Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ngành Kinh Tế Tại Các Trường Đại Học Ở Hà Nội

Khám phá các phương pháp phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại các trường đại học ở Hà Nội, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Phùng Đình Vịnh
• Người hướng dẫn: GS,TS. Nguyễn Xuân Long
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Phát Triển Đội Ngũ Giảng Viên Ngành Kinh Tế Tại Các Trường Đại Học Hà Nội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại Hà Nội

Phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại các trường đại học ở Hà Nội là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Đội ngũ giảng viên không chỉ là những người truyền đạt kiến thức mà còn là những nhà nghiên cứu, những người định hình tương lai của sinh viên. Việc nâng cao chất lượng giảng viên sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động. Theo nghiên cứu của Phùng Đình Vịnh (2019), đội ngũ giảng viên ngành kinh tế cần được phát triển đồng bộ về cả chất lượng và số lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội.

1.1. Tầm quan trọng của đội ngũ giảng viên trong giáo dục

Đội ngũ giảng viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục đại học. Họ không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên. Việc phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế sẽ giúp nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

1.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên ngành kinh tế hiện nay

Hiện nay, đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại các trường đại học ở Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng giảng dạy chưa đồng đều, nhiều giảng viên chưa cập nhật kịp thời kiến thức mới. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và sự hài lòng của sinh viên.

II. Những thách thức trong phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế

Phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại các trường đại học Hà Nội đang gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ mà còn từ môi trường bên ngoài. Việc thiếu hụt giảng viên có trình độ chuyên môn cao, cũng như sự cạnh tranh từ các trường đại học khác là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hụt giảng viên có trình độ chuyên môn cao

Nhiều trường đại học hiện nay đang gặp khó khăn trong việc thu hút giảng viên có trình độ chuyên môn cao. Điều này dẫn đến việc chất lượng giảng dạy không đồng đều, ảnh hưởng đến sự phát triển của sinh viên.

2.2. Cạnh tranh từ các trường đại học khác

Sự cạnh tranh giữa các trường đại học trong việc thu hút giảng viên chất lượng cao ngày càng gia tăng. Các trường đại học lớn thường có nhiều chính sách ưu đãi hơn, khiến cho các trường nhỏ gặp khó khăn trong việc phát triển đội ngũ giảng viên.

III. Phương pháp phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế hiệu quả

Để phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế, các trường đại học cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng chương trình đào tạo giảng viên, tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn và tạo môi trường làm việc thuận lợi là những giải pháp cần thiết.

3.1. Xây dựng chương trình đào tạo giảng viên

Chương trình đào tạo giảng viên cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Việc cập nhật kiến thức mới và kỹ năng giảng dạy là rất quan trọng để nâng cao chất lượng giảng viên.

3.2. Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn

Các khóa bồi dưỡng chuyên môn sẽ giúp giảng viên nâng cao kỹ năng giảng dạy và cập nhật kiến thức mới. Điều này không chỉ giúp giảng viên phát triển mà còn nâng cao chất lượng đào tạo của trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế

Việc áp dụng các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả. Các trường đại học cần có những chính sách cụ thể để thu hút và giữ chân giảng viên chất lượng cao.

4.1. Chính sách thu hút giảng viên chất lượng cao

Các trường đại học cần xây dựng chính sách thu hút giảng viên chất lượng cao thông qua việc cải thiện chế độ đãi ngộ, tạo điều kiện làm việc tốt và môi trường nghiên cứu thuận lợi.

4.2. Đánh giá hiệu quả phát triển đội ngũ giảng viên

Việc đánh giá hiệu quả phát triển đội ngũ giảng viên là rất quan trọng. Các trường cần có hệ thống đánh giá định kỳ để theo dõi sự tiến bộ và điều chỉnh các chính sách phát triển cho phù hợp.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đội ngũ giảng viên ngành kinh tế

Phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế tại các trường đại học Hà Nội là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý giáo dục và các trường đại học. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giảng viên, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

5.1. Tầm nhìn phát triển đội ngũ giảng viên trong tương lai

Tầm nhìn phát triển đội ngũ giảng viên trong tương lai cần hướng tới việc xây dựng một đội ngũ giảng viên chất lượng cao, có khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động và công nghệ.

5.2. Đề xuất các giải pháp phát triển bền vững

Các giải pháp phát triển bền vững cho đội ngũ giảng viên cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế và xu hướng phát triển của giáo dục đại học. Việc tạo ra môi trường làm việc tích cực và khuyến khích nghiên cứu sẽ là chìa khóa cho sự phát triển này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế ở trường đại học Chương 2. Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế trong trường đại học Chương 3. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại học ở Hà Nội Chương 4.

Giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ngành kinh tế các trường đại họcở Hà Nội trong bối cảnh hiện nay. 6 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN NGÀNH KINH TẾ Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC 1. Những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên 1. Những nghiên cứu về đội ngũ giảng viên ở nước ngoài Trong lịch sử giáo dục học, có nhiều công trình nghiên cứu về nhà trường, các nhà giáo, đội ngũ giáo viên nói chung và vấn đề xây dựng ĐNGV trong nhà trường đại học nói riêng.

Đầu tiên, phải kể đến công trình nghiên cứu của Robet J. Là một trong những nước có kinh nghiệm trong việc xây dựng chuẩn cho giáo dục tại các trường đại học, chính phủ Mỹ không trực tiếp đánh giá chất lượng của các trường đại học mà do các “tổ chức đánh giá” thực hiện, Bộ Giáo dục Mỹ là nơi xem xét và công nhận các tổ chức đánh giá này. Ủy ban quốc gia về chuẩn nghề dạy học ở Mỹ (thành lập năm 1987) đã ban hành 5 điểm cốt lõi về chuẩn GV. Đó là, 1) Tận tâm với học sinh và việc học; 2) Làm chủ môn học, biết cách dạy môn học của mình và liên hệ với các môn học khác; 3) Có trách nhiệm trong giảng dạy, quản lý, kiểm tra, đánh giá việc học của học sinh; 4) Thường xuyên suy nghĩ, sáng tạo, phát triển kinh nghiệm nghề nghiệp; 5) Là thành viên tin cậy của cộng đồng học tập, biết cộng tác với đồng nghiệp, hợp tác với cha mẹ học sinh [78].

Trong đề án “Kế hoạch tổng thể về việc nâng cao chuyên môn GV trong tiến trình phát triển tại trường đại học Tomball (Texas, Hoa Kỳ)” tác giả Judy Murray (2006), nhấn mạnh “Phát triển ĐNGV sẽ củng cố sứ mệnh và tạo ra giá trị của trường đại học”… [71, pp. Nghiên cứu về chuẩn của GV đại học còn được thực hiện ở các nước khác nhau như Úc, Anh, Đức,…. Các nước đều căn cứ vào chuẩn để đánh giá và phát triển hệ thống GV.Marzano, GV là yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến thành tích của người học, do vậy việc phát huy tốt vai trò của ĐNGV chính là bước hành động khả thi trong việc nâng cao thành tích của người học [78. Cùng quan điểm này, Scheerens đề xuất việc coi phát triển chuyên môn của GV là phương tiện để đẩy mạnh hiệu quả giáo dục.

Scheerens tập trung nghiên cứu và phân tích các tác động của bối cảnh chính trị Châu Âu đến việc giảng dạy, các chính sách giáo dục và trường học. Tác giả cũng phân tích các chính sách phát triển chuyên môn cho GV và hiệu quả các chính sách này ở một số quốc gia [78]. 7 Về các nguyên tắc đạo đức trong giảng dạy đại học đối với giảng viên đã được Society for Teaching and Learning in Higher Education xây dựng, gồm 9 năng lực: nắm vững nội dung giảng dạy; năng lực sư phạm; xử lý các vấn đề nhạy cảm; phát triển của học viên, sinh viên; xử lý mối quan hệ với học viên, sinh viên; năng lực bảo mật; tôn trọng đồng nghiệp; đánh giá kết quả học tập phù hợp; và tôn trọng nhà trường [31].Hall và Asia Simerar trong tác phẩm “Xây dựng năng lực cho GV để thành công” đã đưa ra giải pháp độc đáo trong vấn đề tạo năng lực cho GV đó là tạo sự gắn kết về mặt chuyên môn giữa các GV. Tác giả khẳng định, đây chính là một trong những hoạt động góp phần tạo nâng cao thành quả học tập của người học [75].

Trách nhiệm quan trọng và nặng nề của giảng viên đại học là trang bị cho học viên các kỹ năng cần có để thực hiện các hoạt động nghề nghiệp trước sự thay đổi hàng ngày của thế giới. Năng lực của giảng viên là một trong những yếu tố quyết định kết quả của người học. Xuất phát từ quan điểm này, James H.Stronge (1999) đã đưa ra các câu hỏi về cách thức giảng viên truyền cảm hứng đến người học, tạo sự say mê với môn học. Từ đó, tác giả đề xuất các phương án nhằm nâng cao các phẩm chất, kỹ năng truyền đạt của giảng viên hướng tới mục tiêu truyền sự nhiệt huyết, đam mê học tập và nghiên cứu tới người học [69].

Cũng nghiên cứu về vai trò của giảng viên trong việc tạo động lực cho người học, các tác giả Todd Whitaker, Beth Whitaker, Dale Lumpa đã nghiên cứu một cách có hệ thống về các yêu cầu đối với giảng viên. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhiệm vụ cơ bản của giảng viên là tạo động lực, cảm hứng cho người học. Từ kết quả nghiên cứu này, các tác giả đã đưa ra những chiến lược nhằm hỗ trợ giảng viên tiếp cận công việc hàng ngày một cách nhiệt tình, sáng tạo và tích cực, để từ đó tạo động lực, duy trì sự năng động cho người học [82]. Một nghiên cứu về hiện trạng đội ngũ giảng viên tại các trường đại học ở Uganda (The current status of teaching staff innovation competence in Ugandan universities: perceptions of managers, teachers, and students) (2015) chỉ ra rằng hiệu quả làm việc của các giảng viên ở đây không cao do thiếu năng lực đổi mới, cập nhật kiến thức mới, hợp tác và xây dựng mạng lưới.

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy trong trường hợp ở đại học Kyambogo sự hiểu biết, mối liên kết giữa giảng viên và sinh viên không được chặt chẽ. Do vậy, để nâng cao chất lượng đội 8 ngũ giảng viên cần đưa ra các chương trình định hướng đổi mới giáo dục nói chung và định hướng đổi mới đội ngũ giảng viên nói riêng mang tâm chiến lược quốc gia. Đội ngũ giảng viên hay các giáo sư tại các trường đại học theo Fraser [63, tr.55] có vai trò giảng dạy, nghiên cứu khoa học, cung các học bổng, quản lý và thực hiện các dự án tài trợ, hướng dẫn sinh viên học tập và nghiên cứu”. Việc phát triển một đội ngũ học thuật chuyên môn cao có tác động sâu sắc đến việc đảm bảo chất lượng giáo dục của các cơ sở giáo dục đào tạo cụ thể là các cơ sở giáo dục đại học ở nhiều cấp độ và khía cạnh [84].

Với tư cách là giáo sư đại học, Webb [85] tự mô tả các hoạt động mình đảm nhiệm từ việc tổ chức các hội thảo, hội nghị chuyên đề học thuật về các chủ đề khác nhau cho đến giảng dạy và hướng dẫn cá nhân, các nhóm sinh viên tham gia học tập, nghiên cứu. Đội ngũ giảng viên tại các trường đại học thường đảm nhận nhiều vai trò đồng thời như người giảng dạy, người nghiên cứu, người điều hành và quản lý [67. Tuy nhiên, trên thực tế việc đảm bảo thực hiện tốt tất cả các vai trò nêu trên là không dễ dàng đối với các giảng viên. Những nhà nghiên cứu về học thuật thường không có đủ năng lực và sự chuyên nghiệp để tham gia hoạt động quản lý đặc biệt là quản lý cấp cao trong các cơ sở giáo dục đại học [55].

Hoặc một số giảng viên nếu tập trung vào vai trò quản lý thì lại không theo một con đường học thuật chính thống. Theo Higgs và Mc Carthy (2008) [66] thì đó là một khoảng cách giữa các vai trò trên lý thuyết và thực tiễn của đội ngũ giảng viên ở nhiều trường đại học. Tình trạng thiếu hụt các công trình nghiên cứu học thuật có chất lượng là điều phổ biến [57, tr.12] tóm tắt ngắn gọn vấn đề này như sau: “Trong đội ngũ nhân sự tại các trường đại học, một số người có nền tảng học thuật và nhu cầu nghiên cứu học thuật một cách nghiêm túc thể hiện ở việc họ theo đuổi nhiều công trình, dự án nghiên cứu và phát 9 triển. Bên cạnh đó một số người trong các cơ sở giáo dục đại học chỉ là các nhân viên hành chính.

Họ làm việc với trường theo nhiều loại hợp đồng khác nhau, họ có thể tự xem mình là giảng viên (người đi giảng dạy) hoặc nhà phát triển nguồn nhân lực hơn là một học giả. Dựa trên thực tế đó, những người làm công tác quản lý giáo dục đại học ngày càng thấy cần phải phát triển đội ngũ giảng viên trong đó có sự kết hợp giữa vai trò nghiên cứu học thuật và vai trò phát triển giáo dục cụ thể là tham gia vào các hoạt động dạy họcnhằm đảm bảo chất lượng giáo dục” [57]. Webb và Murphy (2000) cho rằng việc phát triển đội ngũ giảng viên tại các cơ sở giáo dục đại học cần có kế hoạch và nguồn lực. Để nâng cao năng lực và thúc đẩy các vai trò của đội ngũ giảng viên, cơ sở giáo dục đại học cần tạo ra nhiều cơ hội học tập để nâng cao trình độ cũng như những hỗ trợ tài chính cần thiết phù hợp dành cho các nỗ lực của giảng viên.

Webb và Murphy cho rằng hỗ trợ tài chính trong các chiến lược phát triển đội ngũ giảng viên nên “vừa rộng vừa mỏng” tức đảm bảo tất cả các giảng viên đều có thể tiếp cận với những cơ hội tài chính trong quá trình thực hiện các vai trò dù ở mức tối [86, tr. Việc đảm bảo các vai trò nêu trên của một giảng viên có ý nghĩa lớn trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục đại học cũng như đảm bảo các mục tiêu khác của tổ chức giáo dục đại học. Naidoo và Jamieson (2005) cho rằng nhiều cơ sở giáo dục đại học đang gặp phải những vấn đề trong mối quan hệ giữa hệ thống giáo dục mang tính thương mại và hệ thống giáo dục mang tính học thuật. Các cơ sở giáo dục đại học dường như tập trung vào việc xây dựng các dịch vụ học tập, thu hút người học để tìm nguồn thu tài chính; cá giảng viên tập trung vào hoạt động liên quan đến lợi ích thăng tiến cá nhân hơn là phát triển các chương trình dạy học sáng tạo dành cho sinh viên.

Áp lực gia tăng số lượng sinh viên mỗi năm cao hơn, nhu cầu có sản phẩm đầu ra nhiều hơn trong các nghiên cứu, và việc thương mại hóa mối quan hệ giữa sinh viên và giáo có thể đã dẫn đến sự thay đổi thái độ và hành vi học tập của sinh viên [73]. Môi trường giáo dục đại học ngày càng coi trọng các chỉ số “thô” là một thách thức đối với quản lý giáo dục.