mở đầu là các công trình nghiên cứu của nhà khoa học V. Docutraev đã tổng hợp nghiên cứu các điều kiện tự nhiên của địa phương cụ thể để PTDL; L.Kandaxkia,… nêu ra các vấn đề về sức chứa cho vùng DL. Thập kỉ 60 và 70 I.Misonhitrenco (1969) đã đánh giá các tiêu chí tự nhiên làm tiền đề cho việc tổ chức các vùng DL nghỉ dưỡng, N.Kandaxkia (1973) nghiên cứu về sức chứa và sự ổn định của các điểm DL, B.Likhanov (1973) tập trung chủ yếu tìm hiểu tài nguyên giải trí theo lãnh thổ các vùng DL. Từ thập niên 80, những nghiên cứu về đánh giá tài nguyên, lãnh thổ cho PTDL càng chi tiết và chuyên sâu cho từng loại hình DL.Ixatsenko (1985) đã đánh giá tổng hợp thành phần của hệ thống lãnh thổ DL.
Đến nay, DL được coi là ngành kinh tế mũi nhọn vậy nên các công trình nghiên cứu ngày càng đi sâu về nhiều khía cạnh của PTDL. Các công trình nghiên cứu về khía cạnh xã hội của địa lý nghỉ ngơi của I.Veđenin, Janaki, I.Dorin kết hợp cùng Wiktor L.Adamovic (2000); Machado A (2003),… Các tác giả đến từ Mỹ và Canada nghiên cứu những ảnh hưởng của PTDL đến sự đa dạng nguồn TNDL (Janaki R. Theo hướng nghiên cứu PTDL về mặt 11 không gian điển hình có N.Likhanov và nhiều nhà địa lí học Liên Xô. Nhà địa lí DL M.Buchovarov (1975) đã đưa ra sơ đồ hệ thống lãnh thổ DL với 4 phân hệ có mối quan hệ qua lại mật thiết.Pirojnik nghiên cứu nhiều nội dung trong mối quan hệ giữa PTDL với việc phân bố không gian, trong đó có đề cập đến mối liên hệ với TNDL (Nguyễn Minh Tuệ, 2010).
Sự PTDL chịu chi phối của nhiều nhân tố, trong đó TNDL đóng vai trò rất quan trọng. Các nghiên cứu tập trung đánh giá TNDL phục vụ cho khai thác, PTDL đạt hiệu quả cao hơn. Cụ thể, những nghiên cứu liên quan đến khảo sát các địa phương, khai thác TNDL, đánh giá TNDL, xác định các loại phong cảnh phục vụ sự phát triển DL được các nhà khoa học đề cập đến gồm L. Công trình nghiên cứu về đánh giá mức độ hấp dẫn của các điểm DL của Hu và Rit Chie J (1993) (Hu,Y& Ritchie J, 1993).
Tiêu biểu là công trình nghiên cứu ảnh hưởng của TNDL đến việc hình thành SPDL của Denis Tolkach & Brian King (2015), sự tác động của môi trường, tài nguyên đến hoạt động DL của Choon (2017). Những vấn đề cụ thể có tính ứng dụng cao được nhiều nhà khoa học lựa chọn nghiên cứu, điển hình là nghiên cứu giữa DL, vui chơi giải trí và kế hoạch xây dựng giao thông vận tải; mối quan hệ qua lại giữa DL và động lực phát triển kinh tế của các nhà khoa học thuộc Viện hàn lâm Quốc gia Mỹ (Economic Development Reseach Group, 2004) và (Norbert Vanhove, 2005). Bên cạnh đó một số nghiên cứu tập trung tìm hiểu những vấn đề liên quan đến sự phân bố TNDL, nghiên cứu sự khác nhau về TNDL dẫn đến nhu cầu liên kết, hợp tác giữa các địa phương để xây dựng các tuyến DL và các chuỗi cung ứng đa dạng (Castia Jesus & Mário Franco, 2016) Hướng nghiên cứu liên kết trong PTDL, trong công trình “Tourism Geography” của Stephen William (1998) đã nhấn mạnh sự mở rộng của không gian phân bố từ những năm 50 làm thay đổi đặc điểm ngành DL ở một số quốc gia châu Âu, đưa DL trở thành một ngành kinh tế mở và có tính liên kết cao. Trong liên kết để PTDL, các địa phương sẽ cùng nhau, hỗ trợ và liên kết trên nhiều phương diện để đưa ra các SPDL đặc trưng của địa bàn liên kết, làm gia 12 tăng sức hấp dẫn từ khách DL, đưa ngành DL các địa phương phát triển.
Sự PTDL theo hướng liên kết, hợp tác trở thành một xu hướng chủ đạo ở thời kì hiện đại. Trong chiến lược PTDL ở khu vực, Tove Oliver & Tim Jenkins (2003) khẳng định vai trò quan trọng của liên kết, hội nhập DL đối với mục tiêu bảo tồn bền vững cảnh quan. E (1991) và Mathildavan Niekerk (2014) nhấn mạnh vai trò tiên phong của liên kết PTDL trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Tầm quan trọng của liên kết trong PTDL cũng được nhấn mạnh và trở thành một nội dung quan trọng trong chiến lược, quy hoạch PTDL ở các quốc gia trên thế giới (G.
Sự liên kết DL bắt đầu diễn ra không chỉ giới hạn trong không gian của một quốc gia mà còn trên nhiều vùng, lãnh thổ thế giới, dẫn đến sự ra đời của các tổ chức liên kết như tổ chức liên kết, hợp tác DL châu Á Thái Bình Dương… Xu thế liên kết đang trở nên phổ biến bởi những lợi ích mà nó mang lại cho sự phát triển của DL quốc gia, vùng, địa phương. Liên kết lúc này trở thành một đặc tính không thể thiếu trong PTDL toàn cầu và khu vực. Ở Việt Nam Ngành DL Việt Nam được hình thành và phát triển bắt đầu từ những năm 1960 của thế kỷ XX. Các công trình nghiên cứu địa lý DL chủ yếu ra đời từ thập niên 90 cho đến nay.
Các nghiên cứu về DL được quan tâm cả về lí luận và thực tiễn, từ phương diện ngành như vai trò, đặc điểm, nhân tố ảnh hưởng đến PTDL…, cho đến phương diện tổ chức lãnh thổ du lịch (TCLTDL). Bên cạnh đó, vấn đề về liên kết vùng trong PTDL bước đầu được tiếp cận. Đối với hướng nghiên cứu PTDL: Các nhà khoa học Địa lý đã xây dựng cơ sở lý luận chung cho DL, hình thành các cơ sở khoa học khác cho các nghiên cứu về Địa lý DL ở nước ta. Một số tác giả có nhiều công trình nghiên cứu như: Vũ Tuấn Cảnh, Lê Thông, Đặng Duy Lợi, Nguyễn Minh Tuệ, Phạm Xuân Hậu, Phạm Trung Lương… Các công trình nghiên cứu về PTDL tiêu biểu, làm tiền đề cho việc nghiên cứu DL trên phạm vi cả nước phải kể đến “Những vấn đề về lý luận và thực tiễn phát triển DL ở Việt Nam” (Phạm Trung Lương, Đặng Duy Lợi và cộng sự, 2000) tập 13 trung vào nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn PTDL ở Việt Nam; “Cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng hệ thống DL biển Việt Nam” (Vũ Tuấn Cảnh, 1995) đã đánh giá tiếp cận của DL với khía cạnh con người, mối quan hệ với môi trường nhân văn;… Bên cạnh đó còn có các công trình nghiên cứu về phát triển DL khác như “Tài nguyên DL, Tổ chức lãnh thổ DL” của các tác giả Lê Thông, Nguyễn Minh Tuệ, Phạm Trung Lương, Vũ Tuấn Cảnh (1988, 2000).
Những nghiên cứu này đã giải quyết một số vấn đề quan trọng để định hướng PTDL Việt Nam bao gồm: bổ sung cho hệ thống cơ sở lý luận về DL còn thiếu ở nước ta, xác định các loại tài nguyên cơ bản và xây dựng phân vùng DL một cách cụ thể, khoa học, làm cơ sở để xây dựng các quy hoạch phát triển DL của các địa phương. Có thể nói, những công trình nghiên cứu trên đã tạo điều kiện cho việc nghiên cứu DL trên phạm vi cả nước ngày càng phát triển. Để làm rõ và đi sâu hơn, các nội dung như: đánh giá TNDL, cơ sở lý luận về tổ chức lãnh thổ DL, hệ thống phân vị và chỉ tiêu phân vùng DL cũng được đưa vào nghiên cứu cụ thể. Tiêu biểu là các tác giả Phạm Trung Lương (2000) với “Tài nguyên và môi trường DL Việt Nam” đã phân tích khái niệm TNDL, phân loại và liên hệ với TNDL Việt Nam, làm cơ sở cho phát triển DL Việt Nam; Phạm Trung Lương (chủ biên - 2002) với công trình “Du lịch sinh thái, những vấn đề lý luận và thực tiễn phát triển ở Việt Nam”; Phạm Trung Lương, Vũ Tuấn Cảnh, Đặng Duy Lợi với “Cơ sở khoa học và giải pháp phát triển DL bền vững ở Việt Nam”; “Địa lý DL Việt Nam” của Nguyễn Minh Tuệ cùng các cộng sự (2010); “Địa lý DL - Những vấn đề lý luận và thực tiễn phát triển ở Việt Nam” của tác giả Nguyễn Minh Tuệ - Vũ Đình Hòa (chủ biên) (2017) đã phân tích cơ sở khoa học của hoạt động DL và đưa ra bức tranh toàn cảnh về phát triển DL Việt Nam, phân tích nhân tố ảnh hưởng đến phát triển DL, thực trạng phát triển DL Việt Nam, định hình việc xây dựng các điểm, tuyến DL - các yếu tố thể hiện sự phát triển DL theo lãnh thổ.
Vấn đề quy hoạch DL cũng được quan tâm nghiên cứu. Các nghiên cứu về PTDL không chỉ giới hạn ở phạm vi cả nước mà ở các vùng, các địa phương hoạt động nghiên cứu về DL được nghiên cứu chi tiết trong nhiều 14 công trình của các tác giả như: “Phát triển DL thành phố Hồ Chí Minh với việc khai thác tài nguyên DL vùng phụ cận” (Đỗ Quốc Thông, 2004); “Nghiên cứu thực trạng phát triển DL trên địa bàn Tây Nguyên và định hướng, giải pháp phát triển DL Tây Nguyên đến năm 2020 đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế” (Nguyễn Duy Mậu, 2012); “Phát triển DL tỉnh Thái Nguyên với việc khai thác tài nguyên DL vùng phụ cận” (Nguyễn Lan Anh, 2014); “Phát triển DL tỉnh Hà Giang trong xu thế hội nhập” (Nguyễn Phương Nga, 2016),… Bên cạnh đó, nội dung về TCLTDL cũng được các nhà khoa học nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu tập trung vào những vấn đề như: Đánh giá tổng quát các nhân tố ảnh hưởng tới việc hình thành tổ chức lãnh thổ DL và một số hình thức tổ chức lãnh thổ DL hiện nay trên thế giới (Lê Thông, Nguyễn Minh Tuệ, 1998); Đánh giá thực trạng và đưa ra định hướng TCLTDL Việt Nam (Lê Trọng Bình, 2007); Xác lập các yếu tố chi phối đến sự PTDL, phân tích hệ thống chỉ tiêu phân vị trong đánh giá các hình thức TCLTDL ở Việt Nam, sắp xếp lại các vùng DL theo quy hoạch tổng thể PTDL của Bộ VH-TT&DL (Nguyễn Minh Tuệ, et. al, 2017); Nghiên cứu TCLTDL ở các địa bàn có sự tương đồng về tài nguyên và vị trí, từ đó kết nối các lãnh thổ với mục tiêu đem lại hiệu quả tối ưu nhất (Nguyễn Tưởng, 1999, Trương Phước Minh, 2003, Đỗ Quốc Thông, 2004).
Vấn đề về qui hoạch DL được quan tâm ở nhiều cấp độ khác nhau trong các nghiên cứu về PTDL. Những nghiên cứu này thường đánh giá về nguồn lực, hiện trạng phát triển cũng như đưa ra định hướng trong tương lai cho ngành DL.