Pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi

Pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và phát triển kinh… 88 trang · Học viện Khoa học Xã hội · 2017.

• Tác giả: Phạm Thị Minh Phương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Hảo
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi: Thực trạng và giải pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm của thuế đối với hộ kinh doanh
• 1.2. Những vấn đề lý luận cơ bản của pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI
• 2.1. Thực trạng quy định pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh Việt Nam
• 2.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi
• 2.3. Thực trạng hiệu quả thi hành pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN NÂNG CAO HIỆU QUẢ THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH TỪ THỰC TIỄN TỈNH QUẢNG NGÃI
• 3.1. Một số yêu cầu cơ bản nhằm hoàn thiện pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi
• 3.2. Giải pháp về hoàn thiện pháp luật từ thực tiễn tỉnh Quảng Ngãi
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thực hiện pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi

Pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và phát triển kinh tế địa phương. Hệ thống pháp luật này không chỉ quy định nghĩa vụ thuế mà còn tạo điều kiện cho hộ kinh doanh hoạt động hiệu quả. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả thu thuế.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của hộ kinh doanh

Hộ kinh doanh là hình thức kinh doanh nhỏ, do một cá nhân hoặc hộ gia đình làm chủ. Đặc điểm chính của hộ kinh doanh là không có tư cách pháp nhân và chịu trách nhiệm vô hạn đối với các khoản nợ. Điều này tạo ra những thách thức trong việc quản lý thuế.

1.2. Vai trò của pháp luật thuế trong phát triển hộ kinh doanh

Pháp luật thuế không chỉ là công cụ quản lý mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển của hộ kinh doanh. Nó giúp đảm bảo công bằng trong việc thu thuế và tạo điều kiện cho hộ kinh doanh phát triển bền vững.

II. Thực trạng pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi

Thực trạng pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi hiện nay cho thấy nhiều vấn đề tồn tại. Việc áp dụng các quy định thuế chưa đồng bộ, dẫn đến tình trạng thất thu và nợ đọng thuế. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

2.1. Những vấn đề lý luận cơ bản về thuế đối với hộ kinh doanh

Các vấn đề lý luận cơ bản về thuế đối với hộ kinh doanh bao gồm khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế trong nền kinh tế. Những vấn đề này cần được làm rõ để có cơ sở cho việc hoàn thiện pháp luật thuế.

2.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật thuế tại Quảng Ngãi

Thực tiễn thực hiện pháp luật thuế tại Quảng Ngãi cho thấy nhiều hộ kinh doanh chưa nắm rõ quy định, dẫn đến việc chấp hành nghĩa vụ thuế không đầy đủ. Cần có các chương trình hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể cho hộ kinh doanh.

III. Vấn đề và thách thức trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh

Quản lý thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi đang gặp nhiều thách thức. Tình trạng thất thu thuế, nợ đọng và thiếu minh bạch trong quy trình quản lý là những vấn đề cần được giải quyết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả quản lý.

3.1. Tình trạng thất thu thuế từ hộ kinh doanh

Tình trạng thất thu thuế từ hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi đang diễn ra phổ biến. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu thông tin và hiểu biết về nghĩa vụ thuế của các hộ kinh doanh.

3.2. Những khó khăn trong công tác quản lý thuế

Công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh gặp khó khăn do số lượng hộ kinh doanh lớn và đa dạng. Việc áp dụng các quy định thuế chưa đồng bộ cũng là một trong những nguyên nhân chính.

IV. Giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh

Để nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh, cần có những giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ hộ kinh doanh trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

4.1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thuế

Cần rà soát và hoàn thiện các quy định pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh để đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tình trạng thất thu thuế.

4.2. Tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ

Tăng cường công tác tuyên truyền về nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh là rất cần thiết. Các chương trình hỗ trợ, tư vấn về thuế cũng cần được triển khai để giúp hộ kinh doanh hiểu rõ hơn về quy định pháp luật.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thuế hộ kinh doanh

Kết quả nghiên cứu về thuế hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi cho thấy sự cần thiết phải cải cách và hoàn thiện pháp luật thuế. Việc áp dụng các giải pháp hợp lý sẽ giúp nâng cao hiệu quả thu thuế và phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Kết quả thu thuế từ hộ kinh doanh

Kết quả thu thuế từ hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi trong những năm qua cho thấy sự đóng góp quan trọng vào ngân sách địa phương. Tuy nhiên, cần có những biện pháp để tăng cường hiệu quả thu thuế.

5.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đã được đề xuất cần được áp dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả quản lý thuế. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và hộ kinh doanh là rất quan trọng.

VI. Kết luận và tương lai của pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh

Kết luận về pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi cho thấy cần có sự cải cách và hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế. Tương lai của pháp luật thuế sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải tiến của hệ thống pháp luật.

6.1. Tương lai của pháp luật thuế tại Quảng Ngãi

Tương lai của pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi sẽ cần phải được điều chỉnh để phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế. Các chính sách thuế cần linh hoạt và dễ tiếp cận hơn.

6.2. Đề xuất hướng đi cho pháp luật thuế

Đề xuất hướng đi cho pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh cần tập trung vào việc cải cách quy trình thu thuế, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của hộ kinh doanh và tăng cường sự hỗ trợ từ cơ quan nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nguồn thu từ thuế giữ vai trò huyết mạch của nền tài chính quốc gia, hàng năm đóng góp từ 80% đến 90% tổng thu ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, công tác quản lý và thực thi pháp luật thuế đối với khu vực kinh tế cá thể, đặc biệt là các hộ kinh doanh, luôn là bài toán phức tạp với nguy cơ thất thu cao, nợ đọng kéo dài và chi phí hành thu lớn. Tỉnh Quảng Ngãi – một địa phương ven biển thuộc vùng kinh tế trọng điểm miền Trung với quy mô kinh tế tăng trưởng nhanh, đạt tổng thu ngân sách 30.562,4 tỷ đồng vào năm 2013 và GDP bình quân đầu người đạt 2.072 USD – đang đối mặt với nhiều rào cản trong việc bao quát nguồn thu từ hộ kinh doanh.

Mặc dù số lượng hộ kinh doanh cá thể tại địa phương tăng từ 40.301 hộ năm 2013 lên hơn 45.130 hộ vào năm 2015, nhưng số thu thuế từ khu vực này chỉ đạt 153,88 tỷ đồng năm 2013 và 178,65 tỷ đồng năm 2014 (sau khi đã trừ phần thu của Nhà máy lọc dầu Dung Quất). Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là giải quyết sự mâu thuẫn giữa tốc độ phát triển số lượng hộ kinh doanh với hiệu quả thu nộp ngân sách còn thấp và tình trạng vi phạm nghĩa vụ thuế phổ biến. Mục tiêu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng thi hành pháp luật thuế trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2013 - 2015, nhận diện các bất cập trong chính sách và công tác hành thu, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh. Công trình do học viên Phạm Thị Minh Phương thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Đình Hảo tại Học viện Khoa học Xã hội, mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho công tác quản lý thu ngân sách tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết tài chính công cổ điển của Gaston Jèze về bản chất kinh tế - quyền lực của thuế như một khoản chuyển giao bắt buộc từ khu vực tư sang khu vực công nhằm tài trợ cho các dịch vụ công cộng, kết hợp với lý thuyết điều tiết thu nhập vĩ mô và lý thuyết tuân thủ pháp luật thuế của Resetov. Pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh được tiếp cận là tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ thu nộp giữa cơ quan nhà nước có thẩm quyền và người nộp thuế nhằm bảo đảm tính công bằng, trung lập và nuôi dưỡng nguồn thu bền vững.

Các khái niệm then chốt được phân tích xuyên suốt bao gồm:

1. Hộ kinh doanh cá thể: Mô hình kinh tế do một cá nhân, nhóm người hoặc hộ gia đình làm chủ, quy mô sử dụng không quá 10 lao động theo Nghị định 43/2010/NĐ-CP, không có con dấu, không có tư cách pháp nhân độc lập và chủ hộ phải chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các nghĩa vụ kinh doanh.
2. Hệ thống pháp luật thuế đối với hộ kinh doanh: Tập hợp các văn bản quy phạm điều chỉnh các sắc thuế chủ yếu bao gồm Lệ phí môn bài (theo Nghị định 75/2002/NĐ-CP và Nghị định 139/2016/NĐ-CP), Thuế giá trị gia tăng (GTGT), Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo hướng dẫn tại Thông tư 92/2015/TT-BTC, Thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) và Thuế tài nguyên.
3. Phương pháp khoán thuế: Phương thức quản lý thu thuế đặc thù bằng cách ấn định mức doanh thu và tỷ lệ thuế áp dụng cho các hộ kinh doanh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ chế độ sổ sách kế toán, hóa đơn, chứng từ, với ngưỡng doanh thu bắt đầu chịu thuế GTGT và TNCN là từ 100 triệu đồng/năm trở lên (tỷ lệ tính thuế dao động từ 0,5% đến 5% tùy theo từng nhóm ngành nghề).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và Pháp luật, kết hợp với các quan điểm chỉ đạo phát triển kinh tế nhiều thành phần của Đảng. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm: phương pháp phân tích luật học so sánh, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp tổng hợp - khái quát hóa và phương pháp điều tra thực tế.

Nguồn dữ liệu của đề tài gồm dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo thu ngân sách định kỳ giai đoạn 2013 - 2015 của Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi, niên giám thống kê địa phương và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu thực hiện thu thập dữ liệu toàn diện trên tổng thể 44.131 hộ kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của 14 huyện, thành phố trên toàn tỉnh Quảng Ngãi; đồng thời phân tích chọn mẫu chuyên sâu đối với 5.022 hộ kinh doanh được triển khai thí điểm chế độ sổ sách kế toán tính đến ngày 31/12/2013. Việc lựa chọn kết hợp phân tích định lượng dữ liệu thu ngân sách và phân tích định tính quy định pháp luật giúp đánh giá chính xác độ co giãn nguồn thu, nhận diện rõ mức độ sai lệch giữa doanh thu tính thuế và doanh thu thực tế, bảo đảm tính khách quan và khoa học cho các kết luận rút ra.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi tăng trưởng nhanh nhưng cơ cấu ngành nghề phân bổ thiếu cân đối. Số hộ kinh doanh cá thể tăng từ 40.301 hộ năm 2013 lên 44.131 hộ năm 2014 và đạt 45.130 cơ sở vào năm 2015. Trong đó, cơ cấu ngành nghề năm 2015 tập trung chủ yếu vào lĩnh vực thương mại với 22.069 hộ (chiếm tỷ trọng 48,9%) và dịch vụ với 17.551 hộ (chiếm 38,9%), trong khi khu vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và khai thác chế biến chỉ có 5.510 hộ (chiếm tỷ trọng khiêm tốn 12,2%).

Thứ hai, mức đóng góp thuế bình quân của khu vực hộ kinh doanh còn rất thấp do quy mô vốn nhỏ và trình độ lao động hạn chế. Mức thu thuế bình quân tháng trên mỗi hộ kinh doanh cá thể chỉ đạt 167.000 đồng vào tháng 12/2013, tăng nhẹ lên 182.000 đồng vào tháng 3/2014 và đạt 186.000 đồng vào tháng 6/2014. Nguyên nhân cốt lõi là do 88% lực lượng lao động trong khu vực này là lao động phổ thông chưa qua đào tạo, chỉ có 12% lao động có trình độ chuyên môn, năng lực quản trị dựa thuần túy vào kinh nghiệm cá nhân.

Thứ ba, tỷ lệ tuân thủ chế độ kế toán - hóa đơn chứng từ còn rất yếu, dẫn đến số lượng vi phạm pháp luật thuế gia tăng. Đến cuối năm 2013, trong 5.022 hộ được triển khai chế độ kế toán, chỉ có hơn 600 hộ (chiếm 11,9%) thực hiện tốt việc ghi chép sổ sách kế toán để kê khai nộp thuế; gần 88,1% số hộ còn lại vẫn phải nộp thuế theo phương pháp ấn định khoán. Tình hình vi phạm diễn ra phức tạp: năm 2013 ghi nhận 213 hộ vi phạm thuế môn bài, 129 hộ vi phạm thuế GTGT, 195 hộ vi phạm thuế TNCN và 37 hộ vi phạm thuế TTĐB; sang năm 2014 tiếp tục có 186 hộ vi phạm thuế môn bài, 137 hộ vi phạm thuế GTGT, 164 hộ vi phạm thuế TNCN và 52 hộ vi phạm thuế TTĐB.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm chỉ ra rằng công tác hành thu thuế hộ kinh doanh tại Quảng Ngãi vẫn phụ thuộc nặng nề vào phương pháp khoán. Sự chênh lệch lớn giữa doanh thu tính thuế bình quân tháng (đạt 93,328 tỷ đồng năm 2013, tăng 18% so với 2012) với doanh thu thực tế xuất phát từ tâm lý né tránh công khai vốn của các hộ kinh doanh và thói quen giao dịch tiền mặt. Bên cạnh đó, việc cơ quan thuế xác định mức doanh thu khoán còn mang tính thỏa thuận, thiếu cơ sở dữ liệu giám sát trực tiếp, vô hình trung tạo điều kiện cho các hoạt động kinh tế ngầm và gian lận thuế phát triển.

Về phương thức biểu diễn trực quan, các dữ liệu này có thể được trình bày rõ nét thông qua biểu đồ cơ cấu hình quạt minh họa tỷ trọng phân bổ 45.130 hộ kinh doanh theo 3 nhóm ngành chính, kết hợp với biểu đồ cột kép so sánh tình hình vi phạm các sắc thuế (môn bài, GTGT, TNCN, TTĐB) giữa năm 2013 và năm 2014. Đồng thời, bảng ma trận phân tích kết quả thu ngân sách tại các địa bàn trọng điểm như Thành phố Quảng Ngãi (thu 73,67 tỷ đồng năm 2014, đạt 101,33% dự toán), Huyện Đức Phổ (thu 19,61 tỷ đồng năm 2014) và Huyện Mộ Đức (thu 12,53 tỷ đồng năm 2014) giúp nhận diện rõ sự phân hóa hiệu quả hành thu giữa các vùng đồng bằng và miền núi. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại Quảng Nam và Bắc Ninh, khẳng định rằng tính thiếu minh bạch trong kê khai và năng lực kế toán hạn chế của hộ kinh doanh là rào cản chung của nhiều địa phương trên cả nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu lực thi hành pháp luật thuế và mở rộng nguồn thu ngân sách từ khu vực hộ kinh doanh, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện khung khổ pháp lý về xác định doanh thu và phân loại hộ kinh doanh: Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế cần chuẩn hóa quy trình điều tra doanh thu thực tế, ban hành tiêu chí phân loại quy mô hộ kinh doanh theo ngành nghề rõ ràng hơn, giảm thiểu 30% mức độ sai lệch trong việc ấn định mức thuế khoán trong lộ trình 2017 - 2020.
2. Đẩy mạnh hiện đại hóa công nghệ và tự động hóa quản lý thu: Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi cần hoàn thiện và nâng cấp phần mềm quản lý thuế tự động theo dõi, cảnh báo tình trạng chậm nộp tờ khai và phạt chậm nộp tiền thuế, triển khai đồng bộ đến 100% chi cục thuế các huyện, thị xã trong vòng 12 đến 24 tháng nhằm đạt tỷ lệ xử lý nợ đọng tự động trên 95%.
3. Mở rộng diện áp dụng chế độ kế toán giản đơn và hóa đơn điện tử: Chi cục Thuế các địa phương phối hợp với UBND cấp huyện cung cấp phần mềm kế toán tiện ích miễn phí cho các hộ kinh doanh có doanh thu trên 300 triệu đồng/năm, đặt mục tiêu nâng tỷ lệ hộ nộp thuế theo phương pháp kê khai từ mức 11,9% lên tối thiểu 35% trong vòng 3 năm.
4. Tăng cường thanh tra, kiểm soát chống thất thu thuế và tiêu cực hành thu: Thành lập các tổ kiểm tra liên ngành định kỳ khảo sát doanh thu thực tế tại các điểm kinh doanh dịch vụ ăn uống, vận tải, thương mại lớn; kiên quyết xóa bỏ hiện tượng thỏa thuận ngầm giữa cán bộ thuế và hộ kinh doanh, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ hộ vi phạm pháp luật thuế xuống dưới 5% mỗi năm và nâng mức thu thuế bình quân lên trên 250.000 đồng/hộ/tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là nguồn tư liệu chuyên sâu, thiết thực phục vụ cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cán bộ lãnh đạo và công chức nghiệp vụ ngành thuế: Cung cấp bức tranh thực tế về công tác lập dự toán, quản lý thu và kiểm soát rủi ro thuế đối với hơn 45.130 hộ kinh doanh, hỗ trợ cán bộ tại 14 chi cục thuế nâng cao kỹ năng điều tra doanh thu và quản lý nợ đọng.
2. Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu Luật kinh tế: Tài liệu học thuật giá trị giúp phân tích sâu sắc các khía cạnh pháp lý của Nghị định 139/2016/NĐ-CP, Thông tư 92/2015/TT-BTC cùng các lý thuyết điều tiết thuế đối với khu vực kinh tế phi chính thức.
3. Luật sư, chuyên viên tư vấn thuế và đại lý thuế: Nắm bắt các rủi ro pháp lý phổ biến trong kê khai thuế hộ kinh doanh cá thể, xây dựng lộ trình tư vấn hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp.
4. Các chủ hộ kinh doanh và hiệp hội ngành nghề: Giúp người nộp thuế hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ tài chính, biểu mức tỷ lệ thuế từ 0,5% đến 5% và quy trình ghi chép sổ sách kế toán để chủ động phòng tránh các hành vi vi phạm hành chính về thuế.

Câu hỏi thường gặp

Hộ kinh doanh có mức doanh thu hàng năm dưới 100 triệu đồng tại Quảng Ngãi phải thực hiện nghĩa vụ thuế như thế nào?

Theo quy định tại Thông tư 92/2015/TT-BTC và Nghị định 139/2016/NĐ-CP, cá nhân và hộ kinh doanh có mức doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống được miễn toàn bộ lệ phí môn bài, thuế GTGT và thuế TNCN. Trong thực tế giai đoạn 2013 - 2014, Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi đã thực hiện miễn thuế cho 3.047 hộ năm 2013 và 3.161 hộ năm 2014 thuộc nhóm thu nhập thấp và sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.

Mức thu lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh được phân định theo những bậc nào?

Theo Nghị định 139/2016/NĐ-CP áp dụng từ 01/01/2017, mức thu lệ phí môn bài gồm 3 bậc: hộ có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm nộp 1.000.000 đồng/năm; hộ có doanh thu từ trên 300 đến 500 triệu đồng/năm nộp 500.000 đồng/năm; hộ có doanh thu từ trên 100 đến 300 triệu đồng/năm nộp 300.000 đồng/năm.

Tại sao tỷ lệ hộ kinh doanh áp dụng sổ sách kế toán tại Quảng Ngãi chỉ đạt khoảng 11,9%?

Nguyên nhân chính là do 88% lao động và chủ hộ kinh doanh là lao động phổ thông, thiếu kiến thức quản trị tài chính. Trong 5.022 hộ được triển khai thí điểm năm 2013, chỉ có hơn 600 hộ duy trì tốt sổ sách do các hộ lo ngại việc minh bạch hóa sổ sách sẽ làm tăng mức thuế thực nộp so với nộp thuế khoán.

Tỷ lệ tính thuế GTGT và thuế TNCN theo phương pháp khoán khác nhau ra sao giữa các ngành nghề?

Theo Thông tư 92/2015/TT-BTC, ngành phân phối và cung ứng hàng hóa chịu thuế suất 1% GTGT và 0,5% TNCN; ngành sản xuất, vận tải gắn với hàng hóa chịu 3% GTGT và 1,5% TNCN; ngành dịch vụ và xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu chịu 5% GTGT và 2% TNCN.

Cơ quan thuế tỉnh Quảng Ngãi đã áp dụng biện pháp gì để kiểm soát tình trạng vi phạm nghĩa vụ thuế?

Cục Thuế tỉnh Quảng Ngãi đã đưa vào vận hành hệ thống phần mềm quản lý thuế tích hợp tính năng tự động phạt nộp chậm tờ khai và nợ tiền thuế, giúp theo dõi chặt chẽ biến động của hơn 40.000 hộ kinh doanh, từng bước hạn chế thất thu ngân sách tại 14 huyện, thành phố.

Kết luận

• Thuế đối với hộ kinh doanh là bộ phận cấu thành không thể thiếu của hệ thống chính sách tài chính quốc gia, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm nguồn thu ngân sách chiếm 80% đến 90% tổng thu nhà nước.
• Quy mô hộ kinh doanh tại tỉnh Quảng Ngãi tăng trưởng vượt bậc lên hơn 45.130 cơ sở năm 2015, đóng góp 178,65 tỷ đồng vào ngân sách năm 2014, nhưng mức thu bình quân mỗi hộ còn thấp ở mức 186.000 đồng/tháng.
• Cơ chế quản lý thuế khoán còn bộc lộ nhiều kẽ hở pháp lý, tỷ lệ thực hiện sổ sách kế toán đạt thấp (chỉ khoảng 11,9%), dẫn đến nhiều vi phạm hành chính về thuế chưa được xử lý triệt để.
• Luận văn đã xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược, hướng đến mục tiêu nâng tỷ lệ hộ kinh doanh nộp thuế theo kê khai lên trên 35% trong giai đoạn 2017 - 2020.
• Đây là công trình nghiên cứu công phu, có giá trị học thuật và thực tiễn cao; bạn đọc, cán bộ thuế và các nhà nghiên cứu quan tâm hãy tiếp tục khai thác tài liệu để hoàn thiện chính sách tài chính - pháp lý tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những lý luận cơ bản về thuế đói với hộ kinh doanh Chương 2: Thực trạng pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh từ thực tiễn t nh Quảng Ngãi Chương 3: Các kết luận và giải pháp hoàn nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về thuế đối với hộ kinh doanh từ thực tiễn t nh Quảng Ngãi. 4 CHƢƠNG 1 NH NG L LUẬN CƠ ẢN V THU Đ I VỚI HỘ KINH DOANH 1. Khái niệm, đ c đi m của thuế đối v i h kinh doanh 1. Khá  Hộ kinh doanh - Theo điều 49 nghị định 43/2010/NĐ-CP: 1.

Hộ kinh doanh do một cá nhân là công dân Việt Nam hoặc một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ, ch được đăng ký kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dấu và chịu trách nhiệm b ng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh. Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề có điều kiện. Ủy ban nhân dân t nh, thành phố trực thuộc Trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương. Hộ kinh doanh có sử dụng thường xuyên hơn mười lao động phải chuyển đ i sang hoạt động theo hình thức doanh nghiệp.

- Đ c đi m c a hộ kinh doanh:  Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân: Hộ kinh doanh do một cá nhân thành lập có bản chất là cá nhân kinh doanh, do đó không thể là pháp nhân. Nó khác với Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, b i Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên là một thực thể tách biệt với chủ s hữu của nó. Trong khi đó hộ kinh doanh không phải là một thực thể tách biệt với cá nhân thành lập nên nó. Mọi tài sản trong của hộ kinh doanh đều là tài sản của cá nhân tạo lập nó.

Cá nhân tạo lập hộ 5 kinh doanh hư ng toàn bộ lợi nhuận sau khi đã thực hiện các nghĩa vụ tài chính và thanh toán theo qui định của pháp luật và gánh chịu mọi nghĩa vụ. Cá nhân tạo lập hộ kinh doanh có thể là nguyên đơn hoặc bị đơn trong các vụ án liên quan tới hoạt động của hộ kinh doanh. Trường hợp hộ kinh doanh được tạo lập b i hộ gia đình, thì hộ kinh doanh có bản chất là hộ gia đình kinh doanh. Do đó hộ kinh doanh cũng không phải là pháp nhân.

Hộ kinh doanh được tạo lập b i một nhóm người cũng không có tư cách pháp nhân.  Hộ kinh doanh là hình thức kinh doanh qui mô rất nhỏ: Đặc điểm này không xuất phát từ bản chất bên trong của hình thức kinh doanh này mà xuất phát từ các qui định của pháp luật Việt Nam căn cứ vào số lượng lao động được sử dụng trong hộ kinh doanh. Điều này gây tốn kém không thật cần thiết cho người kinh doanh và có thể trái với ý chí và khả năng kinh doanh của họ. Việc buộc hộ kinh doanh sử dụng thường xuyên hơn mười lao động phải đăng ký kinh doanh dưới hình thức doanh nghiệp có lẽ chưa tính đến đặc trưng của từng ngành nghề kinh doanh.

Với một cửa hàng cơm bình dân con số người phục vụ có thể lên tới hàng chục với các công việc như nấu ăn, chạy chợ, phục vụ bàn, vệ sinh, trông xe… Hộ kinh doanh theo Nghị định số 88/2006 NĐ- CP ch được tiến hành kinh doanh tại “một địa điểm”. Bản thân cụm từ “một địa điểm” đây cũng cần được giải thích.