Luận Văn Về Hành Vi Cạnh Tranh Không Lành Mạnh Theo Luật Cạnh Tranh Năm 2018

Luận văn phân tích quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh trong Luật Cạnh tranh năm 2018, bao gồm các khái niệm, biểu hiện và biện pháp xử lý.

• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Quy định về hành vi cạnh tranh không lành mạnh theo Luật Cạnh tranh năm 2018
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2018

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH
• 1.1. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.2. Đặc điểm của hành vi CTKLM
• 2. CHƯƠNG II: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH – THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA TRONG VIỆC ÁP DỤNG
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ THỰC THI PHÁP LUẬT VỀ CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH Ở VIỆT NAM
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Cạnh tranh là một phần không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế xã hội. Hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM) xuất hiện khi các doanh nghiệp (DN) sử dụng các phương thức không chính đáng để đạt được lợi thế cạnh tranh. Theo Luật Cạnh tranh 2018, CTKLM được định nghĩa là hành vi của DN trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, gây thiệt hại đến quyền lợi hợp pháp của DN khác. Các hành vi này không chỉ xâm hại đến quyền tự do cạnh tranh mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh. Đặc biệt, CTKLM có thể dẫn đến sự hình thành độc quyền, làm giảm tính cạnh tranh trên thị trường. Theo luật sư Đặng Kim Ngân Hà, CTKLM gây thiệt hại nặng nề cho hoạt động kinh doanh của các DN, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Do đó, việc hiểu rõ về CTKLM và các quy định liên quan là rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi của DN và người tiêu dùng.

1.1 Khái niệm về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Theo Luật Cạnh tranh 2018, CTKLM được hiểu là các hành vi cạnh tranh sử dụng thủ đoạn bất chính, xâm hại đến quyền tự do cạnh tranh của các DN khác. Hành vi này có thể bao gồm việc gây rối hoạt động kinh doanh của DN khác, lôi kéo khách hàng bằng thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn. Các hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn đi ngược lại với các chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh. Đặc điểm nổi bật của CTKLM là sự cạnh tranh không công bằng, dẫn đến thiệt hại cho các DN làm ăn chân chính. Việc xác định CTKLM không chỉ dựa vào các quy định pháp luật mà còn cần xem xét đến các chuẩn mực xã hội và đạo đức kinh doanh. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một hệ thống pháp luật chặt chẽ để điều chỉnh và xử lý các hành vi CTKLM một cách hiệu quả.

II. Đặc điểm của hành vi cạnh tranh không lành mạnh

CTKLM có những đặc điểm cơ bản mà các DN cần nhận thức rõ. Thứ nhất, CTKLM là hành vi của DN trong quá trình kinh doanh, thể hiện qua việc các DN sử dụng các phương thức không chính đáng để cạnh tranh. Điều này cho thấy rằng chỉ có các DN thuộc mọi thành phần kinh tế mới có thể thực hiện các hành vi này. Thứ hai, CTKLM thường trái với các chuẩn mực thông thường về đạo đức kinh doanh. Điều này có nghĩa là các hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn đi ngược lại với các giá trị xã hội tốt đẹp. Để xác định một hành vi có phải là CTKLM hay không, cần phải xem xét đến các quy định pháp luật và các chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh. Việc này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của DN mà còn góp phần tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và công bằng.

2.1 Hành vi cạnh tranh trái với chuẩn mực đạo đức

Hành vi CTKLM không chỉ đơn thuần là vi phạm pháp luật mà còn là sự vi phạm các chuẩn mực đạo đức trong kinh doanh. Các DN có thể sử dụng nhiều phương thức khác nhau để cạnh tranh, nhưng nếu những phương thức này đi ngược lại với các giá trị xã hội, chúng sẽ được coi là CTKLM. Luật Cạnh tranh 2018 đã liệt kê rõ các hành vi bị coi là không lành mạnh, từ đó tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý các hành vi này. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của DN mà còn đảm bảo sự công bằng trong môi trường kinh doanh. Việc áp dụng các quy định này cần phải được thực hiện một cách nghiêm túc để ngăn chặn các hành vi CTKLM, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

III. Quy định của pháp luật về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Luật Cạnh tranh 2018 đã đưa ra các quy định cụ thể về CTKLM nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các DN. Các hành vi CTKLM bị cấm bao gồm việc gây rối hoạt động kinh doanh của DN khác, lôi kéo khách hàng bằng thông tin gian dối, và nhiều hành vi khác. Những quy định này không chỉ giúp bảo vệ các DN làm ăn chân chính mà còn tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng. Việc thực thi các quy định này cần phải được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả. Cơ quan quản lý cạnh tranh cần phát huy vai trò của mình trong việc giám sát và xử lý các hành vi CTKLM. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của DN mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

3.1 Thực trạng áp dụng pháp luật về hành vi cạnh tranh không lành mạnh

Thực trạng áp dụng pháp luật về CTKLM hiện nay cho thấy nhiều DN vẫn chưa nhận thức đầy đủ về các quy định của Luật Cạnh tranh 2018. Nhiều hành vi CTKLM vẫn diễn ra phổ biến, gây thiệt hại cho các DN làm ăn chân chính. Cơ quan quản lý cạnh tranh cần có những biện pháp mạnh mẽ hơn để xử lý các hành vi này. Việc nâng cao nhận thức của các DN về CTKLM cũng là một yếu tố quan trọng để giảm thiểu các hành vi không lành mạnh. Các chương trình đào tạo, hội thảo về pháp luật cạnh tranh cần được tổ chức thường xuyên để giúp các DN hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình trong môi trường cạnh tranh. Điều này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của DN mà còn góp phần tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ theo hướng toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, cạnh tranh trở thành một quy luật tất yếu và động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cạnh tranh gay gắt cũng dẫn đến sự xuất hiện của các hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM), gây thiệt hại cho doanh nghiệp chân chính, người tiêu dùng và môi trường kinh doanh. Theo ước tính, từ năm 2018 đến 2025, các hành vi CTKLM diễn ra ngày càng đa dạng và phức tạp trên lãnh thổ Việt Nam, đòi hỏi sự hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ các quy định pháp luật về hành vi CTKLM theo Luật Cạnh tranh năm 2018, đánh giá thực trạng áp dụng và đề xuất giải pháp hoàn thiện nhằm tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng cho các doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật liên quan đến hành vi CTKLM trong Luật Cạnh tranh 2018 và các văn bản pháp luật chuyên ngành khác, trong khoảng thời gian từ năm 2018 đến 2025, trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết cạnh tranh và lý thuyết pháp luật kinh tế. Lý thuyết cạnh tranh nhấn mạnh vai trò của cạnh tranh lành mạnh trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Lý thuyết pháp luật kinh tế tập trung vào chức năng điều chỉnh của pháp luật nhằm tạo ra môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch và ổn định. Các khái niệm chuyên ngành được sử dụng bao gồm: hành vi cạnh tranh không lành mạnh, bí mật kinh doanh, ép buộc khách hàng, gièm pha doanh nghiệp, gây rối hoạt động kinh doanh, lôi kéo khách hàng bất chính. Mô hình nghiên cứu tập trung phân tích các quy định pháp luật về hành vi CTKLM trong Luật Cạnh tranh 2018, so sánh với các quy định pháp luật chuyên ngành khác và thực trạng áp dụng tại Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích - tổng hợp để làm rõ các quy định pháp luật và khái niệm liên quan đến CTKLM. Phương pháp so sánh - đối chiếu được áp dụng để đánh giá sự khác biệt giữa Luật Cạnh tranh 2018 với các văn bản pháp luật trước đây và pháp luật của một số quốc gia phát triển. Hệ thống hóa các quy định pháp luật và các vụ việc xử lý CTKLM được thực hiện nhằm nhận diện ưu điểm và hạn chế. Nguồn dữ liệu chính bao gồm văn bản Luật Cạnh tranh 2018, các nghị định hướng dẫn thi hành, báo cáo của Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng, các tài liệu nghiên cứu khoa học và số liệu thống kê từ năm 2018 đến 2025. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các vụ việc CTKLM được xử lý trong giai đoạn này, với phương pháp chọn mẫu là chọn lọc các vụ việc tiêu biểu theo nhóm hành vi vi phạm. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2025, tập trung vào việc đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phạm vi và đa dạng hành vi CTKLM: Luật Cạnh tranh 2018 quy định rõ 6 nhóm hành vi CTKLM bị cấm, bao gồm xâm phạm bí mật kinh doanh, ép buộc khách hàng, cung cấp thông tin không trung thực, gây rối hoạt động kinh doanh, lôi kéo khách hàng bất chính và bán hàng dưới giá thành toàn bộ. Trong đó, hành vi quảng cáo sai lệch chiếm tới 62% các vụ việc được điều tra xử lý, tiếp theo là bán hàng đa cấp bất chính chiếm 17%.

2. Hiệu quả xử lý còn hạn chế: Tính đến năm 2018, có gần 400 hồ sơ khiếu nại về CTKLM, trong đó hơn 200 vụ đã được xử lý. Tuy nhiên, phần lớn các vụ việc chỉ dừng lại ở mức hòa giải hoặc xử phạt hành chính với mức phạt tối đa khoảng 1 tỷ đồng, chưa đủ sức răn đe. Ví dụ, năm 2016 tổng số tiền phạt thu được là 2,114 tỷ đồng, tăng so với 85 triệu đồng năm 2007 nhưng vẫn chưa tương xứng với thiệt hại do CTKLM gây ra.

3. Vai trò của cơ quan quản lý cạnh tranh: Việc thành lập Ủy ban Cạnh tranh quốc gia với khoảng 130 biên chế dự kiến sẽ tăng cường năng lực điều tra, xử lý các vụ việc CTKLM. Tuy nhiên, hiện nay Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng vẫn gặp khó khăn trong việc xử lý triệt để các vụ việc do tính phức tạp và đa dạng của hành vi vi phạm.

4. Sự phối hợp pháp luật còn chồng chéo: Các hành vi CTKLM được quy định rải rác trong nhiều văn bản luật như Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Quảng cáo, Luật Thương mại, dẫn đến chồng chéo về thẩm quyền xử lý và khó khăn trong việc áp dụng pháp luật thống nhất.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự phát triển nhanh chóng và đa dạng của thị trường, trong khi hệ thống pháp luật và cơ quan thực thi chưa kịp thích ứng. So với các quốc gia phát triển như Đức, Nhật Bản, Việt Nam còn thiếu các quy định chi tiết về chuẩn mực đạo đức kinh doanh và các biện pháp xử lý nghiêm minh đối với hành vi CTKLM. Việc xử lý chủ yếu dựa trên hòa giải và xử phạt hành chính khiến tính răn đe thấp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp vi phạm tiếp tục tái phạm. Bên cạnh đó, sự thiếu đồng bộ giữa các văn bản pháp luật chuyên ngành làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố các vụ việc CTKLM theo nhóm hành vi và ngành hàng, cũng như bảng thống kê số tiền phạt qua các năm để minh họa xu hướng và hiệu quả xử lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý về CTKLM: Rà soát, thống nhất các quy định về hành vi CTKLM trong Luật Cạnh tranh và các luật chuyên ngành như Luật Sở hữu trí tuệ, Luật Quảng cáo, Luật Thương mại nhằm tránh chồng chéo, mâu thuẫn. Mục tiêu nâng cao tính rõ ràng, minh bạch, áp dụng trong vòng 2 năm, do Bộ Tư pháp phối hợp Bộ Công Thương thực hiện.

2. Tăng cường năng lực thực thi pháp luật: Đẩy mạnh đào tạo chuyên môn cho cán bộ Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, tăng cường biên chế và trang thiết bị kỹ thuật phục vụ điều tra, xử lý vụ việc CTKLM. Mục tiêu nâng cao tỷ lệ xử lý thành công các vụ việc lên trên 80% trong 3 năm tới, do Bộ Công Thương chủ trì.

3. Nâng mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả: Xem xét tăng mức phạt tiền tối đa và áp dụng các biện pháp bổ sung như thu hồi giấy phép, cải chính công khai nhằm tăng tính răn đe. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Chính phủ và Quốc hội quyết định.

4. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về CTKLM: Tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo cho doanh nghiệp và người tiêu dùng nhằm nâng cao nhận thức về hành vi CTKLM và quyền khiếu nại, khởi kiện. Mục tiêu đạt 70% doanh nghiệp trong các ngành trọng điểm được tiếp cận thông tin trong 2 năm, do Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về cạnh tranh và thương mại: Giúp hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và xử lý các hành vi CTKLM.

2. Doanh nghiệp trong và ngoài nước: Nắm rõ các quy định pháp luật để tuân thủ, phòng tránh vi phạm và bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi bị xâm hại.

3. Luật sư, chuyên gia pháp lý: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp và tham gia giải quyết tranh chấp liên quan đến CTKLM.

4. Người tiêu dùng và tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Hiểu rõ quyền lợi và cách thức bảo vệ trước các hành vi cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là gì?
   Hành vi CTKLM là các hành vi của doanh nghiệp trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác hoặc người tiêu dùng. Ví dụ như cung cấp thông tin sai lệch, ép buộc khách hàng, xâm phạm bí mật kinh doanh.

2. Luật Cạnh tranh 2018 quy định những hành vi CTKLM nào?
   Luật quy định 6 nhóm hành vi CTKLM bị cấm gồm: xâm phạm bí mật kinh doanh, ép buộc khách hàng, cung cấp thông tin không trung thực, gây rối hoạt động kinh doanh, lôi kéo khách hàng bất chính và bán hàng dưới giá thành toàn bộ.

3. Cơ quan nào chịu trách nhiệm xử lý các vụ việc CTKLM?
   Ủy ban Cạnh tranh quốc gia, trực thuộc Bộ Công Thương, là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ quản lý nhà nước về cạnh tranh, điều tra và xử lý các vụ việc CTKLM.

4. Mức xử phạt đối với hành vi CTKLM hiện nay ra sao?
   Mức phạt tiền tối đa có thể lên đến 1 tỷ đồng tùy theo tính chất, mức độ vi phạm. Ngoài ra còn có các biện pháp bổ sung như thu hồi giấy phép, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp bảo vệ mình trước hành vi CTKLM?
   Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định pháp luật, xây dựng hệ thống bảo mật thông tin, theo dõi thị trường, kịp thời khiếu nại hoặc khởi kiện khi phát hiện hành vi CTKLM, đồng thời tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý để xử lý hiệu quả.

Kết luận

• Luật Cạnh tranh 2018 đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng để điều chỉnh hành vi CTKLM, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh tại Việt Nam.
• Thực trạng xử lý các vụ việc CTKLM cho thấy sự gia tăng về số lượng và đa dạng về hình thức vi phạm, nhưng hiệu quả xử lý còn hạn chế do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan.
• Việc thành lập Ủy ban Cạnh tranh quốc gia và tăng cường năng lực thực thi pháp luật là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý cạnh tranh.
• Cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao mức xử phạt, đồng bộ các quy định pháp luật chuyên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật về CTKLM.
• Các bước tiếp theo bao gồm rà soát pháp luật, đào tạo cán bộ, tăng cường phối hợp liên ngành và nâng cao nhận thức cộng đồng doanh nghiệp, người tiêu dùng nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng môi trường cạnh tranh công bằng và minh bạch cho tương lai phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu, Kết luận, Mục lục và Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc chia làm 03 chƣơng nhƣ sau: - Chƣơng I. Một số vấn đề về hành vi cạnh tranh không lành mạnh - Chƣơng II. Quy định của pháp luật về hành vi cạnh tranh không lành mạnh – thực trạng và một số vấn đề đặt ra trong việc áp dụng - Chƣơng III: Một số giải pháp hoàn thiện và thực thi pháp luật về cạnh tranh không lành mạnh ở Việt Nam. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ HÀNH VI CẠNH TRANH KHÔNG LÀNH MẠNH 1.

Khái quát về hành vi cạnh tranh không lành mạnh 1.1 Khái niệm Cạnh tranh là sản phẩm tất yếu của sự phát triển kinh tế xã hội. Trong mọi phƣơng diện của cuộc sống ý thức vƣơn lên luôn là yếu tố chủ đạo hƣớng suy nghĩ và hành động của con ngƣời. Hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) là một lĩnh vực quan trọng trong đời sống xã hội, trong đó ý thức vƣơn lên không đơn thuần là mong muốn đạt đƣợc một mục tiêu nào đó mà còn là tham vọng trở thành ngƣời đứng đầu. Suy nghĩ và hành động trong SXKD bị chi phối rất nhiều bởi tính kinh tế khắc nghiệt.

Trong giai đoạn hiện nay, yếu tố coi là khắc nghiệt nhất là cạnh tranh. Môi trƣờng hoạt động của DN ngày nay đầy biến động và cạnh tranh hiện nay là cuộc đấu tranh gay gắt, quyết liệt giữa các chủ thể kinh tế tham gia vào thị trƣờng nhằm giành giật nhiều các lợi ích kinh tế hơn về mình. Để đạt đƣợc mục tiêu của mình, chủ thể tham gia cạnh tranh có khả năng sử dụng nhiều cách thức khác nhau, tạo ra tình trạng cạnh tranh ở những mức độ khác nhau, thậm chí sử dụng cả những hành vi trái pháp luật, đi ngƣợc lại các nguyên tắc trung thực, thiện chí, hay những thông lệ, tập quán đƣợc chấp nhận và tồn tại lâu dài trong kinh doanh, nhằm tối ƣu hóa lợi thế cạnh tranh bất chính cho mình. CTKLM xuất hiện từ một trong những con đƣờng nhƣ vậy.

Hiện nay, có nhiều quan niệm khác nhau về hành vi CTKLM. Hiểu theo nghĩa rộng thì hành vi CTKLM bao gồm tất cả các hành vi cạnh tranh bằng việc sử dụng các thủ đoạn bất chính, xâm hại tới các hoạt động cạnh tranh trên thị trƣờng, xâm hại đến quyền tự do cạnh tranh một cách công bằng của các DN. Theo quan niệm này, các hành vi hạn chế cạnh tranh nhƣ: thỏa thuận hạn chế cạnh tranh và lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trƣờng cũng đƣợc đƣa vào khía cạnh của CTKLM. Theo luật sƣ Đặng Kim Ngân Hà, các hành vi cạnh tranh không lành mạnh đang gây thiệt hại nặng nề, ảnh hƣởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh của Universal Network Connection (UNC).

7 Luật sƣ Đặng Kim Ngân Hà - đại diện của Công ty Universal Network Connection (UNC) Nêu quan điểm về câu chuyện “cạnh tranh không lành mạnh”, luật sƣ Đặng Kim Ngân Hà - đại diện của Công ty Universal Network Connection (UNC) cho hay, Quyền chống cạnh tranh không lành mạnh là một trong những quyền đƣợc pháp luật tôn trọng đƣợc quy định tại điều 3 Luật cạnh tranh 2018, cụ thể: Hành vi cạnh tranh không lành mạnh là hành vi của doanh nghiệp trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thƣơng mại và các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp khác. Điều 45 nêu: Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm nhƣ sau: Gây rối hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp khác bằng cách trực tiếp hoặc gián tiếp cản trở, làm gián đoạn hoạt động kinh doanh hợp pháp của doanh nghiệp đó. Lôi kéo khách hàng bất chính bằng các hình thức sau đây: Đƣa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp mà doanh nghiệp cung cấp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác. Và Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ quy định: Quyền chống cạnh tranh không lành mạnh đƣợc xác lập trên cơ sở hoạt động cạnh tranh trong kinh doanh.

8 Với kinh nghiệm cố vấn pháp lý cho các doanh nghiệp nƣớc ngoài và nhà nƣớc qua nhiều năm, tôi nhận thấy rằng hành vi cạnh tranh không lành mạnh luôn là vấn đề hàng đầu đƣợc các nhà lãnh đạo quan tâm và trăn trở, bởi vì hành vi cạnh tranh không lành mạnh có thể tấn công doanh nghiệp khi các nhân viên chủ chốt rời đi và làm việc cho đối thủ cạnh tranh, sử dụng (hoặc có thể sử dụng) thông tin bí mật kinh doanh làm lợi cho đối thủ cạnh tranh trực tiếp của doanh nghiệp hoặc thành lập nên một công ty mới cạnh tranh trực tiếp với doanh nghiệp là chuyện không mới tại Việt Nam cũng nhƣ trên thế giới. Các trƣờng hợp về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh nhƣ: Sau khi nghỉ việc tại doanh nghiệp, các nhân viên cũ để bắt đầu liên hệ với khách hàng hiện tại và tiềm năng tƣơng lai của doanh nghiệp, xúi giục, lôi kéo, khích động khách hàng phá vỡ hợp đồng của doanh nghiệp, dẫn tới các tổn hại đến uy tín và lợi ích kinh tế của doanh nghiệp. Các nhân viên cũ của doanh nghiệp bắt đầu thành lập một công ty mới với tên thƣơng mại dễ gây nhầm lẫn và kinh doanh sản phẩm dịch vụ tƣơng ứng để cạnh tranh trực tiếp và đồng thời sử dụng mạng xã hội để nói xấu, không đúng sự thật nhằm bôi nhọ, vu khống, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, uy tín của doanh nghiệp.vn/tai-chinh-kinh-doanh/xu-ly-the-nao-voi-hanh- vi-canh-tranh-khong-lanh-manh-1042582.html) Hành vi CTKLM là hành vi của DN trái với nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thƣơng mại, các chuẩn mực khác trong kinh doanh, gây thiệt hại hoặc có thể gây thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của DN khác. Luật Cạnh tranh 2018 điều chỉnh chung về các quan hệ cạnh tranh.

Việc điều tra, xử lý vụ việc cạnh tranh, miễn trừ đối với thỏa thuận hạn chế cạnh tranh bị cấm và thông báo tập trung kinh tế phải áp dụng quy định của Luật Cạnh tranh 2018. Trƣờng hợp Luật khác có quy định về hành vi hạn chế cạnh tranh, hình thức tập trung kinh tế, hành vi CTKLM và việc xử lý hành vi CTKLM khác với quy định của Luật này thì áp dụng quy định của Luật đó. Nhƣ vậy, CTKLM là những hành vi cạnh tranh đi ngƣợc lại các nguyên tắc xã hội tốt đẹp, tập quán và truyền thống kinh doanh thông thƣờng, xâm phạm hoặc đe dọa tới lợi ích của các chủ thể kinh doanh xâm hại đến lợi ích của Nhà nƣớc, quyền và lợi ích hợp pháp của DN khác hoặc của ngƣời tiêu dùng.2 Đặc điểm của hành vi CTKLM Theo Luật cạnh tranh năm 2018, hành vi CTKLM có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, CTKLM là hành vi của DN trong quá trình kinh doanh Đặc điểm này thể hiện quy định về đối tƣợng áp dụng của Luật Cạnh tranh. Theo đó, chủ thể thực hiện hành vi cạnh tranh chỉ bao gồm các DN thuộc mọi thành phần kinh tế, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, DN nƣớc ngoài hoạt động tại Việt Nam, các hiệp hội ngành nghề.

Những đối tƣợng còn lại nhƣ các đơn vị sự nghiệp, các tổ chức của ngƣời tiêu dùng, các đơn vị truyền thông, các tổ chức phi kinh tế… không là đối tƣợng áp dụng các quy định của pháp luật về CTKLM. Đôi khi, thực tế phát sinh những tình huống một số tổ chức phi kinh tế, các đơn vị truyền thông… thực hiện những hành vi xâm phạm đến quyền cạnh tranh lành mạnh của DN, ví dụ tung tin không trung thực về DN, về hàng hóa. dịch vụ… Với việc giới hạn chủ thể thực hiện hành vi, pháp Luật Cạnh tranh không áp dụng để xử lý những tình huống trên. Mặt khác, đặc điểm này cũng khẳng định hành vi CTKLM xảy ra trong kinh doanh ở mọi ngành, mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế, mọi công đoạn của quá trình kinh doanh.

Pháp luật về hành vi CTKLM đƣợc áp dụng cho mọi ngành nghề, mọi lĩnh vực kinh tế. Nói cách khác, pháp luật không giới hạn áp dụng cho bất kỳ ngành nghề, lĩnh vực hoặc hoạt động kinh doanh nào của kinh tế quốc dân. Thứ hai, là hành vi cạnh tranh trái với các chuẩn mực thông thƣờng về đạo đức kinh doanh Đặc điểm này là căn cứ lý luận để xác định bản chất không lành mạnh của hành vi. Tuy nhiên, “trái với chuẩn mực thông thƣờng về đạo đức kinh doanh” là thuật ngữ trừu tƣợng cả về pháp lý lẫn lý thuyết.

Đây là những căn cứ rất khó xác định. Bởi vậy, cơ quan có thẩm quyền không thể sử dụng khái niệm hành vi không lành mạnh để quy kết một hành vi cụ thể của DN là không lành mạnh. Để khắc phục tình trạng trên, pháp luật cạnh tranh đã tập trung giải quyết hai nội dung sau: Một, vì các phƣơng pháp cạnh tranh rất đa dạng, bao gồm thủ đoạn gây nhầm lẫn, gian dối, gièm pha, bóc lột, gây rối, nên Luật Cạnh tranh năm 2018 đã liệt kê 10 các hành vi cạnh tranh bị coi là không lành mạnh và quy định cấu thành pháp lý của chúng. Pháp luật cạnh tranh của hầu hết các nƣớc nhƣ Cộng hoà liên bang Đức, Nhật bản… đều có cách tiếp cận tƣơng tự, tức là ngoài việc đƣa ra khái niệm về hành vi CTKLM (Điều 1 Luật Chống CTKLM Cộng hòa Liên bang Đức quy định: “Người nào trong quan hệ thương mại mà có những hành vi nhằm mục đích cạnh tranh, song những hành vi này chống lại truyền thống kinh doanh lành mạnh thì buộc phải chấm dứt hành vi đó và bồi thường thiệt hại”) còn liệt kê và mô tả từng hành vi bị coi là không lành mạnh trong cạnh tranh.

Khái niệm hành vi CTKLM đƣợc quy định trong Luật Cạnh tranh Việt Nam và của các nƣớc chỉ có ý nghĩa về mặt lý thuyết. Trong thực tế, việc áp dụng sẽ căn cứ vào các quy định về từng hành vi vi phạm cụ thể nhƣ chỉ dẫn gây nhầm lẫn, xâm phạm bí mật kinh doanh, dèm pha DN khác…. Hai, các chuẩn mực thông thƣờng về đạo đức kinh doanh đƣợc xác định dựa vào hai căn cứ sau đây: – Căn cứ luật định là những tiêu chuẩn đã đƣợc định lƣợng hoá bằng pháp luật, một khi hành vi đi trái với các quy định pháp luật sẽ đƣợc xem là không lành mạnh. Trong trƣờng hợp này, hành vi CTKLM đồng nghĩa với hành vi cạnh tranh bất hợp pháp.