Phân Tích Hoạt Động Xuất Khẩu Hàng May Mặc Tại Công Ty Cổ Phần Dệt May Huế

Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại công ty cổ phần dệt may Huế, đánh giá hiệu quả và tiềm năng phát triển trong ngành.

• Tác giả: Trần Thị Lệ Ni
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Diệu Linh
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phân Tích Hoạt Động Xuất Khẩu Hàng May Mặc Tại Công Ty Cổ Phần Dệt May Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.2. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 1.5. Kết cấu khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Cơ sở lý luận chung về hoạt động xuất khẩu hàng hóa
• 2.1.2. Khái niệm xuất khẩu
• 2.1.3. Vai trò của hoạt động xuất khẩu
• 2.1.3.1. Đối với doanh nghiệp
• 2.1.3.2. Đối với nền kinh tế
• 2.1.4. Cơ sở thực tiễn
• 2.1.4.1. Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Việt Nam giai đoạn 2018 – 2020
• 2.1.4.2. Thị trường xuất khẩu chính hàng may mặc tại Việt Nam giai đoạn 2018 – 2020
• 2.1.4.3. Thực trạng xuất nhập khẩu hàng may mặc tại Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018-2020
• 2.2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ
• 2.2.1. Tổng quan về công ty
• 2.2.1.1. Giới thiệu về công ty
• 2.2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.2.1.3. Tầm nhìn – Chiến lược của công ty
• 2.2.1.3.1. Tầm nhìn của công ty
• 2.2.1.3.2. Sứ mệnh của công ty
• 2.2.1.3.3. Giá trị cốt lõi
• 2.2.1.3.4. Triết lí kinh doanh
• 2.2.1.4. Mục tiêu hoạt động của Công ty
• 2.2.1.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.2.1.6. Quy trình triển khai và thực hiện đơn hàng của công ty
• 2.2.1.7. Quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu của Công ty
• 2.2.1.8. Cơ cấu lao động của công ty giai đoạn 2018 - 2020
• 2.2.1.9. Tình hình tài sản nguồn vốn của công ty giai đoạn 2018 - 2020
• 2.2.1.10. Chỉ tiêu lợi nhuận
• 2.2.1.11. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 - 2020
• 2.2.1.11.1. Tình hình doanh thu
• 2.2.1.11.2. Tình hình chi phí
• 2.2.1.11.3. Tình hình lợi nhuận
• 2.2.2. Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ Phần Dệt May Huế giai đoạn 2018-2020
• 2.2.2.1. Chỉ tiêu đánh giá hoạt động xuất khẩu theo chiều rộng
• 2.2.2.2. Chỉ tiêu đánh giá hoạt động xuất khẩu theo chiều sâu
• 2.2.2.3. Thị trường xuất khẩu
• 2.2.2.4. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của công ty
• 2.2.2.5. Phương thức kinh doanh xuất khẩu hàng may mặc của công ty
• 2.2.2.6. Hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
• 2.2.2.7. Chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xuất khẩu
• 2.2.2.8. Ma trận SWOT về hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ Phần Dệt May Huế
• 2.3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ
• 2.3.1. Định hướng của công ty trong thời gian tới
• 2.3.2. Giải pháp hoàn thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ Phần Dệt May Huế
• 2.3.2.1. Giải pháp giảm chi phí sản xuất
• 2.3.2.2. Giải pháp mở rộng thị trường mới
• 2.3.2.3. Giải pháp về phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm
• 2.3.2.4. Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 2.3.2.5. Giải pháp huy động vốn và nâng cao khả năng tài chính
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 3.1. Đối với Nhà nước
• 3.2. Đối với Tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.3. Đối với Công ty Cổ Phần Dệt May Huế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Dệt May Huế

Công ty Cổ phần Dệt May Huế, hay còn gọi là HUEGATEX, là một trong những đơn vị hàng đầu trong ngành dệt may tại Việt Nam. Xuất khẩu hàng may mặc đóng vai trò quan trọng trong doanh thu của công ty. Trong giai đoạn 2018-2020, công ty đã gặp nhiều thách thức trong việc duy trì và phát triển hoạt động xuất khẩu. Sự biến động của thị trường toàn cầu và các yếu tố nội tại đã ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của công ty.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Dệt May Huế

Công ty Dệt May Huế được thành lập từ những năm đầu của thập kỷ 2000, với mục tiêu sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc chất lượng cao. Qua nhiều năm phát triển, công ty đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường trong nước và quốc tế.

1.2. Vai trò của xuất khẩu trong hoạt động kinh doanh của công ty

Xuất khẩu hàng may mặc không chỉ mang lại doanh thu lớn mà còn giúp công ty mở rộng thị trường, nâng cao thương hiệu và cải thiện chất lượng sản phẩm. Đây là yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển bền vững của công ty.

II. Thách thức trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Dệt May Huế

Trong giai đoạn 2018-2020, Công ty Dệt May Huế đã phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong hoạt động xuất khẩu. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ, biến động của thị trường và ảnh hưởng của dịch COVID-19 đã tác động tiêu cực đến doanh thu xuất khẩu.

2.1. Cạnh tranh từ các đối thủ trong ngành

Cạnh tranh từ các công ty dệt may khác, đặc biệt là từ Trung Quốc và Bangladesh, đã tạo ra áp lực lớn lên giá cả và chất lượng sản phẩm. Công ty cần có chiến lược rõ ràng để nâng cao sức cạnh tranh.

2.2. Ảnh hưởng của dịch COVID 19 đến hoạt động xuất khẩu

Dịch COVID-19 đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng và giảm nhu cầu tiêu thụ hàng may mặc trên toàn cầu. Công ty cần tìm cách thích ứng và phục hồi sau đại dịch để duy trì hoạt động xuất khẩu.

III. Phương pháp phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc

Để đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu, Công ty Dệt May Huế đã áp dụng nhiều phương pháp phân tích khác nhau. Các chỉ tiêu đánh giá được sử dụng để đo lường hiệu quả và tìm ra các giải pháp cải thiện.

3.1. Phân tích SWOT trong hoạt động xuất khẩu

Phân tích SWOT giúp công ty nhận diện được điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong hoạt động xuất khẩu. Điều này là cơ sở để xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.

3.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế xuất khẩu

Các chỉ tiêu như kim ngạch xuất khẩu, lợi nhuận và chi phí sản xuất được sử dụng để đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại công ty.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc

Để cải thiện hoạt động xuất khẩu, Công ty Dệt May Huế cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng doanh thu mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

4.1. Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu

Công ty cần tìm kiếm và mở rộng các thị trường mới, đặc biệt là các thị trường tiềm năng tại châu Á và châu Âu. Việc tham gia các hội chợ thương mại quốc tế cũng là một cách hiệu quả để quảng bá sản phẩm.

4.2. Nâng cao chất lượng sản phẩm may mặc

Đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại và đào tạo nguồn nhân lực là cần thiết để nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này sẽ giúp công ty đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

V. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Dệt May Huế là khả thi. Các giải pháp được đề xuất có thể giúp công ty tăng trưởng bền vững trong tương lai.

5.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp đã triển khai

Sau khi áp dụng các giải pháp, công ty đã ghi nhận sự tăng trưởng trong doanh thu xuất khẩu và cải thiện được chất lượng sản phẩm. Điều này cho thấy hiệu quả của các chiến lược đã được thực hiện.

5.2. Ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các kế hoạch kinh doanh cụ thể, giúp công ty định hướng phát triển trong tương lai.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho xuất khẩu hàng may mặc

Công ty Dệt May Huế cần tiếp tục cải thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc để duy trì vị thế cạnh tranh. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường.

6.1. Định hướng phát triển bền vững trong xuất khẩu

Công ty cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng. Điều này không chỉ giúp công ty phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành dệt may.

6.2. Tương lai của ngành dệt may Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Công ty Dệt May Huế cần nắm bắt cơ hội này để phát triển và khẳng định vị thế của mình trên thị trường quốc tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may giữ vị trí trọng yếu trong cơ cấu kinh tế Việt Nam, đóng góp từ 12% đến 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia xuất khẩu hàng may mặc hàng đầu thế giới (đứng thứ 4 sau Trung Quốc, Liên minh Châu Âu và Bangladesh theo phân loại của tác giả; hoặc top 3 theo số liệu của Hiệp hội Dệt may Việt Nam - VITAS). Tuy nhiên, giai đoạn 2018 – 2020 và năm 2021, ngành dệt may đối mặt với nhiều biến động phức tạp do tác động từ cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung cùng sự bùng phát của đại dịch COVID-19, làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

Công ty Cổ phần Dệt May Huế (HUEGATEX) – đơn vị thành viên của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (VINATEX) – chuyên sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu các sản phẩm sợi, vải dệt kim, hàng may mặc cùng nguyên phụ liệu dệt may. Trong giai đoạn 2018 – 2020, doanh thu xuất khẩu hàng may mặc của công ty có nhiều biến động, hạn ngạch xuất khẩu tại các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU có xu hướng sụt giảm và lợi nhuận trước thuế suy giảm mạnh. Đề tài khóa luận "Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế" được tác giả Trần Thị Lệ Ni thực hiện nhằm đánh giá thực trạng tổ chức kinh doanh xuất khẩu, chỉ ra các nguyên nhân hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể trong văn bản:

1. Mục tiêu chung: Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc trong giai đoạn 2018 – 2020, từ đó đưa ra định hướng giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến công tác tổ chức hoạt động xuất khẩu hàng may mặc.
   • Phân tích thực trạng, đánh giá công tác tổ chức hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
   • Đề xuất, định hướng giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ các vấn đề liên quan đến công tác tổ chức, quy trình và hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Dệt May Huế, địa chỉ tại số 122 Dương Thiệu Tước, Phường Thủy Dương, Thị xã Hương Thủy, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Tập trung thu thập, xử lý và phân tích số liệu tài chính, kinh doanh trong giai đoạn 2018 – 2020 (kết hợp số liệu bối cảnh ngành cập nhật năm 2021).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập khung lý luận và căn cứ pháp lý dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và giáo trình chuyên ngành ngoại thương:

• Khung pháp lý và quy chuẩn thương mại:
  • Luật Thương mại năm 2005: Điều 28 (khái niệm xuất khẩu hàng hóa), Điều 3 khoản 11 (hoạt động trung gian thương mại), Điều 155 (ủy thác mua bán hàng hóa), Điều 178 (gia công thương mại).
  • Luật Doanh nghiệp năm 2005: Điều 4 khoản 1 (khái niệm và năng lực tài chính doanh nghiệp).
  • Văn bản dưới luật: Nghị định số 12/2006/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế; Thông tư số 38/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính (khoản 2 Điều 23 và khoản 1 Điều 24 quy định về kiểm tra hồ sơ hải quan và các trường hợp chuyển luồng kiểm tra).
  • Tập quán và điều ước quốc tế: Bộ quy tắc Incoterms (các điều kiện FOB, CIF, CFR, CIP), Công ước Viên 1980 (CISG) về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.
• Khung lý thuyết chuyên ngành: Tác giả kế thừa hệ thống lý thuyết từ tài liệu "Kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu" của GS.TS Võ Thanh Thu (2011), nghiên cứu của Trần Chí Thành (2000) và bài giảng học phần Quản trị Xuất nhập khẩu 1 & 2 của Khoa Quản trị Kinh doanh – Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế (ThS. Dương Đắc Quang Hảo).
• Khung phân loại và hình thức xuất khẩu: Xuất khẩu trực tiếp; Giao dịch qua trung gian (đại diện thương nhân, môi giới, ủy thác, đại lý); Buôn bán đối lưu (Counter-Trade bao gồm hàng đổi hàng - Barter, mua đối lưu - Counter-Purchase, mua lại sản phẩm - Product Buyback, trao đổi bù trừ - Compensation, chuyển nợ - Switch, bồi hoàn - Offset); Xuất khẩu theo nghị định thư; Xuất khẩu tại chỗ (On-spot Export); Gia công quốc tế; Tạm nhập tái xuất.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hoạt động xuất khẩu:
  • Chỉ tiêu theo chiều rộng: Kim ngạch xuất khẩu ($M$), tỷ lệ xuất nhập khẩu, mức tăng trưởng kim ngạch ($\Delta M = M_t - M_0$), tốc độ tăng trưởng kim ngạch ($g = \frac{\Delta M}{M_0} \times 100%$).
  • Chỉ tiêu theo chiều sâu: Tỷ trọng cơ cấu mặt hàng xuất khẩu ($R(A) = \frac{M(A)}{M} \times 100%$), cơ cấu thị trường xuất khẩu, cơ cấu phương thức xuất khẩu, chỉ tiêu lợi nhuận xuất khẩu (lợi nhuận trước thuế EBT, lợi nhuận sau thuế NI), tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu, tỷ suất lợi nhuận trên chi phí, tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE), tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA).
  • Chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xuất khẩu: Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu ($\text{Tỷ suất ngoại tệ} = \frac{\text{Tổng chi phí (VNĐ)}}{\text{Doanh thu xuất khẩu (USD)}}$).
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động: Năng suất lao động bình quân ($\frac{\text{Tổng doanh thu}}{\text{Tổng lao động}}$), kết quả kinh doanh trên một đồng chi phí tiền lương ($\frac{\text{Tổng doanh thu}}{\text{Tổng tiền lương}}$), lợi nhuận bình quân trên một lao động ($\frac{\text{Tổng lợi nhuận}}{\text{Tổng số lao động}}$).

Phương pháp nghiên cứu được triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Thu thập báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu tổ chức, hồ sơ chứng từ thanh toán quốc tế và dữ liệu nội bộ của HUEGATEX giai đoạn 2018 – 2020; số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS), Hiệp hội Bông Sợi Việt Nam (VCOSA), các niên giám và tạp chí chuyên ngành.
  • Dữ liệu sơ cấp: Quan sát thực tế quy trình tác nghiệp xuất khẩu tại trụ sở công ty trong thời gian thực tập 3 tháng; thực hiện phỏng vấn định tính trực tiếp và qua điện thoại đối với các chuyên gia, cán bộ nghiệp vụ tại Phòng Kế hoạch – Vật tư và Phòng Kế toán – Tài chính của HUEGATEX.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu:
  • Phương pháp phân tích, tổng hợp thống kê kinh doanh nhằm lượng hóa các biến động tài chính và thương mại.
  • Phương pháp so sánh (so sánh tuyệt đối và tương đối) để đánh giá mức độ biến động của kim ngạch, chi phí, lợi nhuận, hiệu quả lao động qua các năm 2018, 2019, 2020.
  • Phương pháp phân tích ma trận SWOT (xác lập các cặp chiến lược SO, WO, ST, WT dựa trên việc kết hợp điểm mạnh, điểm yếu nội bộ với cơ hội và thách thức từ môi trường vĩ mô).

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và hoạt động xuất khẩu hàng hóa:

• Nội dung và quy trình hoạt động xuất khẩu: Làm rõ các bước nghiên cứu thị trường thế giới, xác định dung lượng thị trường, lựa chọn đối tác thương mại, phân tích giá cả quốc tế, lựa chọn phương thức thanh toán (chuyển tiền Remittance, nhờ thu Collection, giao chứng từ trả tiền CAD, tín dụng chứng từ L/C) và tìm kiếm bạn hàng qua các kênh internet, hội chợ triển lãm, làm việc với đại sứ quán.
• Quy trình đàm phán và giao kết hợp đồng: Đàm phán thương mại quốc tế qua 3 bước căn bản: Hỏi hàng (Inquiry) $\rightarrow$ Chào hàng (Offer) $\rightarrow$ Đặt hàng (Order); ký kết hợp đồng xuất khẩu bằng văn bản xác lập quyền và nghĩa vụ pháp lý.
• Quy trình 11 bước tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu: (1) Xin giấy phép xuất khẩu (nếu có); (2) Thực hiện công việc giai đoạn đầu của khâu thanh toán (đôn đốc mở L/C, kiểm tra L/C, mở tài khoản CAD, theo dõi T/T); (3) Chuẩn bị hàng xuất khẩu (thu gom, đóng gói bao bì, kẻ ký mã hiệu); (4) Kiểm tra hàng xuất khẩu (kiểm nghiệm chất lượng, kiểm dịch động/thực vật ở 2 cấp: cấp cơ sở KCS và cấp cửa khẩu; thực hiện quy trình giám định 6 bước và cấp chứng thư); (5) Làm thủ tục hải quan (khai báo, xuất trình hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, phân luồng theo Thông tư 38/2015/TT-BTC, nộp thuế); (6) Thuê phương tiện vận tải (chủ yếu là đường biển); (7) Giao hàng cho người vận tải (tàu chợ/tàu chuyến, lập Cargo list, kiểm tra S/O, giám sát bốc dỡ, lấy biên lai thuyền phó Mate's receipt để đổi vận đơn đường biển sạch Clean B/L); (8) Mua bảo hiểm hàng hóa (hợp đồng bảo hiểm bao Open Policy hoặc bảo hiểm chuyến Voyage Policy); (9) Lập bộ chứng từ thanh toán (hối phiếu, B/L sạch, C/O, Packing list, Commercial Invoice, chứng thư kiểm định...); (10) Giải quyết khiếu nại (khiếu nại người mua hoặc tiếp nhận khiếu nại từ người mua); (11) Thanh lý hợp đồng.
• Các nhân tố tác động: Phân tích ảnh hưởng của môi trường vĩ mô (kinh tế, văn hóa - xã hội, tự nhiên, chính trị - pháp luật, công nghệ) và môi trường vi mô (năng lực tài chính, nguồn cung ứng đầu vào, cơ sở vật chất, lực lượng lao động, năng lực sản xuất kinh doanh).
• Cơ sở thực tiễn ngành dệt may: Phân tích số liệu xuất khẩu dệt may của Việt Nam giai đoạn 2018 – 2020 và 9-10 tháng đầu năm 2021. Tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành dệt may 9 tháng đầu năm 2021 đạt khoảng 29 – 29,5 tỷ USD (tăng 12,5% - 13,2% so với cùng kỳ 2020).

Tình hình xuất khẩu dệt và may mặc Việt Nam 6 tháng đầu năm 2021 (Nguồn: VCOSA):

Nhóm hàng	Trị giá T6/2021 (Triệu USD)	So với T5/2021 (%)	So với T6/2020 (%)	So với T6/2019 (%)	Trị giá 6T/2021 (Triệu USD)	So với 6T/2020 (%)	So với 6T/2019 (%)
Xơ, sợi dệt các loại	457	-3,4	77,7	45,08	2.611	62,2	28,66
Hàng dệt, may	3.231	14,9	0,83	-	-	-	-
Vải mành, vải kỹ thuật	55	-21,0	154,7	9,37	352	81,0	13,08
Nguyên phụ liệu dệt may, da, giày	170	1,9	37,0	-4,36	991	24,5	3,61
Tổng cộng	3.680	12,1	21,1	7,53	19.180	21,0	4,25

Kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam theo thị trường 9 tháng đầu năm 2021 (Nguồn: Tổng cục Hải quan):

Thị trường	9T/2019 (Tỷ USD)	9T/2020 (Tỷ USD)	9T/2021 (Tỷ USD)	So sánh 9T21/9T19 (%)	So sánh 9T21/9T20 (%)
Mỹ	11,4	10,6	12,0	+4,9%	+12,7%
EU	3,4	2,8	2,9	-14,2%	+2,8%
Trung Quốc	3,1	2,6	3,4	+6,9%	+31,3%
Nhật Bản	3,1	2,7	2,5	-19,7%	-9,9%
Hàn Quốc	3,0	2,6	2,6	-11,7%	+1,2%

• Thực trạng ngành dệt may tại Thừa Thiên Huế: Tỉnh có 6 khu công nghiệp với hơn 50 doanh nghiệp dệt may, hơn 300 dây chuyền may và hơn 500.000 cọc sợi; đang triển khai Đề án "Phát triển khu công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may tại Tỉnh Thừa Thiên Huế" với quy mô 400 ha tại KCN Phong Điền nhằm phát triển vùng nguyên liệu và chuỗi sản xuất khép kín.

Chương 2: PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ

Chương 2 trình bày tổng quan doanh nghiệp và phân tích chuyên sâu thực trạng xuất khẩu:

• Tổng quan về HUEGATEX: Doanh nghiệp có tiền thân từ Hiệp định hợp tác Việt Nam – Hungary năm 1979; ngày 16/01/1988 Bộ Công Nghiệp Nhẹ ra quyết định thành lập Nhà máy Sợi Huế (khánh thành ngày 26/03/1988). Tháng 02/1994, thành lập Công ty Dệt May Huế (Hutexco) theo Quyết định 140/CNN của Bộ Công Nghiệp trên cơ sở sáp nhập Nhà máy Dệt Huế. Cuối năm 1996, công ty đầu tư xây dựng thêm Nhà máy Dệt. Hiện nay, công ty hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần với mã số thuế 3300100628 (cấp ngày 17/02/2019), chuyên sản xuất - xuất khẩu sợi, vải dệt kim và hàng may mặc.
• Quy trình tác nghiệp và nguồn lực doanh nghiệp: Khóa luận làm rõ cơ cấu tổ chức bộ máy, quy trình triển khai thực hiện đơn hàng, quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu tại HUEGATEX. Phân tích cơ cấu lao động giai đoạn 2018 – 2020 theo giới tính, độ tuổi, trình độ học vấn và quan hệ sản xuất (lao động trực tiếp LĐTT, lao động gián tiếp LĐGT); đánh giá thực trạng tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận sau thuế của công ty.
• Phân tích hoạt động xuất khẩu hàng may mặc (2018 – 2020):
  • Chỉ tiêu theo chiều rộng: Đánh giá sự biến động tổng kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc qua 3 năm tài chính.
  • Chỉ tiêu theo chiều sâu: Đánh giá cơ cấu thị trường xuất khẩu trọng điểm (Mỹ, EU...), cơ cấu mặt hàng may mặc xuất khẩu, cơ cấu phương thức kinh doanh xuất khẩu (như gia công CMT, sản xuất xuất khẩu FOB), chỉ tiêu lợi nhuận từ xuất khẩu và các tỷ số tài chính (tỷ suất lợi nhuận/doanh thu, tỷ suất lợi nhuận/chi phí, tỷ suất lợi nhuận/tổng tài sản ROA, tỷ suất lợi nhuận/vốn chủ sở hữu ROE).
  • Hiệu quả kinh tế và hiệu quả lao động: Đánh giá tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu (chi phí VNĐ bỏ ra để thu về một đơn vị USD xuất khẩu); đo lường năng suất lao động bình quân, kết quả doanh thu trên một đồng tiền lương và lợi nhuận bình quân trên một lao động.
• Ma trận SWOT: Tổng hợp các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của HUEGATEX trong hoạt động xuất khẩu hàng may mặc, làm căn cứ thiết lập các chiến lược kết hợp (SO, WO, ST, WT).

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HUẾ

Chương 3 trình bày định hướng phát triển của công ty và đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp hoàn thiện:

1. Giải pháp giảm chi phí sản xuất: Tối ưu hóa định mức tiêu hao nguyên phụ liệu, hoàn thiện quy trình quản lý kho bãi, tiết kiệm chi phí năng lượng và chi phí vận hành nhằm hạ giá thành sản phẩm.
2. Giải pháp mở rộng thị trường mới: Đẩy mạnh công tác nghiên cứu thị trường, đa dạng hóa đối tác thương mại, tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định thương mại tự do (CPTPP, EVFTA) để giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống đang bị thu hẹp hạn ngạch.
3. Giải pháp về phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm: Cải tiến kỹ thuật, kiểm soát chặt chẽ quy trình KCS ở các khâu cắt, may, ủi đóng gói; chuyển dần phương thức xuất khẩu từ gia công đơn thuần sang hình thức mua nguyên liệu bán thành phẩm (FOB) và tự thiết kế sản xuất (ODM).
4. Giải pháp về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân may trực tiếp; bồi dưỡng kiến thức ngoại thương, kỹ năng đàm phán quốc tế, nghiệp vụ thanh toán chứng từ và trình độ ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ xuất nhập khẩu.
5. Giải pháp huy động vốn và nâng cao khả năng tài chính: Đa dạng hóa nguồn tài trợ vốn lưu động, quản trị dòng tiền chặt chẽ, tối ưu hóa các khoản phải thu và quản lý tài sản cố định nhằm đảm bảo năng lực tài chính phục vụ các đơn hàng xuất khẩu quy mô lớn.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu chính:
  • Cung cấp bức tranh toàn diện về ngành dệt may Việt Nam và thực trạng xuất khẩu tại tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2018 – 2020 (kèm số liệu 9 tháng năm 2021). Số liệu cho thấy 9 tháng năm 2021, xuất khẩu dệt may cả nước đạt 29 – 29,5 tỷ USD, trong đó thị trường Mỹ dẫn đầu với 12,0 tỷ USD, Trung Quốc đạt 3,4 tỷ USD, EU đạt 2,9 tỷ USD, Hàn Quốc đạt 2,6 tỷ USD và Nhật Bản đạt 2,5 tỷ USD.
  • Phân tích chi tiết thực trạng tại HUEGATEX: Chỉ rõ nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm kim ngạch xuất khẩu và lợi nhuận trước thuế của công ty giai đoạn 2018 – 2020 là do tác động kép của đại dịch COVID-19 và căng thẳng thương mại Mỹ – Trung, khiến công ty bị sụt giảm đơn hàng và hạn ngạch tại các thị trường lớn như EU, Mỹ.
  • Đánh giá có hệ thống quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu và các chỉ tiêu hiệu quả tài chính, tỷ suất ngoại tệ và hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực tại doanh nghiệp.
• Hệ thống giải pháp và kiến nghị:
  • Đề xuất 5 nhóm giải pháp nội bộ mang tính khả thi cho HUEGATEX: Giảm chi phí sản xuất, mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm, đào tạo nhân lực và củng cố năng lực tài chính.
  • Kiến nghị đối với Nhà nước: Duy trì các chính sách ổn định vĩ mô, hỗ trợ xúc tiến thương mại quốc tế, đơn giản hóa thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với nguyên phụ liệu dệt may.
  • Kiến nghị đối với Tỉnh Thừa Thiên Huế: Đẩy nhanh tiến độ Đề án phát triển KCN hỗ trợ ngành dệt may 400 ha tại Phong Điền, đầu tư hạ tầng xử lý nước thải hiện đại phục vụ sản xuất nguyên liệu theo quy trình khép kín và thu hút đầu tư nước ngoài (Mỹ, Hàn Quốc, Canada).
  • Kiến nghị đối với HUEGATEX: Chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất từ gia công sang FOB/ODM và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
• Đóng góp của nghiên cứu: Khóa luận kết hợp đồng bộ giữa khung lý thuyết kinh doanh xuất nhập khẩu chuẩn mực với dữ liệu thực tế tại một doanh nghiệp dệt may nòng cốt của miền Trung, xây dựng ma trận SWOT chi tiết làm căn cứ cho việc hoạch định chiến lược kinh doanh xuất khẩu trong bối cảnh thị trường nhiều biến động.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Khóa luận giới hạn phạm vi khảo sát số liệu nội bộ của HUEGATEX trong giai đoạn 2018 – 2020. Đây là giai đoạn có tính chất dị biệt cao do sự xuất hiện đột ngột của đại dịch COVID-19, dẫn đến một số chỉ tiêu tài chính biến động bất thường. Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp chủ yếu dựa trên phỏng vấn định tính chuyên gia tại 2 phòng ban chuyên môn (Kế hoạch – Vật tư và Kế toán – Tài chính), chưa triển khai khảo sát trên quy mô toàn bộ người lao động hoặc đối tác nhập khẩu nước ngoài.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng chuỗi số liệu phân tích sang giai đoạn phục hồi sau năm 2020; đi sâu lượng hóa tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP) đối với lộ trình chuyển đổi từ hình thức gia công sang FOB/ODM/OBM của HUEGATEX; áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường các nhân tố tác động đến hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên các ngành Quản trị Kinh doanh, Kinh doanh Thương mại, Kinh tế Quốc tế, Thương mại Quốc tế; các chuyên viên và nhà quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu dệt may.
• Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn:
  • Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở pháp lý (Luật Thương mại 2005, Thông tư 38/2015/TT-BTC) và quy trình chuẩn 11 bước thực hiện hợp đồng xuất khẩu hàng hóa đường biển.
  • Khung phương pháp luận đánh giá hoạt động xuất khẩu kết hợp đa chiều: chiều rộng (kim ngạch, tăng trưởng), chiều sâu (cơ cấu mặt hàng, cơ cấu thị trường, cơ cấu phương thức, lợi nhuận), chỉ tiêu hiệu quả kinh tế (tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu) và chỉ tiêu hiệu quả sử dụng lao động.
  • Nguồn tư liệu thực tiễn về cơ cấu thị trường xuất khẩu dệt may Việt Nam và thực trạng cụm công nghiệp dệt may tỉnh Thừa Thiên Huế.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận sử dụng các căn cứ pháp lý và chuẩn mực thương mại quốc tế nào để xây dựng cơ sở lý luận?
Tác giả căn cứ vào Luật Thương mại năm 2005 (các điều khoản 3, 28, 155, 178 quy định về xuất khẩu, trung gian, ủy thác và gia công), Luật Doanh nghiệp 2005 (Điều 4), Nghị định 12/2006/NĐ-CP, Thông tư 38/2015/TT-BTC về thủ tục hải quan; kết hợp cùng tập quán quốc tế Incoterms và Công ước Viên 1980 (CISG).

Theo số liệu thống kê trong khóa luận, kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang các thị trường chính trong 9 tháng đầu năm 2021 đạt bao nhiêu?
Số liệu từ Tổng cục Hải quan được tổng hợp trong bảng 1.2 của khóa luận cho thấy: Thị trường Mỹ đạt 12,0 tỷ USD (tăng 12,7% so với 9T/2020); Trung Quốc đạt 3,4 tỷ USD (tăng 31,3%); EU đạt 2,9 tỷ USD (tăng 2,8%); Hàn Quốc đạt 2,6 tỷ USD (tăng 1,2%); và Nhật Bản đạt 2,5 tỷ USD (giảm 9,9%).

Thực trạng ngành công nghiệp dệt may tại tỉnh Thừa Thiên Huế được tác giả mô tả với các số liệu cụ thể nào?
Tỉnh Thừa Thiên Huế có 6 khu công nghiệp với hơn 50 doanh nghiệp dệt may, sở hữu tổng cộng 300 dây chuyền may và hơn 500.000 cọc sợi. Tỉnh đang triển khai Đề án phát triển khu công nghiệp hỗ trợ ngành dệt may với diện tích khoảng 400 ha tại Khu công nghiệp Phong Điền nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên phụ liệu tại chỗ và quy trình sản xuất khép kín.

Chỉ tiêu tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu được khóa luận xác định bằng công thức nào và mang ý nghĩa kinh tế gì?
Chỉ tiêu này được tính bằng tỷ lệ: $\text{Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu} = \frac{\text{Tổng chi phí (VNĐ)}}{\text{Doanh thu xuất khẩu (USD)}}$. Chỉ tiêu này phản ánh số lượng đồng nội tệ (VNĐ) phải bỏ ra để thu về một đơn vị ngoại tệ (USD); nếu tỷ suất này nhỏ hơn tỷ giá do Ngân hàng Nhà nước công bố thì hoạt động xuất khẩu có hiệu quả kinh tế.

Hệ thống giải pháp hoàn thiện hoạt động xuất khẩu của Công ty Cổ phần Dệt May Huế gồm những nhóm nội dung nào?
Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp tại Chương 3 gồm: (1) Giảm chi phí sản xuất; (2) Mở rộng thị trường mới; (3) Phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng sản phẩm (hướng đến phương thức FOB, ODM); (4) Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực ngoại thương; (5) Huy động vốn và nâng cao năng lực tài chính.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Lệ Ni đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận, pháp lý và phương pháp đánh giá hoạt động xuất khẩu hàng hóa trong ngành dệt may. Nghiên cứu phân tích sâu sắc thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Dệt May Huế (HUEGATEX) trong giai đoạn 2018 – 2020 dưới tác động của biến động kinh tế toàn cầu và đại dịch COVID-19. Hệ thống 5 nhóm giải pháp cùng các kiến nghị 3 cấp (Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp) được xây dựng bám sát dữ liệu thực tế, cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cho công tác quản trị xuất nhập khẩu dệt may.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận chung về hoạt động xuất khẩu hàng hóa 1. Khái niệm xuất khẩu Theo quy định tại Điều 28 Luật Thương mại 2005: “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hoá được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán ở phạm vi quốc tế, nó không phải là hành vi bán riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, từng bước nâng cao mức sống của người dân. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến.

Mở rộng xuất khẩu để tăng nguồn thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế theo hướng xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng hoạt động xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. (Theo Trần Chí Thành (2000)) Hoạt động xuất khẩu là hoạt động cơ bản của ngoại thương đã xuất hiện từ lâu đời và ngày càng phát triển. Hình thức sơ khai của chúng chỉ là hoạt động trao đổi hàng hóa nhưng cho đến nay nó đã phát triển rất mạnh và được biểu hiện dưới nhiều hình thức. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nền kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng, vật liệu sản xuất, máy móc, hàng hóa thiết bị công nghệ cao.

Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng [4]. Vai trò của hoạt động xuất khẩu 1. Đối với doanh nghiệp Thông qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng sản phẩm, những yếu tố đòi hỏi doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường. SVTH: Trần Thị Lệ Ni - K52A KDTM 5 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS.

Nguyễn Thị Diệu Linh Xuất khẩu bắt buộc các doanh nghiệp phải luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản trị kinh doanh, đồng thời có ngoại tệ để đầu tư lại quá trình sản xuất không những về chiều rộng mà cả về chiều sâu. Xuất khẩu còn giúp cho các doanh nghiệp tiếp cận một cách nhanh chóng với các thiết bị kỹ thuật hiện đại của các nước tiên tiến và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đa dạng hoá thị trường tiêu thụ sản phẩm, giúp cho doanh nghiệp thực hiện các kế hoạch bành trướng, tăng doanh số, tăng lợi nhuận. Thu hút và mở rộng sự tham gia của mọi thành phần kinh tế và hoạt động ngoại thương và mang lại doanh thu cũng như là nguồn lợi nhuận lớn cho doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu tạo động lực để doanh nghiệp không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ của mình, khiến cho doanh nghiệp có khả năng mở rộng thị trường, khai thác được nguồn lực dư thừa trong nước, tạo nguồn thu nhập ổn định cho cán bộ công nhân viên, giảm chi phí hoạt động nhờ mở rộng quy mô sản xuất, phân tán được rủi ro không phải kinh doanh trên một thị trường nhất định.

Xuất khẩu phát huy cao tính năng động sáng tạo của cán bộ xuất nhập khẩu cũng như các đơn vị tham gia như: tích cực tìm tòi và mở rộng thị trường, khả năng thương lượng đàm phán để đem lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, phát triển các mặt trong khả năng xuất khẩu mà doanh nghiệp có khả năng thâm nhập. Đối với nền kinh tế Với thời buổi kinh tế hội nhập như hiện nay, muốn tồn tại và phát triển mỗi nước không thể thu mình mà cần phải mở cửa giao lưu buôn bán với nhiều quốc gia trên thế giới. Trước bối cảnh đó, ngành xuất nhập khẩu đã và đang nắm giữ được vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế. Hoạt động xuất khẩu là điều kiện cần thiết để thúc đẩy kinh tế phát triển do đây là mắt xích đầu tiên của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cần có hoạt động đưa hàng hóa ra nước ngoài mới có thể đáp ứng mối quan hệ cung cầu trên toàn cầu. Đây là phương pháp để giải quyết sự dư thừa hàng hóa ở vùng lãnh thổ này cũng như thiếu hụt hàng hóa ở vùng lãnh thổ khác. Đó là vai trò đặc biệt quan trọng của hoạt động xuất khẩu hàng hóa. SVTH: Trần Thị Lệ Ni - K52A KDTM 6 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS.

Nguyễn Thị Diệu Linh Thông qua hoạt động xuất khẩu có thể làm tăng ngoại tệ thu được, tăng tỉ lệ giá trị trong GDP của một quốc gia, cải thiện cán cân thanh toán, tăng thu cho ngân sách nhà nước, kích thích đổi mới công nghệ, tiếp cận được với những hình thức kinh doanh mới. Tạo sự cạnh tranh giữa hàng hóa nội và ngoại nhập. Ngoài ra đây là hoạt động có thể tạo ra công ăn việc làm cho người lao động, giúp giảm tỉ lệ thất nghiệp, nâng cao mức sống người dân. Bên cạnh đó xuất khẩu là nguồn vốn chính cho nhập khẩu, phục vụ cho công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

Các hình thức xuất khẩu Theo “Kỹ thuật kinh doanh xuất nhập khẩu” của GS.TS Võ Thanh Thu (2011), hình thức xuất khẩu bao gồm: [1] 1. Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu, trong đó (người sản xuất, người cung cấp) và người mua quan hệ trực tiếp với nhau (bằng cách gặp mặt hoặc thông qua các phương tiện thông tin như thư từ, điện tín, thư điện tử,…) để bàn bạc thỏa thuận về hàng hóa, giá cả, phương thức thanh toán và các điều kiện giao dịch khác. Trong trường hợp doanh nghiệp tham gia xuất khẩu là doanh nghiệp thương mại không tự sản xuất ra sản phẩm thì việc xuất khẩu gồm 2 công đoạn: + Thu mua nguồn hàng xuất khẩu với các đơn vị, địa phương trong nước; + Đàm phán ký kết với doanh nghiệp nước ngoài, giao hàng và thanh toán tiền hàng. Ưu điểm của hình thức giao dịch trực tiếp: Giảm chi phí trung gian Nâng cao hiệu quả của giao dịch, đàm phán.

Thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của thị trường. Giúp DN thiết lập, mở rộng được mối quan hệ với bạn hàng một cách tiện lợi nhanh chóng. Tuy nhiên bên cạnh những ưu điểm thì phương thức này còn có những nhược điểm: SVTH: Trần Thị Lệ Ni - K52A KDTM 7 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Nguyễn Thị Diệu Linh Rủi ro lớn cho DN đối với thị trường mới, mặt hàng mới; Khối lượng giao dịch cần phải lớn; Chi phí tiếp thị thị trường nước ngoài cao; Đòi hỏi có những cán bộ nghiệp vụ kinh doanh XNK giỏi.

Giao dịch qua trung gian Giao dịch qua trung gian trong thương mại quốc tế là phương thức giao dịch, trong đó mọi việc kiến lập quan hệ giữa người mua và người bán và việc quy định các điều kiện giao dịch đều phải thông qua một người thứ ba. Người thứ ba này gọi là người trung gian mua bán và được hưởng một khoản tiền nhất định. Điều 3 khoản 11 Luật TM Việt Nam năm 2005 quy định: “Các hoạt động trung gian thương mại là hoạt động của thương nhân để thực hiện các giao dịch thương mại cho một hoặc một số thương nhân được xác định, bao gồm hoạt động đại diện cho thương nhân, môi giới thương mại, ủy thác mua bán hàng hóa và đại lý thương mại.” Ủy thác mua bán hàng hóa: Theo điều 155, Luật Thương mại: “Ủy thác mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại, theo đó bên nhận ủy thác thực hiện việc mua bán hàng hóa với danh nghĩa của mình theo những điều kiện đã thỏa thuận với bên ủy thác và được nhận thù lao ủy thác”. Ưu điểm của hình thức này: Người trung gian thường hiểu biết, nắm vững thị trường, pháp luật và tập quán địa phương.

Tận dụng cơ sở vật chất của trung gian, giảm chi phí đầu tư. Sử dụng các dịch vụ của trung gian (phân loại, đóng gói, vận chuyển, bảo hành, sửa chữa). Tuy nhiên cũng có những mặt hạn chế như: Công ty XNK mất sự liên hệ trực tiếp với thị trường; Vốn hay bị bên nhận đại lý chiếm dụng; Lợi nhuận bị chia sẻ; Phải đáp ứng những yêu sách của người trung gian. SVTH: Trần Thị Lệ Ni - K52A KDTM 8 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS.

Nguyễn Thị Diệu Linh 1. Buôn bán đối lưu (Counter – Trade) Buôn bán đối lưu là phương thức giao dịch trong đó XK kết hợp chặt chẽ với NK, người bán hàng đồng thời là người mua, lượng hàng trao đổi với nhau có giá trị tương đương. Ở đây mục đích của XK không phải nhằm thu ngoại tệ, mà thu về một hàng hóa khác có giá trị tương đương. Các bên tham gia luôn phải quan tâm đến sự cân bằng trong trao đổi hàng hóa thể hiện ở những khía cạnh sau: + Cân bằng về mặt hàng: mặt hàng quý đổi lấy mặt hàng quý, mặt hàng tồn kho khó bán đổi lấy mặt hàng tồn kho khó bán.

+ Cân bằng về điều kiện giao dịch: ví dụ, cùng giao FOB ở cảng đi và cùng giao CIF ở cảng đến. + Cân bằng về cơ sở giá cả: cùng tính cao hơn hoặc thấp hơn giá quốc tế. + Cân bằng về tổng giá trị hàng giao cho nhau. Các hình thức buôn bán đối lưu chủ yếu: + Hàng đổi hàng (Barter) + Mua đối lưu (Counter - Purchase) + Mua lại sản phẩm (Product Buyback) + Trao đổi bù trừ (Compensation) + Hình thức chuyển nợ (Switch) + Hình thức giao dịch bồi hoàn (Offset) 1.

Xuất khẩu hàng hóa theo nghị định thư Là hình thức xuất khẩu hàng hóa, thường diễn ra giữa các quốc gia có mối quan hệ mật thiết. Chính phủ hai bên sẽ tiến hành ký kết nghị định (hay được gọi là gán nợ). Các doanh nghiệp trong nước sẽ dựa vào văn bản ký kết với các chỉ định và hướng dẫn cụ thể để thực hiện xuất khẩu hàng hóa. Hình thức này giúp các doanh nghiệp tiết kiệm được các khoản chi phí trong việc nghiên cứu thị trường và không có rủi ro trong thanh toán.

SVTH: Trần Thị Lệ Ni - K52A KDTM 9 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: TS. Nguyễn Thị Diệu Linh 1. Xuất khẩu tại chỗ (On - spot Export) Là hình thức kinh doanh mới đang phát triển rộng rãi do những ưu việt nó đem lại. Hình thức xuất khẩu này khá thuận lợi và được ưa chuộng bởi nhiều ưu thế nổi bật.