Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Dược Tại Trường Đại Học Bình Dương

Khóa luận phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược Trường Đại học Bình Dương

• Tác giả: Ngô Thị Xuân Thu
• Người hướng dẫn: DSCK2 Phạm Thị Hiếu
• Trường học: Trường Đại Học Bình Dương
• Chuyên ngành: Ngành Dược
• Đề tài: Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Dược Tại Trường Đại Học Bình Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tổng quan khái niệm về khởi nghiệp
• 1.2. Khái niệm về ý định khởi nghiệp
• 1.3. Các văn bản liên quan đến khởi nghiệp
• 2. MÔ HÌNH LÝ THUYẾT VỀ Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP
• 2.1. Mô hình Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of planned behavior – TPB)
• 2.2. Mô hình Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (Shapero’s Entrepreneurial Event Theory - SEE)
• 3. CÁC NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
• 3.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 3.2. Nhóm nhân tố liên quan tới nhân khẩu học và nền tảng cá nhân
• 3.3. Nhóm nhân tố liên quan tới đặc điểm tính cách và thái độ
• 3.4. Nhóm nhân tố bối cảnh
• 3.5. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 4. KHUNG PHÂN TÍCH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 5. GIỚI THIỆU TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG VÀ HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP Ở TRƯỜNG
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.1. Đối tượng nghiên cứu
• 7.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 7.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.3.1. Biến số nghiên cứu
• 7.3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 7.3.3. Xây dựng thang đo các biến nghiên cứu
• 7.3.4. Nghiên cứu định tính
• 7.3.5. Nghiên cứu định lượng
• 7.3.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 7.3.7. Mẫu nghiên cứu
• 7.3.8. Cách thức chọn mẫu
• 7.3.9. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 7.3.10. Xử lý và phân tích số liệu
• 7.3.11. Phân tích số liệu
• 7.3.12. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 8. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 8.1. XÁC ĐỊNH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN DƯỢC TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG
• 8.1.1. Thông tin về đối tượng nghiên cứu
• 8.1.2. Kết quả kiểm định của độ tin cậy của bộ công cụ
• 8.1.3. Kết quả phân tích nhân tố EFA
• 8.1.4. Hiệu chỉnh lại mô hình nghiên cứu
• 8.2. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA TỪNG NHÂN TỐ TỚI Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN NĂM CUỐI VIỆN DƯỢC HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG
• 8.2.1. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 8.2.2. Mức độ giải thích của giả thuyết
• 8.2.3. Mức độ phù hợp của giả thuyết
• 8.2.4. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 8.2.5. Tầm quan trọng của biến độc lập
• 8.2.6. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương
• 8.2.6.1. Ý định khởi nghiệp chung của sinh viên
• 8.2.6.2. Mong muốn khởi nghiệp
• 8.2.6.3. Tính khả thi của khởi nghiệp
• 8.2.6.4. Khuynh hướng hành động
• 8.2.6.5. Giáo dục về khởi nghiệp
• 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Dược

Khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Khởi nghiệp không chỉ phát triển kinh tế mà còn phát triển vốn con người, tạo cơ hội học hỏi và nâng cao năng lực cho cá nhân. Thuật ngữ khởi nghiệp (Entrepreneurship) bắt nguồn từ tiếng Pháp, mang ý nghĩa nắm bắt cơ hội. Khởi nghiệp là nỗ lực cá nhân tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ mang lại giá trị cho cộng đồng. Nó không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo ra cảm giác thỏa mãn. Những định nghĩa về khởi nghiệp đều nhấn mạnh việc xây dựng một công việc kinh doanh mới đòi hỏi sự sáng tạo, chấp nhận rủi ro, và khám phá cơ hội. Bài nghiên cứu này đi sâu vào ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương để khai thác tiềm năng to lớn này.

1.1. Định nghĩa Ý Định Khởi Nghiệp

Ý định khởi nghiệp là mức độ sẵn sàng của cá nhân tham gia các hoạt động kinh doanh, thành lập doanh nghiệp mới. Nó chịu tác động bởi nhiều yếu tố như hiệu quả bản thân, nhu cầu thành tích, nền tảng gia đình, thái độ với hành vi, chuẩn mực chủ quan, kiểm soát hành vi nhận thức, giáo dục doanh nhân, hỗ trợ tài chính và thái độ cá nhân. Khi một doanh nghiệp mới ra đời thì trước hết doanh nghiệp đó phải được hình thành từ ý định khởi nghiệp.

1.2. Tại Sao Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Quan Trọng

Nghiên cứu về ý định khởi nghiệp cung cấp những hiểu biết có giá trị để hiểu và dự báo các hoạt động khởi nghiệp. Việc xác định các tiền đề về ý định khởi nghiệp giúp chúng ta hiểu rõ hơn về động lực và yếu tố thúc đẩy sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương theo đuổi con đường kinh doanh. Nghiên cứu giúp nhà trường và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp có những chính sách phù hợp và hiệu quả hơn.

II. Thách Thức Rào Cản Ý Định Khởi Nghiệp Dược Phẩm

Mặc dù tinh thần khởi nghiệp ở Việt Nam khá cao, nhưng sinh viên ngành dược vẫn đối mặt với nhiều thách thức khởi nghiệp. Các thách thức bao gồm thiếu vốn khởi nghiệp, thiếu kiến thức chuyên môn về kinh doanh, và thiếu kỹ năng mềm cần thiết để quản lý doanh nghiệp. Môi trường kinh doanh cạnh tranh và các rào cản pháp lý cũng là những yếu tố quan trọng. Bài nghiên cứu này sẽ khám phá những rủi ro khởi nghiệp này và đề xuất giải pháp để giúp sinh viên ngành dược vượt qua thách thức và hiện thực hóa ý định khởi nghiệp.

2.1. Thiếu Hụt Vốn và Nguồn Lực Khởi Nghiệp

Một trong những rào cản lớn nhất đối với sinh viên ngành dược là thiếu vốn khởi nghiệp. Việc tiếp cận các nguồn tài chính, như vay ngân hàng hoặc kêu gọi vốn đầu tư, thường rất khó khăn đối với những người mới bắt đầu. Ngoài ra, việc thiếu các nguồn lực khởi nghiệp khác, như cơ sở vật chất, trang thiết bị, và mạng lưới hỗ trợ, cũng gây cản trở lớn.

2.2. Rào Cản Pháp Lý và Môi Trường Kinh Doanh

Kinh doanh dược phẩm là một lĩnh vực được quản lý chặt chẽ, với nhiều quy định và thủ tục pháp lý phức tạp. Việc tuân thủ các quy định về luật dược, giấy phép, và tiêu chuẩn chất lượng có thể là một thách thức lớn đối với các doanh nghiệp mới thành lập. Ngoài ra, môi trường kinh doanh cạnh tranh và sự biến động của thị trường dược phẩm cũng tạo ra những khó khăn không nhỏ.

III. Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên Dược

Nghiên cứu này sử dụng mô hình định lượng và định tính để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương. Các nhân tố ảnh hưởng được chia thành các nhóm chính: Kiến thức chuyên môn và kỹ năng mềm, thái độ khởi nghiệp và động lực khởi nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp từ nhà trường và gia đình, và môi trường kinh doanh và chính sách hỗ trợ. Mục tiêu là xác định các nhân tố quan trọng nhất và mức độ ảnh hưởng của chúng đến ý định khởi nghiệp.

3.1. Tác Động của Kiến Thức Chuyên Môn và Kỹ Năng Mềm

Kiến thức chuyên môn vững chắc về dược phẩm và kỹ năng mềm như giao tiếp, lãnh đạo, và giải quyết vấn đề đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ý định khởi nghiệp. Sinh viên ngành dược cần được trang bị đầy đủ những kiến thức và kỹ năng này để tự tin và thành công trong kinh doanh dược phẩm.

3.2. Ảnh Hưởng của Thái Độ và Động Lực Khởi Nghiệp

Thái độ khởi nghiệp tích cực, bao gồm sự tự tin, tầm nhìn, và khả năng chấp nhận rủi ro khởi nghiệp, có tác động lớn đến ý định khởi nghiệp. Động lực khởi nghiệp, như mong muốn tự chủ, kiếm tiền, và tạo ra giá trị cho xã hội, cũng là những yếu tố quan trọng thúc đẩy sinh viên ngành dược theo đuổi con đường kinh doanh.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu và Kết Quả Thực Tế Tại BDU

Nghiên cứu được thực hiện tại trường Đại học Bình Dương với đối tượng là sinh viên ngành dược. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát bằng bảng hỏi, phỏng vấn sâu, và phân tích dữ liệu thống kê. Kết quả nghiên cứu cho thấy các nhân tố như giáo dục khởi nghiệp, kinh nghiệm làm việc, và kinh nghiệm kinh doanh của gia đình có ảnh hưởng đáng kể đến ý định khởi nghiệp. Đặc biệt, giáo dục khởi nghiệp được đánh giá là yếu tố quan trọng nhất.

4.1. Thiết Kế Nghiên Cứu và Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, kết hợp nghiên cứu định tính (phỏng vấn sâu các chuyên gia và sinh viên) và nghiên cứu định lượng (khảo sát bằng bảng hỏi). Mẫu nghiên cứu bao gồm sinh viên năm cuối ngành dược tại trường Đại học Bình Dương. Dữ liệu được thu thập và phân tích bằng phần mềm SPSS 22.0.

4.2. Kết Quả Phân Tích và Đánh Giá

Kết quả phân tích cho thấy có 4 nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược: Giáo dục khởi nghiệp, Mong muốn khởi nghiệp, Tính khả thi của khởi nghiệp, và Khuynh hướng hành động. Trong đó, Giáo dục khởi nghiệp có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sinh viên ngành dược có ý định khởi nghiệp cao hơn nếu họ được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng về kinh doanh.

V. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Giải Pháp Thúc Đẩy Khởi Nghiệp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương. Các giải pháp bao gồm tăng cường đào tạo khởi nghiệp, tạo ra môi trường hỗ trợ khởi nghiệp, và kết nối sinh viên với các doanh nghiệp và nhà đầu tư. Nhà trường cần xây dựng các chương trình đào tạo khởi nghiệp chuyên sâu, cung cấp các khóa học về mô hình kinh doanh dược, nghiên cứu thị trường dược phẩm, và digital marketing cho dược phẩm. Ngoài ra, cần tạo ra các sân chơi khởi nghiệp, cuộc thi ý tưởng, và các buổi giao lưu với các doanh nhân thành công.

5.1. Tăng Cường Đào Tạo và Hỗ Trợ Khởi Nghiệp

Nhà trường cần tăng cường các hoạt động đào tạo khởi nghiệp, như tổ chức các khóa học, hội thảo, và workshop về tư duy khởi nghiệp, lập kế hoạch kinh doanh, và quản lý tài chính. Ngoài ra, cần cung cấp các dịch vụ tư vấn và hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên, bao gồm tư vấn pháp lý, tư vấn tài chính, và hỗ trợ kết nối với các nhà đầu tư.

5.2. Tạo Môi Trường Khởi Nghiệp và Kết Nối Sinh Viên

Nhà trường cần tạo ra một môi trường năng động và hỗ trợ khởi nghiệp, bằng cách thành lập các câu lạc bộ khởi nghiệp, tổ chức các cuộc thi ý tưởng, và tạo ra các không gian làm việc chung (coworking space) cho sinh viên. Ngoài ra, cần tăng cường kết nối sinh viên với các doanh nghiệp và các chuyên gia trong ngành dược, để họ có cơ hội học hỏi kinh nghiệm khởi nghiệp và tìm kiếm cơ hội hợp tác.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Khởi Nghiệp Dược

Nghiên cứu này đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương. Kết quả cho thấy giáo dục khởi nghiệp là yếu tố quan trọng nhất. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp để thúc đẩy ý định khởi nghiệp và tạo ra một môi trường khởi nghiệp thuận lợi cho sinh viên. Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu về tác động của COVID-19 đến khởi nghiệp dược, các mô hình kinh doanh dược hiệu quả, và phân tích SWOT và phân tích PESTLE cho khởi nghiệp dược.

6.1. Tổng Kết và Đóng Góp

Nghiên cứu này đã cung cấp những bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo khởi nghiệp hiệu quả hơn và tạo ra một môi trường hỗ trợ tốt hơn cho sinh viên ngành dược tại trường Đại học Bình Dương.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình đào tạo khởi nghiệp, phân tích các mô hình kinh doanh dược thành công, và nghiên cứu về tác động của COVID-19 đến khởi nghiệp dược. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về kinh nghiệm khởi nghiệp của sinh viên ngành dược và các yếu tố thành công và thất bại trong khởi nghiệp dược.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế đổi mới sáng tạo, phong trào khởi nghiệp đóng vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo lập việc làm mới và giải quyết các áp lực xã hội. Tại Việt Nam, chủ trương khuyến khích khởi nghiệp được thể chế hóa thông qua Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" (Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016) và Đề án "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025" (Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 30/11/2017 của Thủ tướng Chính phủ). Dữ liệu điều tra PIC năm 2016 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy 84% chủ doanh nghiệp khởi nghiệp có trình độ đại học. Đồng thời, tình trạng sinh viên tốt nghiệp đối mặt với nguy cơ thất nghiệp hoặc làm việc trái ngành đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc trang bị tư duy và năng lực tự tạo việc làm.

Đối với lĩnh vực Dược phẩm – một ngành nghề đặc thù liên quan mật thiết đến chăm sóc sức khỏe cộng đồng – xu hướng sinh viên thành lập nhà thuốc hoặc phát triển doanh nghiệp kinh doanh dược phẩm ngày càng gia tăng. Trường Đại học Bình Dương đảm nhận sứ mệnh đào tạo nhân lực Dược cho tỉnh Bình Dương và khu vực lân cận, triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ như Cuộc thi Sinh viên khởi nghiệp (BDU Start-up Contest 2022), thành lập Câu lạc bộ Khởi nghiệp, Câu lạc bộ Thuốc và Sức khỏe, Câu lạc bộ Đông Y. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trong nước về ý định khởi nghiệp chủ yếu tập trung vào khối ngành kinh tế, quản trị kinh doanh hoặc công nghệ thông tin; mảng nghiên cứu trên sinh viên ngành Dược, đặc biệt tại Trường Đại học Bình Dương, chưa được thực hiện. Do đó, đề tài "Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023" được tiến hành nhằm giải quyết hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định các nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối ngành Dược Trường Đại học Bình Dương.
2. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối ngành Dược Trường Đại học Bình Dương; từ đó đề xuất các kiến nghị nhằm hỗ trợ và nâng cao nhận thức, kỹ năng khởi nghiệp cho sinh viên.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng và ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối khóa 21 thuộc Viện Đào tạo và Nghiên cứu Dược học, Trường Đại học Bình Dương (gồm các lớp 21DH01, 21DH02 tại cơ sở chính và lớp 21DH03 tại phân hiệu Cà Mau).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu từ ngày 01/09/2023 đến ngày 01/12/2023.
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Bình Dương.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Khóa luận xây dựng khung phân tích dựa trên sự tích hợp của hai mô hình hành vi nền tảng và các nghiên cứu thực nghiệm mở rộng:

• Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior – TPB) của Ajzen (1991): Giả định ý định hành vi chịu tác động bởi ba yếu tố: Thái độ đối với hành vi (Attitude toward the behavior), Chuẩn mực chủ quan (Subjective norms) và Nhận thức kiểm soát hành vi (Perceived behavioral control).
• Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (Shapero’s Entrepreneurial Event Theory – SEE) của Shapero & Sokol (1982), được phát triển bởi Krueger et al. (2000): Nhấn mạnh hai tiền đề cốt lõi quyết định ý định khởi nghiệp là Nhận thức về sự mong muốn (Perceived desirability) và Nhận thức về tính khả thi (Perceived feasibility), cùng với Khuynh hướng hành động (Propensity to act).
• Nhân tố mở rộng - Giáo dục khởi nghiệp (Entrepreneurship education): Kế thừa các công trình của Leong (2008), Nguyen Phuong Mai (2018), Bùi Nhật Vượng (2020) và Ngô Thị Thanh Tiên & Cao Quốc Việt (2016), nhấn mạnh vai trò của chương trình đào tạo, hoạt động định hướng và môi trường sáng tạo học đường.

Từ cơ sở trên, 4 giả thuyết nghiên cứu được thiết lập:

• H01: Mong muốn khởi nghiệp có ảnh hưởng thuận chiều tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H02: Tính khả thi của khởi nghiệp có ảnh hưởng thuận chiều tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H03: Khuynh hướng hành động có ảnh hưởng thuận chiều tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H04: Giáo dục về khởi nghiệp có ảnh hưởng thuận chiều tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.

Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai theo quy trình kết hợp hai giai đoạn:

1. Nghiên cứu định tính: Thực hiện nghiên cứu sơ bộ thông qua thảo luận nhóm với 5 sinh viên khóa K21 nhằm hiệu chỉnh thang đo dự kiến, kiểm tra câu chữ và chất lượng bảng hỏi sơ bộ để phù hợp với bối cảnh đào tạo ngành Dược.
2. Nghiên cứu định lượng: Sử dụng bảng câu hỏi cấu trúc với thang đo Likert 5 điểm (1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) để đo lường 27 biến quan sát (24 biến độc lập thuộc 4 nhóm nhân tố và 3 biến phụ thuộc đo lường ý định khởi nghiệp).

Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Thiết kế mẫu và cỡ mẫu: Cỡ mẫu được tính toán theo công thức ước lượng tỷ lệ với mức ý nghĩa $\alpha = 0,05$ ($Z = 1,96$), sai lệch $d = 0,08$, tỷ lệ ước lượng $p = 0,74$, cho kết quả cỡ mẫu lý thuyết là 115. Đồng thời, theo quy tắc phân tích nhân tố khám phá (EFA) yêu cầu cỡ mẫu tối thiểu gấp 5 lần số biến quan sát ($27 \times 5 = 135$, tối thiểu 100 quan sát).
• Thu thập dữ liệu: Tổng cộng phát ra 115 phiếu (kết hợp phát phiếu giấy trực tiếp tại hội thảo doanh nghiệp và khảo sát trực tuyến qua Google Forms trên Zalo/Facebook). Sau khi làm sạch và loại bỏ 5 phiếu khuyết thông tin/trùng lặp, mẫu hợp lệ đưa vào phân tích chính thức gồm 110 quan sát.
• Kỹ thuật phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 22.0 để thực hiện: thống kê mô tả đặc điểm mẫu; đánh giá độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach's Alpha (chấp nhận khi Alpha $\ge 0,6$ và tương quan biến - tổng $\ge 0,3$); phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Principal Components, phép xoay Varimax, kiểm định KMO $\ge 0,5$, Barlett Sig. $< 0,05$, hệ số tải Factor Loading $> 0,5$, Eigenvalue $> 1$); và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến (kiểm định F ANOVA, t-test với mức ý nghĩa $p < 0,05$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Đặt vấn đề và Tổng quan tài liệu

Phần mở đầu xác lập tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh tái cấu trúc việc làm và chủ trương thúc đẩy đổi mới sáng tạo quốc gia. Tác giả tổng thuật hệ thống nghiên cứu quốc tế và trong nước:

• Các nghiên cứu quốc tế phân nhóm yếu tố tác động gồm: nhân khẩu học và nền tảng cá nhân (Kolvereid, 1996; Mazzarol, 1999; Sally et al., 2017; Kumar et al., 2023), đặc điểm tính cách và thái độ (Ajzen, 1991; Krueger et al., 2000), và nhân tố bối cảnh/hỗ trợ giáo dục (Lüthje & Franke, 2004).
• Các nghiên cứu tại Việt Nam (Bùi Nhật Vượng, 2020; Ngô Thị Thanh Tiên & Cao Quốc Việt, 2016) khẳng định vai trò của môi trường đào tạo và nhận thức cá nhân nhưng chỉ rõ khoảng trống nghiên cứu đối với khối sinh viên Dược khoa.

Phần này cũng giới thiệu bối cảnh thực tế tại Trường Đại học Bình Dương với triết lý giáo dục "Học – Hỏi – Hiểu – Hành" (4H), việc thành lập các câu lạc bộ chuyên ngành và tổ chức cuộc thi ý tưởng kinh doanh BDU Start-up Contest 2022.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương này mô tả chi tiết hệ thống thang đo 27 biến quan sát được mã hóa và kế thừa từ các thang đo chuẩn hóa:

Nhóm nhân tố	Mã hóa biến	Số biến quan sát	Nguồn gốc thang đo kế thừa
Mong muốn khởi nghiệp	MM1 – MM9	9	Kickul & Krueger (2004), Leong (2008), Liñán & Chen (2009)
Tính khả thi khi khởi nghiệp	KT1 – KT7	7	Forbes (2005)
Khuynh hướng hành động	KH1 – KH3	3	Levenson (1974), Mary Thuo (2016)
Giáo dục về khởi nghiệp	GD1 – GD5	5	Leong (2008), Nguyen Phuong Mai (2018)
Ý định khởi nghiệp	YD1 – YD3	3	Đề xuất của tác giả (thành lập nhà thuốc, DN dược, ý định chung)

Quy trình chọn mẫu và thu thập dữ liệu được phân bổ chi tiết theo từng đơn vị lớp học:

STT	Lớp	Số lượng thu về	Số lượng sau lọc	Địa điểm khảo sát	Thời gian thu thập
1	21DH01	62	60 (loại 2)	Hội trường 1 / Mạng xã hội	20/09/2023
2	21DH02	30	28 (loại 2)	Hội trường 1 / Mạng xã hội	20/09/2023
3	21DH03	23	22 (loại 1)	Mạng xã hội (Cà Mau)	23/09/2023
Tổng		115	110

Kết quả và bàn luận

Nội dung chương trình bày các kết quả thực nghiệm đạt được từ mẫu 110 sinh viên:

1. Đặc điểm nhân khẩu học và nền tảng của mẫu khảo sát:

Tiêu chí	Phân loại	Tần số (n=110)	Tỷ lệ (%)
Giới tính	Nữ	70	63,60%
	Nam	40	36,40%
Khóa lớp	21DH01	60	54,50%
	21DH02	28	25,50%
	21DH03	22	20,00%
Chuyên ngành	Quản lý cung ứng thuốc	90	81,80%
	Sản xuất thuốc	20	18,20%
Đã học khởi nghiệp	Có	88	80,00%
	Chưa từng	22	20,00%
Kinh nghiệm làm việc	Có	90	81,80%
	Chưa có	20	18,20%
Gia đình đang kinh doanh	Có	60	54,55%
	Không	50	45,45%

2. Đánh giá độ tin cậy và cấu trúc thang đo:

• Kiểm định Cronbach's Alpha cho thấy các thang đo đều đạt yêu cầu về độ tin cậy ($\alpha > 0,6$), hệ số tương quan biến - tổng của tất cả các biến quan sát đều lớn hơn 0,3.
• Phân tích nhân tố khám phá EFA khẳng định tính thích hợp của mô hình với hệ số KMO nằm trong khoảng 0,5 đến 1, kiểm định Barlett có ý nghĩa thống kê (Sig. $< 0,05$), toàn bộ hệ số tải nhân tố đều đạt chuẩn ($> 0,5$) và giá trị Eigenvalue $> 1$.

3. Phân tích hồi quy và kiểm định giả thuyết:

• Kết quả phân tích hồi quy tuyến tính đa biến cho thấy mô hình có hệ số xác định hiệu chỉnh $R^2 = 0,893$. Điều này chứng minh rằng 4 nhân tố độc lập trong mô hình giải thích được 89,3% sự biến thiên của ý định khởi nghiệp ở sinh viên Dược.
• Cả 4 giả thuyết $H_{01}, H_{02}, H_{03}, H_{04}$ đều được chấp nhận ở mức ý nghĩa thống kê. Trong đó, nhân tố "Giáo dục về khởi nghiệp" giữ vai trò tác động mạnh mẽ nhất đến việc hình thành ý định khởi nghiệp của sinh viên.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Xác lập được bộ công cụ đo lường gồm 27 biến quan sát phù hợp với sinh viên ngành Dược, đạt chuẩn về độ tin cậy (Cronbach's Alpha $> 0,6$, tương quan biến - tổng $> 0,3$) và giá trị hội tụ trong phân tích EFA (Factor loading $> 0,5$).
• Chứng minh bằng dữ liệu thực nghiệm mô hình hồi quy đa biến đạt độ tương thích cao với $R^2$ hiệu chỉnh $= 0,893$, giải thích 89,3% biến thiên ý định khởi nghiệp.
• Xác định thứ tự và mức độ tác động của 4 nhóm nhân tố: Giáo dục về khởi nghiệp, Mong muốn khởi nghiệp, Tính khả thi khi khởi nghiệp và Khuynh hướng hành động; khẳng định vai trò trọng tâm của giáo dục khởi nghiệp trong môi trường đại học.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

Dựa trên kết quả định lượng, tác giả đưa ra các kiến nghị đối với Nhà trường và Viện Dược học:

• Đổi mới chương trình đào tạo: Đưa môn học Khởi nghiệp thành học phần kỹ năng bắt buộc cho sinh viên các khóa tiếp theo (từ khóa 22 trở đi); tích hợp kiến thức quản trị kinh doanh dược, pháp chế dược và quản trị kênh phân phối vào giảng dạy.
• Tăng cường liên kết doanh nghiệp: Đẩy mạnh các chương trình giao lưu, tọa đàm hướng nghiệp với các doanh nghiệp dược phẩm, chuỗi nhà thuốc để truyền cảm hứng và kinh nghiệm thực tế.
• Xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ khởi nghiệp: Mở rộng quy mô cuộc thi khởi nghiệp (BDU Start-up Contest), phát triển các câu lạc bộ học thuật chuyên sâu (CLB Đông Y, CLB Thuốc và Sức khỏe) và tạo quỹ hỗ trợ các dự án kinh doanh khả thi của sinh viên.

Đóng góp học thuật và thực tiễn

• Bổ sung bằng chứng thực nghiệm về ý định khởi nghiệp trong khối ngành khoa học sức khỏe tại Việt Nam – một đối tượng ít được tiếp cận so với khối ngành kinh tế và kỹ thuật.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng cụ thể về thực trạng nhận thức, kinh nghiệm làm việc và định hướng nghề nghiệp của sinh viên Dược tại Trường Đại học Bình Dương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số giới hạn xuất phát từ phạm vi và điều kiện thực hiện:

• Phạm vi không gian và đối tượng: Nghiên cứu chỉ tiến hành khảo sát trên sinh viên năm cuối khóa 21 thuộc Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương, chưa mở rộng ra các khóa học khác hoặc các cơ sở đào tạo y dược khác trong khu vực.
• Quy mô mẫu: Kích thước mẫu khảo sát hợp lệ gồm 110 sinh viên, dù đáp ứng đủ tiêu chuẩn thống kê cho phân tích EFA và hồi quy nhưng vẫn mang tính đại diện cục bộ.
• Phương pháp tiếp cận: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu cắt ngang tại một thời điểm (tháng 9 đến tháng 12 năm 2023), chưa theo dõi diễn tiến hành vi khởi nghiệp thực tế của sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường.
• Hướng mở rộng: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng quy mô mẫu trên nhiều trường đại học đào tạo ngành Dược, bổ sung thêm các biến số bối cảnh như chính sách vốn vay khởi nghiệp, rào cản pháp lý ngành Dược hoặc kiểm định vai trò điều tiết của yếu tố giới tính và nền tảng gia đình.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tư liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên và học viên ngành Dược, Quản trị Y Dược: Tham khảo cấu trúc xây dựng mô hình nghiên cứu hành vi, phương pháp thiết kế bảng hỏi và quy trình xử lý dữ liệu định lượng trong nghiên cứu khoa học ngành Dược.
• Cán bộ quản lý đào tạo và giảng viên đại học: Sử dụng làm căn cứ thực tiễn để điều chỉnh khung chương trình giảng dạy, lồng ghép học phần khởi nghiệp và tổ chức các hoạt động ngoại khóa hỗ trợ sinh viên định hướng nghề nghiệp.
• Các nhà nghiên cứu về khởi nghiệp: Cung cấp thang đo tham chiếu đã được kiểm định độ tin cậy cho các nghiên cứu tiếp nối về tinh thần doanh nhân trong khối ngành chăm sóc sức khỏe.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hai mô hình lý thuyết nền tảng nào được tác giả kết hợp để xây dựng khung phân tích?

Tác giả kết hợp Mô hình Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) và Mô hình Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (SEE) của Shapero & Sokol (1982), đồng thời tích hợp thêm nhân tố Giáo dục về khởi nghiệp từ các nghiên cứu thực nghiệm.

2. Quy mô mẫu khảo sát và số lượng phiếu hợp lệ đưa vào phân tích là bao nhiêu?

Tổng số phiếu thu về là 115 phiếu (từ 3 lớp 21DH01, 21DH02 và 21DH03). Sau khi sàng lọc và loại bỏ 5 phiếu khuyết hoặc trùng lặp, cỡ mẫu hợp lệ đưa vào phân tích chính thức bằng SPSS là 110 phiếu (đạt tỷ lệ 95,7%).

3. Nhân tố nào có ảnh hưởng mạnh nhất tới ý định khởi nghiệp của sinh viên trong nghiên cứu?

Nhân tố "Giáo dục về khởi nghiệp" (đo lường qua các hoạt động định hướng, kết nối doanh nghiệp và không khí sáng tạo học đường) được xác định là nhân tố có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.

4. Khả năng giải thích của mô hình hồi quy đa biến trong nghiên cứu đạt bao nhiêu phần trăm?

Mô hình hồi quy đa biến đạt hệ số xác định hiệu chỉnh $R^2 = 0,893$, nghĩa là 4 nhân tố trong mô hình giải thích được 89,3% sự biến thiên về ý định khởi nghiệp của sinh viên khảo sát.

5. Tỷ lệ sinh viên khảo sát mong muốn làm việc trong mảng Quản lý cung ứng thuốc so với Sản xuất thuốc là bao nhiêu?

Trong tổng số 110 sinh viên tham gia khảo sát, có 81,80% (90 sinh viên) theo học chuyên ngành Quản lý cung ứng thuốc, trong khi chuyên ngành Sản xuất thuốc chiếm 18,20% (20 sinh viên).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Ngô Thị Xuân Thu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận từ mô hình TPB và SEE để xây dựng và kiểm định thành công thang đo các nhân tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược Trường Đại học Bình Dương. Kết quả nghiên cứu định lượng trên 110 sinh viên khóa 21 chỉ ra rằng 4 nhân tố (Giáo dục khởi nghiệp, Mong muốn khởi nghiệp, Tính khả thi và Khuynh hướng hành động) giải thích được 89,3% sự biến thiên của ý định khởi nghiệp, trong đó giáo dục khởi nghiệp giữ vai trò chủ đạo. Công trình cung cấp các hàm ý thực tiễn quan trọng giúp nhà trường hoàn thiện chương trình đào tạo kỹ năng kinh doanh dược và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp chuyên ngành hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong bối cảnh hiện nay, khởi nghiệp cũng đã và đang thu hút được khá nhiều sự chú ý từ những quốc gia trên thế giới trong đấy có cả Việt Nam và là động lực chính để thúc đẩy phát triển nền kinh tế. Do đó, sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp nói chung và mạng lưới doanh nghiệp nhỏ nói riêng sẽ là nhân tố chủ chốt để tăng trưởng nền kinh tế của quốc gia. Những doanh nghiệp mới khi ra đời ngoài việc đóng góp thúc đẩy sự tăng trưởng GDP của đất nước mà là còn tạo nên nhiều công ăn việc làm mới - góp phần giải quyết các vấn đề về xã hội. Một thực trạng đã và đang nhận được sự quan tâm hiện nay đó là sinh viên tốt nghiệp đại học khi ra trường bị thất nghiệp, không xin được việc làm hoặc tìm kiếm những công việc trái với chuyên môn đang xảy ra ngày càng phổ biến và tạo ra mối lo ngại đối với đại bộ phận của giới trẻ và các bậc cha mẹ.

Như vậy, đối với việc thúc đẩy các hoạt động khởi nghiệp sẽ là giải pháp tốt nhất để giải quyết những về việc làm, làm tăng tính năng động của nền kinh tế và bên cạnh đó cũng sẽ giảm bớt đi tỉ lệ thất nghiệp. Theo quyết định của TTCP số 844/QĐ-TTg, ngày 18/5/2016 về việc phê duyệt Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" [1]. Bên cạnh đó, Đảng - Nhà nước Việt Nam cũng đã đề ra các chính sách hỗ trợ cho sinh viên khởi nghiệp. Nhờ có sự hỗ trợ của Nhà nước mà phong trào hỗ trợ cho sinh viên khởi nghiệp được triển khai về mọi mặt trên khắp các trường đại học cả nước.

Với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể, để khích lệ và tạo thêm động lực đối với những bạn trẻ. Và đóng góp to lớn đến việc phát triển nền kinh tế nước ta trong thời kì công nghiệp hóa tiến bộ phát triển với tốc độ cực nhanh. Ngày nay với bối cảnh đang rộng mở, những bạn đang là sinh viên đang ngồi trên ghế Nhà trường hãy thử sức của mình trong lĩnh vực kinh doanh khởi nghiệp nhé. Bên cạnh đó, chính phủ Việt Nam cũng xác định các giới trẻ, đặc biệt là sinh viên đại học có nhiệt huyết, đam mê và trí tuệ sẽ là nguồn nhân lực quý giá cho các Công ty khởi nghiệp.

Qua sự điều tra PIC năm 2016 của VCCI, thì có 84% là chủ doanh nghiệp khởi nghiệp trong 3 năm kế đây đã đều có bằng ĐH và ở mức độ tuổi từ 30 > chiếm 72% [1], [2]. 1 Ngày nay, ngoài tìm kiếm cơ hội việc làm tại các doanh nghiệp, đã có nhiều bạn trẻ là sinh viên cũng khá thành công khi xây dựng được mô hình kinh doanh doanh nghiệp dược phẩm thông qua việc cá nhân tự khởi nghiệp. Tuy nhiên trên thế giới có được khá nhiều sự nghiên cứu về các nhân tố không giống nhau ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược, nhưng những nghiên cứu ở trong nước mình đối với chủ đề này còn khá ít, đặc biệt với đối tượng là sinh viên ngành Dược Trường Đại học Bình Dương, hiện nay chưa có ai thực hiện nghiên cứu về chủ đề này. Xác định rõ được các nhân tố tác động tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược có ý nghĩa rất quan trọng.

Từ các lý do nêu trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023” với hai mục tiêu chính là: 1.