo dục.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành lịch sử Đảng và giáo dục: Cung cấp tư liệu lịch sử và phân tích chuyên sâu về sự phát triển giáo dục dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện trong bối cảnh đổi mới.

4. Các nhà hoạch định chính sách giáo dục: Tham khảo các kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển giáo dục phù hợp với điều kiện địa phương và xu hướng phát triển chung.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò của Đảng bộ huyện Lập Thạch trong phát triển giáo dục là gì?
   Đảng bộ huyện giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực và giám sát thực hiện các chính sách giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng và quy mô giáo dục địa phương.

2. Chất lượng giáo dục huyện Lập Thạch được cải thiện như thế nào trong giai đoạn 1997-2012?
   Chất lượng được nâng cao qua tỷ lệ học sinh giỏi tăng, học sinh đỗ đại học cao hơn, đội ngũ giáo viên chuẩn hóa và cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện học tập tốt hơn.

3. Những khó khăn chính trong phát triển giáo dục tại huyện Lập Thạch là gì?
   Bao gồm thiếu giáo viên bộ môn chuyên sâu, cơ sở vật chất chưa đồng bộ ở một số trường, nhận thức xã hội hóa giáo dục chưa sâu rộng và một số hiện tượng tiêu cực trong giáo dục.

4. Xã hội hóa giáo dục được thực hiện ra sao tại huyện?
   Xã hội hóa được đẩy mạnh thông qua huy động nguồn lực vật chất và trí tuệ từ cộng đồng, gia đình và các tổ chức xã hội, góp phần nâng cao cơ sở vật chất và hỗ trợ học sinh nghèo.

5. Các giải pháp phát triển giáo dục trong tương lai của huyện là gì?
   Tập trung đào tạo giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng xã hội hóa giáo dục và phát triển công tác hướng nghiệp, đào tạo nghề nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Kết luận

• Đảng bộ huyện Lập Thạch đã lãnh đạo phát triển giáo dục toàn diện, nâng cao quy mô và chất lượng từ năm 1997 đến 2012.
• Tỷ lệ huy động học sinh ra lớp đạt trên 99%, tỷ lệ học sinh bỏ học rất thấp, chất lượng học sinh giỏi và thi đỗ đại học tăng đều.
• Cơ sở vật chất được đầu tư mạnh mẽ, tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 100% ở bậc phổ thông.
• Công tác xã hội hóa giáo dục và quản lý giáo dục được đổi mới, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục phát triển giáo dục huyện Lập Thạch trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa địa phương.

Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho các nhà quản lý, giáo viên, nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách giáo dục. Để tiếp tục phát huy thành tựu, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 3-5 năm tới, đồng thời tăng cường giám sát và đánh giá hiệu quả thực hiện. Hành động ngay hôm nay để xây dựng nền giáo dục vững mạnh, góp phần phát triển bền vững huyện Lập Thạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO PH T TRIỂN GI O DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005 1. Huyện Lập Thạch và tình hình GD&ĐT của huyện trƣớc năm 1997 1. Vài nét về huyện Lập Thạch Lập Thạch là huyện miền núi nằm phía Tây Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc ở vị trí từ 105°30′ đến 105°45′ kinh Đông và 21°10′ đến 21°30′ vĩ Bắc. Lập Thạch có địa giới phía Bắc giáp hu ện Sơn Dương (tỉnh Tuyên Quang) và dã núi Tam Đảo; phía Đông giáp hu ện Tam Đảo và hu ện Tam Dương; phía Nam giáp hu ện Vĩnh Tường; phía Tâ giáp hu ện Sông Lô và thành phố Việt Trì (tỉnh Phú Thọ).

Trung tâm huyện lỵ là thị trấn Lập Thạch, cách trung tâm tỉnh khoảng 20km về phía Đông Nam. Hu ện bao gồm 38 xã và thị trấn (tính đến năm 2005). Đến năm 2008, hu ện Lập Thạch được tách ra để thành lập 2 hu ện Lập Thạch và hu ện Sông Lô. Từ đâ hu ện Lập Thạch có 20 đơn vị hành chính cấp cơ sở bao gồm 2 thị trấn và 18 xã, địa giới hành chính của hu ện Lập Thạch được ổn định cho tới na.

* Sự thay đổi về địa giới hành chính qua các thời kỳ Trong số các địa danh các hu ện của tỉnh Vĩnh Phúc hiện na , Lập Thạch là tên hu ện tương đối ít biến động suốt chiều dài lịch sử. Ngu ên nghĩa chữ Lập Thạch theo Hán tự là “Đá dựng”. Trước khi có tên hu ện, thì đó là tên làng, làng Lập Thạch, bởi trong làng có cột đá dựng tự nhiên, tựa như một tòa miếu cổ. Về sau làng Lập Thạch đổi gọi là x Lập Thạch gồm có 4 thôn: Do Nha (còn gọi là làng Ngà hoặc Miêu Nha Thôn), Vinh Quang (tức xóm Chùa), Đại Trung (tức làng Cả, Cao Trung thôn), Văn Lâm (tức Văn Minh thôn).

Trong các thư tịch cổ, địa danh huyện Lập Thạch được ch p lần đầu tiên trong sách Sử ký tục i n của Phan Phu Tiên, và đặc biệt là trong Đại Việt 10 z sử ký to n thư năm 1479, sử quan Ngô Sĩ Liên đã chọn ch p vào phần Bản kỉ to n thư, uyển thứ VIII, ỉ nh Trần một đoạn có nhắc đến tên hu ện Lập Thạch: “Thiếu Đế, ỉ Mão ( iến Tân) năm thứ 2 (1399), (Minh Thái Tổ kiến văn, năm thứ nhất). Tháng 8, tên cướp Ngu ễn Nhữ Cái trốn vào núi Thiết Sơn, làm giả tiền giấ tiêu dùng. Gặp lúc Thuận Tông bị giết, hát Chân bị ch m, mới chiêu dụ dân lành được hơn vạn người, hoạt động ở các xứ Lập Thạch, Để Giang, Lịch Sơn, Đà Giang, Tản Viên, cướp bóc bừa bãi, các châu hu ện không sao khống chế được”. Căn cứ theo Đại Việt sử ký toàn thư và các sách địa chí cổ về sau như Sơn Tâ chí, Sơn Tâ tỉnh chí khi chép về hu ện Lập Thạch đều khẳng định “.nhi Lập Thạch tri danh thủ kiến” (nghĩa là: tên hu ện Lập Thạch, lần đầu tiên thấ có từ đó - tức từ Đại Việt sử ký to n thư).

Như vậ , năm 1399 là năm đầu tiên tên huyện Lập Thạch được ch p vào chính sử. Hu ện Lập Thạch vẫn giữ ngu ên tên gọi cho tới ngà nay. Trong thời kỳ trung đại, địa dư hu ện Lập Thạch khá rộng, đến đầu thế kỷ (năm 1903) hu ện có tới 11 tổng (Bạch Lưu, Đạo ỷ, Đông Định, Đông Mật, Hạ Ích, Hoàng Chỉ, Nhân Mục, Sơn Bình, Thượng Đạt, Tử Du và Yên Xá) và 81 làng. Tới năm 1927, do sáp nhập một số làng với nhau và phân bố lại một số tổng, hu ện Lập Thạch còn 70 làng, vẫn giữ ngu ên số lượng tổng, tu tổng Đông Định đổi tên thành tổng Đại Lượng và tổng Sơn Bình đổi thành tổng Bình Sơn.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Quốc hội và Chính phủ Việt Nam Dân chủ cộng hòa xoá bỏ cấp phủ và tổng là hai cấp trung gian, mở rộng cấp xã, nhỏ hơn tổng nhưng lớn hơn làng xã trước kia, bao gồm một số thôn xóm cũ. Trải qua một số lần điều chỉnh địa dư và tên gọi, đến năm 1968 (năm hợp nhất Phú Thọ và Vĩnh Phúc thành tỉnh Vĩnh Phú), hu ện Lập Thạch còn 38 xã. Trong suốt thời kỳ trực thuộc tỉnh Vĩnh Phú, hu ện Lập Thạch có hai lần tha đổi 11 z địa giới hành chính: năm 1977 hu ện Lập Thạch được hợp nhất với hu ện Tam Dương thành một hu ện lấ tên là Tam Đảo, hu ện lỵ đóng tại phố Miễu (Hoa Lư), xã Liễn Sơn. Năm 1978, hu ện Tam Đảo lại được tách thành 2 hu ện: Hu ện Tam Dương hợp với hu ện Bình u ên và lấ tên là Tam Đảo; còn hu ện Lập Thạch giữ ngu ên địa dư và địa danh cũ; hu ện lỵ được chu ển về đóng tại uân Hòa.

Từ ngà 1/1/1996, hu ện Lập Thạch có 39 đơn vị hành chính cấp cơ sở (38 xã và 1 thị trấn). Từ 1/1/1997 thực hiện Nghị qu ết kỳ họp thứ 10 của Quốc hội khóa I (7/11/1996) tỉnh Vĩnh Phúc được tái lập trên cơ sở tách tỉnh Vĩnh Phú thành tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ. Năm 2003 Chính phủ ra nghị định về việc thành lập thị xã Phúc Yên và hu ện Tam Đảo, hu ện Lập Thạch chu ển 3 xã Bồ Lý, Đạo Trù, Yên Dương về hu ện Tam Đảo mới. Sau khi điều chỉnh, từ ngà 1/1/2004 hu ện Lập Thạch còn lại 32.30,17 ha diện tích tự nhiên và 207.326 nhân khẩu với 36 đơn vị hành chính trực thuộc (gồm 35 xã và 1 thị trấn), vẫn là hu ện rộng nhất của tỉnh Vĩnh Phúc [22,14-21].

Từ ngà 7/1/2009, thực hiện Nghị định số 09/NĐ - CP của Chính phủ, huyện Lập Thạch còn lại 17.310,22 ha diện tích tự nhiên và 123.664 nhân khẩu, có 20 đơn vị hành chính trực thuộc, bao gồm: thị trấn Lập Thạch, thị trấn Hoa Sơn, các xã: Sơn Đông, Triệu Đề, Đình Chu, uân Lôi, Văn Quán, Tiên Lữ, Đồng Ích, Bàn Giản, Tử Du, Liên Hòa, Ngọc Mỹ, Xuân Hòa, Vân Trục, Liễn Sơn, Thái Hòa, Bắc Bình, Hợp Lý, Quang Sơn1. Tính đến na , Lập Thạch là một địa danh cấp hu ện được ra đời sớm nhất của tỉnh Vĩnh Phúc và tồn tại lâu nhất với trên 600 năm lịch sử. * Điều kiện tự nhiên và xã hội 1 Trích Nghị định số 09/NĐ – CP (ngày 23/12/2008) của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Lập Thạch để thành lập huyện Sông Lô tỉnh Vĩnh Phúc 12 z Về điều kiện tự nhi n v t i nguy n thi n nhi n, Lập Thạch là hu ện miền núi có khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm, mưa nhiều về mùa hè và khô lạnh vào mùa đông rất thích hợp với nhiều loại câ trồng, vật nuôi cho ph p phát triển nền nông nghiệp đa dạng. Trên địa bàn hu ện có 2 con sông lớn chả qua là sông Lô và sông Phó Đá , ngoài ra còn có nhiều sông nhỏ, suối và ngòi: ngòi Ngạc, ngòi Len, ngòi Dừa…; với 3 hồ lớn: hồ Suối Sải, hồ Bò Lạc và hồ Vân Trục; ngoài ra còn nhiều mạch nước ngầm rất thuận lợi cho sinh hoạt và làm nông nghiệp của nhân dân trong vùng.

Hu ện Lập Thạch cũng là vùng đất có nhiều loại khoáng sản phi kim loại làm vật liệu xâ dựng: than bùn, đất s t, đá, cát, cuội, Caolin, Mica, Fenpat…thuận lợi cho việc phát triển nhiều ngành thủ công tru ền thống và công nghiệp xâ dựng. Về dân cư, lao động, tính đến năm 2010, Lập Thạch có 118.772 người với nhiều tộc người khác nhau trong đó người inh chiếm tới 92,3%, ngoài ra còn có người Sán Dìu, Cao Lan, Dao, Tà , Nùng, Thái, Hoa…Đặc biệt, Lập Thạch là vùng đất có người Việt Cổ cư trú từ rất lâu đời với nhiều di chỉ thời đại đá mới ở xã uân Hòa (thôn Đồng uân). Với những tru ền thống sản xuất khác nhau các tộc người trong hu ện luôn có sự giao lưu, trao đổi kinh nghiệm sản xuất tạo nên một sự đa dạng trong các ngành nghề sản xuất trong cư dân. Tổng số lao động trong độ tuổi tính đến năm 2010 là 63.556 người chiếm 53% tổng số dân.

* Truyền thống đấu tranh và truyền thống giáo dục khoa cử Về lịch sử đấu tranh, Lập Thạch là vùng đất liền kề với kinh đô của Nhà nước Văn Lang thời Hùng Vương nên có một lịch sử đấu tranh hào hùng trong quá trình dựng nước và giữ nước. Nga từ cuối thế kỷ II trước công ngu ên Lữ Gia đã đưa tướng sĩ cùng gia qu ến về lập căn cứ tại vùng đất phía Tâ Bắc hu ện (thuộc xã Liễn Sơn, Liên Hòa và một số xã thuộc hu ện Sông Lô ngà na ) chống lại quân nhà Hán. Đến thế kỷ I sau công ngu ên, Hai Bà 13 z Trưng khởi nghĩa tại Mê Linh (trước kia thuộc Vĩnh Phúc) chống lại nhà Hán, nhân dân trong vùng hăng hái tham gia. Tiếp theo, các triều đại phong kiến Việt Nam, vùng đất Lập Thạch đã đóng góp rất nhiều sức người, sức của cho các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược phương Bắc: chống quân Lương thế kỷ VI, chống quân Ngu ên - Mông thế kỷ III, chống quân Minh thế kỷ XV.

Trong đó, nổi lên những danh tướng lẫ lừng cho như: danh tướng đời Lê là Trần Ngu ên Hãn. Đến cuối thế kỷ I đầu thế kỷ , khi thực dân Pháp xâm lược và áp đặt nền đô hộ lên đất nước ta, vùng đất Lập Thạch lại một lần nữa anh dũng đứng lên chống giặc ngoại xâm. Trong đó nổi bật nhất là sự ủng hộ của nhân dân trong vùng trong cuộc khởi nghĩa của Ngu ễn Quang Bích (trong giai đoạn 9/1891 đến 12/1892) và cuộc khởi nghĩa của nghĩa quân Đề Thám tại Núi Sáng (từ tháng 7 đến tháng 9/1909). Ngoài ra, năm 1917 nghĩa quân của Đội Cấn từ Thái Ngu ên đã rút về Lập Thạch xâ dựng căn cứ ở vùng Liễn Sơn và Đạo Trù đã được nhân dân nơi đâ ủng hộ hết lòng.

Từ năm 1930 đến năm 1945, Lập Thạch là nơi đầu tiên của tỉnh xâ dựng được phong trào cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam. Đến ngà 17/8/1945, Ủ ban Dân tộc giải phóng và Mặt trận Việt Minh hu ện hu động đông đảo nhân dân trong hu ện vũ trang khởi nghĩa giành chính qu ền về ta nhân dân. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, quân và dân hu ện Lập Thạch đã làm nên chiến thắng uân Trạch ngà 27/12/1950 (thuộc xã uân Hòa và một phần xã Liễn Sơn ngà na ) góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch Trung du (tháng 12/1950).