Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Gắn Với Bảo Tồn Di Sản Ở Thành Phố Kon Tum

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu phát triển du lịch gắn với bảo tồn các di sản ở thành phố kontum, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Hồ Thị Khánh Giang
• Người hướng dẫn: GS. TS Trương Quang Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Việt Nam học
• Đề tài: Nghiên Cứu Phát Triển Du Lịch Gắn Với Bảo Tồn Các Di Sản Ở Thành Phố Kon Tum
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Tiềm năng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phố Kon Tum
• 1.1. Điều kiện tự nhiên – đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2. Đặc điểm kinh tế - văn hóa – xã hội
• 1.2. Di sản thiên nhiên
• 1.3. Di sản văn hóa tiêu biểu
• 1.4. Đặc trưng giá trị
• 2. Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch gắn với di sản ở thành phố Kon Tum
• 2.1. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch
• 2.1.1. Hệ thống cơ sở lưu trú
• 2.1.2. Hệ thống cơ sở dịch vụ ăn uống
• 2.1.3. Điểm vui chơi giải trí
• 2.1.4. Giao thông vận tải – hệ thống thông tin liên lạc
• 2.2. Phân hệ quản lý du lịch
• 2.2.1. Quản lý nhà nước về du lịch
• 2.2.2. Các công ty du lịch
• 2.2.3. Cộng đồng dân cư
• 2.3. Nguồn khách và doanh thu du lịch
• 2.3.1. Nguồn khách
• 2.3.2. Doanh thu du lịch
• 2.4. Sản phẩm du lịch và quảng bá du lịch
• 2.4.1. Các tuyến điểm du lịch
• 2.4.2. Các loại hình – sản phẩm du lịch
• 2.4.3. Công tác quảng bá du lịch
• 2.5. Điểm mạnh, điểm yếu trong phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 2.6. Cơ hội, thách thức trong phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 3. Chương 3: Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản ở thành phố Kon Tum
• 3.1. Thực trạng phát triển du lịch gắn với bảo tồn di sản ở thành phố Kon Tum
• 3.1.1. Tác động của du lịch đến di sản
• 3.1.2. Quản lý bảo tồn di sản
• 3.1.3. Đầu tư phục hồi di sản
• 3.2. Một số giải pháp phát triển du lịch thành phố Kon Tum
• 3.2.1. Giải pháp về tổ chức quản lý
• 3.2.2. Giải pháp về đầu tư
• 3.2.3. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• 3.2.4. Giải pháp bảo tồn phát huy các giá trị di sản
• 3.2.5. Giải pháp đa dạng hóa sản phẩm du lịch
• 3.2.6. Giải pháp phát triển du lịch cộng đồng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Thành phố Kon Tum, với vị trí địa lý đặc biệt và tài nguyên văn hóa phong phú, có tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển du lịch không chỉ giúp nâng cao giá trị văn hóa mà còn tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng địa phương. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch tại đây.

1.1. Tiềm Năng Du Lịch Tại Thành Phố Kon Tum

Kon Tum sở hữu nhiều di sản văn hóa và thiên nhiên độc đáo, từ các bản làng truyền thống đến các khu du lịch sinh thái. Những điểm đến này không chỉ thu hút du khách mà còn góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa địa phương.

1.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Địa Phương Trong Phát Triển Du Lịch

Cộng đồng địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển du lịch cộng đồng. Họ không chỉ là người bảo tồn văn hóa mà còn là những người hướng dẫn du lịch, giúp du khách hiểu rõ hơn về phong tục tập quán của người dân nơi đây.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng phát triển du lịch tại Kon Tum cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như ô nhiễm môi trường, sự xâm lấn của các hoạt động kinh tế khác và sự thiếu hụt cơ sở hạ tầng là những yếu tố cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Đến Môi Trường

Sự gia tăng lượng khách du lịch có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường và suy giảm chất lượng cuộc sống của người dân địa phương. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả để giảm thiểu tác động này.

2.2. Thiếu Hụt Cơ Sở Hạ Tầng

Cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ là một trong những rào cản lớn đối với sự phát triển của du lịch bền vững. Việc đầu tư vào giao thông, lưu trú và dịch vụ là cần thiết để thu hút du khách.

III. Phương Pháp Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Để phát triển du lịch bền vững, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm bảo tồn di sản văn hóa và thiên nhiên. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao nhận thức cộng đồng, phát triển sản phẩm du lịch độc đáo và cải thiện cơ sở hạ tầng.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn di sản và phát triển du lịch bền vững là rất cần thiết. Các chương trình đào tạo và hội thảo có thể giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân.

3.2. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Độc Đáo

Tạo ra các sản phẩm du lịch độc đáo, như tour trải nghiệm văn hóa và sinh thái, sẽ thu hút du khách và tạo ra nguồn thu nhập cho cộng đồng. Điều này cũng giúp bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Kon Tum

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển du lịch bền vững tại Kon Tum không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn các di sản văn hóa. Các mô hình du lịch cộng đồng đã được áp dụng thành công tại một số địa phương, tạo ra sự thay đổi tích cực trong nhận thức của người dân.

4.1. Mô Hình Du Lịch Cộng Đồng Thành Công

Một số mô hình du lịch cộng đồng đã được triển khai tại Kon Tum, giúp nâng cao thu nhập cho người dân và bảo tồn văn hóa địa phương. Những mô hình này cần được nhân rộng và phát triển hơn nữa.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Du Lịch

Nghiên cứu cho thấy rằng du lịch bền vững có thể tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương. Tuy nhiên, cần có sự quản lý chặt chẽ để đảm bảo sự phát triển này không gây hại đến môi trường.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Du Lịch Bền Vững Tại Kon Tum

Tương lai của du lịch bền vững tại Kon Tum phụ thuộc vào sự hợp tác giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ. Việc bảo tồn di sản văn hóa và phát triển du lịch cần được thực hiện song song để đảm bảo lợi ích lâu dài cho cả hai bên.

5.1. Hướng Đi Tương Lai Cho Du Lịch

Cần xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững, tập trung vào việc bảo tồn di sản và phát triển kinh tế địa phương. Điều này sẽ giúp Kon Tum trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Bảo Tồn Di Sản

Bảo tồn di sản văn hóa không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn là của toàn xã hội. Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa của dân tộc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Kon Tum sở hữu tiềm năng du lịch di sản đặc sắc tại khu vực Bắc Tây Nguyên với hệ thống 57 nhà rông truyền thống được bảo tồn cùng 86 đội cồng chiêng đang hoạt động thường xuyên. Trong giai đoạn 2008 - 2012, giá trị sản xuất ngành dịch vụ của thành phố tăng từ 492,375 tỷ đồng lên 1.451,160 tỷ đồng, khẳng định vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế địa phương. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh chóng và tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 16,29% mỗi năm đã đặt ra sức ép lớn lên hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Tình trạng "bê tông hóa" kiến trúc nhà sàn, sự mai một của các lễ hội cổ truyền cùng sự suy giảm không gian văn hóa bản địa của người Bahnar, Giẻ Triêng, Xơ Đăng đang diễn ra ở mức báo động.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là vận dụng hệ thống lý luận khoa học và thực tiễn phát triển du lịch tại Việt Nam để đánh giá toàn diện tiềm năng, hiện trạng khai thác du lịch gắn liền với di sản trên địa bàn thành phố Kon Tum. Nghiên cứu xác định các nút thắt then chốt cản trở sự phát triển, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm dung hòa giữa bài toán tăng trưởng kinh tế du lịch và bảo tồn nguyên vẹn giá trị di sản bản địa.

Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 21 đơn vị hành chính gồm 10 phường và 11 xã thuộc thành phố Kon Tum, với tổng diện tích tự nhiên 43.298,15 ha. Phạm vi thời gian tập trung phân tích nguồn dữ liệu giai đoạn 2009 - 2013 và cập nhật số liệu thực địa đến năm 2015. Đề tài đóng góp trực tiếp vào đề tài khoa học cấp nhà nước thuộc chương trình Tây Nguyên 3 với mã số TN3/T18, mang lại giá trị thực tiễn cao cho quy hoạch không gian du lịch bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn tiếp cận vấn đề dựa trên lý thuyết phát triển du lịch bền vững và quan điểm kinh tế học di sản với phương châm cốt lõi "lấy di tích nuôi di tích". Mô hình nghiên cứu đặt di sản văn hóa và tự nhiên vào vị trí trung tâm của chuỗi giá trị du lịch, nơi các hoạt động thương mại phải tôn trọng sức chứa sinh thái và văn hóa của điểm đến. Nghiên cứu tích hợp các lý thuyết địa lý du lịch liên ngành để luận giải mối tương tác hữu cơ giữa không gian cảnh quan tự nhiên, đời sống cộng đồng cư dân bản địa và dòng chảy du khách.

Khung phân tích của đề tài làm sáng tỏ 4 khái niệm khoa học chủ đạo:

1. Di sản văn hóa vật thể (kiến trúc nhà thờ Gỗ, Tòa Giám mục, chùa Tổ đình Bác Ái, di tích Ngục Kon Tum).
2. Di sản văn hóa phi vật thể (không gian văn hóa cồng chiêng, lễ hội et pơlêh, lễ mừng nhà rông mới, nghệ thuật dệt thổ cẩm).
3. Du lịch cộng đồng (Community-Based Tourism - CBT) - phương thức trao quyền kinh tế và văn hóa cho người dân bản địa.
4. Sức chứa du lịch (Tourism Carrying Capacity) nhằm bảo đảm tài nguyên không bị suy thoái trước áp lực khai thác thương mại.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của đề tài được tổng hợp từ Niên giám thống kê thành phố Kon Tum giai đoạn 2008 - 2013, báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Kon Tum, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố, cùng kho tư liệu hơn 20.000 hiện vật của Bảo tàng tỉnh Kon Tum. Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát điền dã kết hợp điều tra xã hội học với cỡ mẫu 70 phiếu khảo sát thực địa được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện có chủ đích. Cụ thể, mẫu bao gồm 15 phiếu dành cho du khách nội địa, 35 phiếu cho du khách quốc tế và 20 phiếu cho đại diện cộng đồng cư dân địa phương tại các làng du lịch trọng điểm như Kon K'tu, Kon K'lor.

Bên cạnh đó, phương pháp phỏng vấn sâu được áp dụng trực tiếp với các chuyên gia quản lý văn hóa, doanh nghiệp lữ hành như Công ty Du lịch Sinh thái Miền Cao, các già làng uy tín, linh mục và trụ trì chùa trên địa bàn. Việc lựa chọn phương pháp nghiên cứu liên ngành kết hợp phân tích ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT) giúp nhận diện đa chiều các biến số văn hóa, địa lý, kinh tế và môi trường. Cách tiếp cận này giúp khắc phục triệt để các góc nhìn phiến diện vốn chỉ thuần túy dựa vào các chỉ số tăng trưởng doanh thu ngắn hạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thành phố Kon Tum sở hữu tài nguyên di sản vô cùng phong phú với mật độ di tích lịch sử và văn hóa tâm linh dày đặc. Tiêu biểu là Nhà thờ Gỗ xây dựng năm 1913, Tòa Giám mục thiết lập năm 1935, chùa Bác Ái xây dựng năm 1932 và di tích lịch sử Ngục Kon Tum được xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1988. Về di sản phi vật thể, thành phố là trung tâm bảo tồn lớn nhất tỉnh với 86 đội cồng chiêng, chiếm 18,8% trên tổng số 457 đội cồng chiêng của toàn tỉnh Kon Tum.

Cơ cấu kinh tế thành phố có sự dịch chuyển mạnh mẽ khi thu nhập bình quân đầu người tăng từ 10,588 triệu đồng năm 2008 lên 25,779 triệu đồng năm 2012. Tuy nhiên, sự phát triển này chưa tạo ra sức bật tương xứng cho ngành du lịch di sản. Tại các làng văn hóa như Kon K'lor 1 (130 hộ) và Kon K'lor 2 (150 hộ), tỷ lệ nhà sàn giữ được vật liệu tự nhiên truyền thống đang suy giảm mạnh. Mức kinh phí hỗ trợ từ chính quyền với 70 triệu đồng để dựng mới một nhà rông và 20 triệu đồng để tu sửa một nhà rông xuống cấp chỉ đáp ứng được khoảng 30% đến 40% chi phí thực tế, dẫn đến tình trạng người dân phải thay thế cột gỗ bằng bê tông và mái tranh bằng tôn kẽm.

Trong thực tế điều tra, kết quả khảo sát từ biểu đồ phân bố phương tiện di chuyển và bảng đánh giá sự hài lòng của du khách cho thấy hơn 60% du khách quốc tế đánh giá cao tính nguyên sơ của làng cổ Kon K'tu (với 92 hộ dân, 530 nhân khẩu). Dù vậy, các dịch vụ gia tăng đi kèm còn rất nghèo nàn, khiến thời gian lưu trú bình quân của khách quốc tế chỉ dao động từ 1,2 đến 1,5 ngày.

TỔNG HỢP NGUỒN LỰC DI SẢN VÀ THỰC TRẠNG DU LỊCH TP KON TUM
+-----------------------------+-----------------------------+-----------------------------+
| TÀI NGUYÊN DI SẢN TIÊU BIỂU  | CHỈ SỐ KINH TẾ - DU LỊCH   | THỰC TRẠNG BẢO TỒN CƠ SỞ    |
| - 57 nhà rông phục dựng     | - Thu nhập: 25,779 tr/người | - Hỗ trợ mới: 70 tr/nhà     |
| - 86 đội cồng chiêng        | - Dịch vụ: 1.451 tỷ đồng    | - Sửa chữa: 20 tr/nhà       |
| - 20.000 hiện vật bảo tàng  | - Tăng trưởng GDP: 16,29%   | - Lưu trú quốc tế: ~1,3 ngày|
+-----------------------------+-----------------------------+-----------------------------+

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các bất cập trên bắt nguồn từ sự thiếu hụt nguyên vật liệu tự nhiên như gỗ quý và cỏ tranh rừng sâu khi diện tích che phủ rừng tự nhiên bị thu hẹp, chỉ đạt tỷ lệ che phủ 5,37% năm 2012. Bên cạnh đó, chuỗi liên kết giữa các đơn vị lữ hành với cộng đồng dân cư bản địa còn rời rạc. Hoạt động du lịch cộng đồng tại làng Kon K'tu dù đã hình thành từ năm 1997 với đội cồng chiêng 18 nghệ nhân và đội múa xoang 30 thành viên nhưng vẫn hoạt động tự phát, thiếu các công cụ tiếp thị trực tuyến chuyên nghiệp.

Khi so sánh với các mô hình du lịch di sản tại Đà Lạt hay Buôn Ma Thuột, Kon Tum có lợi thế khác biệt về sự kết hợp độc đáo giữa văn hóa bản địa Tây Nguyên và kiến trúc tôn giáo phương Tây. Tuy nhiên, số liệu từ bảng đánh giá tình hình thực hiện chỉ tiêu môi trường cho thấy tỷ lệ chất thải rắn đô thị được thu gom mới đạt 75% năm 2012, đặt ra rủi ro ô nhiễm cảnh quan dòng sông Đăk Bla. Ý nghĩa của các phát hiện này nhấn mạnh rằng du lịch chỉ có thể phát triển bền vững khi doanh thu tạo ra được tái đầu tư trực tiếp vào việc bảo tồn di sản và nâng cao phúc lợi kinh tế cho cộng đồng bản địa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế chính sách và quy hoạch không gian du lịch: Ủy ban nhân dân thành phố Kon Tum phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát, phê duyệt đề án phân vùng bảo tồn di sản giai đoạn 2016 - 2020. Mục tiêu đề ra là đạt chuẩn 70% tiêu chí đô thị loại II vào cuối năm 2015 và kiểm soát 100% các công trình xây dựng mới trong bán kính 500m xung quanh các di tích trọng điểm như Nhà thờ Gỗ, chùa Bác Ái và Tòa Giám mục.

2. Tăng cường định mức hỗ trợ tài chính và quy hoạch nguồn vật liệu bản địa: Nâng mức trợ cấp ngân sách nhà nước từ 70 triệu đồng lên tối thiểu 150 triệu đồng cho mỗi dự án xây dựng mới nhà rông truyền thống, đồng thời nâng mức hỗ trợ sửa chữa định kỳ lên 50 triệu đồng trong giai đoạn 2016 - 2018. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần quy hoạch các vùng trồng cỏ tranh chuyên canh và cung cấp nguồn gỗ hợp pháp phục vụ việc trùng tu kiến trúc cổ.

3. Chuẩn hóa và nhân rộng mô hình du lịch cộng đồng (CBT): Ủy ban nhân dân xã Đăk Rơ Wa liên kết cùng các doanh nghiệp lữ hành tổ chức 04 khóa đào tạo nghiệp vụ lưu trú homestay và kỹ năng hướng dẫn viên du lịch bản địa mỗi năm. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại làng Kon K'tu và Kon Jơ Ri tham gia chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch lên 45% trước năm 2018, giúp tăng thu nhập bình quân của các hộ tham gia lên trên 3,5 triệu đồng/tháng.

4. Đẩy mạnh xúc tiến quảng bá và liên kết tuyến điểm xuyên Á: Trung tâm Xúc tiến Du lịch tỉnh triển khai chiến dịch truyền thông đa nền tảng, số hóa dữ liệu về 20.000 hiện vật tại Bảo tàng tỉnh và hệ thống lễ hội truyền thống. Thiết lập tour du lịch liên kết hành lang kinh tế Đông - Tây kết nối Quốc lộ 14, Quốc lộ 24 và Cửa khẩu quốc tế Bờ Y (tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia), phấn đấu nâng tỷ lệ du khách quốc tế lưu trú trên 2 ngày đạt 35% vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách du lịch: Cung cấp khung luận cứ khoa học thực chứng để xây dựng các chính sách bảo tồn di sản, điều chỉnh quy hoạch không gian đô thị và phân bổ ngân sách trùng tu di tích một cách hiệu quả.
• Doanh nghiệp lữ hành và nhà đầu tư phát triển điểm đến: Hỗ trợ dữ liệu khảo sát thị hiếu du khách trong nước và quốc tế để thiết kế các gói sản phẩm du lịch sinh thái kết hợp trải nghiệm văn hóa bản địa độc đáo tại Kon K'tu, Măng Đen, sông Đăk Bla.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên chuyên ngành: Tài liệu tham khảo có giá trị học thuật cao thuộc các ngành Việt Nam học, Địa lý du lịch, Quản trị du lịch và Văn hóa học, cung cấp phương pháp tiếp cận liên ngành cùng bộ số liệu điền dã chuyên sâu.
• Cộng đồng dân cư bản địa và các tổ chức phi chính phủ (NGO): Định hướng mô hình sinh kế bền vững dựa vào cộng đồng, hỗ trợ kỹ năng bảo tồn di sản sống và kỹ năng tiếp thị sản phẩm thủ công thổ cẩm truyền thống.

Câu hỏi thường gặp

• Đặc trưng nổi bật nhất của hệ thống di sản tại thành phố Kon Tum là gì? Thành phố Kon Tum sở hữu sự giao thoa văn hóa độc nhất giữa bản sắc bản địa Tây Nguyên của người Bahnar với kiến trúc Gothic phương Tây qua công trình Nhà thờ Gỗ năm 1913, cùng kho tàng di sản sống gồm 86 đội cồng chiêng hoạt động rộng khắp.

• Vì sao công tác bảo tồn nhà rông truyền thống tại địa phương gặp nhiều khó khăn? Nguyên nhân chính là do sự cạn kiệt nguồn nguyên liệu gỗ quý và cỏ tranh tự nhiên, cùng với mức hỗ trợ tài chính 70 triệu đồng mỗi nhà rông chưa đáp ứng đủ chi phí thực tế, khiến cư dân buộc phải thay thế bằng bê tông và tôn kim loại.

• Mô hình du lịch cộng đồng tại làng Kon K'tu mang lại hiệu quả thực tế như thế nào? Hình thành từ năm 1997 với 92 hộ dân, làng Kon K'tu đã duy trì thành công đội cồng chiêng 18 người và đội múa xoang 30 thành viên, thu hút lượng lớn du khách quốc tế trải nghiệm chèo thuyền độc mộc và dệt thổ cẩm truyền thống.

• Luận văn ứng dụng phương pháp nghiên cứu liên ngành như thế nào? Tác giả kết hợp đồng thời tri thức địa lý học, xã hội học, kinh tế du lịch và dân tộc học, thông qua 70 phiếu khảo sát thực địa và các cuộc phỏng vấn sâu để phân tích đa chiều tác động qua lại giữa phát triển kinh tế và biến đổi văn hóa.

• Giải pháp trọng tâm nào giúp giải quyết bài toán giữa hiện đại hóa đô thị và giữ gìn di sản? Giải pháp cốt lõi là ban hành quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc nghiêm ngặt theo tiêu chí đô thị loại II, đồng thời thiết lập cơ chế chia sẻ lợi nhuận công bằng từ doanh thu du lịch để tái đầu tư nguồn lực cho các chủ thể văn hóa bản địa.

Kết luận

• Khẳng định hệ thống di sản phong phú với 57 nhà rông và 86 đội cồng chiêng là nguồn tài nguyên vô giá để phát triển du lịch bền vững tại thành phố Kon Tum.
• Chỉ rõ các rào cản hiện hữu như xu hướng "bê tông hóa" kiến trúc truyền thống, nguồn kinh phí hỗ trợ trùng tu còn hạn hẹp và dịch vụ du lịch cộng đồng chưa được chuyên nghiệp hóa.
• Đóng góp hệ thống cơ sở dữ liệu thực địa liên ngành từ 70 phiếu điều tra xã hội học và phỏng vấn sâu phục vụ đề tài nghiên cứu cấp nhà nước chương trình Tây Nguyên 3.
• Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi về cơ chế chính sách, nguồn vốn hỗ trợ, mô hình du lịch cộng đồng và liên kết tour tuyến quốc tế giai đoạn 2016 - 2020.
• Tạo tiền đề khoa học vững chắc nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, biến ngành du lịch di sản thành động lực phát triển kinh tế - xã hội then chốt cho thành phố Kon Tum.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 chương. Tiềm năng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phố Kon Tum Chương 2. Thực trạng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phố Kon Tum Chương 3. Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch gắn với bảo tồn các giá trị di sản ở thành phố Kon Tum 7 Chƣơng 1.

Tiềm năng phát triển du lịch gắn với di sản tại thành phốKon Tum 1. Điều kiện tự nhiên – đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội 1. Điều kiện tự nhiên Kon Tum là một tỉnh miền núi biên giới, nằm ở phía Bắc Tây Nguyên, có diện tích tự nhiên là 9.689,61km² có tọa độ địa lý từ 13°55’10’’ đến 15°27’15’’ vĩ độ Bắc, từ 107°20’15’’ đến 108°32’30’’ kinh độ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Nam, phía Nam giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp tỉnh Quảng Ngãi, phía Tây giáp Lào và Campuchia.

Kon Tum đã trải qua quá trình hình thành với nhiều lần thay đổi địa giới hành chính và tên gọi, cho đến nay, mảnh đất này đã mang trong mình một bề dày lịch sử- văn hóa gắn liền với những biến động của quá trình dựng nước và giữ nước dân tộc. Thành phố Kon Tum là thành phố tỉnh lỵ của tỉnh Kon Tum, nằm ở phía Nam, bên bờ sông Đăk Bla. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố Kon Tum có hình lòng chảo. Vị trí của thành phố: Phía Bắc giáp huyện Đăk Hà Phía Nam giáp tỉnh Gia Lai Phía Đông giáp huyện Kon Rẫy Phía Tây giáp huyện Sa Thầy Thành phố Kon Tum có tọa độ địa lý như sau: từ 14017’ 00” đến 15001’ 58” vĩ độ Bắc, từ 107042’12” đến 108010’00” kinh độ Đông.

Thành phố có vị trí cách Buôn Ma Thuột 246 km, cách Qui Nhơn 215 km và cách Pleiku 49 km; là một thành phố trẻ được thành lập từ năm 2009. Ý nghĩa tên gọi Tên gọi “ Kon Tum” được giải thích theo truyền thuyết của dân tộc Bahnar. Vào thời xa xưa, có một làng người địa phương ở khu vực thành phố Kon Tum hiện nay với tên gọi Kon Trang - Or. Lúc ấy, làng Kon Trang - Or rất thịnh vượng với dân số khá đông.

Trong khoảng thời gian này, giữa các buôn làng luôn gây chiến với nhau để chiếm đoạt của cải và bắt người về làm nô lệ. Hai con trai của Ja Xi - 8 một trong số những người đứng đầu làng Kon Trang - Or tên là Jơ Rông và Uông không thích cảnh chiến tranh nên làm nhà ở riêng gần hồ nước, cạnh dòng Đăk Bla. Vùng đất này rất thuận lợi cho phương thức sống định cư nên dần dần có nhiều người đến ở, lập thành làng mới có tên gọi là Kon Tum. Từ đó, Kon Tum trở thành tên gọi chính thức cho nơi đây (Theo tiếng Kinh, Kon Tum có nghĩa là “Làng Hồ”, Kon là làng, Tum là hồ, ao, bàu nước.

Với vị trí là vùng đất bằng, được dòng Đăk Bla uốn quanh bồi đắp phù sa màu mỡ, trải qua những biến động, thăng trầm của lịch sử, vùng đất này có nhiều biến đổi về mặt địa giới và tên gọi nhưng vẫn là mảnh đất an lành cho các dân tộc anh em cùng sinh sống [19] Lịch sử hình thành Các nhà truyền giáo thuộc Pháp đã đến Kon Tum từ năm 1851. Nơi đây là trung tâm hành chính cũ của Pháp ở Tây Nguyên. Sau năm 1975, thị xã Kon Tum thuộc tỉnh Gia Lai - Kon Tum, gồm 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 11 xã: Đăk Blà, Đăk Cấm, Đăk La, Đăk Uy, Đoàn Kết, Hòa Bình, Ia Chim, Ia Ly, K'roong, Ngọk Bay, Vinh Quang [1] Ngày 10 tháng 10 năm 1978, chia Ia Ly thành 2 xã: xã Ia Ly thuộc Gia Lai, phía Nam sông Sê San và phía Bắc là xã Ia Ly thuộc Kon Tum, chuyển về huyện Sa Thầy quản lý1. Ngày 17 tháng 8 năm 1981, chia xã Đoàn Kết thành 2 xã: Đoàn Kết và Chư H'reng; chia xã Đăk Cấm thành 2 xã: Đăk Cấm và Ngọk Réo2.

Ngày 1 tháng 2 năm1985, chia xã Đăk La thành 2 xã: Đăk La và Hà Mòn. Đầu năm 1991, thị xã Kon Tum có 4 phường: Quang Trung, Quyết Thắng, Thắng Lợi, Thống Nhất và 13 xã: Chư H'reng, Đăk Blà, Đăk Cấm, Đăk La, Đăk Uy, Đoàn Kết, Hà Mòn, Hòa Bình, Ia Chim, K'roong, Ngọk Bay, Ngọk Réo, Vinh Quang. Ngày 12 tháng 8 năm 1991, tái lập tỉnh Kon Tum từ tỉnh Gia Lai - Kon Tum, thị xã Kon Tum trở lại là tỉnh lị của tỉnh Kon Tum. 1 Quyết định 254- CP về việc chia tách huyện Đăk Tô thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum, năm 1978 2 Quyết định 30- HĐBT về điều chỉnh địa giới một xã và thị trấn thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum, năm 1981 9 Ngày 24 tháng 3 năm 1994, tách 4 xã: Đăk La, Hà Mòn, Đăk Uy, Ngọk Réo để thành lập huyện Đăk Hà.

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, chia xã Chư H'reng thành 2 xã: Chư H'reng và Đăk Rơ Wa3. Ngày 3 tháng 9 năm 1998, thành lập phường Lê Lợi; chia phường Quang Trung thành 2 phường: Quang Trung và Duy Tân. Ngày 8 tháng 1 năm 2004, chia xã Hòa Bình thành xã Hòa Bình và phường Trần Hưng Đạo; chia xã Vinh Quang thành xã Vinh Quang và phường Ngô Mây; chia xã Đoàn Kết thành xã Đoàn Kết và phường Nguyễn Trãi; thành lập phường Trường Chinh. Ngày 7 tháng 10 năm 2005, thị xã Kon Tum được công nhận là đô thị loại III4.

Ngày 9 tháng 6 năm 2008, chia xã Ia Chim thành 2 xã: Ia Chim và Đăk Năng. Ngày 10 tháng 12 năm 2008, Hội đồng Nhân dân Tỉnh đã thông qua đề án thành lập thành phố Kon Tum trên cơ sở diện tích và dân số hiện tại của thị xã Kon Tum. Ngày 13 tháng 9 năm 2009, thị xã Kon Tum chính thức trở thành thành phố Kon Tum. Năm 2013, thành phố điều chỉnh mở rộng địa giới hành chính phường Ngô Mây trên cơ sở 1.098,43 ha diện tích tự nhiên và 1.628 nhân khẩu của xã Vinh Quang.

Hiện nay, thành phố có 21 đơn vị hành chính gồm: 10 phường là: Quyết Thắng, Thắng Lợi, Quang Trung, Thống Nhất, Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Ngô Mây, Trường Chinh, Lê Lợi và Duy Tân. 11 xã là: Hoà Bình, Ia Chim, Đoàn Kết, Vinh Quang, Ngọc Bay, Kroong, Đăk Cấm, Đăk Blà, Chư Hreng, Đăk Năng, Đăk Rơ wa5. Địa hình Thành phố Kon Tum được bao quanh là núi thấp có độ cao từ 600-1000m, với 3 dạng địa hình đặc trưng: 3 Nghị định 73- CP về việc thành lập các xã và thị trấn thuộc các huyện Kon Plông, Đăk Glei, Ngọc Hồi, Đăk Hà và thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum, năm 1996 4 Quyết định 1900/2005/QĐ-BXD công nhận thị xã Kon Tum, tỉnh Kon Tum là đô thị loại III 5 Niên giám thống kê thành phố Kon Tum, năm 2013 10 Địa hình núi thấp, phân bổ xung quanh thành phố chủ yếu ở phía Bắc và phía Đông, Đông - Nam (xã Đăk Cấm, Đăk BLà, Đăk Rơ Wa). Địa hình này thích hợp với kinh tế trồng cây công nghiệp lâu năm và lâm nghiệp.

Địa hình đồi núi với độ cao 530 - 600m nằm tiếp giáp và xen kẽ với địa hình thấp trũng. Đây là địa bàn chủ yếu để phát triển cây công nghiệp dài ngày, trồng màu, trồng cây lương thực, cây ăn quả. Địa hình đồng bằng trũng có độ cao 500-530m, được phân bố dọc theo sông Đăk Bla và hệ thống sông suối nhỏ ở các xã ngoại thành. Đây là địa bàn sản xuất cây ngắn ngày, nhất là lương thực (lúa nước) và vùng thường xuyên bị ngập lụt trong mùa mưa.

Địa hình thành phố Kon Tum rất thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, xây dựng các mô hình nông lâm kết hợp, phát triển nông nghiệp toàn diện, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật và phát triển đô thị. Khí hậu Thành phố Kon Tum nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới - gió mùa cao nguyên với các đặc trưng: Nhiệt độ trung bình năm 23,20C, nhiệt độ cao tuyệt đối 37,90C, nhiệt độ thấp tuyệt đối 4,50C, chênh lệch nhiệt độ ngày/đêm là 90C, tổng tích ôn trung bình 85000C, ánh sáng dồi dào6. Lượng mưa trung bình năm là 1.764mm nhưng phân bố không đều. Mùa mưa từ tháng 05 đến tháng 10 với 85- 90% lượng mưa cả năm, mùa khô từ tháng 11 đến tháng 04 năm sau chỉ có 10 - 15% lượng mưa cả năm.

Độ ẩm trung bình 78- 80%. Chế độ khí hậu đặc trưng nêu trên cùng với sự đa dạng về địa hình và thổ nhưỡng cho phép thành phố Kon Tum phát triển nhiều loại cây trồng như: cà phê, sắn, mắc ca, hồ tiêu.; các vật nuôi như: bò, lợn.; đây là thuận lợi lớn trong phát triển nông nghiệp ở thành phố Kon Tum. Thuỷ văn Nguồn nƣớc mặt Hiện nay trên địa bàn thành phố Kon Tum có 02 con sông lớn chảy qua và nhiều suối nhỏ được phân bố trên địa bàn thành phố. Cụ thể là: 6 Thống kê của đài khí tượng thủy văn tỉnh Kon Tum 11 Sông Đăk Bla: bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn thuộc huyện Kon Plông chảy từ Đông sang Tây, lưu lượng vào mùa mưa trùng bình khoảng 2.040 m3/s, mùa khô trung bình khoảng 14.1m3/s, là nguồn cung cấp nước sạch chính cho toàn thành phố.

Sông Krông PôKô: bắt nguồn từ dãy núi Trường Sơn thuộc huyện Đăk GLei chảy từ Bắc xuống Nam, lưu lượng trung bình khoảng 390m3/s cung cấp lượng nước dồi dào cho sinh hoạt và sản xuất7. Hai con sông này đều ít nước về mùa khô và chảy mạnh về mùa mưa. Nguồn nƣớc ngầm Nguồn nước ngầm ở tỉnh Kon Tum có tiềm năng và trữ lượng công nghiệp cấp C2: 100 nghìn m3/ngày, đặc biệt ở độ sâu 60 - 300 m có trữ lượng tương đối lớn. Kết quả điều tra của Liên đoàn Địa chất thuỷ văn miền Nam cho thấy mực nước ngầm của Kon Tum thường phân bố ở độ sâu từ 10 m -25 m, lưu lượng các lỗ khoan từ 1-3 lít/s.

Với trữ lượng nước ngầm như vậy có thể đáp ứng được nhu cầu cho sản xuất và tiêu dùng [19] Nằm trong khu vực có lượng mưa trung bình hàng năm khá cao từ 1800 mm- 2000 mm cùng với trữ lượng nước ngầm khá lớn, về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu nước sạch cung cấp cho sinh hoạt và sản xuất của thành phố Kon Tum. Bên cạnh đó, do lượng mưa tập trung 80% vào các tháng mùa mưa nên thành phố luôn đặc biệt chú trọng vấn đề điều tiết nước, chống xói mòn và bảo vệ các công trình thủy điện, thủy lợi để sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên này.