Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Của Các Ngân Hàng Thương Mại Nhà Nước Việt Nam

Chuyên khảo phân tích La02 006 phat trin dch v phi tin dng, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Phan Thị Linh
• Người hướng dẫn: Pgs.Ts Nguyễn Thị Bất
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Dịch Vụ Phi Tín Dụng Của Các Ngân Hàng Thương Mại Nhà Nước Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp mới của luận án
• 0.6. Kết cấu luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu
• 1.2. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.2. Phương pháp phân tích, tổng hợp dữ liệu
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Cơ sở lý luận về dịch vụ phi tín dụng của NHTM
• 2.2. Dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 2.3. Các loại dịch vụ phi tín dụng của NHTM
• 2.4. Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại
• 2.5. Quan điểm về phát triển dịch vụ phi tín dụng của NHTM
• 2.6. Vai trò phát triển dịch vụ phi tín dụng của NHTM
• 2.7. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển DVPTD của NHTM
• 2.8. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển DVPTD của NHTM
• 2.9. Kinh nghiệm phát triển DVPTD của một số NHTM nước ngoài và bài học cho các NHTM Việt Nam
• 2.9.1. Kinh nghiệm phát triển dịch vụ phi tín dụng của một số NH nước ngoài
• 2.9.2. Bài học cho các ngân hàng thương mại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 3.1. Tổng quan về các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của các NHTMNN VN
• 3.3. Cơ hội và thách thức trong phát triển DVPTD của các NHTMNN VN
• 3.4. Thực trạng các NHTMNN VN giai đoạn 2009 - 2013
• 3.5. Thực trạng phát triển DVPTD của các NHTMNN VN giai đoạn 2009 -2013
• 3.6. Đo lường mức độ phát triển DVPTD của các NHTMNN VN qua các chỉ tiêu đánh giá
• 3.7. Thực trạng phát triển một số DVPTD chủ yếu của các NHTMNN VN
• 3.8. Phân tích kết quả điều tra về nhân tố ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ phi tín dụng của các NHTMNN Việt Nam
• 3.9. Đánh giá chung về thực trạng phát triển DVPTD của các NHTMNN
• 3.9.1. Những kết quả đạt được
• 3.9.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 4.1. Định hướng và mục tiêu phát triển DVPTD của các NHTMNNVN đến năm 2020
• 4.2. Định hướng phát triển DVPTD của các NHTMNN VN đến năm 2020
• 4.3. Mục tiêu phát triển DVPTD của các NHTMNN VN đến năm 2020
• 4.4. Giải pháp phát triển DVPTD của các NHTMNN Việt Nam
• 4.4.1. Giải pháp chung về phát triển DVPTD của các NHTMNN VN
• 4.4.2. Giải pháp cụ thể về sự phát triển từng loại hình DVPTD
• 4.5. Một số kiến nghị
• 4.5.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 4.5.2. Kiến nghị đối với ngân hàng nhà nước
• 4.5.3. Kiến nghị đối với Hiệp hội ngân hàng
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam

Dịch vụ phi tín dụng đang trở thành một phần quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam. Sự phát triển này không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo ra nguồn thu nhập bổ sung. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc phát triển dịch vụ phi tín dụng là cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ phi tín dụng

Dịch vụ phi tín dụng bao gồm các dịch vụ không liên quan đến cho vay, như dịch vụ thanh toán, dịch vụ ngân hàng điện tử, và các dịch vụ tài chính khác. Vai trò của dịch vụ này là rất lớn, giúp ngân hàng đa dạng hóa nguồn thu và giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng.

1.2. Tình hình phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Việt Nam

Trong những năm gần đây, các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển dịch vụ phi tín dụng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để đạt được sự phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong phát triển dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng thương mại nhà nước

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển dịch vụ phi tín dụng. Những thách thức này bao gồm sự cạnh tranh từ các ngân hàng tư nhân và ngân hàng nước ngoài, cũng như sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ.

2.1. Cạnh tranh từ ngân hàng tư nhân và nước ngoài

Sự gia tăng của các ngân hàng tư nhân và ngân hàng nước ngoài đã tạo ra áp lực lớn lên các ngân hàng thương mại nhà nước. Các ngân hàng này thường có công nghệ tiên tiến hơn và dịch vụ khách hàng tốt hơn.

2.2. Thay đổi công nghệ và nhu cầu khách hàng

Công nghệ phát triển nhanh chóng đã thay đổi cách thức mà khách hàng tiếp cận dịch vụ ngân hàng. Ngân hàng thương mại nhà nước cần phải cập nhật công nghệ và cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ phi tín dụng hiệu quả cho ngân hàng thương mại nhà nước

Để phát triển dịch vụ phi tín dụng một cách hiệu quả, các ngân hàng thương mại nhà nước cần áp dụng một số phương pháp và chiến lược cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp tăng cường chất lượng dịch vụ mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ và hạ tầng

Đầu tư vào công nghệ hiện đại và hạ tầng ngân hàng là rất quan trọng. Điều này giúp ngân hàng cải thiện quy trình phục vụ và nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

3.2. Đào tạo nhân viên và nâng cao chất lượng dịch vụ

Đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng phục vụ khách hàng là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển dịch vụ phi tín dụng. Nhân viên được đào tạo tốt sẽ giúp ngân hàng tạo ra sự khác biệt trong dịch vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dịch vụ phi tín dụng

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc phát triển dịch vụ phi tín dụng đã mang lại nhiều lợi ích cho các ngân hàng thương mại nhà nước. Các ngân hàng này đã có thể tăng cường nguồn thu nhập và giảm thiểu rủi ro từ hoạt động tín dụng.

4.1. Kết quả từ các ngân hàng thương mại nhà nước

Các ngân hàng thương mại nhà nước đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong doanh thu từ dịch vụ phi tín dụng. Điều này cho thấy rằng chiến lược phát triển dịch vụ này là đúng đắn.

4.2. Bài học từ các ngân hàng quốc tế

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các ngân hàng quốc tế cho thấy rằng việc đa dạng hóa dịch vụ phi tín dụng có thể giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng thương mại nhà nước

Dịch vụ phi tín dụng sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước Việt Nam. Với những chiến lược phát triển đúng đắn, ngân hàng có thể tận dụng được cơ hội và vượt qua thách thức trong tương lai.

5.1. Triển vọng phát triển dịch vụ phi tín dụng

Triển vọng phát triển dịch vụ phi tín dụng tại các ngân hàng thương mại nhà nước là rất khả quan. Sự gia tăng nhu cầu từ khách hàng và sự phát triển của công nghệ sẽ tạo ra nhiều cơ hội mới.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ Chính phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ để thúc đẩy sự phát triển dịch vụ phi tín dụng tại các ngân hàng thương mại nhà nước, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài - Chien-Chiang Lee , Shih-Jui Yang ,Chi-Hung Chang[41]:Non-interest income, profitability, and risk in banking industry: A cross-country analysis: Nhóm tác giả đã nghiên cứu tác động của thu nhập ngoài lãi (tức là thu nhập từ các DVPTD)đến lợi nhuận và rủi ro từ các NHTM. Từ kết quả khảo sát cho 967 NHTM cổ phầnở Châu Á, nhóm tác giả kết luận: Các hoạt động ngoài lãi của các NH Châu Á đã làm giảm rủi ro, nhưng không làm tăng lợi nhuận (dựa trên số liệu khảo sát lớn).

Cụ thể, khi xem xét chuyên môn NH và mức thu nhập của một quốc gia, kết quả trở nên phức tạp. Hoạt động ngoài lãi giảm, lợi nhuận và rủi ro tăng lên đối với các NH chuyên về tiết kiệm. Các tác động cũng khác nhau đối với từng loại hình NH như hợp tác xã và các NHTMđầu tư. Mặt khác, các hoạt động ngoài lãi tăng nguy cơ rủi ro cho các NH ở các nước có thu nhập cao, trong khi tăng lợi nhuận hoặc giảm thiểu rủi ro cho các NH ở các nước thu nhập trung bình hoặc thấp.

Và kết luận cuối cùng mà nhóm tác giả cho thấy thu nhập ngoài lãi bị tác động bởi lĩnh vực hoạt động chuyên sâu củaNH và mức thu nhập của một quốc gia. Các lĩnh vực hoạt động chuyên sâu củaNH quan trọng đối với hiệu quả của việc đa dạng hóa nguồn doanh thu. - Wahyu Yuwana Hidayat , Makoto Kakinaka , Hiroaki iyamoto [50]: Bank risk and non-interest income activities in the Indonesian banking industry. Nhóm tác giả đã nghiên cứu về mối quan hệ giữa rủi ro NHvàthu nhập ngoài lãi của hệ thống NH ở Ấn Độtrong giai đoạn 2002 -2008.

Phân tích đã cho thấy bằng chứng rõ ràng rằng tác động của hoạt động DVPTD đến rủi ro NH phụ thuộc rất lớn vào qui mô tài sản của NH. Cụ thể, mức độ thu nhập từ DVPTD thấp liên quan đến rủi ro cho các NH có qui mô tài Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail. Ngược lại, mức độ thu nhập từ DVPTD cao liên quan đến rủi ro cho các NH có qui mô tài sản lớn. Phát hiện này cho thấy cần bãi bỏ qui định khuyến khích các NH tham gia nhiều hơn vào các hoạt độngDVPTD có thể ảnh hưởng xấu đến hệ thống NH nói chung mà các NH có qui mô tài sản lớn đang đóng một vai trò quan trọng ở Ấn Độ.

- Matthias Köhler[45] : Does non-interest income make banks more risky? Retail- versus investment-oriented banks. Tác giả đã nghiên cứu tác động của thu nhập ngoài lãi đến rủi ro NH giữa các loại hình hoạt động NH nhưretail- versus investment- oriented banks. Cụ thể hơn, các NH khác tập trung vào các dịch vụ cho vay và nhận tiền gửi trở nên ổn định hơn nếu họ tăng thị phần của các hoạt động thu nhập ngoài lãi. Còn các NH như:Investment-oriented bankstrở nên rủi ro đáng kể.

Họ không chỉ tạo ra một tỷ lệ cao trong thu nhập từ các hoạt động phi truyền thống, mà còn tham gia vào các hoạt động khác nhau từ các NH bán lẻ. Điều này có thể hạn chế những lợi ích tiềm năng cho các NH đầu tư theo hướng đa dạng hóa thu nhập ngoài lãi. Ngụ ý của tác giả nói lên rằng: có sự tác động khác nhau giữa thu nhập ngoài lãi đến rủi ro NH của các loại hình NH: Retail- versus investment-oriented banks. - Ilias Santouridis ,Maria Kyritsi[42]: Investigating the Determinants of Internet Banking Adoption in Greece.Nhóm tác giả nghiên cứu cụ thể với một DVNH là dịch vụ internet banking.

Dịch vụ internet banking giúp cho người sử dụng truy cập vào dịch vụ NH nhanh hơn, giảm thời gian, truy cập trực tiếp từ bất cứ nơi nào trên thế giới, chi phí thấp hơn và loại bỏ sự lo lắng do mang tiền mặt. Tuy nhiên, internet banking vẫn chưa được tập trung rộng rãi. Nhóm tác giả nghiên cứu với mục đích là để xác định những yếu tố nổi bật nhất ảnh hưởng đến khách hàng sử dụng dịch vụ internet banking ở Hy Lạp. Nghiên cứu được tiến hành bằng cách sử dụng một bảng hỏi và phỏng vấn khách hàng.

Mục đích của nghiên cứu là đo lường nhận thức của khách hàng về tính tiện ích, mức độ an toàn, yên tâm, sự hài lòng của khách hàng khi sử dụng các dịch vụ internet banking. Nghiên cứu đã cho ra kết quả Cronbach's alphadao động từ 0,88 và 0,93. Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 8 - Tiago Oliveira , Miguel Faria , Manoj Abraham Thomas , Aleš Popovič[48]: Extending the understanding of mobile banking adoption: When UTAUT meets TTF and ITM.Nhóm tác giả đề xuất và nghiên cứu mô hình về tầm quan trọng và mối quan hệ giữa nhận thức của người sử dụng mobile banking (Mbanking), tin tưởng ban đầu trong dịch vụ MBanking, và sự phù hợp giữa công nghệ và MBanking. Kết hợp sức mạnh của 3 mô hình: task technology fit (TTF), Usage of technology (UTAUT), Initial trust model (ITM).

Nghiên cứu cho thấy: điều kiện thuận lợi và ý định hành vi trực tiếp ảnh hưởng MBanking. Tin tưởng ban đầu, đặc điểm công nghệ, và công nghệ phù hợp với nhiệm vụ có tổng số ảnh hưởng đến ý định hành vi. Bài viết cung cấp thông tin giá trị để ra quyết định có liên quan trong việc thực hiện và triển khai các dịch vụ MBanking. Đối với các nhà nghiên cứu, bài viết nhấn mạnh tính hữu ích của việc tích hợp TTF, UTAUT, ITM trong việc quyết định để nghiên cứu áp dụng công nghệ mới.

- Li Li , Yu Zhang [43]: Are there diversification benefits of increasing noninterest income in the Chinese banking industry? Bài viết của nhóm tác giảđề cập đến đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh phi truyền thống tác động đến thu nhập ngoài lãi của hệ thống NH Trung Quốc, dựa trên dữ liệu toàn ngành NH Trung Quốc trong giai đoạn 1986-2008. Ở cấp độ tổng hợp, có những lợi ích của đa dạng hóa các hoạt động kinh doanh phi truyền thống làm gia tăng thu nhập ngoài lãi. Tuy nhiên thu nhập ngoài lãi có biến động cao hơn so với thu nhập lãi thuần, và lợi ích cận biên của đa dạng hóa tiềm năng giảm với sự gia tăng thu nhập ngoài lãi, các hệ số tương quan của tốc độ tăng trưởng thu nhập lãi thuần và thu nhập ngoài lãi chủ yếu là không đạt. Qua phân tích mô hình của nhóm tác giả chỉ ra rằng tác động của thu nhập ngoài lãi trên doanh thu và rủi ro ngành NH của Trung Quốc là không đáng kể.

Nhìn chung, kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả cho thấy thu nhập ngoài lãi đã làm đa dạng hóa doanh thu choNH, nhưng tăng sự phụ thuộc vào thu nhập ngoài lãi có thể làm trầm trọng thêm rủi ro/ lợi nhuận phi thương mại cho NH Trung Quốc. Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 9 - Van der Westhuizen, Gert[49]: The role of interest income and non-interest income on the relative efficiency of bank regions: The case of a large south African bank. Nhóm tác giả đã sử dụng dữ liệu Envelopment Analysis (DEA) để ước lượng hiệu quả kỹ thuật, phân bổ chi phí của 37 chi nhánh của các NH lớn ở Nam Phi. Hai mô hình được áp dụng để xác định tác động của thu nhập lãi và thu nhập ngoài lãi đến hiệu quả hoạt động của NH.

Kết luận của nghiên cứu là: NH có thể trở nên hiệu quả hơn bằng các di chuyển ra khỏi thu nhập lãi với thu nhập ngoài lãi như nguồn thu nhập chính của NH. Các NH cần phải được di chuyển ra khỏi vai trò truyền thống của các trung gian (cách tiếp cận trung gian) cho một vai trò cung ứng các dịch vụ khác nhau. Thu nhập lãi là đơn chiều theo ý nghĩa của NH dự trữ Nam Phi. Thu nhập ngoài lãi là đa chiều với các tùy chọn khác nhau có sẵn trong cung ứng dịch vụ cho khách hàng (ví dụ bán chéo dịch vụ và hướng tới NH 1 cửa).

Các công trình nghiên cứu ở Việt Nam Liên quan đến vấn đề “Phát triển dịch vụ phi tín dụng của các NHTMVN” đã có một số tác giả tiếp cận ở các mảng nghiệp vụ và góc độ khác nhau. Một vài công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến các nghiệp vụDVPTDcủa các NHTMVN trong thời gian qua như: Nghiên cứu về các dịch vụ phi tín dụng hiện đại: - Luận án tiến sĩ của tác giả Hoàng Tuấn Linh[16], Những giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại các ngân hàng thương mại nhà nước ở Việt Nam.Luận án đã trình bày một cách tổng quan về thẻ của các NHTM, đánh giá thực trạng phát triển thẻ của các NHTMNN từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển dịch vụ thẻ trong nước và ngang tầm với thế giới. - Luận án tiến sĩ của tác giả Phạm Thu Hương[7], Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Luận án đã trình bày về những vấn đề lý luận về phát triển DVNH điện tử trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ Luận Văn A-Z Mail: luanvanaz@gmail.399 10 phân tích thực trạng các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển DVNH điện tử và các giải pháp phát triển DVNH điện tử tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

- Luận án tiến sĩ của tác giả Phùng Thị Lan Hương[6], Phát triển kinh doanh ngoại tệ trên thị trường quốc tế của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Luận án đã trình bày về những vấn đề lý luận về kinh doanh ngoại tệ từ đó phân tích một cách có hệ thống và khoa học thực trạng phát triển kinh doanh ngoại tệ trên thị trường quốc tế của các NHTM VN trong thời gian từ 2006 -2011. Đề xuất những định hướng và giải pháp phát triển kinh doanh ngoại tệ của các NHTM VN trong thời gian tới. - Giáo trình, Dịch vụ ngân hàng hiện đại của tác giả Nguyễn Thị Qui [23].

Nội dung của giáo trình này nêu rõ những đặc trưng cơ bản về DVNH hiện đại, thực trạng cũng như nhu cầu, định hướng và giải pháp phát triển DVNH hiện đại tại VN giai đoạn 2007-2010 và tầm nhìn 2020. Nghiên cứu về các dịch vụ phi tín dụng truyền thống: - Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thúy[30], Hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán ở Việt Nam.