Khóa luận hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản tại Văn phòng công chứng Đoàn Bến

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất biện pháp cải

• Tác giả: Vũ Văn Minh
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Thu Trang
• Trường học: Trường Đại học Hàng Hải Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Những Vấn Đề Lý Luận Và Thực Tiễn Về Hoạt Động Công Chứng Hợp Đồng Mua Bán Tài Sản
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 1.1. Những vấn đề chung về hợp đồng và hợp đồng mua bán tài sản
• 1.2. Khái niệm về hợp đồng
• 1.3. Khái niệm và đặc điểm pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản
• 1.4. Ý nghĩa của hợp đồng mua bán tài sản
• 1.5. Những quy định chung về hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN VỀ HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN HIỆN NAY
• 2.1. Thực trạng áp dụng Luật công chứng và hợp đồng mua bán tài sản (số liệu và tình hình thực hiện trên thực tế)
• 2.2. Nguyên tắc và chủ thể của hợp đồng mua bán tài sản
• 2.3. Hình thức, nội dung và hiệu lực của hợp đồng mua bán tài sản
• 2.4. Thực tiễn tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản
• 2.5. Tình hình tranh chấp và hợp đồng mua bán tài sản tại thời điểm hiện nay
• 2.6. Nguyên nhân tranh chấp và hợp đồng mua bán tài sản
• 2.7. Các dạng tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỢP ĐỒNG MUA BÁN TÀI SẢN TRONG HOẠT ĐỘNG CÔNG CHỨNG
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện các quy định của pháp luật về hợp đồng mua bán tài sản
• 3.2. Quy định và nguyên tắc và chủ thể của hợp đồng mua bán tài sản
• 3.3. Quy định và hình thức, nội dung và hiệu lực của hợp đồng mua bán tài sản
• 3.4. Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng quy phạm pháp luật và giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mua bán tài sản
• 3.5. Hoàn thiện hợp đồng mua bán tài sản
• 3.6. Hướng dẫn thi hành. Các giải pháp khác
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Hoạt Động Công Chứng Hợp Đồng Mua Bán Tài Sản Tại Hải Phòng

Nghiên cứu về hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản tại Hải Phòng là một lĩnh vực quan trọng trong pháp luật dân sự. Hoạt động này không chỉ đảm bảo tính hợp pháp của các giao dịch mà còn bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia. Việc công chứng hợp đồng mua bán tài sản giúp tạo ra sự minh bạch và an toàn trong các giao dịch, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái Niệm Về Hoạt Động Công Chứng Tại Hải Phòng

Hoạt động công chứng tại Hải Phòng được quy định bởi Luật Công chứng 2014. Công chứng viên có trách nhiệm chứng nhận tính hợp pháp của hợp đồng mua bán tài sản, đảm bảo quyền lợi cho các bên tham gia giao dịch.

1.2. Vai Trò Của Công Chứng Trong Giao Dịch Mua Bán Tài Sản

Công chứng đóng vai trò quan trọng trong việc xác thực các giao dịch mua bán tài sản. Điều này giúp ngăn ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

II. Những Thách Thức Trong Hoạt Động Công Chứng Hợp Đồng Mua Bán Tài Sản

Mặc dù hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản tại Hải Phòng đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hiểu biết về quy trình công chứng, sự phức tạp trong các quy định pháp luật, và tình trạng tranh chấp giữa các bên là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Thiếu Hiểu Biết Về Quy Trình Công Chứng

Nhiều cá nhân và tổ chức chưa nắm rõ quy trình công chứng, dẫn đến việc thực hiện không đúng quy định. Điều này có thể gây ra hậu quả pháp lý nghiêm trọng cho các bên tham gia.

2.2. Tình Trạng Tranh Chấp Trong Giao Dịch

Tranh chấp trong hợp đồng mua bán tài sản thường xảy ra do các bên không tuân thủ các điều khoản đã thỏa thuận. Việc công chứng không thể ngăn chặn hoàn toàn các tranh chấp này nếu các bên không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Công Chứng Tại Hải Phòng

Để nâng cao hiệu quả của hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản, cần có những phương pháp cải tiến. Việc đào tạo công chứng viên, cải cách quy trình công chứng và tăng cường tuyên truyền về pháp luật là những giải pháp cần thiết.

3.1. Đào Tạo Công Chứng Viên Chuyên Nghiệp

Đào tạo công chứng viên về kiến thức pháp luật và kỹ năng giao tiếp là rất quan trọng. Điều này giúp họ thực hiện công việc một cách chuyên nghiệp và hiệu quả hơn.

3.2. Cải Cách Quy Trình Công Chứng

Cải cách quy trình công chứng nhằm giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân khi thực hiện giao dịch mua bán tài sản.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Về Công Chứng Hợp Đồng Mua Bán Tài Sản

Nghiên cứu về hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản không chỉ mang lại giá trị lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn cao. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện quy trình công chứng và giảm thiểu tranh chấp trong giao dịch.

4.1. Tăng Cường Bảo Vệ Quyền Lợi Của Các Bên

Việc áp dụng các kết quả nghiên cứu giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia giao dịch, từ đó tạo ra sự tin tưởng trong các giao dịch mua bán tài sản.

4.2. Cải Thiện Môi Trường Kinh Doanh

Nghiên cứu cũng góp phần cải thiện môi trường kinh doanh tại Hải Phòng, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

V. Kết Luận Về Hoạt Động Công Chứng Hợp Đồng Mua Bán Tài Sản

Hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản tại Hải Phòng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch. Cần có những giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động này, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Tương Lai Của Hoạt Động Công Chứng

Hoạt động công chứng sẽ tiếp tục phát triển và hoàn thiện, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các đề xuất cụ thể nhằm cải thiện quy trình công chứng, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường sự hiểu biết của người dân về hoạt động này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, nhu cầu xác lập quyền sở hữu và lưu thông tài sản giữa các chủ thể ngày càng gia tăng, trong đó hợp đồng mua bán tài sản là phương thức giao dịch phổ biến và có tần suất xuất hiện lớn nhất. Đi cùng với sự phát triển về số lượng và giá trị giao dịch, các tranh chấp dân sự, kinh tế và thương mại liên quan đến tài sản cũng diễn biến phức tạp. Khi xảy ra tranh chấp, các đương sự luôn tìm kiếm những chứng cứ xác thực nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Trong bối cảnh đó, hoạt động công chứng giữ vai trò là một chế định bổ trợ tư pháp thiết yếu, đóng vai trò như một cơ chế "thẩm phán phòng ngừa" nhằm tạo lập chứng cứ xác thực, bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên tham gia giao dịch và duy trì trật tự ổn định trong quan hệ tài sản.

Tuy nhiên, từ góc độ lập pháp và thực tiễn áp dụng, các quy định pháp luật điều chỉnh hợp đồng mua bán tài sản và hoạt động công chứng tại Việt Nam vẫn bộc lộ những hạn chế nhất định. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn thiếu tính đồng bộ, một số quy định khó áp dụng hoặc chưa phát huy tối đa hiệu lực trên thực tế; đồng thời, nhận thức pháp lý của một bộ phận chủ thể tham gia giao kết còn hạn chế, dẫn đến nhiều vi phạm và tranh chấp phát sinh. Do đó, việc nghiên cứu toàn diện các vấn đề lý luận và khảo sát thực tiễn hoạt động công chứng hợp đồng mua bán tài sản là yêu cầu cấp thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu toàn diện các quy định của pháp luật về hợp đồng nói chung và hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng nói riêng, từ đó đề xuất các định hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật dân sự và các văn bản pháp luật liên quan tại Việt Nam.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Nghiên cứu hệ thống quy định pháp luật hiện hành điều chỉnh hợp đồng mua bán tài sản theo hoạt động công chứng; phát hiện các hạn chế, vướng mắc và bất cập trong quá trình thực thi và áp dụng pháp luật.
  2. Khảo sát, đánh giá thực trạng xác lập, thực hiện hợp đồng mua bán tài sản và tình hình giải quyết tranh chấp trong hoạt động công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng cơ sở.
  3. Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật trên thực tiễn.
• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định pháp luật dân sự và pháp luật công chứng về hợp đồng mua bán tài sản (nguyên tắc, hình thức, nội dung, chủ thể, trình tự ký kết, giải quyết tranh chấp); cùng thực tiễn quan hệ hợp đồng và các tranh chấp phát sinh trong hoạt động công chứng.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về nội dung và pháp lý: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam điều chỉnh quan hệ hợp đồng mua bán tài sản và hoạt động công chứng (như các vi phạm về hình thức, điều kiện chủ thể, thời điểm chuyển giao quyền sở hữu đối với tài sản đăng ký, nguyên tắc giao kết).
  • Về không gian và thời gian thực tiễn: Số liệu và hồ sơ nghiệp vụ thực tế được thu thập trong quá trình hoạt động tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền (địa bàn thị xã/huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương) trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đề tài được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận khoa học pháp lý và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thực định của Việt Nam:

• Cơ sở lý luận và chủ trương:
  • Hệ thống quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam về Nhà nước và Pháp luật.
  • Định hướng cải cách tư pháp tại Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện chế định công chứng, phân định phạm vi công chứng - chứng thực và từng bước xã hội hóa hoạt động công chứng.
• Khung pháp luật thực định:
  • Bộ luật Dân sự năm 2015: Các chế định về tài sản (Điều 105), điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự (Điều 117), năng lực chủ thể (Điều 16, Điều 18, Điều 19), biện pháp bảo đảm đặt cọc (Điều 328), khái niệm hợp đồng (Điều 385), thời điểm giao kết và hiệu lực hợp đồng (Điều 400, Điều 401), hợp đồng mua bán tài sản và các quyền, nghĩa vụ liên quan (Điều 430 đến Điều 443, Điều 458).
  • Luật Công chứng năm 2014 (Luật số 53/2014/QH13): Khái niệm công chứng (Điều 2), quy định về thành lập và tổ chức Phòng công chứng, Văn phòng công chứng (Điều 19, Điều 20, Điều 22, Điều 23), hồ sơ yêu cầu công chứng (Điều 40, Điều 41), lưu trữ hồ sơ công chứng (Điều 64).
  • Các văn bản pháp luật liên quan và lịch sử lập pháp: Luật Doanh nghiệp năm 2014, Luật Thương mại năm 2005, Thông tư số 01/2021/TT-BTP; cùng các văn bản đặt nền móng quản lý công chứng qua các thời kỳ như Thông tư số 574/QLTPK (1987), Thông tư số 858/QLTPK (1987), Quyết định số 90/HĐBT (1989), Nghị định số 45/HĐBT (1991), Nghị định số 31/CP, Nghị định số 75/2000/NĐ-CP.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử: Đánh giá sự phát triển của chế định công chứng gắn liền với sự chuyển đổi của nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp quy phạm pháp luật: Mổ xẻ các điều khoản của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2014 để làm rõ cấu trúc quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể.
  • Phương pháp so sánh pháp luật: Đối chiếu các mô hình tổ chức hành nghề công chứng (Phòng công chứng và Văn phòng công chứng), phân biệt công chứng nội dung với chứng thực hình thức.
  • Phương pháp thống kê: Xử lý và phân loại số liệu thực tế về các loại việc công chứng theo từng năm tại đơn vị khảo sát thực tế.
• Nguồn dữ liệu: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tư pháp; số liệu thống kê hồ sơ công chứng thực tế giai đoạn 2014 – 2016 tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền, tỉnh Hải Dương.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về tài sản, hợp đồng mua bán tài sản và chế định công chứng trong hệ thống pháp luật Việt Nam:

• Khái niệm và đặc điểm pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản:
  • Hợp đồng mua bán tài sản theo Điều 430 Bộ luật Dân sự (BLDS) 2015 là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên bán chuyển quyền sở hữu tài sản cho bên mua và bên mua trả tiền cho bên bán.
  • Ba đặc điểm pháp lý cốt lõi: (1) Là hợp đồng song vụ (bên bán và bên mua đều có quyền và nghĩa vụ đối ứng); (2) Là hợp đồng có đền bù (khoản tiền bên mua trả là khoản đền bù tương ứng giá trị tài sản); (3) Mục đích trực tiếp nhằm chuyển giao quyền sở hữu tài sản từ bên bán sang bên mua.
  • Khái niệm tài sản theo Điều 105 BLDS 2015 bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản; tồn tại dưới dạng bất động sản hoặc động sản, tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|               SO SÁNH HAI MÔ HÌNH TỔ CHỨC HÀNH NGHỀ CÔNG CHỨNG TẠI VIỆT NAM                       |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Tiêu chí so sánh     | Phòng công chứng                   | Văn phòng công chứng                  |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Cơ sở pháp lý        | Luật Công chứng 2014 (Điều 19, 20) | Luật Công chứng 2014 (Điều 22, 23);   |
|                      |                                    | Luật Doanh nghiệp                     |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Địa vị pháp lý       | Đơn vị sự nghiệp công lập trực     | Công ty hợp danh, có từ 02 công chứng |
|                      | thuộc Sở Tư pháp; có trụ sở,       | viên hợp danh trở lên; không có       |
|                      | con dấu và tài khoản riêng.        | thành viên góp vốn.                   |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Thẩm quyền thành lập | Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ra quyết  | UBND cấp tỉnh xem xét, quyết định cho |
|                      | định thành lập theo đề án của      | phép thành lập theo hồ sơ đề nghị của |
|                      | Sở Tư pháp.                        | các công chứng viên.                  |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Tên gọi              | "Phòng công chứng" + số thứ tự     | "Văn phòng công chứng" + họ tên của   |
|                      | thành lập + tên tỉnh/thành phố.    | Trưởng văn phòng hoặc công chứng viên |
|                      |                                    | hợp danh khác.                        |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Người đại diện       | Trưởng phòng (công chứng viên do   | Trưởng văn phòng (công chứng viên hợp |
| theo pháp luật       | Chủ tịch UBND cấp tỉnh bổ nhiệm,   | danh, đã hành nghề công chứng từ 02   |
|                      | miễn nhiệm, cách chức).            | năm trở lên).                         |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+
| Cơ chế tài chính và  | Đơn vị sự nghiệp công lập, Nhà     | Tự chủ tài chính từ phí và thù lao;   |
| trách nhiệm tài sản  | nước chịu trách nhiệm bồi thường   | các công chứng viên tự chịu trách     |
|                      | khi phát sinh thiệt hại.           | nhiệm tài sản bằng toàn bộ tài sản.   |
+----------------------+------------------------------------+---------------------------------------+

• Quy chế pháp lý về giao kết và thực hiện hợp đồng mua bán tài sản:
  • Thời điểm giao kết và hiệu lực (Điều 400, Điều 401 BLDS 2015): Hợp đồng được giao kết tại thời điểm bên đề nghị nhận được chấp nhận giao kết; đối với hợp đồng văn bản là thời điểm bên sau cùng ký; đối với giao dịch công chứng là thời điểm công chứng viên ký chứng nhận. Hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm giao kết trừ trường hợp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu (như Điều 458 BLDS 2015 đối với động sản phải đăng ký).
  • Chủ thể và năng lực hành vi: Điều kiện chủ thể là cá nhân (năng lực pháp luật và năng lực hành vi dân sự theo Điều 16, Điều 18, Điều 19 BLDS 2015), pháp nhân (thông qua người đại diện hợp pháp), hộ gia đình và tổ hợp tác. Giao dịch do người mất năng lực hành vi dân sự tự xác lập bị vô hiệu, người đại diện có thời hiệu 02 năm để yêu cầu Tòa án tuyên bố vô hiệu.
  • Nội dung chủ yếu của hợp đồng: Đối tượng tài sản được phép giao dịch (Điều 431); chất lượng tài sản (Điều 432); giá và phương thức thanh toán (Điều 433); phương thức giao tài sản (Điều 436); biện pháp đặt cọc bảo đảm thực hiện hợp đồng (Điều 328).
  • Cơ chế xử lý khuyết tật tài sản: Phân định trách nhiệm của bên bán đối với "khuyết tật rõ rệt" (bên mua phải kiểm tra khi nhận hàng) và "khuyết tật ẩn giấu" (khuyết tật bên trong không thể nhận biết bằng mắt thường khi giao kết).
• Quy trình nghiệp vụ công chứng hợp đồng mua bán tài sản:
  • Bước 1: Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ: Công chứng viên xác định thẩm quyền, tính hợp pháp của yêu cầu công chứng, kiểm tra năng lực hành vi dân sự của các bên và thành phần hồ sơ theo quy định tại Điều 40, Điều 41 Luật Công chứng 2014.
  • Bước 2: Xử lý hồ sơ: Nghiên cứu hồ sơ, soạn thảo văn bản hoặc kiểm tra dự thảo do đương sự chuẩn bị sẵn, bảo đảm nội dung không vi phạm điều cấm và không trái đạo đức xã hội.
  • Bước 3: Ký kết, công chứng và lưu trữ: Kiểm tra bản chính giấy tờ, đối chiếu nhận dạng đương sự, giải thích quyền và nghĩa vụ pháp lý, chứng kiến các bên ký tên/điểm chỉ, ký lời chứng (theo mẫu tại Thông tư số 01/2021/TT-BTP), đóng dấu, thu phí và tra cứu dữ liệu ngăn chặn giao dịch bảo đảm. Hồ sơ công chứng bắt buộc phải được bảo quản, lưu trữ an toàn tối thiểu 20 năm theo quy định tại Điều 64 Luật Công chứng 2014.

---

Chương 2: Thực tiễn về hoạt động công chứng Hợp đồng mua bán tài sản

Chương 2 phản ánh thực tế triển khai hoạt động công chứng hợp đồng, giao dịch tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền (tỉnh Hải Dương) giai đoạn 2014 – 2016, phân tích các nguyên tắc dân sự và nhận diện các dạng tranh chấp phát sinh:

• Thống kê và đánh giá thực trạng công chứng tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền:

+-----------------------------------------------------------------------------------------------+
|       TỔNG HỢP SỐ LƯỢNG VĂN BẢN CÔNG CHỨNG TẠI VPCC ĐOÀN BỀN, HẢI DƯƠNG (2014 - 2016)          |
+-----+-----------------------------------+---------------+---------------+---------------------+
| STT | Phân loại hợp đồng / giao dịch    | Năm 2014      | Năm 2015      | Năm 2016            |
+-----+-----------------------------------+---------------+---------------+---------------------+
|  1  | Thế chấp                          | 3.299         | 3.669         | 4.197               |
|  2  | Chuyển nhượng                     | 521           | 866           | 546                 |
|  3  | Phân chia di sản (PCDS) + Di chúc | 171           | 418           | 232                 |
|  4  | Mua bán tài sản                   | 96            | 94            | 63                  |
|  5  | Giấy ủy quyền, Hợp đồng ủy quyền  | 88            | 138           | 68                  |
|  6  | Tặng cho                          | 385           | 793           | 437                 |
|  7  | Hợp đồng khác                     | 185           | 157           | 107                 |
|  8  | Thuê nhà, Quyền sử dụng đất       | 2             | 6             | 22                  |
+-----+-----------------------------------+---------------+---------------+---------------------+
|     | TỔNG CỘNG SỐ LƯỢNG VĂN BẢN        | 4.747         | 6.141         | 5.672               |
+-----+-----------------------------------+---------------+---------------+---------------------+

• Phân tích cơ cấu và biến động số liệu nghiệp vụ:
  • Quy mô tăng trưởng: Tổng số văn bản công chứng năm 2014 đạt 4.747 việc, tăng lên 6.141 việc vào năm 2015 (mức tăng trưởng tương đương 29,36%) và đạt 5.672 việc vào năm 2016. Khối lượng công chứng trung bình đạt trên 5.500 việc/năm, cho thấy hoạt động công chứng tại địa phương giữ được sự ổn định sau thời gian thành lập.
  • Cơ cấu theo loại việc:
    • Hợp đồng thế chấp chiếm tỷ trọng áp đảo, luôn duy trì trên 60% đến gần 74% tổng số việc (năm 2014: 3.299 việc, chiếm 69%; năm 2015: 3.669 việc; năm 2016: 4.197 việc). Nguyên nhân xuất phát từ đặc thù huyện Kinh Môn là trung tâm công nghiệp nặng (tập trung các doanh nghiệp lớn như Công ty Cổ phần Thép Hòa Phát, Vicem Hoàng Thạch), đồng thời có mạng lưới 05 tổ chức tín dụng lớn (Agribank Kinh Môn, VietinBank Nhị Chiểu, BIDV Bắc Hải Dương, Vietcombank Hải Dương, Sacombank Hải Dương) và các quỹ tín dụng nhân dân.
    • Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất chiếm tỷ trọng từ 10% đến 15% (năm 2014: 521 việc, chiếm 11%; năm 2015: 866 việc, tăng 66,2% do sự mở rộng các công trình hạ tầng giao thông và khu đô thị mới; năm 2016: 546 việc, chiếm 10%).
    • Hợp đồng tặng cho tài sản đứng thứ ba về số lượng, chiếm từ 8% đến 10% (năm 2014: 385 việc; năm 2015: 793 việc; năm 2016: 437 việc).
    • Hợp đồng mua bán tài sản độc lập ghi nhận số lượng từ 63 đến 96 việc/năm.
• Thực tiễn áp dụng các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự:
  • Nguyên tắc bình đẳng (khoản 1 Điều 3 BLDS 2015): Mọi chủ thể không phân biệt thành phần kinh tế, dân tộc, giới tính đều có địa vị pháp lý ngang nhau; công chứng viên giữ vai trò độc lập, không thiên vị nhằm bảo vệ quyền bình đẳng của các bên.
  • Nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận (khoản 2 Điều 3 BLDS 2015): Các bên toàn quyền định đoạt nội dung và hình thức giao dịch nhưng phải trong khuôn khổ pháp luật, "không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội"; thể hiện trực tiếp qua lời chứng của công chứng viên.
  • Nguyên tắc thiện chí, trung thực (khoản 3 Điều 3 BLDS 2015): Các bên có nghĩa vụ cung cấp hồ sơ, thông tin xác thực về tình trạng tài sản và nhân thân; công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra đối chiếu tính hợp lệ của giấy tờ gốc nhằm phát hiện hồ sơ giả mạo hoặc tẩy xóa.
  • Nguyên tắc tôn trọng lợi ích Nhà nước, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác (khoản 4 Điều 3 BLDS 2015).
• Các dạng tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản trong thực tiễn:
  • Vi phạm về điều kiện hình thức bắt buộc của hợp đồng mua bán nhà ở, bất động sản.
  • Tranh chấp về thời điểm chuyển giao quyền sở hữu đối với các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu (ô tô, tàu thuyền, bất động sản).
  • Tranh chấp phát sinh do vi phạm nguyên tắc tự nguyện, bị lừa dối, ép buộc hoặc chủ thể giao kết không đủ năng lực hành vi dân sự.

---

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện về Hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng

Chương 3 đề xuất định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động công chứng:

• Phương hướng hoàn thiện quy định pháp luật:
  • Rà soát, sửa đổi các quy định về nguyên tắc và chủ thể tham gia giao kết hợp đồng mua bán tài sản trong hệ thống pháp luật dân sự nhằm khắc phục sự thiếu đồng bộ, chồng chéo giữa Bộ luật Dân sự và các văn bản luật chuyên ngành.
  • Chuẩn hóa các quy định về hình thức, nội dung và hiệu lực của hợp đồng mua bán tài sản; quy định rõ ràng ranh giới giữa hiệu lực của hợp đồng giao kết với thời điểm chuyển giao quyền sở hữu tài sản.
• Giải pháp nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật và giải quyết tranh chấp:
  • Hoàn thiện mẫu hợp đồng và văn bản hướng dẫn thi hành: Xây dựng và ban hành các khung hợp đồng mẫu cho từng loại tài sản giao dịch đặc thù; ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về thẩm quyền, hồ sơ công chứng đối với các giao dịch tài sản phức tạp.
  • Hiện đại hóa cơ sở dữ liệu công chứng: Đẩy mạnh xây dựng, kết nối và liên thông hệ thống Cơ sở dữ liệu công chứng trực tuyến giữa các tổ chức hành nghề công chứng với Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm (Bộ Tư pháp), cơ quan đăng ký đất đai và cơ quan quản lý phương tiện giao thông để tra cứu thông tin ngăn chặn kịp thời.
  • Nâng cao năng lực và đạo đức nghề nghiệp của công chứng viên: Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng nhận diện giấy tờ giả mạo, kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng, bảo đảm tính xác thực và an toàn pháp lý cho văn bản công chứng.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả chính về số liệu và thực tiễn:
  • Hệ thống hóa đầy đủ số liệu hoạt động công chứng thực tế trong 03 năm (2014 - 2016) tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền với tổng số 16.560 văn bản công chứng được thực hiện (4.747 việc năm 2014; 6.141 việc năm 2015; 5.672 việc năm 2016).
  • Xác định cơ cấu nghiệp vụ thực tế tại địa bàn cấp huyện công nghiệp: hợp đồng thế chấp chiếm tỷ lệ cao nhất (>60% - 69%), tiếp theo là hợp đồng chuyển nhượng (10% - 15%) và tặng cho (8% - 10%), phản ánh đúng đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương.
• Giải pháp và kiến nghị đề xuất:
  • Đề xuất các giải pháp lập pháp nhằm hoàn thiện chế định hợp đồng mua bán tài sản trong Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Công chứng 2014.
  • Đề xuất giải pháp nghiệp vụ về liên thông cơ sở dữ liệu ngăn chặn giao dịch và quy trình kiểm soát rủi ro pháp lý 3 bước dành cho công chứng viên.
• Đóng góp của đề tài:
  • Khóa luận đã phân tích có hệ thống những vướng mắc, bất cập giữa lý luận pháp luật dân sự và thực tiễn công chứng hợp đồng mua bán tài sản.
  • Đóng góp nguồn dữ liệu khảo sát thực tế có giá trị về tổ chức và hoạt động của một văn phòng công chứng hợp danh sau khi Luật Công chứng 2014 có hiệu lực.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát thực tế của đề tài mới tập trung tại 01 tổ chức hành nghề công chứng (Văn phòng công chứng Đoàn Bền) trên địa bàn huyện/thị xã Kinh Môn, tỉnh Hải Dương với chuỗi số liệu từ năm 2014 đến năm 2016; chưa mở rộng so sánh với các Phòng công chứng công lập hoặc các địa bàn đô thị lớn.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu số liệu công chứng hợp đồng mua bán tài sản trên phạm vi toàn quốc; khảo sát chuyên sâu các bản án, quyết định giải quyết tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản đã qua công chứng tại Tòa án nhân dân các cấp nhằm đánh giá toàn diện giá trị chứng minh của văn bản công chứng trong tố tụng dân sự.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng tài liệu:
  • Sinh viên chuyên ngành Luật Dân sự, Luật Kinh tế làm đề tài khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu khoa học về chế định hợp đồng và bổ trợ tư pháp.
  • Học viên các khóa đào tạo nghề công chứng, luật sư, chuyên viên pháp lý tại các tổ chức hành nghề công chứng, ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản.
  • Công chứng viên và cán bộ tư pháp tại địa phương cần tài liệu tham khảo về quy trình tiếp nhận, thẩm định hồ sơ và quản lý rủi ro giao dịch.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo nổi bật:
  • Bảng tổng hợp so sánh chi tiết giữa mô hình Phòng công chứng và Văn phòng công chứng theo Luật Công chứng 2014.
  • Quy trình nghiệp vụ công chứng 3 bước và kỹ năng xử lý các trường hợp khuyết tật tài sản, kiểm tra năng lực hành vi dân sự của đương sự.
  • Dữ liệu thống kê cơ cấu nghiệp vụ thực tế của một tổ chức hành nghề công chứng cấp huyện trong giai đoạn 2014 - 2016.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm hoạt động công chứng và bản chất pháp lý của văn bản công chứng được xác định như thế nào theo Luật Công chứng 2014?
Theo khoản 1 Điều 2 Luật Công chứng 2014 được trích dẫn trong khóa luận, công chứng là hoạt động bổ trợ tư pháp, do công chứng viên chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự bằng văn bản hoặc tính chính xác, không trái đạo đức xã hội của bản dịch. Bản chất của công chứng là một dịch vụ công mang yếu tố quyền lực nhà nước; văn bản công chứng có giá trị chứng cứ xác thực, không thể chối bỏ trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố vô hiệu.

2. Điểm khác biệt căn bản về cơ chế tài chính và trách nhiệm tài sản giữa Phòng công chứng và Văn phòng công chứng là gì?
Phòng công chứng là đơn vị sự nghiệp công lập do UBND cấp tỉnh thành lập, khi phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại thì Nhà nước sẽ chịu trách nhiệm chi trả. Ngược lại, Văn phòng công chứng tổ chức theo loại hình công ty hợp danh, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ tài chính từ nguồn thu phí, thù lao công chứng và các công chứng viên hợp danh phải tự chịu trách nhiệm tài sản bằng toàn bộ tài sản của mình.

3. Tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền giai đoạn 2014 – 2016, loại hợp đồng nào chiếm số lượng công chứng lớn nhất và vì sao?
Hợp đồng thế chấp tài sản chiếm số lượng lớn nhất, luôn đạt tỷ trọng trên 60% đến gần 74% tổng số việc (năm 2014: 3.299 việc; năm 2015: 3.669 việc; năm 2016: 4.197 việc). Nguyên nhân do địa bàn huyện Kinh Môn là trung tâm công nghiệp nặng (có Công ty CP Thép Hòa Phát, Vicem Hoàng Thạch), đồng thời có 05 chi nhánh ngân hàng thương mại lớn (Agribank, VietinBank, BIDV, Vietcombank, Sacombank) và hệ thống quỹ tín dụng nhân dân hoạt động mạnh, dẫn đến nhu cầu vay vốn thế chấp quyền sử dụng đất và động sản (ô tô, tàu thuyền) rất cao.

4. Khóa luận phân loại các khuyết tật của tài sản trong hợp đồng mua bán như thế nào và trách nhiệm của các bên ra sao?
Khóa luận chia khuyết tật tài sản thành hai dạng: (1) Khuyết tật rõ rệt: Là khuyết tật bên ngoài nhìn thấy được, bên mua phải thận trọng kiểm tra khi giao nhận; nếu bên mua không kiểm tra kỹ thì phải tự gánh chịu thiệt hại; (2) Khuyết tật ẩn giấu: Là khuyết tật bên trong khó phát hiện khi giao kết; nếu sau đó phát hiện, bên bán phải giảm giá bán hoặc đổi tài sản khác cùng loại; nếu bên bán cố ý che giấu khuyết tật làm bên mua nhầm lẫn thì hợp đồng có thể bị vô hiệu.

5. Thời hạn lưu trữ hồ sơ công chứng theo quy định pháp luật được khóa luận nêu là bao lâu?
Căn cứ theo quy định tại Điều 64 Luật Công chứng năm 2014 được trình bày trong quy trình nghiệp vụ của khóa luận, văn bản công chứng và toàn bộ hồ sơ công chứng bắt buộc phải được lưu trữ, bảo quản an toàn chặt chẽ với thời hạn tối thiểu là 20 năm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Văn Minh đã giải quyết toàn diện các vấn đề lý luận và thực tiễn pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng tại Việt Nam. Thông qua việc phân tích các quy định của Bộ luật Dân sự 2015, Luật Công chứng 2014 kết hợp với số liệu khảo sát thực tế giai đoạn 2014 – 2016 tại Văn phòng công chứng Đoàn Bền (tỉnh Hải Dương), công trình đã chỉ rõ cơ cấu nghiệp vụ, những nguyên tắc bắt buộc và nhận diện các dạng tranh chấp phát sinh. Các giải pháp hoàn thiện thể chế và chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ được đề xuất mang tính ứng dụng thiết thực, góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự và nâng cao hiệu quả hoạt động bổ trợ tư pháp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng. Chương 2: Thực tiễn về hợp đồng mua bán tài sản hiện nay Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hợp đồng mua bán tài sản trong hoạt động công chứng. 4 CH¯¡NG 1: C¡ Sä LÝ LUÀN VÀ PHÁP LÝ CĂA HþP ĐàNG MUA BÁN TÀI SÀN TRONG HO¾T ĐÞNG CÔNG CHĄNG 1. Nhÿng vÃn đÁ chung vÁ hÿp đáng và hÿp đáng mua bán tài sÁn 1.

Khái niệm về hợp đồng Trong cuác sßng ngày nay, các lo¿i hāp đáng dân sā đ°āc giao kÁt trên nhiÃu hình thćc vãi nhÿng nái dung khác nhau. Các m¿u hāp đáng cÁn tuân thą theo quy định cąa pháp luÁt đß có thß đÁm bÁo hiãu lāc. Khi hai bên chą thß giao kÁt hāp đáng vãi nhau, hāp đáng s¿ xác định các quyÃn và nghĩa vă cąa các bên. Trong nhiÃu lĩnh vāc khác nhau, nái dung xác lÁp giao dịch cjng khác nhau.

ĐiÃu này khiÁn cho các chą thß giao kÁt trong từng lĩnh vāc cÁn tham khÁo nhÿng m¿u hāp đáng riêng. Hāp đáng có thß hißu là sā thỏa thuÁn giÿa các bên và viãc quy định các quyÃn lāi, nghĩa vă, trách nhiãm dân sā, cùng các điÃu khoÁn làm thay đổi hay ch¿m dćt chúng, hāp đáng đ°āc lÁp thành nhiÃu hình thćc khác nhau, nh° qua lßi nói, qua vn bÁn hoặc qua hành vi că thß, trừ khi pháp luÁt quy định că thß trong mát sß lĩnh vāc. Theo ĐiÃu 385 BLDS nm 2015 khái niãm hāp đáng đ°āc quy định nh° sau: <Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự=1. Khái niệm và đặc điểm pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản a) Khái niệm về tài sản Theo lịch sử lÁp pháp, có thß th¿y, chÁ định tài sÁn và quyÃn sá hÿu là mát trong nhÿng chÁ định đặc biãt quan trọng trong hã thßng pháp luÁt dân sā.

Cjng chính vì thÁ mà trong b¿t cć Bá luÁt dân sā nào, chÁ định tài sÁn cjng luôn đ°āc quy định xuyên sußt và chiÁm phÁn lãn trong toàn bá quy định pháp luÁt dân sā. Hay nói cách khác, đây đ°āc xem nh° phÁn cßt lõi nh¿t cąa pháp luÁt dân sā. TrÁi qua các Bá luÁt dân sā, cho tãi Bá luÁt dân sā nm 2015, t¿i khoÁn 1, ĐiÃu 105 có quy định và <tài sÁn=2. Tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản.

Tài sản bao gồm bất động sản và động sản. Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai=. 180 2 Quy định và tài sÁn, khoÁn 1 ĐiÃu 105 BLDS 2015, tr.62 5 Từ khái niãm và tài sÁn trên, có thß th¿y, cho đÁn hiãn nay khái niãm và tài sÁn v¿n chỉ mang tính ch¿t liãt kê mà ch°a mang tính tổng hāp, thßng nh¿t, ch°a đ°a ra đ°āc nái dung khái quát bÁn ch¿t cąa tài sÁn là gì. Theo đó, định nghĩa trên liãt kê các lo¿i tài sÁn và că thß, tài sÁn tán t¿i d°ãi các d¿ng thćc: vÁt, tiÃn, gi¿y tß có giá và quyÃn tài sÁn.

Đáng thßi, từ quy định này ta cjng có thß xác định và phân lo¿i tài sÁn theo các tiêu chí khác nhau. - Phân lo¿i tài sÁn dāa theo tính dịch chuyßn cąa tài sÁn: Tài sÁn bao gám b¿t đáng sÁn và đáng sÁn; - Phân lo¿i và tính ch¿t cąa tài sÁn thành tài sÁn hÿu hình và tài sÁn vô hình: Tài sÁn hÿu hình gám các vÁt, tiÃn mặt, gi¿y tß có giá,&; Tài sÁn vô hình là các quyÃn tài sÁn (quyÃn yêu cÁu, quyÃn sá hÿu trí tuã,&); - Phân lo¿i tài sÁn theo chÁ đá pháp lý: Tài sÁn bao gám tài sÁn c¿m l°u thông, tài sÁn h¿n chÁ l°u thông và tài sÁn tā do l°u thông; - Phân lo¿i tài sÁn dāa trên sā hiãn hÿu và thßi đißm xác lÁp quyÃn sá hÿu: Tài sÁn bao gám tài sÁn hiãn có và tài sÁn hình thành trong t°¢ng lai b) Khái niệm hợp đồng mua bán tài sản Theo ĐiÃu 430 BLDS 2015 thì: <Hāp đáng mua bán tài sÁn là sā thỏa thuÁn giÿa các bên, theo đó bên bán chuyßn quyÃn sá hÿu tài sÁn cho bên mua và bên mua trÁ tiÃn cho bên bán=3 c) Đặc điểm pháp lý của hợp đồng mua bán tài sản Bên bán và bên mua đÃu có quyÃn và nghĩa vă đßi nhau. Hāp đáng mua Trong hāp đáng này, bên bán có quyÃn yêu cÁu bên mua bán tài sÁn là hāp nhÁn vÁt và trÁ tiÃn mua vÁt; ng°āc l¿i, bên mua có quyÃn đáng song vă yêu cÁu bên bán chuyßn giao vÁt và nhÁn tiÃn bán vÁt. KhoÁn tiÃn mà bên mua tài sÁn phÁi trÁ cho bên bán tài sÁn Hāp đáng mua là khoÁn đÃn bù và viãc mua bán tài sÁn.

Đặc đißm có đÃn bán là hāp đáng bù trong hāp đáng mua bán tài sÁn là yÁu tß phân biãt giÿa có đÃn bù hāp đáng này vãi hāp đáng tặng cho tài sÁn là hāp đáng không có đÃn bù. Măc đích chuyßn Đây là cn cć kÁ tăc quyÃn sá hÿu tài sÁn. Đặc đißm này là giao quyÃn sá yÁu tß phân biãt giÿa hāp đáng mua bán tài sÁn vãi hāp hÿu đáng cho m°ān tài sÁn, hāp đáng cho thuê tài sÁn. 3 Hāp đáng mua bán tài sÁn, ĐiÃu 430 BLDS 2015, tr.

Ý nghĩa của hợp đồng mua bán tài sản Thông th°ßng, Hāp đáng mua bán tài sÁn đ°āc thāc hiãn ngay sau khi các bên thỏa thuÁn xong và đßi t°āng và giá cÁ- bên mua trÁ tiÃn xong thì bên bán chuyßn giao vÁt cho bên mua. Nh°ng cjng có thß đ°āc các bên thỏa thuÁn khác nh° nhÁn tiÃn tr°ãc, giao vÁt sau hoặc giao vÁt tr°ãc, trÁ tiÃn sau. NÁu đßi t°āng cąa hāp đáng mua bán là mát sß l°āng lãn tài sÁn thì các bên có thß chuyßn giao vÁt làm nhiÃu lÁn và mßi lÁn theo mát sß l°āng, khßi l°āng nh¿t định. Sau khi các bên thāc hiãn xong hāp đáng, họ s¿ thỏa mãn các nhu cÁu tiêu dùng hoặc sÁn xu¿t, kinh doanh.

Hāp đáng mua bán là ph°¢ng tiãn pháp lí t¿o điÃu kiãn cho công dân, tổ chćc trao đổi hàng hóa, thỏa mãn nhu cÁu sinh ho¿t tiêu dùng, sÁn xu¿t kinh doanh. Trong nÃn kinh tÁ nhiÃu thành phÁn, quan hã mua bán phÁn ánh mßi quan hã kinh tÁ và trao đổi vÁt t°, sÁn phẩm giÿa các đ¢n vị kinh tÁ thuác các thành phÁn kinh tÁ khác nhau. Từ đó t¿o điÃu kiãn cho các thành phÁn kinh tÁ cùng tán t¿i và phát trißn, góp phÁn nâng cao đßi sßng vÁt ch¿t, vn hóa, tinh thÁn cąa nhân dân. Nhÿng quy đßnh chung vÁ hÿp đáng mua bán tài sÁn trong Ho¿t đông công chąng 1.Khái quát về hoạt động công chứng Hiãn này, tổ chćc và ho¿t đáng công chćng á Viãt Nam đang chịu sā điÃu chỉnh trāc tiÁp cąa LuÁt Công chćng sß 53/2014/QH13 đ°āc đ°āc Qußc Hái thông qua ngày 20/06/2014 có hiãu lāc thi hành từ ngày 01/01/2915.

Theo KhoÁn 1 ĐiÃu 2 LuÁt Công chćng 2014 quy định4: Công chứng là một hoạt động bổ trợ tư pháp, là việc công chứng viên, các chủ thể có thẩm quyền theo yêu cầu của cá nhân, tổ chức hoặc theo quy định của pháp luật, chứng nhận tính xác thực, tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự khác bằng văn bản; tính chính xác, hợp pháp, không trái đạo đức xã hội của bản dịch giấy tờ, văn bản từ tiếng Việt sang tiếng nước ngoài hoặc từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt mà theo quy định của pháp luật phải công chứng hoặc cá nhân, tổ chức tự nguyện yêu cầu công chứng nhằm tạo ra những bảo đảm pháp lý để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cả nhân, tổ chức yêu cầu công chứng, phòng ngừa vi phạm pháp luật, giúp việc 4 Qußc hái, nm 2014, <LuÁt Công chćng 2014 7 giải quyết các tranh chấp được thuận lợi và góp phần tăng cướng pháp chế xã hội chủ nghĩa. à Viãt Nam ho¿t đáng công chćng xu¿t hiãn từ nhÿng nm 80 cąa thÁ kỷ XIX, ho¿t đáng công chćng cąa n°ãc ta á giai đo¿n này đÃu áp dăng theo mô hình cąa Pháp, mát hāp đáng giÿa hai bên là ng°ßi Viãt Nam có thß làm d°ãi hình thćc: Do hai bên đ°¢ng sā thỏa thuÁn và ký (đ°āc gọi là t° chćng th°); Do chính quyÃn thị thāc tćc là do tr°áng phß á các thành thị và lý tr°áng á nông thôn thị thāc hoặc do Công chćng viên lÁp (công chćng th°). Cách m¿ng tháng Tám thành công, khai sinh ra n°ãc Viãt Nam dân chą cáng hòa. Cùng vãi viãc xây dāng bá máy nhà n°ãc kißu mãi, ngày 01/10/1945 chính quyÃn cách m¿ng đã quyÁt định và mát sß v¿n đà liên quan đÁn ho¿t đáng công chćng.

Hã thßng công chćng nhà n°ãc cąa Viãt Nam đ°āc hình thành trên c¢ sá Thông t° sß 574/QLTPK ngày 10/10/1987 cąa Bá T° pháp và công tác công chćng nhà n°ãc và Thông t° sß 858/QLTPK ngày 15/10/1987 cąa Bá T° pháp và h°ãng d¿n thāc hiãn các viãc công chćng; QuyÁt định sß 90/HĐBT ngày 19/07/1989 cąa Hái đáng Bá tr°áng và con d¿u cąa phòng công chćng nhà n°ãc. Tính đÁn thßi đißm 27/02/1991 thßi đißm ban hành Nghị định sß 45/HĐBT cąa Hái đáng Bá tr°áng và tổ chćc và ho¿t đáng công chćng nhà n°ãc, trên cÁ n°ãc đã thí đißm thành lÁp 29 phòng công chćng nhà n°ãc á 29 tỉnh, thành phß5. Theo Thông t° sß 574/QLTPK ngày 10/10/1987 cąa Bá T° pháp, công chćng nhà n°ãc đ°āc xác định: Là mát ho¿t đáng cąa Nhà n°ãc vãi măc đích giúp các công dân, c¢ quan, tổ chćc lÁp và xác nhÁn các vn bÁn, sā kiãn có ý nghĩa pháp lý, hāp pháp hóa các vn bÁn, sā kiãn đó, làm cho các vn bÁn, sā kiãn đó có hiãu lāc thāc hiãn. Bằng ho¿t đáng trên, công chćng nhà n°ãc t¿o ra nhÿng bÁo đÁm pháp lý đß bÁo vã quyÃn và lāi ích hāp pháp cąa công dân, các c¢ quan, tổ chćc phù hāp vãi HiÁn pháp và pháp luÁt cąa n°ãc Cáng hòa xã hái chą nghĩa Viãt Nam, ngn ngừa vi ph¿m pháp luÁt, giúp cho viãc giÁi quyÁt tranh ch¿p đ°āc thuÁn lāi, góp phÁn tng c°ßng pháp chÁ xã hái chą nghĩa.

LÁn đÁu tiên kß từ khi thành lÁp n°ãc (02/9/1945), khái niãm công chćng nhà n°ãc đ°āc đ°a ra á Viãt Nam, đánh d¿u sā đổi mãi và t° duy pháp 5 LuÁt Minh Khuê <Lịch sử hình thành và phát triển của hoạt động công chứng qua từng thời kỳ=(Mục 3. Lịch sử công chứng ở Việt Nam)= 8 lý, b°ãc đÁu đáp ćng yêu cÁu cąa nÃn kinh tÁ á giai đo¿n đÁu cąa thßi kỳ chuyßn đổi.