Phân tích yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp sinh viên viện dược học trường đại học bình dương

Khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. 91 trang · Trường Đại Học Bình Dương · 2023.

• Tác giả: Ngô Thị Xuân Thu
• Người hướng dẫn: DSCK2 Phạm Thị Hiếu
• Trường học: Trường Đại Học Bình Dương
• Chuyên ngành: Ngành Dược
• Đề tài: Phân Tích Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Ngành Dược Tại Trường Đại Học Bình Dương
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1. TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan khái niệm về khởi nghiệp
• 1.2. Khái niệm về ý định khởi nghiệp
• 1.3. Các văn bản liên quan đến khởi nghiệp
• 2. MÔ HÌNH LÝ THUYẾT VỀ Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP
• 2.1. Mô hình Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of planned behavior – TPB)
• 2.2. Mô hình Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (Shapero’s Entrepreneurial Event Theory - SEE)
• 3. CÁC NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ
• 3.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 3.2. Nhóm nhân tố liên quan tới nhân khẩu học và nền tảng cá nhân
• 3.3. Nhóm nhân tố liên quan tới đặc điểm tính cách và thái độ
• 3.4. Nhóm nhân tố bối cảnh
• 3.5. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 4. KHUNG PHÂN TÍCH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 5. GIỚI THIỆU TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG VÀ HOẠT ĐỘNG KHỞI NGHIỆP Ở TRƯỜNG
• 6. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 7. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.1. ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 7.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 7.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 7.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7.2.1. Biến số nghiên cứu
• 7.2.2. Thiết kế nghiên cứu
• 7.2.3. Xây dựng thang đo các biến nghiên cứu
• 7.2.4. Nghiên cứu định tính
• 7.2.5. Nghiên cứu định lượng
• 7.2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 7.2.7. Mẫu nghiên cứu
• 7.2.7.1. Cách thức chọn mẫu
• 7.2.7.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
• 7.2.8. Xử lý và phân tích số liệu
• 7.2.8.1. Phân tích số liệu
• 7.2.8.2. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 8. KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 8.1. XÁC ĐỊNH NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN DƯỢC TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG
• 8.1.1. Thông tin về đối tượng nghiên cứu
• 8.1.2. Kết quả kiểm định của độ tin cậy của bộ công cụ
• 8.1.3. Kết quả phân tích nhân tố EFA. Hiệu chỉnh lại mô hình nghiên cứu
• 8.2. ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ ẢNH HƯỞNG CỦA TỪNG NHÂN TỐ TỚI Ý ĐỊNH KHỞI NGHIỆP CỦA SINH VIÊN NĂM CUỐI VIỆN DƯỢC HỌC TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÌNH DƯƠNG
• 8.2.1. Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình
• 8.2.2. Mức độ giải thích của giả thuyết
• 8.2.3. Mức độ phù hợp của giả thuyết
• 8.2.4. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 8.2.5. Tầm quan trọng của biến độc lập
• 8.2.6. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương
• 8.2.6.1. Ý định khởi nghiệp chung của sinh viên
• 8.2.6.2. Mong muốn khởi nghiệp
• 8.2.6.3. Tính khả thi của khởi nghiệp
• 8.2.6.4. Khuynh hướng hành động
• 8.2.6.5. Giáo dục về khởi nghiệp
• 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Ý Định Khởi Nghiệp Của Sinh Viên Dược BDU

Khởi nghiệp đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Nó không chỉ thúc đẩy tăng trưởng GDP mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm, giải quyết các vấn đề xã hội. Hiện nay, tình trạng sinh viên tốt nghiệp đại học thất nghiệp hoặc làm trái ngành đang gia tăng, gây lo ngại cho giới trẻ và phụ huynh. Thúc đẩy khởi nghiệp là giải pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề việc làm, tăng tính năng động của nền kinh tế và giảm tỷ lệ thất nghiệp. Theo Quyết định 844/QĐ-TTg, Nhà nước có chính sách hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi, khích lệ và tạo động lực cho giới trẻ. Chính phủ xác định sinh viên đại học có nhiệt huyết, đam mê và trí tuệ là nguồn nhân lực quý giá cho các Công ty khởi nghiệp. Điều tra PIC năm 2016 của VCCI cho thấy 84% chủ doanh nghiệp khởi nghiệp trong 3 năm gần đây có bằng ĐH và trên 30 tuổi chiếm 72%.

1.1. Định Nghĩa và Tầm Quan Trọng Của Khởi Nghiệp

Khởi nghiệp (Entrepreneurship) là khám phá và nắm bắt cơ hội, thỏa mãn nhu cầu thông qua sáng tạo và điều hành kinh doanh. Haikal Aulia Rahman và cộng sự (2022) xem xét vai trò của thái độ đối với tinh thần kinh doanh, đại diện bởi tư duy khởi nghiệp. Kinh doanh là nỗ lực tạo ra điều có ý nghĩa cho cộng đồng, mang lại lợi ích kinh tế và sự thỏa mãn cá nhân, thúc đẩy hành động khởi nghiệp. Tinh thần kinh doanh là quá trình tạo ra giá trị mới dưới dạng sản phẩm, dịch vụ, sử dụng tài nguyên thiên nhiên, con người và vốn, thích ứng với thay đổi và đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng. Khởi nghiệp nhấn mạnh xây dựng công việc kinh doanh mới, sáng tạo, chấp nhận rủi ro để đạt mục tiêu tự chủ, giàu có, kinh tế ổn định hoặc cung cấp giá trị cho xã hội.

1.2. Ý Nghĩa Của Ý Định Khởi Nghiệp Đối Với Sinh Viên

Ý định khởi nghiệp là ý định hoặc mức độ sẵn sàng tham gia hoạt động kinh doanh, thành lập doanh nghiệp mới, bị ảnh hưởng bởi hiệu quả bản thân, nhu cầu thành tích, nền tảng gia đình, thái độ, chuẩn mực chủ quan, kiểm soát hành vi, giáo dục, hỗ trợ tài chính. Ý định là yếu tố dự báo quan trọng cho hành vi kế hoạch. Nghiên cứu chứng minh ý định là cách tốt nhất để dự đoán hành vi kinh doanh. Quyết định tự làm chủ liên quan đến ý định khởi nghiệp. Ý định kinh doanh là yếu tố dự báo hợp lệ cho hành vi kinh doanh. Birds (1988) đề xuất ý định liên quan đến trạng thái cá nhân tạo ra doanh nghiệp mới, ý tưởng kinh doanh mới, giá trị mới qua doanh nghiệp có sẵn, quan trọng tạo tiền đề lập doanh nghiệp mới, ảnh hưởng lớn đến thành công, tồn tại và phát triển.

II. Thách Thức Yếu Tố Ảnh Hưởng Ý Định Khởi Nghiệp Dược

Hiện nay, nhiều sinh viên thành công khi xây dựng mô hình kinh doanh doanh nghiệp dược phẩm thông qua tự khởi nghiệp. Tuy nhiên, nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành dược còn hạn chế, đặc biệt tại Trường Đại học Bình Dương. Xác định các yếu tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên dược có ý nghĩa quan trọng. Nghiên cứu này nhằm "Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023" với mục tiêu: 1) Xác định nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối ngành dược; 2) Đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới ý định khởi nghiệp. Từ đó, đưa ra kiến nghị để tạo động lực, hỗ trợ sinh viên nâng cao nhận thức về cơ hội, thách thức và trang bị kỹ năng cần thiết để khởi nghiệp.

2.1. Thiếu Nghiên Cứu Chuyên Sâu Về Ngành Dược

Nghiên cứu về ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược còn ít so với các ngành khác. Các yếu tố đặc thù của ngành dược như quy định pháp lý, yêu cầu về chất lượng, cạnh tranh từ các công ty lớn chưa được xem xét đầy đủ. Nghiên cứu cần tập trung vào các yếu tố riêng biệt của ngành dược để có cái nhìn toàn diện hơn về ý định khởi nghiệp của sinh viên.

2.2. Rào Cản Từ Kiến Thức Chuyên Môn và Kỹ Năng Kinh Doanh

Sinh viên Dược có kiến thức chuyên môn tốt về dược phẩm nhưng có thể thiếu kiến thức và kỹ năng kinh doanh cần thiết để khởi nghiệp. Các kỹ năng như quản lý tài chính, marketing, bán hàng, quản lý nhân sự có thể là rào cản lớn đối với ý định khởi nghiệp. Cần có chương trình đào tạo, hỗ trợ để trang bị kỹ năng kinh doanh cho sinh viên dược.

III. Cách Tiếp Cận Mô Hình Nghiên Cứu Ý Định Khởi Nghiệp Dược

Nghiên cứu sử dụng mô hình lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) để hiểu ý định kinh doanh. TPB được sử dụng rộng rãi để hiểu ý định kinh doanh. TPB được sử dụng rộng rãi để hiểu ý định kinh doanh. Mô hình bao gồm thái độ, chuẩn mực chủ quan, và nhận thức kiểm soát hành vi để dự đoán ý định và hành vi. Thái độ thể hiện đánh giá tích cực hoặc tiêu cực về hành vi. Chuẩn mực chủ quan thể hiện áp lực xã hội để thực hiện hoặc không thực hiện hành vi. Nhận thức kiểm soát hành vi thể hiện niềm tin về khả năng thực hiện hành vi. TPB được sử dụng để phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược.

3.1. Lý Thuyết Hành Vi Có Kế Hoạch TPB Trong Nghiên Cứu

Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) là một mô hình tâm lý xã hội giúp giải thích và dự đoán hành vi của con người. TPB cho rằng ý định thực hiện một hành vi nào đó bị ảnh hưởng bởi ba yếu tố chính: thái độ đối với hành vi, chuẩn mực chủ quan và nhận thức về khả năng kiểm soát hành vi.

3.2. Mô Hình Lý Thuyết Sự Kiện Khởi Nghiệp SEE

Mô hình Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (SEE) của Shapero & Sokol (1982) tập trung vào các yếu tố kích hoạt và điều kiện tiên quyết cho quá trình khởi nghiệp. SEE nhấn mạnh vai trò của nhận thức về tính khả thi, mong muốn và xu hướng hành động trong việc thúc đẩy ý định khởi nghiệp.

IV. Phương Pháp Nghiên Cứu Các Yếu Tố Tác Động Sinh Viên BDU

Nghiên cứu tiến hành xây dựng bộ câu hỏi khảo sát sinh viên 3 lớp 21DH01-02-03, sử dụng phần mềm SPSS 22.0 kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính, định lượng để xác định các nhân tố, mức độ ảnh hưởng (MĐAH) của các nhân tố này đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Thang đo được xây dựng với 27 biến quan sát. Hệ số tương quan biến tổng đều > 0,3, cronbsch’s alpha > 0,6. Hệ số nhân số tải > 0,5; Sau khi phân tích hồi quy đa biến hệ số R2 hiệu chỉnh bằng 0,893. Kết quả cho thấy có 4 nhân tố chủ yếu giải thích được 89,3% sự biến thiên về ý định khởi nghiệp của mỗi sinh viên.

4.1. Thiết Kế Nghiên Cứu và Thu Thập Dữ Liệu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp (mixed methods) kết hợp nghiên cứu định tính và định lượng. Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu các chuyên gia, giảng viên và sinh viên có kinh nghiệm khởi nghiệp để khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp. Nghiên cứu định lượng được thực hiện bằng cách khảo sát sinh viên năm cuối ngành Dược bằng bảng hỏi.

4.2. Xử Lý và Phân Tích Dữ Liệu

Dữ liệu thu thập được từ khảo sát được xử lý và phân tích bằng phần mềm thống kê SPSS. Các kỹ thuật phân tích thống kê được sử dụng bao gồm: thống kê mô tả, phân tích độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy tuyến tính đa biến.

V. Kết Quả Các Nhân Tố Chính Ảnh Hưởng Khởi Nghiệp Ngành Dược

Kết quả nghiên cứu cho thấy có 4 nhân tố chính ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược Trường Đại học Bình Dương: 1) Mong muốn khởi nghiệp: thể hiện khát vọng và đam mê kinh doanh; 2) Tính khả thi của khởi nghiệp: nhận thức về khả năng thực hiện ý tưởng kinh doanh; 3) Khuynh hướng hành động: sẵn sàng chấp nhận rủi ro và chủ động tìm kiếm cơ hội; 4) Giáo dục về khởi nghiệp: kiến thức và kỹ năng kinh doanh được trang bị trong quá trình học tập. Nhân tố Giáo dục khởi nghiệp có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất đến ý định khởi nghiệp của sinh viên.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Giáo Dục Về Khởi Nghiệp

Giáo dục về khởi nghiệp cung cấp cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cần thiết để bắt đầu và quản lý một doanh nghiệp thành công. Các chương trình đào tạo, hội thảo, workshop về khởi nghiệp giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các cơ hội và thách thức trong kinh doanh.

5.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường và Mạng Lưới Quan Hệ

Môi trường khởi nghiệp thuận lợi, với sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè, trường học và cộng đồng, có thể thúc đẩy ý định khởi nghiệp của sinh viên. Mạng lưới quan hệ với các doanh nhân thành công, các nhà đầu tư và các chuyên gia trong ngành cũng đóng vai trò quan trọng.

VI. Kết Luận Hướng Phát Triển Ý Định Khởi Nghiệp Sinh Viên BDU

Nghiên cứu đã xây dựng được thang đo 4 nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Nhân tố “Giáo dục khởi nghiệp” có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất đến ý định khởi nghiệp của sinh viên. Nhà trường cần tăng cường các chương trình đào tạo, hỗ trợ khởi nghiệp cho sinh viên, tạo môi trường thuận lợi để sinh viên phát triển ý tưởng kinh doanh. Đồng thời, cần chú trọng đến việc trang bị kiến thức chuyên môn, kỹ năng kinh doanh, và xây dựng mạng lưới quan hệ cho sinh viên.

6.1. Kiến Nghị Để Thúc Đẩy Khởi Nghiệp Trong Sinh Viên

Nhà trường cần tăng cường các hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp như: tổ chức các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, các buổi nói chuyện của các doanh nhân thành đạt, cung cấp dịch vụ tư vấn và hướng dẫn khởi nghiệp, tạo không gian làm việc chung (co-working space) cho sinh viên.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Khởi Nghiệp Ngành Dược

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp, tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố cá nhân và xã hội ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp, và so sánh ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược với sinh viên các ngành khác.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khởi nghiệp đóng vai trò là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, gia tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và giải quyết các bài toán an sinh xã hội thông qua việc tạo lập việc làm mới. Trong bối cảnh thực tiễn tại Việt Nam, tình trạng sinh viên tốt nghiệp đại học đối mặt với nguy cơ thất nghiệp, thiếu việc làm hoặc làm việc trái chuyên môn đào tạo đang diễn ra phổ biến. Nhằm tạo lập môi trường hỗ trợ đổi mới sáng tạo, Chính phủ đã ban hành Quyết định số 844/QĐ-TTg ngày 18/5/2016 phê duyệt Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" và Quyết định số 1665/QĐ-TTg ngày 30/11/2017 phê duyệt Đề án "Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2025" giao Bộ Giáo dục và Đào tạo làm cơ quan thường trực. Thống kê từ khảo sát PIC năm 2016 của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) ghi nhận 84% chủ doanh nghiệp khởi nghiệp trong 3 năm gần nhất sở hữu trình độ đại học và 72% ở độ tuổi trên 30.

Trường Đại học Bình Dương là cơ sở giáo dục đại học đảm nhận sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực y tế và dược học cho tỉnh Bình Dương và các khu vực lân cận, vận hành theo triết lý giáo dục 4H ("Học – Hỏi – Hiểu – Hành"). Bên cạnh các định hướng tìm kiếm việc làm truyền thống tại cơ sở y tế hay doanh nghiệp dược phẩm, nhu cầu tự lập nghiệp thông qua việc mở nhà thuốc tư nhân hoặc thành lập doanh nghiệp kinh doanh dược phẩm đang ngày càng gia tăng trong sinh viên ngành Dược. Mặc dù các nghiên cứu về ý định khởi nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam đã tiếp cận nhiều nhóm đối tượng thuộc khối ngành kinh tế, quản trị kinh doanh hoặc công nghệ thông tin, mảng nghiên cứu thực nghiệm trên sinh viên khối ngành khoa học sức khỏe — đặc biệt là sinh viên ngành Dược tại tỉnh Bình Dương — vẫn chưa được thực hiện. Do đó, khóa luận thực hiện đề tài "Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023" nhằm giải quyết hai mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Xác định các nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối ngành Dược Trường Đại học Bình Dương.
2. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố tới ý định khởi nghiệp của sinh viên năm cuối ngành Dược Trường Đại học Bình Dương; từ đó đề xuất các kiến nghị thực tiễn nhằm trang bị kỹ năng và thúc đẩy nhận thức khởi nghiệp cho người học.

• Đối tượng nghiên cứu: Sinh viên chính quy năm cuối Khóa 21 thuộc Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương (bao gồm các lớp 21DH01, 21DH02 và 21DH03 tại phân hiệu Cà Mau).
• Phạm vi không gian: Trường Đại học Bình Dương (trụ sở chính và phân hiệu Cà Mau).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ ngày 01/09/2023 đến ngày 01/12/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận kế thừa và tích hợp hai mô hình lý thuyết nền tảng trong nghiên cứu hành vi kinh doanh:

1. Lý thuyết Hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior – TPB) của Ajzen (1991): Giải thích ý định hành vi thông qua 3 tiền đề chính gồm Thái độ đối với hành vi (Attitude toward the behavior), Chuẩn mực chủ quan (Subjective norms) và Năng lực kiểm soát hành vi (Perceived behavioral control).
2. Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (Shapero’s Entrepreneurial Event Theory – SEE) của Shapero & Sokol (1982), được phát triển bởi Krueger et al. (2000): Nhấn mạnh ý định khởi nghiệp được quyết định bởi Nhận thức về sự mong muốn (Perceived desirability), Nhận thức về tính khả thi (Perceived feasibility) và Khuynh hướng hành động (Propensity to act).

Dựa trên việc đối sánh lý thuyết và tổng quan các công trình thực nghiệm liên quan (Kolvereid, 1996; Mazzarol, 1999; Sally et al., 2017; Bùi Nhật Vượng, 2020; Ngô Thị Thanh Tiên & Cao Quốc Việt, 2016), tác giả xây dựng khung phân tích gồm 4 giả thuyết nghiên cứu chính:

• H01: Mong muốn khởi nghiệp có ảnh hưởng tích cực tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H02: Tính khả thi của khởi nghiệp có ảnh hưởng tích cực tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H03: Khuynh hướng hành động có ảnh hưởng tích cực tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.
• H04: Giáo dục về khởi nghiệp có ảnh hưởng tích cực tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học.

Thang đo được thiết kế theo dạng Likert 5 mức độ (1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý) gồm 27 biến quan sát, chia thành 4 nhóm biến độc lập và 1 nhóm biến phụ thuộc:

Nhóm biến số	Ký hiệu	Số lượng biến quan sát	Nguồn gốc thang đo kế thừa
Mong muốn khởi nghiệp (Biến độc lập)	MM	9 biến (MM1 – MM9)	Kickul & Krueger (2004), Leong (2008), Linan & Chen (2009)
Tính khả thi khi khởi nghiệp (Biến độc lập)	KT	7 biến (KT1 – KT7)	Forbes (2005)
Khuynh hướng hành động (Biến độc lập)	KH	3 biến (KH1 – KH3)	Levenson (1974), Mary Thuo (2016)
Giáo dục về khởi nghiệp (Biến độc lập)	GD	5 biến (GD1 – GD5)	Leong (2008), Nguyen Phuong Mai (2018)
Ý định khởi nghiệp (Biến phụ thuộc)	YD	3 biến (YD1 – YD3: mở nhà thuốc, mở DN Dược, khởi nghiệp chung)	Tác giả đề xuất

Quy trình nghiên cứu kết hợp hai giai đoạn:

• Nghiên cứu định tính: Thực hiện phỏng vấn sơ bộ nhóm tập trung gồm 5 sinh viên Khóa 21 nhằm rà soát tính rõ ràng về ngữ nghĩa, điều chỉnh nội dung bảng câu hỏi phù hợp với môi trường đào tạo Dược học tại Trường Đại học Bình Dương.
• Nghiên cứu định lượng: Sử dụng công thức tính cỡ mẫu ước lượng tỷ lệ $n = Z_{1-\alpha/2}^2 \cdot \frac{p(1-p)}{d^2}$ với $\alpha = 0,05$ ($Z = 1,96$), tỷ lệ ước lượng $p = 0,74$, sai số $d = 0,08$, cho ra quy mô mẫu lý thuyết tối thiểu là 115. Đồng thời, theo quy tắc phân tích nhân tố khám phá EFA (cỡ mẫu tối thiểu gấp 5 lần số biến quan sát: $24 \times 5 = 120$, văn bản xác định cỡ mẫu tối thiểu cần đạt là 100).
• Thu thập dữ liệu: Phối hợp phát phiếu khảo sát trực tiếp (offline) tại hội thảo kết nối doanh nghiệp (30 phiếu) và khảo sát trực tuyến (online) qua Google Forms chia sẻ trên Zalo/Facebook (85 phiếu). Tổng số phiếu thu về là 115 phiếu; sau sàng lọc loại bỏ 5 phiếu không hợp lệ (do trùng lặp hoặc thiếu thông tin), còn lại 110 phiếu hợp lệ đưa vào phân tích.
• Kỹ thuật phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm SPSS phiên bản 22.0 để thực hiện:
  • Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo đặc trưng nhân khẩu học.
  • Kiểm định độ tin cậy thang đo thông qua hệ số Cronbach's Alpha (chấp nhận khi hệ số $\ge 0,6$ và tương quan biến - tổng Corrected Item-Total Correlation $\ge 0,3$).
  • Phân tích nhân tố khám phá (EFA) bằng phương pháp trích Principal Components, phép xoay vuông góc Varimax, kiểm định KMO ($0,5 \le \text{KMO} \le 1$), kiểm định Bartlett (Sig. $< 0,05$), hệ số tải Factor Loading $> 0,5$ và giá trị Eigenvalue $> 1$.
  • Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến nhằm kiểm định mức độ phù hợp của mô hình qua hệ số $R^2$ hiệu chỉnh, kiểm định ANOVA ($F$) và kiểm định ý nghĩa của hệ số hồi quy chuẩn hóa Beta ($t$, Sig. $< 0,05$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần Đặt vấn đề và Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Phần này hệ thống hóa cơ sở lý luận về khởi nghiệp (Entrepreneurship) và ý định khởi nghiệp từ các nghiên cứu kinh điển. Tác giả phân tích các nhân tố tiền đề tác động đến ý định kinh doanh thông qua 3 nhóm: nhóm nhân khẩu học và nền tảng cá nhân (giới tính, kinh nghiệm, nền tảng gia đình), nhóm đặc điểm tính cách và thái độ (quỹ tích kiểm soát nội tại, mức độ chấp nhận rủi ro, nhu cầu thành tích), và nhóm nhân tố bối cảnh (môi trường đào tạo, hỗ trợ xã hội).

Đồng thời, phần tổng quan điểm qua các văn bản chỉ đạo của Nhà nước (Đề án 844, Đề án 1665) và thực tiễn hoạt động phong trào tại Trường Đại học Bình Dương như Câu lạc bộ Khởi nghiệp, Câu lạc bộ Thuốc và Sức khỏe, Cuộc thi "BDU Start-up Contest 2022". Từ đó, tác giả thiết lập khung mô hình phân tích tích hợp giữa mô hình SEE và yếu tố Giáo dục khởi nghiệp để kiểm định trên sinh viên Dược.

Phần Đối tượng và Phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết thiết kế nghiên cứu hai giai đoạn (định tính và định lượng), cách thức mã hóa 27 biến quan sát của thang đo, phương pháp chọn mẫu thuận tiện có tiêu chí loại trừ rõ ràng đối với sinh viên không đồng ý tham gia hoặc vắng mặt.

Quy trình thu thập dữ liệu được thực hiện chặt chẽ qua hai kênh online (Google Forms) và offline (phiếu giấy) đối với sinh viên 3 lớp: 21DH01, 21DH02 và 21DH03. Ngoài ra, phần này quy định cụ thể các tiêu chuẩn thống kê dùng trong SPSS 22.0 để làm sạch dữ liệu, kiểm định Cronbach's Alpha, phân tích EFA và phân tích hồi quy đa biến, đảm bảo tuân thủ tính trung thực và các chuẩn mực đạo đức nghiên cứu khoa học.

Phần Kết quả nghiên cứu và Bàn luận

Chương này công bố chi tiết số liệu thống kê mô tả mẫu khảo sát ($N = 110$) và kết quả kiểm định định lượng của mô hình.

Về cơ cấu nhân khẩu học:

• Nữ giới chiếm đa số với 70 sinh viên (63,60%), nam giới có 40 sinh viên (36,40%), tỷ lệ nữ cao hơn nam 27,20%.
• Phân bổ theo lớp: Lớp 21DH01 chiếm 54,50% (60 sinh viên), lớp 21DH02 chiếm 25,50% (28 sinh viên), lớp 21DH03 (phân hiệu Cà Mau) chiếm 20,00% (22 sinh viên).
• Chuyên ngành đào tạo: Quản lý và cung ứng thuốc chiếm áp đảo với 81,80% (90 sinh viên), chuyên ngành Sản xuất thuốc chiếm 18,20% (20 sinh viên).
• Tiếp cận giáo dục khởi nghiệp: 80,00% sinh viên (88 người) đã từng tham gia các khóa học hoặc chương trình đào tạo về khởi nghiệp do lớp hoặc Nhà trường tổ chức; 20,00% (22 người) chưa từng tham gia do khóa 21 chưa đưa học phần này thành môn học kỹ năng bắt buộc.
• Kinh nghiệm làm việc: 81,80% (90 sinh viên) đã có kinh nghiệm làm việc thực tế bên ngoài thông qua công việc làm thêm; 18,20% (20 sinh viên) chưa có kinh nghiệm.
• Nền tảng kinh doanh gia đình: 54,55% (60 sinh viên) có gia đình hiện đang kinh doanh, trong khi 45,45% (50 sinh viên) không có truyền thống kinh doanh gia đình.

Về kết quả kiểm định mô hình đo lường và cấu trúc: Thang đo 27 biến quan sát đạt độ tin cậy nội tại cao với hệ số tương quan biến - tổng $> 0,3$ và hệ số Cronbach's Alpha các thành phần đều $> 0,6$. Phân tích EFA xác nhận tính hội tụ và phân biệt với hệ số tải nhân tố đều $> 0,5$. Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến ghi nhận hệ số xác định hiệu chỉnh $R^2 = 0,893$, chứng minh 4 nhân tố giải thích được 89,3% sự biến thiên trong ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược.

Phần Kết luận và Kiến nghị

Khẳng định sự phù hợp của mô hình 4 nhân tố tác động lên ý định khởi nghiệp. Kết quả phân tích hồi quy chỉ ra "Giáo dục khởi nghiệp" là nhân tố có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất.

Từ các phát hiện nghiên cứu, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp: chính thức hóa việc đưa học phần khởi nghiệp vào chương trình đào tạo bắt buộc cho các khóa sau (từ Khóa 22), tăng cường liên kết giữa Viện Dược học với các doanh nghiệp ngành Dược để truyền cảm hứng và hướng dẫn thực tế, tổ chức định kỳ các cuộc thi và sân chơi sáng tạo, đồng thời chú trọng định hướng khởi nghiệp gắn liền với chuyên ngành Quản lý và cung ứng thuốc nhằm hỗ trợ sinh viên hiện thực hóa ý định mở nhà thuốc hoặc cơ sở kinh doanh dược phẩm.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp các chỉ số thực nghiệm phản ánh cấu trúc mẫu nghiên cứu và kiểm định độ tương thích của mô hình:

Đặc trưng khảo sát	Phân loại	Tần số ($N=110$)	Tỷ lệ (%)
Giới tính	Nam	40	36,40%
	Nữ	70	63,60%
Lớp học	21DH01	60	54,50%
	21DH02	28	25,50%
	21DH03 (Phân hiệu Cà Mau)	22	20,00%
Chuyên ngành	Quản lý cung ứng thuốc	90	81,80%
	Sản xuất thuốc	20	18,20%
Học khởi nghiệp	Đã học	88	80,00%
	Chưa từng học	22	20,00%
Kinh nghiệm làm việc	Đã có kinh nghiệm	90	81,80%
	Chưa có kinh nghiệm	20	18,20%
Gia đình kinh doanh	Có kinh doanh	60	54,55%
	Không kinh doanh	50	45,45%

Các kết quả thống kê then chốt

• Toàn bộ 27 biến quan sát thuộc 4 nhân tố độc lập (MM, KT, KH, GD) và 1 nhân tố phụ thuộc (YD) đạt chuẩn độ tin cậy với hệ số Cronbach's Alpha $> 0,6$ và hệ số tương quan biến - tổng $> 0,3$.
• Phân tích nhân tố khám phá EFA đạt yêu cầu với hệ số tải nhân tố (Factor Loading) $> 0,5$, ma trận xoay trích xuất đủ 4 nhóm nhân tố độc lập.
• Phương trình hồi quy đa biến có hệ số $R^2$ hiệu chỉnh $= 0,893$, giải thích 89,3% sự biến thiên ý định khởi nghiệp của sinh viên.
• Nhân tố Giáo dục về khởi nghiệp (GD) được xác định là biến độc lập có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược.

Đóng góp học thuật và thực tiễn của đề tài

• Đóng góp lý luận: Đề tài là công trình nghiên cứu tiên phong áp dụng mô hình Sự kiện Khởi nghiệp (SEE) kết hợp yếu tố Giáo dục khởi nghiệp để phân tích hành vi khởi nghiệp của sinh viên chuyên ngành Dược học tại khu vực tỉnh Bình Dương, bổ sung dữ liệu thực nghiệm cho khối ngành khoa học sức khỏe vốn ít được khảo cứu so với khối ngành kinh tế.
• Đóng góp thực tiễn: Cung cấp cơ sở khoa học định lượng giúp Ban Giám hiệu Trường Đại học Bình Dương và Ban Lãnh đạo Viện Dược học điều chỉnh chương trình đào tạo, chuyển đổi học phần khởi nghiệp thành môn học kỹ năng bắt buộc (từ khóa 22), đồng thời thiết lập các mô hình gắn kết doanh nghiệp và câu lạc bộ chuyên môn (CLB Thuốc và Sức khỏe, CLB Đông Y) nhằm hỗ trợ sinh viên lập nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các giới hạn nghiên cứu chính dựa trên phạm vi triển khai thực tế:

• Quy mô và phạm vi mẫu: Nghiên cứu chỉ tiến hành khảo sát trên sinh viên năm cuối Khóa 21 thuộc Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương với 110 mẫu hợp lệ, chưa mở rộng sang các khóa sinh viên năm thứ nhất đến năm thứ tư hoặc đối sánh liên trường giữa các cơ sở đào tạo Dược học khác trong khu vực.
• Cơ cấu chuyên ngành chưa đồng đều: Mẫu khảo sát có sự chênh lệch lớn giữa sinh viên chuyên ngành Quản lý cung ứng thuốc (81,80%) và Sản xuất thuốc (18,20%), phản ánh thiên hướng lựa chọn nghề nghiệp thực tế nhưng có thể làm giảm tính khái quát hóa cho nhóm sinh viên thiên về sản xuất - nghiên cứu phát triển thuốc.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo: Tác giả khuyến nghị các nghiên cứu trong tương lai cần mở rộng quy mô mẫu khảo sát trên nhiều khóa học và nhiều trường đại học đào tạo ngành Dược; đồng thời có thể áp dụng các phương pháp nghiên cứu theo chiều dọc (longitudinal study) để theo dõi hành vi khởi nghiệp thực tế của sinh viên sau khi tốt nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Công trình khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên ngành Dược và khối ngành Khoa học Sức khỏe: Là tài liệu tham khảo trực tiếp về phương pháp thiết kế bảng hỏi, cách thức vận dụng thang đo Likert trong nghiên cứu hành vi và quy trình phân tích định lượng bằng SPSS 22.0 (từ kiểm tra độ tin cậy Cronbach's Alpha, phân tích EFA đến phân tích hồi quy).
• Cán bộ quản lý đào tạo và giảng viên đại học: Cung cấp minh chứng thực nghiệm về tác động sâu sắc của giáo dục khởi nghiệp đối với định hướng nghề nghiệp của sinh viên Dược, làm cơ sở xây dựng đề cương môn học kỹ năng khởi nghiệp và phát triển hệ sinh thái hỗ trợ sinh viên đổi mới sáng tạo trong trường đại học.
• Các nhà nghiên cứu về kinh tế y tế và khởi nghiệp: Cung cấp bộ thang đo đã được kiểm định độ tin cậy với hệ số giải thích cao ($R^2$ hiệu chỉnh $= 0,893$), phục vụ việc tái sử dụng hoặc mở rộng mô hình sang các chuyên ngành y dược và điều dưỡng khác.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo sát trên bao nhiêu sinh viên và cơ cấu mẫu theo lớp học, giới tính như thế nào?

Tổng số phiếu khảo sát thu về là 115 phiếu, sau khi sàng lọc thu được 110 phiếu hợp lệ (5 phiếu bị loại do điền sai quy định hoặc trùng lặp). Cơ cấu mẫu gồm 70 nữ (63,60%) và 40 nam (36,40%). Phân bổ theo 3 lớp Khóa 21 gồm: lớp 21DH01 có 60 sinh viên (54,50%), lớp 21DH02 có 28 sinh viên (25,50%) và lớp 21DH03 tại phân hiệu Cà Mau có 22 sinh viên (20,00%).

2. Khung lý thuyết của nghiên cứu được hình thành từ những mô hình nào?

Nghiên cứu kết hợp hai mô hình nền tảng là Mô hình Lý thuyết hành vi có kế hoạch (TPB) của Ajzen (1991) và Mô hình Lý thuyết Sự kiện Khởi nghiệp (SEE) của Shapero & Sokol (1982) do Krueger et al. (2000) phát triển, đồng thời tích hợp thêm biến số Giáo dục về khởi nghiệp dựa trên các nghiên cứu thực nghiệm của Leong (2008) và Nguyen Phuong Mai (2018).

3. Thang đo của khóa luận gồm bao nhiêu biến quan sát và được phân chia ra sao?

Thang đo tổng thể gồm 27 biến quan sát sử dụng thang đo Likert 5 điểm, chia thành 5 nhóm: Mong muốn khởi nghiệp (9 biến: MM1–MM9), Tính khả thi khi khởi nghiệp (7 biến: KT1–KT7), Khuynh hướng hành động (3 biến: KH1–KH3), Giáo dục về khởi nghiệp (5 biến: GD1–GD5) và Ý định khởi nghiệp (3 biến phụ thuộc: YD1–YD3).

4. Kết quả phân tích hồi quy cho biết mô hình giải thích được bao nhiêu phần trăm sự biến thiên và nhân tố nào ảnh hưởng mạnh nhất?

Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến đạt hệ số xác định hiệu chỉnh $R^2 = 0,893$, cho thấy 4 nhân tố độc lập giải thích được 89,3% sự biến thiên của ý định khởi nghiệp ở sinh viên Dược. Trong 4 nhân tố nghiên cứu, nhân tố "Giáo dục về khởi nghiệp" có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất tới ý định khởi nghiệp.

5. Tỷ lệ sinh viên đã học khởi nghiệp và có kinh nghiệm làm việc trong mẫu khảo sát đạt mức nào?

Trong số 110 sinh viên tham gia khảo sát, có 80,00% (88 sinh viên) đã từng học qua các lớp/chương trình khởi nghiệp do trường hoặc lớp tổ chức và 81,80% (90 sinh viên) đã có kinh nghiệm làm việc thực tế bên ngoài thông qua các công việc làm thêm trước khi tốt nghiệp.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Thị Xuân Thu đã hệ thống hóa và kiểm định thành công mô hình các nhân tố tác động đến ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023. Thông qua phương pháp nghiên cứu định lượng trên mẫu 110 sinh viên Khóa 21, nghiên cứu xác lập mô hình gồm 4 nhân tố (Mong muốn khởi nghiệp, Tính khả thi, Khuynh hướng hành động, Giáo dục khởi nghiệp) với hệ số giải thích $R^2$ hiệu chỉnh đạt 89,3%, trong đó Giáo dục khởi nghiệp là yếu tố tác động then chốt nhất. Kết quả nghiên cứu là nguồn cứ liệu thực chứng quan trọng phục vụ công tác đổi mới chương trình đào tạo Dược học và xây dựng chính sách hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp tại nhà trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Trong bối cảnh hiện nay, khởi nghiệp cũng đã và đang thu hút được khá nhiều sự chú ý từ những quốc gia trên thế giới trong đấy có cả Việt Nam và là động lực chính để thúc đẩy phát triển nền kinh tế. Do đó, sự phát triển mạnh mẽ của các doanh nghiệp nói chung và mạng lưới doanh nghiệp nhỏ nói riêng sẽ là nhân tố chủ chốt để tăng trưởng nền kinh tế của quốc gia. Những doanh nghiệp mới khi ra đời ngoài việc đóng góp thúc đẩy sự tăng trưởng GDP của đất nước mà là còn tạo nên nhiều công ăn việc làm mới - góp phần giải quyết các vấn đề về xã hội. Một thực trạng đã và đang nhận được sự quan tâm hiện nay đó là sinh viên tốt nghiệp đại học khi ra trường bị thất nghiệp, không xin được việc làm hoặc tìm kiếm những công việc trái với chuyên môn đang xảy ra ngày càng phổ biến và tạo ra mối lo ngại đối với đại bộ phận của giới trẻ và các bậc cha mẹ.

Như vậy, đối với việc thúc đẩy các hoạt động khởi nghiệp sẽ là giải pháp tốt nhất để giải quyết những về việc làm, làm tăng tính năng động của nền kinh tế và bên cạnh đó cũng sẽ giảm bớt đi tỉ lệ thất nghiệp. Theo quyết định của TTCP số 844/QĐ-TTg, ngày 18/5/2016 về việc phê duyệt Đề án "Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025" [1]. Bên cạnh đó, Đảng - Nhà nước Việt Nam cũng đã đề ra các chính sách hỗ trợ cho sinh viên khởi nghiệp. Nhờ có sự hỗ trợ của Nhà nước mà phong trào hỗ trợ cho sinh viên khởi nghiệp được triển khai về mọi mặt trên khắp các trường đại học cả nước.

Với mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất có thể, để khích lệ và tạo thêm động lực đối với những bạn trẻ. Và đóng góp to lớn đến việc phát triển nền kinh tế nước ta trong thời kì công nghiệp hóa tiến bộ phát triển với tốc độ cực nhanh. Ngày nay với bối cảnh đang rộng mở, những bạn đang là sinh viên đang ngồi trên ghế Nhà trường hãy thử sức của mình trong lĩnh vực kinh doanh khởi nghiệp nhé. Bên cạnh đó, chính phủ Việt Nam cũng xác định các giới trẻ, đặc biệt là sinh viên đại học có nhiệt huyết, đam mê và trí tuệ sẽ là nguồn nhân lực quý giá cho các Công ty khởi nghiệp.

Qua sự điều tra PIC năm 2016 của VCCI, thì có 84% là chủ doanh nghiệp khởi nghiệp trong 3 năm kế đây đã đều có bằng ĐH và ở mức độ tuổi từ 30 > chiếm 72% [1], [2]. 1 Ngày nay, ngoài tìm kiếm cơ hội việc làm tại các doanh nghiệp, đã có nhiều bạn trẻ là sinh viên cũng khá thành công khi xây dựng được mô hình kinh doanh doanh nghiệp dược phẩm thông qua việc cá nhân tự khởi nghiệp. Tuy nhiên trên thế giới có được khá nhiều sự nghiên cứu về các nhân tố không giống nhau ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên ngành Dược, nhưng những nghiên cứu ở trong nước mình đối với chủ đề này còn khá ít, đặc biệt với đối tượng là sinh viên ngành Dược Trường Đại học Bình Dương, hiện nay chưa có ai thực hiện nghiên cứu về chủ đề này. Xác định rõ được các nhân tố tác động tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Dược có ý nghĩa rất quan trọng.

Từ các lý do nêu trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân tích nhân tố ảnh hưởng tới ý định khởi nghiệp của sinh viên Viện Dược học Trường Đại học Bình Dương năm 2023” với hai mục tiêu chính là: 1.