Pháp Luật Về Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp: Nghiên Cứu Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Ở Hà Nội

Pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế, đặc biệt là… 77 trang · Học viện Ngân hàng · 2021.

• Tác giả: Chảo Ông Lai
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Mai Dung
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Pháp Luật Về Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò
• 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.2.1. Nội dung pháp luật thuế thu nhập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1.1. Khái niệm pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.2.1.2. Sự cần thiết của việc điều chỉnh pháp luật đối với thuế thu nhập doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP
• 1.3.1. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội thực tiễn
• 1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể
• 1.3.3. Các cam kết và hiệp định quốc tế
• 1.4. KINH NGHIỆM ĐIỀU CHỈNH BẰNG PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA CỦA MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ GỢI Ý CHO VIỆT NAM
• 1.4.1. Kinh nghiệm điều chỉnh bằng pháp luật của một số nước trên thế giới đới với thuế thu nhập doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những gợi ý cho Việt Nam và thủ đô Hà Nội
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở HÀ NỘI HIỆN NAY
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở HÀ NỘI HIỆN NAY. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1.1. Quy định về chủ thể nộp thuế
• 2.1.2. Quy định về phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.3. Quy định về thu nhập tính thuế
• 2.1.4. Quy định về thu nhập chịu thuế
• 2.1.5. Quy định về ưu đãi và thời gian ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.5.1. Một, quy định về ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.5.2. Hai, quy định về thời gian ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.1.6. Quy định về thời gian miễn thuế, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2. THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ Ở HÀ NỘI HIỆN NAY
• 2.2.1. Thực tiễn thi hành các quy định về đối tượng nộp thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.2. Thực tiễn thi hành về phương pháp tính thuế, thu nhập tính thuế và thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.3. Hai là, thu nhập tính thuế và thu nhập chịu thuế. Thực tiễn thi hành quy định các khoản chi được trừ và không được trừ
• 2.2.4. Thực tiễn thi hành quy định về ưu đãi, miễn thuế suất thu nhập doanh nghiệp
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VÀ NHỮNG TỒN TẠI CỦA PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.3.1. Những kết quả đạt được từ thực thi pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Một số tồn tại và nguyên nhân về thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1.1. Định hướng trong chương trình hoàn thiện pháp luật thuế của Nhà nước nói chung và thuế thu nhập nói riêng
• 3.1.2. Hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp phải đáp ứng được nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của thủ đô Hà Nội
• 3.1.3. Hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố, góp phần động viên, khích lệ nhà đầu tư bỏ vốn thành lập doanh nghiệp hoạt động kinh doanh đóng góp trên thành phố
• 3.2. KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 3.2.1. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về thuế thu nhập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.2.2. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật thuế thu nhập đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thành phố Hà Nội hiện nay
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Pháp Luật Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Hà Nội

Pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết nền kinh tế, đặc biệt là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Hà Nội. Với sự phát triển mạnh mẽ của các DNNVV, việc nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật về thuế TNDN là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển bền vững. Các quy định hiện hành cần được xem xét để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

1.1. Khái Niệm Và Đặc Điểm Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

DNNVV được định nghĩa theo các tiêu chí về quy mô, vốn và số lượng lao động. Đặc điểm của DNNVV là tính linh hoạt trong hoạt động kinh doanh, khả năng thích ứng nhanh với thị trường và đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước.

1.2. Vai Trò Của Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Đối Với Kinh Tế

Thuế TNDN không chỉ là nguồn thu ngân sách quan trọng mà còn là công cụ điều tiết kinh tế. Nó giúp khuyến khích hoặc hạn chế các hoạt động kinh doanh, từ đó ảnh hưởng đến sự phát triển của DNNVV.

II. Những Thách Thức Trong Pháp Luật Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Mặc dù có nhiều quy định hỗ trợ, nhưng DNNVV vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc thực thi pháp luật về thuế TNDN. Các quy định phức tạp, thiếu minh bạch và sự thay đổi thường xuyên của chính sách thuế gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc tuân thủ.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tuân Thủ Quy Định

Nhiều DNNVV không đủ nguồn lực để hiểu và thực hiện đúng các quy định về thuế. Điều này dẫn đến việc vi phạm và phải chịu phạt, ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

2.2. Thiếu Chính Sách Hỗ Trợ Đặc Thù

Chính sách thuế hiện tại chưa đủ linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của DNNVV. Cần có các chính sách ưu đãi thuế cụ thể hơn để khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp này.

III. Phương Pháp Cải Thiện Pháp Luật Thuế Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Để nâng cao hiệu quả của pháp luật thuế TNDN đối với DNNVV, cần có những cải cách mạnh mẽ. Các phương pháp cải thiện bao gồm đơn giản hóa quy trình kê khai thuế, tăng cường hỗ trợ tư vấn cho doanh nghiệp và cải thiện tính minh bạch trong chính sách thuế.

3.1. Đơn Giản Hóa Quy Trình Kê Khai Thuế

Cần thiết lập một quy trình kê khai thuế đơn giản hơn, giúp DNNVV dễ dàng thực hiện nghĩa vụ thuế mà không gặp nhiều rào cản.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Tư Vấn Cho Doanh Nghiệp

Cung cấp các dịch vụ tư vấn thuế miễn phí hoặc giá rẻ cho DNNVV sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về nghĩa vụ thuế và cách thức thực hiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Pháp Luật Thuế TNDN Tại Hà Nội

Việc áp dụng pháp luật thuế TNDN tại Hà Nội đã cho thấy nhiều kết quả tích cực, nhưng cũng bộc lộ nhiều hạn chế. Cần có sự đánh giá thực tiễn để điều chỉnh các quy định cho phù hợp với tình hình thực tế.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Thực Thi Pháp Luật

Nhiều DNNVV đã có sự phát triển mạnh mẽ nhờ vào các chính sách thuế ưu đãi. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa tận dụng được các chính sách này.

4.2. Những Tồn Tại Cần Khắc Phục

Một số quy định vẫn còn phức tạp và khó hiểu, dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp không thể thực hiện đúng. Cần có sự cải cách để giảm thiểu những tồn tại này.

V. Kết Luận Về Pháp Luật Thuế TNDN Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Pháp luật về thuế TNDN đối với DNNVV tại Hà Nội cần được cải thiện để phù hợp với thực tiễn. Việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp hoàn thiện là cần thiết để thúc đẩy sự phát triển của DNNVV trong bối cảnh hội nhập kinh tế hiện nay.

5.1. Tương Lai Của Pháp Luật Thuế TNDN

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc cải cách pháp luật thuế TNDN, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Cách

Đề xuất các giải pháp cụ thể như cải cách quy trình kê khai thuế, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và cải thiện tính minh bạch trong chính sách thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là sắc thuế trực thu quan trọng hàng đầu trong hệ thống pháp luật thuế của Việt Nam, giữ vai trò tạo lập nguồn thu ổn định cho Ngân sách Nhà nước (NSNN) và là công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô. Thông qua thuế TNDN, Nhà nước thực hiện định hướng sản xuất kinh doanh, thu hút vốn đầu tư và khuyến khích hoặc hạn chế các ngành nghề theo từng giai đoạn phát triển. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và chuyển đổi mô hình kinh tế số, cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) phát triển nhanh chóng nhưng đồng thời đối mặt với nhiều rủi ro, đặc biệt là tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19.

Tại địa bàn thành phố Hà Nội – trung tâm kinh tế, chính trị và xã hội của cả nước, tính đến cuối năm 2020 đã có khoảng 300.000 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, trong đó khối DNNVV chiếm xấp xỉ 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp khoảng 30% tổng thu ngân sách hàng năm. Tuy nhiên, hệ thống quy định pháp luật về thuế TNDN hiện hành bộc lộ nhiều điểm bất cập: chính sách ưu đãi chưa thực sự phát huy hiệu quả đối với doanh nghiệp quy mô nhỏ; diện điều chỉnh chưa bao quát hết các mô hình kinh doanh số mới; các quy định về chi phí được trừ còn hạn chế; mức thuế suất phổ thông chưa tạo được sự phân hóa để trợ lực cho các DNNVV đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi dịch bệnh.

Xuất phát từ thực trạng đó, khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chảo Ông Lai (Khoa Luật, Học viện Ngân hàng) đã tập trung nghiên cứu toàn diện khung pháp lý và thực tiễn thi hành sắc thuế này đối với khối DNNVV trên địa bàn Hà Nội.

• Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng thuế TNDN đối với DNNVV ở Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật thuế TNDN đối với DNNVV trên địa bàn thành phố trong giai đoạn 2021–2025, tầm nhìn 2030.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế TNDN và pháp luật thuế TNDN điều chỉnh đối với khối DNNVV.
  2. Nghiên cứu, đánh giá thực trạng quy định pháp luật và mức độ thực thi pháp luật thuế TNDN trên cơ sở thực tiễn áp dụng đối với DNNVV tại Hà Nội giai đoạn 2008–2020; chỉ ra các ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.
  3. Đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể hoàn thiện pháp luật thuế TNDN cùng các biện pháp nâng cao hiệu quả thi hành đối với DNNVV tại Hà Nội.
• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận về pháp luật thuế TNDN đối với DNNVV; thực tiễn thi hành các quy định pháp luật về thuế TNDN đối với DNNVV tại Hà Nội; kinh nghiệm pháp luật thuế TNDN đối với DNNVV của một số quốc gia trên thế giới.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Hệ thống quy định pháp luật thuế TNDN của Việt Nam và thực tiễn thi hành tại thành phố Hà Nội; có đối chiếu, tham khảo pháp luật của một số quốc gia như Mỹ, Singapore, Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan.
  • Thời gian: Tập trung khảo sát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và số liệu thực tế giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2020 (qua các mốc chính sách 2008–2013, 2013–2017 và 2017–2020).
  • Nội dung: Khóa luận tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật về chính sách thuế TNDN (chủ thể nộp thuế, phương pháp tính thuế, thu nhập tính thuế, thu nhập chịu thuế, chi phí được trừ và không được trừ, ưu đãi và miễn giảm thuế) và thực tiễn thi hành chính sách này đối với DNNVV.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống các khái niệm pháp lý, lý thuyết kinh tế tài chính công và các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Việt Nam cùng thông lệ quốc tế:

• Khái niệm và đặc điểm thuế TNDN: Thuế TNDN được xác định là loại thuế trực thu, đánh trực tiếp vào phần thu nhập chịu thuế của các tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ sau khi đã trừ đi các khoản chi phí hợp lý. Thuế mang các đặc tính: điều tiết trực tiếp thu nhập (không có sự chuyển giao gánh nặng thuế), phụ thuộc trực tiếp vào kết quả hoạt động kinh doanh (chỉ nộp khi có lãi), và chỉ đánh vào phần thu nhập thực tế còn lại của doanh nghiệp.
• Khái niệm và tiêu chí xác định DNNVV: Tác giả sử dụng khung pháp lý chuẩn hóa từ Nghị định số 56/2009/NĐ-CP và Nghị định số 39/2018/NĐ-CP (hướng dẫn thi hành Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017). DNNVV được lượng hóa cụ thể thành 3 cấp độ (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) thuộc 2 nhóm lĩnh vực: (1) Nông, lâm, thủy sản và công nghiệp, xây dựng; (2) Thương mại, dịch vụ, căn cứ vào 3 tiêu chí: số lao động tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bình quân năm, tổng doanh thu năm và tổng nguồn vốn.
• Văn bản pháp luật nền tảng: Luật Thuế TNDN năm 2008; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế TNDN năm 2013; Văn bản hợp nhất số 14/VBHN-VPQH ngày 15/05/2020 của Văn phòng Quốc hội; Nghị định số 218/2013/NĐ-CP; Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.

Tiêu chí	Doanh nghiệp siêu nhỏ	Doanh nghiệp nhỏ	Doanh nghiệp vừa
Lĩnh vực Nông nghiệp, Công nghiệp, Xây dựng	• Lao động BHXH: $\le 10$ người • Doanh thu/Vốn: $\le 3$ tỷ đồng	• Lao động BHXH: $\le 100$ người • Doanh thu: $\le 50$ tỷ đồng • Tổng vốn: $\le 20$ tỷ đồng	• Lao động BHXH: $\le 200$ người • Doanh thu: $\le 200$ tỷ đồng • Tổng vốn: $\le 100$ tỷ đồng
Lĩnh vực Thương mại, Dịch vụ	• Lao động BHXH: $\le 10$ người • Doanh thu: $\le 10$ tỷ đồng • Tổng vốn: $\le 3$ tỷ đồng	• Lao động BHXH: $\le 50$ người • Doanh thu: $\le 100$ tỷ đồng • Tổng vốn: $\le 50$ tỷ đồng	• Lao động BHXH: $\le 100$ người • Doanh thu: $\le 300$ tỷ đồng • Tổng vốn: $\le 100$ tỷ đồng

• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp luận: Dựa trên phép duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin để xem xét sự hình thành, phát triển và biến đổi của pháp luật thuế TNDN gắn liền với bối cảnh kinh tế - xã hội từng thời kỳ.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp: Áp dụng để phân tích các quy phạm pháp luật, hệ thống hóa các quan điểm lý luận và tổng hợp các báo cáo thực tiễn thi hành luật thuế tại Hà Nội.
  • Phương pháp so sánh, liệt kê: Sử dụng để so sánh mức thuế suất, chính sách ưu đãi của Việt Nam với các nước trên thế giới, cũng như đối chiếu các giai đoạn cải cách thuế TNDN (2008–2020).
  • Phương pháp liên ngành Kinh tế - Luật: Phân tích tác động qua lại giữa quy định pháp luật và các chỉ số kinh tế vĩ mô, đánh giá phản ứng của doanh nghiệp trước các chính sách thuế.
• Nguồn dữ liệu: Các báo cáo thống kê chính thức từ Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tổng cục Thuế, Cục Thuế TP. Hà Nội, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội; số liệu báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD); các công trình nghiên cứu khoa học, luận văn, luận án tiến sĩ liên quan (Lê Thị Minh Phượng, Lê Hồng Nhung, Trần Thiện Ân, Ngô Thị Cẩm Lệ).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Khái quát chung về pháp luật thuế thu nhập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chương 1 xây dựng cơ sở lý luận toàn diện về sắc thuế TNDN và phân tích các đặc trưng cơ bản của khối DNNVV. DNNVV chiếm tỷ trọng áp đảo trong nền kinh tế nhưng thường mang đặc điểm nguồn vốn mỏng, quy mô nhỏ, công nghệ còn lạc hậu so với chuẩn quốc tế từ 2 đến 3 thế hệ, trình độ quản trị và chất lượng lao động chưa cao.

Tác giả hệ thống hóa các nội dung cấu thành của pháp luật thuế TNDN theo các công thức chuẩn tắc:

$$\text{Thuế TNDN phải nộp} = \left[ \text{Thu nhập tính thuế} - \text{Phần trích lập quỹ KH&CN (nếu có)} \right] \times \text{Thuế suất}$$

Trong đó:

• $\text{Thu nhập tính thuế} = \text{Thu nhập chịu thuế} - (\text{Thu nhập miễn thuế} + \text{Các khoản lỗ kết chuyển theo quy định})$
• $\text{Thu nhập chịu thuế} = (\text{Doanh thu} - \text{Chi phí được trừ}) + \text{Thu nhập khác}$

Chương 1 chỉ rõ 3 yếu tố khách quan tác động trực tiếp đến việc xây dựng chính sách thuế TNDN: (1) Tình hình phát triển kinh tế - xã hội thực tiễn (năm 2020 cả nước có 101,7 nghìn doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động hoặc giải thể, tăng 13,9% so với 2019 do dịch Covid-19); (2) Chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước trong từng thời kỳ (thuế TNDN đóng góp 20–25% nguồn thu NSNN Việt Nam); (3) Các cam kết và hiệp định thương mại quốc tế (WTO, các FTA thế hệ mới).

Phần kinh nghiệm quốc tế tổng hợp xu hướng cắt giảm thuế suất phổ thông của các nước OECD (trung bình giảm từ 32% năm 2000 xuống 26% năm 2008 và 25% năm 2015; Anh giảm từ 24% xuống 19% và 17%; Phần Lan hạ xuống 20%; Nhật Bản hạ xuống 23,9%). Đồng thời, các quốc gia áp dụng chính sách thuế suất ưu đãi phân tầng theo ngưỡng thu nhập chịu thuế hoặc doanh thu cho khối DNNVV:

Quốc gia	Thuế suất phổ thông	Mức thuế suất ưu đãi cho DNNVV
Trung Quốc	25%	10% nếu thu nhập chịu thuế $< 200.000$ NDT; 20% nếu từ $200.000$ NDT
Thái Lan	20%	Miễn thuế nếu thu nhập $< 300.000$ Baht; 15% cho các mức tiếp theo
Indonesia	25%	1% doanh thu nếu doanh thu $< 4,8$ tỷ Rupiah; 12,5% nếu $< 50$ tỷ Rupiah
Hàn Quốc	22%	10% cho 200 triệu Won thu nhập đầu tiên; 20% cho phần từ 200 triệu đến 20 tỷ Won
Hà Lan	25%	20% đối với 200.000 EUR thu nhập chịu thuế đầu tiên

Từ đó, tác giả rút ra 5 bài học cho Việt Nam: mở rộng cơ sở thu nhập chịu thuế đối với kinh tế số; hoàn thiện căn cứ xác định chi phí được trừ; nghiên cứu hạ mức thuế suất cho DNNVV; rà soát thu hẹp các ưu đãi kém hiệu quả; xác lập mục tiêu chính sách rõ ràng, tránh chồng chéo.

Chương 2: Thực trạng pháp luật về thuế thu nhập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Nội hiện nay

Chương 2 đi sâu phân tích thực trạng pháp lý và số liệu thi hành trên địa bàn Hà Nội. Tính đến ngày 31/10/2020, Hà Nội có 299.741 doanh nghiệp, trong đó DNNVV chiếm 97%, tạo ra khoảng 60% việc làm, đóng góp hơn 40% GRDP và chiếm từ 20% đến 25% tổng thu ngân sách thành phố. Cơ cấu DNNVV tập trung chủ yếu ở ngành bán buôn, bán lẻ (25%), công nghiệp (17%), công nghệ thông tin - truyền thông (16%) và xây dựng (15%). Do tác động của dịch Covid-19, tỷ lệ DNNVV dừng hoặc tạm dừng hoạt động năm 2020 tại Hà Nội chiếm khoảng 20–25%.

Tác giả phân tích lộ trình cải cách chính sách thuế TNDN qua bảng số liệu các mốc thời gian:

Mốc thời gian	Mức điều chỉnh thuế suất TNDN
Từ 01/01/2009	Giảm thuế suất phổ thông từ 28% xuống 25%
Từ 01/07/2013	Giảm riêng đối với DNNVV từ 25% xuống 20%
Từ 01/01/2014	Giảm thuế suất phổ thông từ 25% xuống 22%
Từ 01/01/2016	Giảm thuế suất phổ thông từ 22% xuống 20% (áp dụng chung toàn bộ DN)

Khóa luận chỉ ra thực tiễn thi hành và những bất cập pháp lý nổi cộm:

• Về chủ thể nộp thuế: Quy định pháp luật tại Luật 2008 và VBHN số 14/2020/VBHN-VPQH đã bao quát, phân loại cụ thể các loại hình doanh nghiệp, cơ sở thường trú nước ngoài. Tuy nhiên trên địa bàn Hà Nội, đối tượng nộp thuế DNNVV chủ yếu có quy mô vốn nhỏ, quản trị kế toán đơn giản nên khả năng đáp ứng các thủ tục hành chính còn hạn chế.
• Về mức thuế suất và phương pháp tính thuế: Việc đưa mức thuế suất phổ thông về 20% từ ngày 01/01/2016 đã làm mất đi tính ưu đãi riêng biệt dành cho DNNVV so với các doanh nghiệp lớn. Phương pháp tính thuế chưa áp dụng biểu thuế lũy tiến từng phần theo quy mô doanh thu/thu nhập như thông lệ nhiều nước, dẫn đến tình trạng cào bằng nghĩa vụ thuế.
• Về thu nhập chịu thuế và chi phí được trừ: Quy định hiện hành chưa bao quát đầy đủ nguồn thu từ thương mại điện tử, kinh doanh qua sàn số và mạng xã hội. Đồng thời, nguyên tắc khấu trừ chi phí chưa ghi nhận các khoản chi phát sinh đặc thù trong mùa dịch (chi phí đóng góp, ủng hộ phòng chống dịch Covid-19) cũng như các khoản chi nâng cao năng lực, tư vấn hỗ trợ thủ tục cho DNNVV.
• Về ưu đãi và miễn, giảm thuế: Điều kiện hưởng ưu đãi thuế (buộc phải tuân thủ chế độ kế toán hóa đơn chứng từ nghiêm ngặt và hạch toán riêng thu nhập ưu đãi) tạo rào cản lớn đối với DNNVV. Các chính sách ưu đãi theo địa bàn khó khăn chưa đủ sức hút để doanh nghiệp dịch chuyển vốn đầu tư.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật thuế thu nhập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Hà Nội

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp gắn liền với định hướng cải cách hệ thống thuế của Nhà nước và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô (mục tiêu tăng thêm 150.000 doanh nghiệp thành lập mới, đóng góp trên 30% thu ngân sách, tạo 1,5 triệu việc làm trong giai đoạn 2021–2025).

Các nhóm kiến nghị trọng tâm bao gồm:

1. Hoàn thiện quy định về căn cứ tính thuế và thu nhập chịu thuế: Mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động kinh doanh trực tuyến, thương mại điện tử để đảm bảo công bằng nghĩa vụ thuế giữa kinh doanh truyền thống và kinh tế số.
2. Bổ sung các khoản chi phí được trừ: Luật hóa việc tính vào chi phí hợp lý đối với các khoản chi hỗ trợ phòng chống, khắc phục hậu quả dịch bệnh Covid-19 và các chi phí thuê tư vấn quản trị, đào tạo nâng cao năng lực cho DNNVV.
3. Điều chỉnh biểu thuế suất ưu đãi cho DNNVV: Kiến nghị phân hóa biểu thuế suất theo hướng hạ mức thuế suất cho khối DNNVV xuống dưới 20% (hoặc áp dụng thuế suất lũy tiến dựa trên ngưỡng thu nhập chịu thuế) nhằm tái lập cơ chế bảo hộ và trợ lực kinh tế cho khu vực này.
4. Đơn giản hóa điều kiện hưởng ưu đãi thuế: Giảm thiểu thủ tục hạch toán riêng phức tạp cho doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ; chuyển dịch trọng tâm ưu đãi thuế vào các DNNVV đầu tư vào khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
5. Nâng cao hiệu quả thực thi: Đẩy mạnh hiện đại hóa quản lý thuế điện tử tại Cục Thuế TP. Hà Nội, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính sách và tháo gỡ rào cản tuân thủ pháp luật thuế.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Hệ thống hóa toàn bộ khung pháp lý về thuế TNDN áp dụng đối với DNNVV tại Việt Nam giai đoạn 2008–2020.
  • Làm rõ bức tranh thực trạng của 299.741 doanh nghiệp tại Hà Nội (DNNVV chiếm 97%, tạo 60% việc làm, đóng góp hơn 40% GRDP và 20–25% thu ngân sách), khẳng định vị thế trụ cột của khối này đối với kinh tế Thủ đô.
  • Chỉ ra nghịch lý pháp lý sau mốc 01/01/2016: việc áp dụng mức thuế suất chung 20% đã triệt tiêu chính sách thuế suất ưu đãi riêng biệt dành cho DNNVV có từ giai đoạn 2013–2015.
  • Phát hiện các điểm nghẽn pháp luật trong việc xác định chi phí phòng chống Covid-19 và thu thuế đối với các hoạt động kinh doanh trực tuyến mới phát sinh.
• Giải pháp và kiến nghị: Khóa luận đưa ra các đề xuất sửa đổi cụ thể về Luật Thuế TNDN, mở rộng chi phí được trừ, xây dựng mức thuế suất ưu đãi có tính phân tầng và đơn giản hóa điều kiện hưởng ưu đãi cho DNNVV.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận là công trình nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật thuế TNDN đối với DNNVV trên địa bàn Hà Nội được hoàn thành trong giai đoạn dịch Covid-19 (tháng 5/2021). Đề tài đã gắn kết chặt chẽ lý luận pháp lý thuế với các số liệu thực chứng của kinh tế Thủ đô trong bối cảnh ứng phó khủng hoảng dịch bệnh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Các số liệu thực tiễn trong công trình tập trung chủ yếu vào giai đoạn 2008–2020, trong đó số liệu năm 2020 chịu ảnh hưởng đột biến bởi các biện pháp giãn cách xã hội do dịch bệnh, dẫn đến một số nhận định có tính thời điểm. Ngoài ra, khóa luận chủ yếu tiếp cận dưới góc độ chính sách pháp luật chung, chưa đi sâu phân tích định lượng chi tiết hồ sơ kế toán - thuế của từng nhóm ngành cụ thể (như xây dựng, công nghệ hay dịch vụ).
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Nghiên cứu đánh giá tác động định lượng của chính sách giảm thuế TNDN đến cân đối thu - chi NSNN của TP. Hà Nội trong giai đoạn phục hồi kinh tế hậu Covid-19 (2021–2025, tầm nhìn 2030); nghiên cứu cơ chế pháp lý thu thuế TNDN đối với các mô hình kinh doanh nền tảng số xuyên biên giới tác động đến doanh nghiệp nhỏ tại Việt Nam.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Luật Kinh tế, Luật Tài chính - Ngân hàng, Thuế và Kế toán: Tham khảo phương pháp phân tích quy phạm pháp luật kết hợp số liệu kinh tế, khung lý thuyết phân loại DNNVV theo Nghị định 39/2018/NĐ-CP và công thức tính thuế TNDN.
• Cơ quan quản lý thuế và cơ quan lập pháp: Tham khảo các kiến nghị sửa đổi quy định về chi phí được trừ, phương thức hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khủng hoảng dịch bệnh và bài học kinh nghiệm quốc tế về biểu thuế lũy tiến cho DNNVV.
• Chủ doanh nghiệp và kế toán tại các DNNVV: Nắm bắt rõ các mốc thuế suất, điều kiện hưởng ưu đãi thuế và các quy định pháp luật hiện hành theo Văn bản hợp nhất số 14/2020/VBHN-VPQH.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng tổng hợp so sánh mức thuế suất DNNVV của các nước trên thế giới (Chương 1) và bảng phân tích các mốc điều chỉnh giảm thuế suất TNDN của Việt Nam (Chương 2).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo pháp luật hiện hành được phân tích trong khóa luận là gì? Khóa luận căn cứ theo Nghị định số 39/2018/NĐ-CP, xác định DNNVV theo 3 nhóm quy mô (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) thuộc 2 lĩnh vực (nông-lâm-thủy sản & công nghiệp-xây dựng; thương mại-dịch vụ) dựa trên 3 tiêu chí định lượng: số lao động đóng BHXH bình quân năm, tổng doanh thu của năm và tổng nguồn vốn.

2. Lộ trình điều chỉnh giảm thuế suất thuế TNDN tại Việt Nam từ năm 2009 đến năm 2016 diễn ra như thế nào? Theo tổng hợp tại Bảng 2.2 của khóa luận: từ ngày 01/01/2009, thuế suất giảm từ 28% xuống 25%; từ ngày 01/07/2013, giảm riêng cho DNNVV từ 25% xuống 20%; từ ngày 01/01/2014, giảm mức phổ thông từ 25% xuống 22%; từ ngày 01/01/2016, giảm mức phổ thông từ 22% xuống 20% áp dụng chung cho mọi doanh nghiệp.

3. Vì sao việc áp dụng thuế suất phổ thông 20% từ ngày 01/01/2016 bị tác giả đánh giá là bất lợi cho nhóm DNNVV? Trước năm 2016, DNNVV được áp dụng mức thuế suất ưu đãi riêng là 20% trong khi các doanh nghiệp thông thường chịu mức 22% hoặc 25%. Từ ngày 01/01/2016, khi tất cả các doanh nghiệp đều áp dụng mức sàn 20%, chính sách ưu đãi thuế suất dành riêng cho khối DNNVV đã bị triệt tiêu, khiến DNNVV có tiềm lực tài chính yếu phải chịu chung mức thuế suất với các doanh nghiệp lớn.

4. Tác giả chỉ ra những bất cập nào về các khoản chi phí được trừ trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19? Pháp luật thuế TNDN tại thời điểm nghiên cứu chưa có quy định cụ thể công nhận các khoản chi đóng góp, ủng hộ, khắc phục hậu quả dịch bệnh Covid-19 là chi phí được trừ khi tính thuế. Ngoài ra, các khoản chi thực tế nhằm tư vấn hỗ trợ thủ tục, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp cũng chưa được tính vào chi phí hợp lý.

5. Kinh nghiệm quốc tế về thuế suất TNDN cho DNNVV được tác giả tổng hợp từ những quốc gia nào? Tác giả tổng hợp dữ liệu từ các nước OECD và các quốc gia cụ thể: Trung Quốc (thuế suất 10% - 20% theo ngưỡng thu nhập), Thái Lan (miễn thuế dưới 300.000 Baht), Indonesia (thuế 1% - 12,5%), Hàn Quốc (thuế 10% cho 200 triệu Won đầu tiên) và Hà Lan (20% cho 200.000 EUR đầu tiên), tất cả đều có xu hướng dùng biểu thuế suất lũy tiến hoặc phân tầng để giảm áp lực cho DNNVV.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Chảo Ông Lai đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và đánh giá sâu sắc thực trạng áp dụng pháp luật thuế TNDN đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa tại thành phố Hà Nội giai đoạn 2008–2020. Công trình chỉ rõ những bất cập trong việc áp dụng mức thuế suất cào bằng 20% và các điểm nghẽn về chi phí được trừ, điều kiện ưu đãi trong bối cảnh dịch Covid-19. Với hệ thống giải pháp gắn liền giữa sửa đổi luật định và thực tiễn quản lý thuế Thủ đô, khóa luận là tài liệu nghiên cứu pháp lý có giá trị thực tiễn cao cho công tác hoàn thiện chính sách thuế TNDN giai đoạn 2021–2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHÁP LUẬT THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ THUẾ THU NHẬP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò 1.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa Doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày càng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Điều đó được minh chứng bằng việc số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa không ngừng tăng lên, ngày càng khẳng định vị thế của mình trong quá trình hội nhập thị trường và vươn mình ra thế giới. Doanh nghiệp nhỏ và vừa là loại hình doanh nghiệp chiếm số lượng lớn trên thế giới và khi nói về DNNVV là nhắc đến quy mô của doanh nghiệp, được gọi là doanh nghiệp nhỏ và vừa vì có tổng nguồn vốn nhỏ, số lượng lao động ít, doanh thu vẫn còn thấp, trình độ chuyên môn chưa đạt mức rất cao, năng lực kinh doanh còn hạn chế và đâu là tiêu chí để xác định doanh nghiệp nào là doanh nghiệp nhỏ và vừa có sự khác nhau giữa các quốc gia, các khu vực, từng thời kỳ và chính sách phát phát triển của các quốc gia đó. Nhìn chung, hai tiêu chí được các quốc gia trên thế giới sử dụng khá phổ biến để phân loại DNNVV là số lượng lao động và số vốn của doanh nghiệp.

Trong hai tiêu chí đó, thì nhiều nước quan niệm rằng số lượng lao động quan trọng hơn, bởi lẽ mà nói một doanh nghiệp có số lượng lao động càng nhiều thì quy mô của doanh nghiệp càng lớn, còn một doanh nghiệp có số vốn lớn thì chưa chắc sẽ có nhiều lao động. Như vậy, tiêu chuẩn để xác định đâu là doanh nghiệp nhỏ và vừa không kể đến phạm vi hoạt động, khả năng quản lý, cơ sở vật chất và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tùy từng quốc gia, từng thời kỳ, từng ngành nghề, lĩnh vực thì khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa là rõ ràng, có tính định lượng. Giữa các quốc gia các tiêu chí này có sự tương đồng tương đối và cũng có sự khác biệt, có thể điều chỉnh được.

Khái niệm doanh nghiệp nhỏ với doanh nghiệp vừa ở hầu hết các quốc gia được gộp 10 chung thành DNNVV, vì ở các quốc gia này thường có chính sách chung cho cả hai loại hình doanh nghiệp này. Chẳng hạn ở Nhật, tiêu chí xác định DNNVV theo 3 ngành: sản xuất, thương mại và dịch vụ và mỗi ngành lại có số vốn đầu tư và số lao động khác nhau, Ở Mỹ, tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa là doanh nghiệp có số lao động bình quân không quá 500 người [30]. Còn ở Việt Nam, lần đầu tiên được quy định theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP quy định về doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật và được chia thành: siêu nhỏ, nhỏ, vừa dựa trên hai tiêu chí đó là số lượng lao động hoặc tổng số vốn của doanh nghiệp và các tiêu chí đó có thể thay đổi theo từng giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội. Và cho đến nay Nghị định số 39/2018/NĐ-CP đã quy định các tiêu chí để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa có sự thay đổi, sự xuất hiện của một tiêu chí mới đó là dựa trên tổng doanh thu của doanh nghiệp.

DNNVV được phân theo quy mô bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa dựa trên hai nhóm chính bao gồm: Một là nhóm doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng. Hai là nhóm doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực thương mại. “Thứ nhất, đối với doanh nghiệp siêu nhỏ kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng thì có số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân không quá 10 người, có tổng doanh thu của năm và tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng. Và kinh doanh trong lĩnh vực thương mại có số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân không quá 10 người, có tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ và có tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng” [10].

“Thứ hai, đối với doanh nghiệp nhỏ kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng thì có số lượng lao động tham gia BHXH bình quân không quá 100 người, có tổng doanh thu của năm không quá 50 tỷ đồng và tổng nguồn vốn không quá 20 tỷ đồng. Và kinh doanh trong lĩnh vực thương mại có số lượng lao động tham gia BHXH bình quân không quá 50 người, có tổng doanh thu của năm không quá 100 tỷ và có tổng nguồn vốn không quá 50 tỷ 11 đồng” [10]. “Thứ 3, đối với doanh nghiệp vừa kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng thì có số lượng lao động tham gia BHXH bình quân không quá 200 người, có tổng doanh thu của năm không quá 200 tỷ đồng và tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng. Và kinh doanh trong lĩnh vực thương mại có số lượng lao động tham gia BHXH bình quân không quá 100 người, có tổng doanh thu của năm không quá 300 tỷ và có tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng” [10].

Như vậy, càng ngày các tiêu chí để phân biệt giữa doanh nghiệp cực nhỏ, nhỏ và vừa ngày càng được cụ thể hóa và có tính định lượng chính xác, xuất phát từ lý do sau: Ở các nước trên thế giới thì mỗi quốc gia đều có chính sách thuế khác nhau theo từng thòi gian nhất định và Việt Nam cũng vậy, sự phân chia ra thành doanh nghiệp nhỏ và vừa để nhà nước dễ dàng đưa ra các chính sách, cũng như cụ thể hóa tình hình pháp luật điều chỉnh phù hợp đối với loại hình DNNVV, bởi lẽ các doanh nghiệp này là các doanh nghiệp mới thành lập hoặc có quy mô bé và khả năng tài chính chưa thực sự mạnh, như vậy nhà nước cần đưa ra các quy định về thuế để áp dụng giữa các loại hình doanh nghiệp vừa kích thích phát triển kinh tế, giúp các doanh nghiệp phát triển hiệu quả hơn, vừa tạo nguồn thu cho NSNN để NN thực hiện tốt vai trò của mình là điều tiết nền kinh tế, phân phối lại kinh tế giữa các ngành nghề, khu vực một cách hợp lý nhất. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Thứ nhất: doanh nghiệp nhỏ và vừa chủ yếu là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, nguồn vốn mỏng. Như vậy, với các doanh nghiệp nhỏ và vừa có quy mô nhỏ thì năng lực cạnh tranh bị hạn chế, môi trường kinh doanh cũng bị thu hẹp, nguồn vốn mỏng ảnh hưởng đến tốc độ và tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Sự cần thiết về cải cách chính sách thuế TNDN nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp về vốn để mở rộng quy mô sản xuất, đạt kết quả cao trong thực tiễn.

Thứ hai, hạn chế về công nghệ do vốn đầu tư 12 Các doanh nghiệp nhỏ và vừa do co nguồn vốn mỏng nên chủ yếu sử dụng các trang thiết bị, máy móc và công nghệ lạc lậu so với thế giới 2 đến 3 thế hệ. thực tế các nghiên cứu cho thấy, số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực khoa học – công nghệ không nhiều, đây cũng là một trong các lĩnh vực được Nhà nước khuyến khích phát triển và tạo nhiều điều kiện thuận lợi. Ngoài ra việc đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp nhỏ và vừa diễn ra chậm chạp, lười đổi mới và không tiếp thu kinh nghiệm, bài học của các nước phát triển. Thứ ba, trình độ quản lý và chất lượng nguồn lao động còn bất cập Phần lớn đội ngũ lao động trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa qua đào tạo chuyên môn, kỹ thuật.

Các chủ doanh nghiệp trình độ cao đẳng, đại học nhưng đa số thiếu kiến thức về quản trị kinh doanh, quản trị doanh nghiệp do đó khả năng đưa ra các nghiên chiến lược mang tính dài hạn, định hướng cho doanh nghiệp vẫn còn hạn chế. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa chủ yếu là các doanh nghiệp còn non trẻ, mới thành lập, các DN startup nên vẫn còn thiếu kinh nghiệm và quy trình thực nghiệm trên thực tiễn. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế thu nhập doanh nghiệp Một, khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp Thuế TNDN ra đời khá sớm cùng với sự phát triển của các sắc thuế tại Việt Nam. Thuế TNDN giữ vai trò vô cùng quan trọng trong cơ cấu nguồn thu Ngân sách nhà nước của một quốc gia, ngoài việc tạo lập nguồn thu thì thuế TNDN có mức độ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế của một quốc gia như: môi trường kinh doanh, thu hút đầu tư của các nước trên thế giới… Mức thuế cao hay thấp thì còn phụ thuộc vào quan điểm của mỗi Nhà nước và từng thời kỳ của một quốc gia.

“Thuế TNDN là loại thuế trực thu, áp dụng đối với thu nhập chịu thuế của các tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ có thu nhập chịu thuế” [3]. Với bối cảnh kinh tế thế giới trong thời gian qua có nhiều biến động do ảnh hưởng của đại dịch Covid 19 đã làm ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu và hoạt động giao thương giữa các nước trên thế giới, vì vậy nhiều nước có những cải cách mạnh mẽ về hệ thống chính sách thuế, trong đó có chính sách thuế TNDN. Vừa 13 nhàm hỗ trợ các doanh nghiệp vừa kích thích phát triển kinh tế của đất nước để điều tiết nền kinh tế và tạo nguồn thu cho Ngân sách Nhà nước. Hai, đặc điểm của thuế thu nhập doanh nghiệp Ngoài những đặc điểm chung của thuế là thuế là khoản thu bắt buộc vào ngân sách nhà nước, thuế gắn liền với quyền lực nhà nước và có tính pháp lý cao, thuế không mang tính đối giá, không hoàn trả trực tiếp thì thuế TNDN còn có những đặc điểm sau: Thứ nhất, thuế thu nhập doanh nghiệp là thuế trực thu Điều tiết trực tiếp thu nhập của các đối tượng nộp thuế, sự đồng nhất giữa đối tượng nộp thuế và đối tượng chịu thuế theo ý nghĩa kinh tế, không có sự chuyển giao gánh nặng giữa người nộp thuế và người chịu thuế.

Do là thuế trực thu, nên các đối tượng chịu thuế TNDN cảm nhận được ngay gánh nặng về thuế, từ đó có thể gây nên những hậu quả như người nộp thuế tìm cách gian lận, trốn thuế, trốn tránh nghĩa vụ phải nộp [4].