CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN VĂN 1. Tổng quan các kết quả nghiên cứu đã được thực hiện Hiện nay, cùng với những cơ hội do xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế mang lại, các Doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các Doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng luôn phải đối mặt với muôn vàn thách thức, đặc biệt là khi nền kinh tế thế giới liên tục có những biến động mạnh và tiêu cực như thời gian qua. Vì thế một trong những vấn đề đang được rất nhiều nhà nghiên cứu và các nhà lãnh đạo quan tâm trong hoàn cảnh khó khăn chung này chính là làm sao để duy trì phát triển tốt các DN nói trên, và nó vẫn luôn là đề tài được nhiều đối tượng nghiên cứu để đưa ra những giải pháp phù hợp nhất với tình hình thực tế hiện nay. Từ trước đến nay, liên quan đến vấn đề này, đã có rất nhiều nghiên cứu được thực hiện, điển hình gồm có các công trình sau: - Phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam hiện nay, của PGS.
TS Nguyễn Văn Bắc - Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - 2006. Nội dung sách tập trung làm rõ thực trạng và những đổi khác trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các DNNVV ở Việt Nam. Trong bài viết của mình, tác giả đã hệ thống hóa các vẫn đề lý luận cơ bản có liên quan đến DNNVV… Khảo sát và đánh giá khá toàn diện thực trạng tình hình phát triển các DNNVV của Việt nam và chỉ ra được những kết quả đạt được và những tồn tại hạn cần phải khắc phục đối với các loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa của Việt Nam. Từ đó, tác giả đã đề xuất một số biện pháp tích cực, phù hợp với khả năng của các DNNVV hiện nay như: hoàn thiện mô hình quản trị công ty, đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo chất lượng cao; nâng cao năng lực và sức cạnh tranh của các sản phẩm trên thị trường trong nước cũng như thị trường quốc tế và đề xuất một số giải pháp khác.
Tác giả cũng mạnh dạn đưa ra những kiến nghị đối với các Cơ 5 quan nhà nước nhằm tăng cường sự trợ giúp, kiểm soát của Nhà nước và môi trường kinh doanh công bằng ổn định để các DNNVV hoạt động sản xuất kinh doanh được an toàn. Tuy nhiên tác giải chưa có nhiều kiến nghị đối với Chính Phủ và các cơ quan Nhà nước khác có liên quan, chưa nêu được sự liên kết giữa các cơ quan Nhà nước trong việc giúp đỡ các DN nói chung và DNNVV nói riêng. Những giải pháp mà tác giả đề xuất cũng chủ yếu áp dụng cho các trường hợp DNNVV tập trung ở vùng đô thị, chưa hướng đến đối tượng là các DNNVV ở từng địa phương cụ thể nên với các DNNVV ở vùng tỉnh lẻ như tỉnh Nghệ An rất khó khăn trong việc áp dụng các giải pháp mà Luận án đã đưa ra. - Nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nghành dệt may, của TS.
Đỗ Kim Thu - Nhà xuất bản Lao động - 2006. Nội dung sách tập trung hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản, vận dụng các lý luận đó vào việc phân tích, đánh giá thực trạng của các doanh nghiệp nghành dệt may, đề cập đến đặc điểm của quá trình hình thành và hoạt động hệ thống các doanh nghiệp ngành dệt may trong điều kiện nghèo nàn về vốn, lạc hậu về công nghệ, đơn điệu về sản phẩm, đội ngũ cán bộ lại non kém về nghiệp vụ, chưa được trang bị đầy đủ kiến thức lãnh đạo quản lý. Từ đó khẳng định việc mở rộng thị trường và tăng cường sản xuất các sản phẩm cũ là không khả thi. Không những thế, một số doanh nghiệp ngành dệt may vì quá chú trọng đến việc tìm kiếm lợi nhuận mà sử dụng nhiều biện pháp cạnh tranh thiếu lành mạnh như hạ thấp các tiêu chuẩn của sản phẩm, ít quan tâm đến công tác kiểm tra sau khi thành phẩm ra đời.
Trên cơ sở đó, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế các tồn tại hiện có. Bên cạnh các giải pháp về tăng cường kiểm tra, kiểm soát và đa dạng hóa sản phẩm, tác giả đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác đào tạo đội ngũ cán bộ và sắp xếp bộ máy tổ chức. Tuy nhiên, tác giả chủ yếu tập trung phân tích và đưa ra các giải pháp hữu ích cho các doanh nghiệp ngành dệt may, với các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực khác rất khó để áp dụng các giải pháp này trong quá trình hoạt động. 6 - Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, của các TS: Lê Xuân Bá, Trần Kim Hào, Nguyễn Hữu Thắng - Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia - 2007.
Bên cạnh các sách như đã trình bày ở trên, còn có các luận văn thạc sỹ nghiên cứu về việc phát triển các DNNVV ở một số ngành và địa phương khác như: - Phát triển các DNNVV trong ngành nuôi trồng và chế biến thuỷ sản ở Đồng Tháp, Luận văn thạc sỹ của Tô Hoàng Khương, bảo vệ năm 2011 tại Đại học KTQD. Trong luận văn này tác giả đã khái quát hóa các quan niệm, đặc điểm, vai trò, các tiêu chí đánh giá và các nhân tố tác động đến sự phát triển các DNNVV trên địa bàn một tỉnh. Vận dụng các lý luận đã hệ thống hóa, luận văn đã đi sâu phân tích thực trạng phát triển các DNNVV trong ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản của tỉnh Đồng tháp, trình bày các nhân tố theo 2 nhóm nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài có ảnh hưởng đến sự phát triển của các DNNVV trong ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản của tỉnh trong thời gian qua, nhằm nghiên cứu kỹ các tác động chủ quan và khách quan, qua đó có cái nhìn đầy đủ và toàn diện hơn về sự thăng trầm trong quá trình phát triển cũng như các hướng có thể tháo gỡ để phát triển trong thời gian tới. Có thể nói, luận văn được một cán bộ của tỉnh viết nên các số liệu tình hình khá phong phú, các nhận xét khá sát thực với điều kiện của Đồng Tháp, một tỉnh giàu tiềm năng phát triển nuôi trồng và chế biến thủy sản.
Qua phân tích thực trạng, luận văn đã góp phần khẳng định các thành tựu đạt được, các tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của tình hình phát triển các DNNVV trong ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản của tỉnh trong thời gian 5 năm. Từ đó luận văn cũng đã trình bày các quan điểm định hướng, các biện pháp và kiến nghị với các cơ quan chức năng của tỉnh… nhằm tạo các điều kiện thuận lới cho các DNNVV của ngành phát triển trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Tuy vậy, luận văn cũng chỉ nghiên cứu trong không gian của tỉnh Đồng Tháp và cũng chỉ khảo sát thực trạng, phân tích đánh giá và kiến nghị các biện pháp để phát triển các DNNVV trong ngành nuôi trồng và chế biến thủy sản, do đó, ý nghĩa thực tiễn của các kết quả nghiên cứu cũng có các hạn chế nhất định. 7 - Luận văn Thạc sỹ kinh tế: Một số giải pháp phát triển các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên của Dương Thu Phương, bảo vệ năm 2009 tại Đại học Thái Nguyên.
Đây là một luận văn nghiên cứu về sự phát triển của các DNNVV của một ngành tổng hợp là ngành nông nghiệp trên địa bàn một tỉnh miền núi phía Bắc là tỉnh Thái nguyên. Tuy vậy kết quả nghiên cứu được đánh giá tốt trên các phương diện: Hệ thống hóa các vấn đề lý thuyết có liên quan đến phát triển các DNNVV trên cơ sở kế thừa các kết quả nghiên cứu trước đó; khảo sát và phân tích thực trạng phát triển các doanh nghiệp này trong ngành nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên, với hệ thống số liệu cụ thể và khá phong phú tác giả luận văn đã phân tích được thực trạng tình hình, tiềm lực và kết quả thực tế đạt được của các DN này. Từ phân tích tiềm lực phát triển và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp này, tác giả đã chỉ ra những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của các tồn tại hạn chế đó, từ đó đưa ra quan điểm và chiến lược phát triển các DNNVV gắn với tình hình phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Thái Nguyên; đề ra các một số giải pháp phát triển DNNVV hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp của tỉnh Thái Nguyên trong thời gian tới như: Đơn giản hoá các quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đăng ký kinh doanh, gia nhập thị trường và các hoạt động của doanh nghiệp; Tạo điều kiện tiếp cận chính sách đất đai, mặt bằng sản xuất cho các doanh nghiệp; Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn, ưu tiên các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu, hàng có giá trị gia tăng cao; Thực hiện các chương trình hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực và cải thiện khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp; Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp; Đẩy mạnh công tác chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học, kĩ thuật, công nghệ vào sản xuất; Quản lý thực hiện Kế hoạch phát triển doanh nghiệp trong thời gian tới. Tuy nhiên Luận văn chỉ mới đưa ra các giải pháp về phía các cơ quan quản lý nhà nước, chưa đặt ra các giải pháp thiết thực để chính bản thân các DNNVV tự khắc phục và hoàn thiện.
Ngoài ra, phạm vi 8 nghiên cứu của luận văn là địa bàn tỉnh Thái Nguyên một tỉnh miền núi phía Bắc với không gian khá hẹp, nên không hoàn toàn phù hợp để áp dụng cho các địa phương khác, nhất là một địa phương như tỉnh Nghệ An một tỉnh Bắc Trung Bộ còn gặp rất nhiều khó khăn trong phát triển kinh tế - xã hội. Xác định nội dung nghiên cứu của luận văn Trong các công trình đã nghiên cứu, có nhiều công trình nghiên cứu phân tích mang nặng tính chất định tính, còn hầu hết các công trình còn lại tập trung nghiên cứu cho từng địa phương hoặc từng ngành cụ thể, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên và thực trạng của địa phương và ngành đó; nghiên cứu các DN hoạt động trên một lĩnh vực cụ thể.