Phân Tích Danh Mục Thuốc Sử Dụng Tại Bệnh Viện Đa Khoa Hồng Đức III Thành Phố Hồ Chí Minh Năm 2021

Tài liệu nghiên cứu Đậu thị huyền trâm phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện đa khoa hồng đức iii thành phố hồ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Đậu Thị Huyền Trâm
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Thanh Hương
• Trường học: Trường Đại Học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược Sĩ Chuyên Khoa Cấp I
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Bệnh Viện Đa Khoa Hồng Đức III Năm 2021
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Quy định về sử dụng thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh
• 1.1.1. Một số văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, hoạt động của các tổ chức có trách nhiệm quản lý sử dụng thuốc
• 1.1.2. Một số văn bản hướng dẫn thực hiện vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc
• 1.2. Một số phương pháp phân tích sử dụng thuốc
• 1.2.1. Phân tích sử dụng thuốc theo nhóm điều trị
• 1.2.2. Phương pháp phân tích ABC
• 1.2.3. Phương pháp phân tích VEN
• 1.3. Thực trạng sử dụng thuốc tại các bệnh viện ở Việt Nam và hướng nghiên cứu của đề tài
• 1.3.1. Cơ cấu giá trị tiền thuốc được sử dụng
• 1.3.2. Cơ cấu về nhóm tác dụng dược lý
• 1.3.3. Cơ cấu danh mục theo nguồn gốc, xuất xứ
• 1.3.4. Cơ cấu về thuốc biệt dược gốc và thuốc generic
• 1.3.5. Cơ cấu về các dạng đường dùng thuốc
• 1.3.6. Phân tích ABC/VEN tại một số bệnh viện ở Việt Nam
• 1.4. Giới thiệu về BVĐK Hồng Đức III
• 1.4.1. Chức năng nhiệm vụ
• 1.4.2. Mô hình bệnh tật của BVĐK Hồng Đức III
• 1.4.3. Giới thiệu về Khoa dược BVĐK Hồng Đức III
• 1.4.4. Chức năng của Khoa Dược
• 1.4.5. Nhiệm vụ của Khoa dược
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Các biến số nghiên cứu
• 2.3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.3.4. Mẫu nghiên cứu
• 2.3.5. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
• 2.3.6. Trình bày kết quả nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả cơ cấu về số lượng và giá trị của danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III TP Hồ Chí Minh năm 2021
• 3.1.1. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm: Thuốc hóa dược; thuốc đông y, thuốc từ dược liệu
• 3.1.2. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý
• 3.1.3. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn
• 3.1.4. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nguồn gốc, xuất xứ
• 3.1.5. Cơ cấu thuốc hóa dược theo thuốc biệt dược gốc, thuốc generic
• 3.1.6. Cơ cấu thuốc đơn thành phần, đa thành phần
• 3.1.7. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo đường dùng
• 3.2. Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện đa khoa Hồng Đức III – TP.HCM năm 2021 theo phương pháp phân tích ABC, VEN và ABC/VEN
• 3.2.1. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC
• 3.2.2. Cơ cấu thuốc hạng A theo nhóm tác dụng dược lý
• 3.2.3. Phân tích cụ thể 10 khoản mục thuốc có giá trị sử dụng nhiều nhất, nằm trong nhóm thuốc hạng A trong danh mục thuốc sử dụng năm 2021 tại bệnh viện
• 3.2.4. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích VEN
• 3.2.5. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC/VEN
• 3.2.6. Cơ cấu nhóm thuốc AN
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện đa khoa Hồng Đức III năm 2021 theo một số chỉ tiêu
• 4.1.1. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm: Thuốc hóa dược; thuốc thành phẩm đông y
• 4.1.2. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo nhóm tác dụng dược lý
• 4.1.3. Về cơ cấu DMT sử dụng theo nguồn gốc xuất xứ
• 4.1.4. Về cơ cấu thuốc hóa dược theo thuốc biệt dược gốc, thuốc generic
• 4.1.5. Về cơ cấu thuốc đơn thành phần, đa thành phần
• 4.1.6. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo đường dùng
• 4.2. Về phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện đa khoa Hồng Đức III năm 2021 theo phương pháp phân tích ABC và ABC/VEN
• 4.2.1. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC
• 4.2.2. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích VEN
• 4.2.3. Về cơ cấu danh mục thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC/VEN
• 4.2.4. Về cơ cấu nhóm thuốc AN
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Danh Mục Thuốc Bệnh Viện Năm 2021

Việc xây dựng và phân tích danh mục thuốc bệnh viện là một hoạt động quan trọng trong công tác quản lý dược. Danh mục thuốc hợp lý giúp đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Hiện nay, thị trường thuốc rất đa dạng, việc lựa chọn và xây dựng danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật và khả năng tài chính của bệnh viện là một thách thức lớn. Mục tiêu của bài viết này là phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021, từ đó đưa ra các giải pháp để quản lý danh mục thuốc hiệu quả hơn.

1.1. Khái niệm và vai trò của danh mục thuốc bệnh viện

Danh mục thuốc bệnh viện (DMTBV) là danh sách các thuốc được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong bệnh viện. Một DMTBV được xây dựng tốt sẽ loại bỏ các thuốc không an toàn, kém hiệu quả, giảm số ngày nằm viện và giảm tỷ lệ bệnh tật, tử vong. Đồng thời, nó còn giúp giảm số lượng và chi phí thuốc, cho phép bệnh viện mua các thuốc có chất lượng tốt hơn. Mỗi bệnh viện có DMT khác nhau, được xây dựng hàng năm theo nhu cầu điều trị hợp lý. Theo tài liệu gốc, việc xây dựng danh mục phù hợp sẽ góp phần rất lớn trong công tác điều trị và quản lý của bệnh viện. Một danh mục thuốc có quá nhiều thuốc không cần thiết sẽ dẫn đến sử dụng lãng phí nguồn kinh phí của nhà nước cũng như của bệnh nhân.

1.2. Các nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc thiết yếu

Việc xây dựng DMTBV cần tuân thủ theo các nguyên tắc nhất định. Căn cứ vào DMT thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu và các quy định sử dụng thuốc do Bộ Y tế ban hành, đồng thời căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí của bệnh viện. Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT& ĐT) có nhiệm vụ giúp Giám đốc bệnh viện lựa chọn, xây dựng DMT tại bệnh viện. Các nguyên tắc bao gồm: Bảo đảm phù hợp với mô hình bệnh tật và khả năng kinh phí của bệnh viện chi trả cho thuốc dùng trong điều trị; Phù hợp về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật; Căn cứ vào hướng dẫn hoặc phác đồ điều trị đã xây dựng và áp dụng tại bệnh viện hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; Đáp ứng với các phương pháp mới, kỹ thuật mới trong điều trị; Thống nhất với danh mục thuốc thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu của Bộ y tế ban hành; Danh mục thuốc bệnh viện phải được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế điều trị.

II. Vấn Đề Cấp Thiết Quản Lý Danh Mục Thuốc Tại Bệnh Viện

Việc quản lý danh mục thuốc hiệu quả là vô cùng quan trọng. Sử dụng thuốc thiếu hiệu quả, bất hợp lý trong bệnh viện đã và đang là vấn đề của nhiều quốc gia. Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III là bệnh viện hạng II có quy mô 29 khoa/phòng với 220 giường bệnh. Bệnh viện đang từng bước hoàn thiện và tăng cường triển khai các biện pháp sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả trên người bệnh. Là bệnh viện tư nhân nên yêu cầu về chất lượng và hiệu quả điều trị đặt lên hàng đầu. Việc xây dựng DMT bệnh viện còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào DMT sử dụng năm trước.

2.1. Thực trạng sử dụng thuốc và quản lý danh mục tại bệnh viện

Theo tài liệu gốc, việc xây dựng DMT bệnh viện còn gặp nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào DMT sử dụng năm trước. Điều này dẫn đến việc chưa đánh giá đầy đủ về hiệu quả sử dụng thuốc, khả năng đáp ứng nhu cầu điều trị, và những bất cập trong cơ cấu danh mục thuốc. Việc đánh giá, cập nhật danh mục thuốc cần được thực hiện thường xuyên và khoa học dựa trên dữ liệu sử dụng thuốc thực tế, mô hình bệnh tật, và các tiêu chí lựa chọn thuốc phù hợp. Cần có sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan như khoa Dược, HĐT&ĐT, và các khoa lâm sàng để đảm bảo DMTBV đáp ứng tốt nhất nhu cầu điều trị và phù hợp với nguồn lực của bệnh viện.

2.2. Tính cấp thiết của việc phân tích danh mục thuốc năm 2021

Để góp phần nâng cao hiệu quả trong quá trình lập kế hoạch cung ứng thuốc và quản lý sử dụng thuốc của bệnh viện, việc thực hiện đề tài “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện đa khoa Hồng Đức III TP Hồ Chí Minh năm 2021” là vô cùng cấp thiết. Phân tích này sẽ giúp chỉ ra những bất hợp lý trong danh mục thuốc sử dụng năm trước, từ đó đưa ra các ý kiến đề xuất với Hội đồng thuốc và điều trị xây dựng danh mục thuốc bệnh viện cho những năm tiếp theo, đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

2.3. Mục tiêu chính của phân tích danh mục thuốc năm 2021

Mục tiêu chính là mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện đa khoa Hồng Đức III năm 2021. Tiếp theo là phân tích danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện theo phương pháp ABC, VEN, ma trận ABC/VEN. Kết quả nghiên cứu nhằm chỉ ra những bất hợp lý trong danh mục thuốc sử dụng năm trước, từ đó đưa ra các ý kiến đề xuất với Hội đồng thuốc và điều trị xây dựng danh mục thuốc bệnh viện cho những năm tiếp theo, đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

III. Phương Pháp Phân Tích ABC VEN Danh Mục Thuốc Bệnh Viện

Phương pháp phân tích ABC/VEN là một công cụ quan trọng để đánh giá và cải thiện hiệu quả sử dụng thuốc tại bệnh viện. Phương pháp này kết hợp hai phương pháp phân tích khác nhau: phân tích ABC (dựa trên chi phí) và phân tích VEN (dựa trên tầm quan trọng của thuốc). Kết quả của phân tích ABC/VEN giúp bệnh viện ưu tiên nguồn lực cho các thuốc quan trọng và có chi phí cao, đồng thời giảm thiểu việc sử dụng các thuốc không cần thiết hoặc có chi phí thấp.

3.1. Phân tích ABC Xác định thuốc có chi phí sử dụng cao

Phân tích ABC là phương pháp phân tích chi phí thuốc dựa trên nguyên tắc Pareto, theo đó một số lượng nhỏ các mặt hàng (thuốc) chiếm phần lớn giá trị sử dụng. Các thuốc được phân loại thành ba nhóm: A (chiếm 70-80% tổng chi phí), B (chiếm 15-20% tổng chi phí), và C (chiếm 5-10% tổng chi phí). Theo tài liệu gốc, phương pháp này cho thấy những thuốc được sử dụng thay thế với lượng lớn mà có chi phí thấp trong danh mục hoặc có sẵn trên thị trường. Thông tin này được sử dụng để lựa chọn những thuốc thay thế có chi phí điều trị thấp hơn.

3.2. Phân tích VEN Đánh giá tầm quan trọng của từng loại thuốc

Phân tích VEN là phương pháp phân loại thuốc dựa trên tầm quan trọng của chúng đối với hoạt động điều trị. Các thuốc được phân loại thành ba nhóm: V (Vital - Thuốc thiết yếu), E (Essential - Thuốc cần thiết), và N (Non-essential - Thuốc không thiết yếu). Theo tài liệu gốc, phân tích VEN giúp xác định ưu tiên cho hoạt động mua sắm và tồn trữ thuốc trong BV khi nguồn kinh phí không đủ để mua toàn bộ các loại thuốc như mong muốn.

3.3. Kết hợp ABC VEN Ưu tiên thuốc quan trọng và chi phí cao

Kết hợp phân tích ABC và phân tích VEN giúp xác định các thuốc vừa quan trọng (V, E) vừa có chi phí cao (A), từ đó ưu tiên các thuốc này trong quá trình mua sắm và quản lý. Đồng thời, phương pháp này cũng giúp xác định các thuốc không quan trọng (N) và có chi phí thấp (C), từ đó giảm thiểu việc sử dụng các thuốc này. Phân tích ABC/VEN là một công cụ mạnh mẽ giúp bệnh viện tối ưu hóa việc sử dụng thuốc hợp lý và tiết kiệm chi phí.

IV. Kết Quả Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Bệnh Viện Năm 2021

Phân tích dữ liệu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021 cho thấy một số điểm đáng chú ý. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm dược lý, nguồn gốc xuất xứ, và đường dùng có những đặc điểm riêng. Phân tích ABC/VEN cũng chỉ ra một số thuốc quan trọng chiếm phần lớn chi phí, cũng như những thuốc không thiết yếu có thể giảm thiểu sử dụng. Kết quả này cung cấp thông tin quan trọng để cải thiện quản lý danh mục thuốc và sử dụng thuốc hợp lý.

4.1. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm dược lý và nguồn gốc

Dựa trên số liệu thống kê, cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm dược lý và nguồn gốc xuất xứ được mô tả chi tiết. Tỷ lệ các nhóm thuốc khác nhau được phân tích, cùng với tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu. Phân tích này giúp bệnh viện đánh giá tính cân đối của danh mục thuốc và xác định các nhóm thuốc cần được ưu tiên hoặc điều chỉnh.

4.2. Phân tích ABC Xác định thuốc chi phí cao tại bệnh viện

Kết quả phân tích ABC cho thấy các thuốc thuộc nhóm A (chiếm phần lớn chi phí) bao gồm những thuốc nào, nhóm tác dụng dược lý nào. Điều này giúp bệnh viện tập trung vào việc quản lý chi phí thuốc và tìm kiếm các giải pháp thay thế hiệu quả hơn. Đồng thời, việc phân tích nhóm A cụ thể cũng giúp bệnh viện có thể điều chỉnh DMT một cách chính xác và hiệu quả.

4.3. Phân tích VEN Đánh giá tầm quan trọng của thuốc tại bệnh viện

Kết quả phân tích VEN cho thấy các thuốc thuộc nhóm V (thiết yếu) và E (cần thiết) là những thuốc nào, và vai trò của chúng trong điều trị. Từ đó, bệnh viện có thể đảm bảo cung cấp đầy đủ các thuốc quan trọng này và có kế hoạch dự trữ phù hợp. Đồng thời, việc xem xét nhóm N cũng có thể giúp bệnh viện có thể cắt giảm các chi phí không cần thiết.

V. Đề Xuất Cải Thiện Quản Lý Danh Mục Thuốc Bệnh Viện Năm 2021

Dựa trên kết quả phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021, một số đề xuất được đưa ra để cải thiện quản lý danh mục thuốc và sử dụng thuốc hợp lý. Các đề xuất này bao gồm điều chỉnh cơ cấu danh mục thuốc, tăng cường kiểm soát chi phí thuốc, và nâng cao nhận thức sử dụng thuốc hợp lý cho cán bộ y tế. Việc thực hiện các đề xuất này sẽ giúp bệnh viện nâng cao chất lượng điều trị và tiết kiệm chi phí.

5.1. Điều chỉnh cơ cấu danh mục thuốc theo nhu cầu điều trị

Dựa trên mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị thực tế, cơ cấu danh mục thuốc cần được điều chỉnh để đáp ứng tốt hơn nhu cầu này. Việc bổ sung các thuốc mới, loại bỏ các thuốc không hiệu quả, và thay thế các thuốc đắt tiền bằng các thuốc có chi phí thấp hơn là những giải pháp cần được xem xét. Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT&ĐT) đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra các quyết định điều chỉnh này.

5.2. Tăng cường kiểm soát chi phí thuốc và sử dụng thuốc hợp lý

Để kiểm soát chi phí thuốc, bệnh viện cần áp dụng các biện pháp như đấu thầu cạnh tranh, đàm phán giá với nhà cung cấp, và khuyến khích sử dụng thuốc generic. Đồng thời, việc tăng cường sử dụng thuốc hợp lý thông qua các chương trình đào tạo, hướng dẫn điều trị, và kiểm soát kê đơn cũng là một giải pháp quan trọng. Các giải pháp này giúp cho người bệnh được điều trị tốt nhất với chi phí hợp lý.

5.3. Nâng cao nhận thức về sử dụng thuốc hợp lý cho cán bộ y tế

Để nâng cao nhận thức sử dụng thuốc hợp lý cho cán bộ y tế, bệnh viện cần tổ chức các chương trình đào tạo, hội thảo, và cung cấp các tài liệu hướng dẫn. Đồng thời, việc khuyến khích cán bộ y tế tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học và chia sẻ kinh nghiệm cũng là một cách hiệu quả để nâng cao kiến thức và kỹ năng sử dụng thuốc hợp lý. Việc đào tạo liên tục và cập nhật kiến thức là một trong những giải pháp quan trọng để đảm bảo việc điều trị bệnh nhân được tốt nhất.

VI. Kết Luận Về Phân Tích Danh Mục Thuốc Và Hướng Phát Triển

Phân tích danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021 đã cung cấp những thông tin quan trọng để cải thiện quản lý danh mục thuốc và sử dụng thuốc hợp lý. Việc thực hiện các đề xuất đưa ra sẽ giúp bệnh viện nâng cao chất lượng điều trị, tiết kiệm chi phí, và đảm bảo cung cấp đủ thuốc cho người bệnh. Trong tương lai, việc tiếp tục phân tích danh mục thuốc và áp dụng các phương pháp mới sẽ giúp bệnh viện không ngừng hoàn thiện hệ thống quản lý dược.

6.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục phân tích danh mục thuốc

Việc tiếp tục phân tích danh mục thuốc định kỳ là vô cùng quan trọng để đánh giá hiệu quả của các biện pháp đã thực hiện, phát hiện những vấn đề mới, và điều chỉnh chính sách cho phù hợp. Phân tích định kỳ giúp bệnh viện đảm bảo DMT luôn đáp ứng tốt nhất nhu cầu điều trị.

6.2. Áp dụng các phương pháp phân tích và quản lý dược mới

Để nâng cao hiệu quả quản lý dược, bệnh viện cần áp dụng các phương pháp phân tích và quản lý dược mới, chẳng hạn như phân tích chi phí - hiệu quả, phân tích tác động ngân sách, và quản lý rủi ro dược. Việc áp dụng các phương pháp này sẽ giúp bệnh viện đưa ra các quyết định sáng suốt và hiệu quả hơn trong việc quản lý danh mục thuốc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc quản lý và sử dụng thuốc hợp lý trong bệnh viện đóng vai trò then chốt trong nâng cao chất lượng điều trị và tiết kiệm chi phí y tế. Theo báo cáo của Bộ Y tế, tỷ trọng chi phí thuốc trong tổng chi phí bệnh viện tại Việt Nam đã tăng từ 47,9% năm 2009 lên 58,7% năm 2010, cho thấy nhu cầu quản lý hiệu quả danh mục thuốc ngày càng cấp thiết. Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III, một bệnh viện hạng II tại TP. Hồ Chí Minh với quy mô 220 giường và 29 khoa phòng, đang từng bước hoàn thiện công tác quản lý thuốc nhằm đảm bảo sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả. Năm 2021, bệnh viện đã sử dụng tổng cộng 766 khoản mục thuốc với tổng giá trị sử dụng lên đến khoảng 40 tỷ đồng.

Mục tiêu nghiên cứu là mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021 và phân tích danh mục thuốc theo các phương pháp phân tích ABC, VEN và ma trận ABC/VEN. Nghiên cứu nhằm phát hiện những bất hợp lý trong danh mục thuốc hiện tại, từ đó đề xuất các giải pháp cải tiến phù hợp với mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị thực tế của bệnh viện. Thời gian nghiên cứu tập trung vào dữ liệu năm 2021, địa điểm nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III, TP. Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thuốc, tiết kiệm chi phí và đảm bảo chất lượng điều trị tại bệnh viện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý dược trong bệnh viện, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết quản lý danh mục thuốc (DMT): Danh mục thuốc là tập hợp các thuốc được lựa chọn và phê duyệt sử dụng trong bệnh viện, nhằm đảm bảo an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Việc xây dựng DMT dựa trên mô hình bệnh tật, khả năng tài chính và các quy định của Bộ Y tế.
• Mô hình phân tích ABC: Phân loại thuốc theo giá trị sử dụng, chia thành nhóm A (chiếm 80% giá trị), nhóm B (15%) và nhóm C (5%). Phương pháp này giúp xác định các thuốc chiếm phần lớn ngân sách để ưu tiên quản lý.
• Phân tích VEN: Phân loại thuốc theo mức độ cần thiết gồm Vital (V) – thuốc thiết yếu, Essential (E) – thuốc cần thiết, và Non-essential (N) – thuốc không thiết yếu. Phương pháp này hỗ trợ ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc.
• Ma trận ABC/VEN: Kết hợp hai phương pháp trên để phân tích sâu hơn, giúp Hội đồng thuốc và điều trị lựa chọn thuốc phù hợp với nhu cầu và ngân sách.

Các khái niệm chính bao gồm: danh mục thuốc bệnh viện, phân loại thuốc theo nhóm tác dụng dược lý, thuốc biệt dược gốc và thuốc generic, thuốc đơn thành phần và đa thành phần, cũng như các đường dùng thuốc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, hồi cứu số liệu thuốc đã sử dụng tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III trong năm 2021. Dữ liệu được thu thập từ kho chẵn của khoa Dược dưới dạng Excel, bổ sung thông tin về nhóm tác dụng dược lý, nguồn gốc, loại thuốc, đường dùng và phân loại biệt dược gốc/generic.

Cỡ mẫu gồm toàn bộ 766 khoản mục thuốc hóa dược và thuốc thành phẩm đông y đã sử dụng trong năm 2021. Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ danh mục thuốc sử dụng, đảm bảo tính đại diện và đầy đủ.

Phân tích số liệu sử dụng phần mềm Microsoft Excel và Word để xử lý, sắp xếp, tính toán tỷ lệ phần trăm và giá trị sử dụng. Phân tích theo nhóm điều trị dựa trên Thông tư 30/2018/TT-BYT và Thông tư 05/2015/TT-BYT. Phân tích ABC được thực hiện qua các bước tính giá trị sử dụng, sắp xếp theo thứ tự giảm dần và phân loại thuốc thành các nhóm A, B, C. Phân tích VEN được thực hiện bởi Hội đồng thuốc và điều trị bệnh viện, phân loại thuốc thành nhóm V, E, N. Ma trận ABC/VEN được xây dựng dựa trên kết quả phân tích ABC và VEN để xác định các nhóm thuốc ưu tiên.

Thời gian nghiên cứu từ 01/10/2022 đến 20/11/2022 tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III, TP. Hồ Chí Minh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu danh mục thuốc sử dụng: Năm 2021, bệnh viện sử dụng 766 khoản mục thuốc với tổng giá trị sử dụng khoảng 40,4 tỷ đồng. Thuốc hóa dược chiếm 99,4% số khoản mục và 98,6% giá trị sử dụng, trong khi thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền chiếm tỷ lệ rất nhỏ (0,6% số khoản mục, 0,4% giá trị).

2. Phân loại theo nhóm tác dụng dược lý: Nhóm thuốc đường tiêu hóa chiếm giá trị sử dụng cao nhất với 7,89 tỷ đồng (20,1%) và 80 khoản mục (10,4%). Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn có số lượng khoản mục nhiều nhất (91 khoản mục, 11,9%) với giá trị sử dụng 6,24 tỷ đồng (15,4%). Nhóm thuốc tim mạch chiếm 9,2% số khoản mục và 4,8% giá trị sử dụng. Các nhóm khác như thuốc tác dụng đối với máu, điều trị ung thư và điều hòa miễn dịch cũng có giá trị sử dụng đáng kể.

3. Cơ cấu thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn: Kháng sinh nhóm Beta-lactam chiếm tỷ lệ lớn nhất với 42 khoản mục (48,3%) và giá trị sử dụng 4,45 tỷ đồng (72,1%). Nhóm Quinolon đứng thứ hai với 15 khoản mục (17,2%) và giá trị 963 triệu đồng (15,6%). Các nhóm khác như Aminoglycosid, Polymyxin, Nitroimidazol chiếm tỷ lệ nhỏ hơn.

4. Nguồn gốc thuốc: Thuốc nhập khẩu chiếm 57,7% số khoản mục (442 khoản mục) và 69,2% giá trị sử dụng (27,44 tỷ đồng), trong khi thuốc sản xuất trong nước chiếm 42,3% số khoản mục (324 khoản mục) và 30,8% giá trị sử dụng (12,43 tỷ đồng). Việc ưu tiên thuốc nhập khẩu phản ánh yêu cầu đa dạng mô hình bệnh tật và chất lượng dịch vụ của bệnh viện tư nhân.

5. Phân loại biệt dược gốc và generic: Thuốc biệt dược gốc chiếm 9,9% số khoản mục (75 khoản mục) và 13,9% giá trị sử dụng (5,88 tỷ đồng), trong khi thuốc generic chiếm 90,1% số khoản mục (691 khoản mục) và 86,1% giá trị sử dụng (34,55 tỷ đồng). Tỷ lệ sử dụng thuốc biệt dược gốc còn khá cao, cần cân nhắc để tối ưu chi phí.

6. Thuốc đơn thành phần và đa thành phần: Thuốc đơn thành phần chiếm 79,8% số khoản mục (607 khoản mục) và 75% giá trị sử dụng (29,7 tỷ đồng), thuốc đa thành phần chiếm 20,2% số khoản mục (154 khoản mục) và 25% giá trị sử dụng (9,74 tỷ đồng). Việc sử dụng thuốc đa thành phần còn khá phổ biến, cần hạn chế để tăng tính an toàn và hiệu quả.

7. Phân loại theo đường dùng: Thuốc đường tiêm truyền chiếm 33,9% số khoản mục (260 khoản mục) nhưng chiếm giá trị sử dụng cao nhất với 22,27 tỷ đồng (56,8%). Thuốc đường uống chiếm 55,1% số khoản mục (422 khoản mục) và 40,8% giá trị sử dụng (16,95 tỷ đồng). Thuốc dùng đường khác (đặt, khí dung, bôi) chiếm 11% số khoản mục và giá trị sử dụng nhỏ.

8. Phân tích ABC: Thuốc hạng A gồm 139 khoản mục (18,2%) chiếm 80% tổng giá trị sử dụng thuốc (32,44 tỷ đồng). Thuốc hạng B gồm 161 khoản mục (21%) chiếm 15% giá trị, thuốc hạng C gồm 466 khoản mục (60,8%) chiếm 5% giá trị. Cơ cấu này phù hợp với lý thuyết phân tích ABC.

9. Cơ cấu thuốc hạng A theo nhóm tác dụng: Nhóm thuốc đường tiêu hóa chiếm 15,2% số khoản mục hạng A và 19,1% giá trị sử dụng hạng A. Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm 14,5% số khoản mục và 16,2% giá trị. Nhóm thuốc tác dụng đối với máu chiếm 7,2% số khoản mục và 15% giá trị. Các nhóm khác như điều trị ung thư, thuốc gây mê, dung dịch điện giải cũng có tỷ lệ đáng kể.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy danh mục thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III năm 2021 có cơ cấu hợp lý, phản ánh đúng mô hình bệnh tật đa khoa với sự đa dạng về nhóm thuốc và đường dùng. Việc thuốc hóa dược chiếm tỷ trọng lớn phù hợp với xu hướng sử dụng thuốc hiện đại, trong khi thuốc dược liệu và cổ truyền chiếm tỷ lệ rất nhỏ, phù hợp với đặc thù bệnh viện đa khoa.

Tỷ lệ thuốc nhập khẩu cao hơn thuốc sản xuất trong nước phản ánh yêu cầu chất lượng và đa dạng hóa thuốc của bệnh viện tư nhân, tuy nhiên cần cân nhắc để tăng cường sử dụng thuốc trong nước nhằm chủ động nguồn cung và tiết kiệm chi phí. Việc sử dụng thuốc biệt dược gốc còn chiếm tỷ lệ khá cao so với thuốc generic cho thấy tiềm năng tiết kiệm chi phí nếu tăng cường sử dụng thuốc generic có hiệu quả tương đương.

Phân tích ABC cho thấy nhóm thuốc hạng A chiếm phần lớn giá trị sử dụng, cần được quản lý chặt chẽ để tránh lãng phí. Cơ cấu thuốc hạng A theo nhóm tác dụng phù hợp với mô hình bệnh tật, đặc biệt nhóm thuốc đường tiêu hóa và kháng sinh chiếm tỷ trọng lớn, phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế.

Việc sử dụng thuốc đa thành phần còn phổ biến có thể làm tăng nguy cơ tương tác thuốc và chi phí không cần thiết, do đó cần tăng cường sử dụng thuốc đơn thành phần. Đường dùng tiêm truyền chiếm giá trị sử dụng cao do chi phí sản xuất và yêu cầu kỹ thuật cao, phù hợp với các trường hợp bệnh nặng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ số khoản mục và giá trị sử dụng theo nhóm thuốc, biểu đồ tròn phân bố thuốc hạng A, B, C, và bảng so sánh tỷ lệ thuốc nhập khẩu và sản xuất trong nước để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng thuốc generic: Hội đồng thuốc và điều trị cần xây dựng chính sách ưu tiên sử dụng thuốc generic có hiệu quả tương đương nhằm giảm chi phí thuốc, dự kiến thực hiện trong vòng 1 năm, phối hợp với phòng Dược và các khoa lâm sàng.

2. Kiểm soát và rà soát thuốc đa thành phần: Giảm tỷ lệ sử dụng thuốc đa thành phần không cần thiết, tăng cường đào tạo nhân viên y tế về lợi ích của thuốc đơn thành phần, thực hiện trong 6 tháng tới, do khoa Dược chủ trì phối hợp với các khoa lâm sàng.

3. Ưu tiên sử dụng thuốc sản xuất trong nước: Xây dựng kế hoạch mua sắm ưu tiên thuốc trong nước đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, nhằm chủ động nguồn cung và tiết kiệm chi phí, thực hiện trong 1-2 năm, do Ban giám đốc và khoa Dược phối hợp với nhà cung cấp.

4. Quản lý chặt chẽ thuốc hạng A: Thiết lập hệ thống giám sát, đánh giá định kỳ việc sử dụng thuốc nhóm A để phát hiện và xử lý kịp thời các thuốc sử dụng không hợp lý, thực hiện liên tục, do Hội đồng thuốc và điều trị cùng khoa Dược thực hiện.

5. Đào tạo nâng cao nhận thức về sử dụng thuốc hợp lý: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về quản lý thuốc, sử dụng thuốc an toàn, hợp lý cho cán bộ y tế, đặc biệt là về phân tích ABC/VEN, thực hiện định kỳ hàng năm, do khoa Dược và phòng Đào tạo phối hợp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám đốc và Hội đồng thuốc và điều trị bệnh viện: Giúp xây dựng và điều chỉnh danh mục thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật và ngân sách, nâng cao hiệu quả quản lý thuốc.

2. Phòng Dược và các dược sĩ lâm sàng: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phương pháp phân tích để quản lý tồn kho, mua sắm thuốc và tư vấn sử dụng thuốc hợp lý.

3. Các khoa lâm sàng: Hiểu rõ cơ cấu thuốc sử dụng, từ đó phối hợp lựa chọn thuốc phù hợp với phác đồ điều trị, giảm lãng phí và tăng hiệu quả điều trị.

4. Nhà quản lý y tế và các cơ quan quản lý dược: Tham khảo mô hình phân tích và quản lý thuốc tại bệnh viện tư nhân, làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách và hướng dẫn quản lý thuốc trong các cơ sở y tế tương tự.

Câu hỏi thường gặp

1. Phân tích ABC là gì và tại sao quan trọng trong quản lý thuốc?
   Phân tích ABC phân loại thuốc theo giá trị sử dụng, giúp xác định nhóm thuốc chiếm phần lớn ngân sách để ưu tiên quản lý. Ví dụ, nhóm A chiếm 80% giá trị nhưng chỉ khoảng 18% số thuốc, cần kiểm soát chặt chẽ để tránh lãng phí.

2. VEN phân loại thuốc như thế nào?
   VEN phân loại thuốc thành Vital (thiết yếu), Essential (cần thiết) và Non-essential (không thiết yếu), giúp ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc phù hợp với nhu cầu điều trị và ngân sách.

3. Tại sao thuốc generic được khuyến khích sử dụng hơn biệt dược gốc?
   Thuốc generic có cùng hoạt chất và hiệu quả tương đương nhưng giá thành thấp hơn, giúp tiết kiệm chi phí cho bệnh viện và người bệnh mà vẫn đảm bảo chất lượng điều trị.

4. Làm thế nào để giảm sử dụng thuốc đa thành phần?
   Thông qua đào tạo nhân viên y tế, rà soát phác đồ điều trị và ưu tiên sử dụng thuốc đơn thành phần khi có thể, nhằm giảm nguy cơ tương tác thuốc và chi phí không cần thiết.

5. Tại sao thuốc nhập khẩu chiếm tỷ lệ giá trị sử dụng cao hơn thuốc sản xuất trong nước?
   Thuốc nhập khẩu thường có giá cao do chi phí vận chuyển, bảo quản và chiến lược định giá, đồng thời đáp ứng yêu cầu chất lượng và đa dạng của bệnh viện tư nhân. Tuy nhiên, cần cân nhắc tăng cường sử dụng thuốc trong nước để tiết kiệm chi phí.

Kết luận

• Năm 2021, Bệnh viện Đa khoa Hồng Đức III sử dụng 766 khoản mục thuốc với tổng giá trị khoảng 40,4 tỷ đồng, trong đó thuốc hóa dược chiếm ưu thế tuyệt đối.
• Phân tích ABC cho thấy nhóm thuốc hạng A chiếm 18,2% số khoản mục nhưng chiếm 80% giá trị sử dụng, cần quản lý chặt chẽ.
• Thuốc nhập khẩu chiếm tỷ lệ giá trị sử dụng cao hơn thuốc sản xuất trong nước, phản ánh yêu cầu chất lượng và đa dạng thuốc của bệnh viện tư nhân.
• Tỷ lệ sử dụng thuốc biệt dược gốc còn cao, cần tăng cường sử dụng thuốc generic để tiết kiệm chi phí.
• Đề xuất các giải pháp tăng cường quản lý thuốc, ưu tiên thuốc generic, giảm thuốc đa thành phần và nâng cao đào tạo nhân viên y tế.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1 năm, theo dõi và đánh giá hiệu quả định kỳ.

Các nhà quản lý và cán bộ y tế tại bệnh viện nên áp dụng kết quả nghiên cứu để tối ưu hóa danh mục thuốc, nâng cao chất lượng điều trị và tiết kiệm chi phí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN 1.Khái quát về danh mục thuốc bệnh viện. Khái niệm về danh mục thuốc. Danh mục thuốc (DMT) là một danh sách các thuốc được sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe và bác sĩ sẽ kê đơn các thuốc trong danh mục này. DMT của bệnh viện là một danh sách các thuốc đã được lựa chọn và phê duyệt để sử dụng trong bệnh viện.

DMT bệnh viện được xây dựng tốt sẽ mang lại những lợi ích sau : - Loại bỏ được các thuốc không an toàn và kém hiệu quả, từ đó có thể giảm được số ngày nằm viện đồng thời giảm tỷ lệ bệnh tật và tử vong. - Giảm số lượng và chi phí mua thuốc; sử dụng chi phí tiết kiệm được để mua các thuốc có chất lượng tốt, an toàn và hiệu quả hơn. Mỗi bệnh viện có DMT khác nhau, được xây dựng hàng năm theo nhu cầu điều trị hợp lý của các khoa lâm sàng. Xây dựng danh mục phù hợp sẽ góp phần rất lớn trong công tác điều trị.

quản lý của bệnh viện. Một danh mục thuốc có quá nhiều thuốc không cần thiết sẽ dẫn đến sử dụng lãng phí nguồn kinh phí của nhà nước cũng như của bệnh nhân. Nguyên tắc xây dựng danh mục thuốc Căn cứ vào DMT thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu và các quy định sử dụng thuốc do Bộ Y tế ban hành, đồng thời căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí của bệnh viện. Hội đồng thuốc và điều trị (HĐT& ĐT) có nhiệm vụ giúp Giám đốc bệnh viện lựa chọn.

xây dựng danh mục thuốc tại bệnh viện theo nguyên tắc sau: - Bảo đảm phù hợp với mô hình bệnh tật và khả năng kinh phí của bệnh viện chi trả cho thuốc dùng trong điều trị; - Phù hợp về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật; 2 - Cắn cứ vào hướng dẫn hoặc phác đồ điều trị đã xây dựng và áp dụng tại bệnh viện hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; - Đáp ứng với các phương pháp mới.,kỹ thuật mới trong điều trị; - Thống nhất với danh mục thuốc thiết yếu, danh mục thuốc chủ yếu của Bộ y tế ban hành; - Danh mục thuốc bệnh viện phải được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế điều trị. Các bước xây dựng danh mục thuốc a) Thu thập, phân tích tình hình sử dụng thuốc năm trước về số lượng và giá trị sử dụng, phân tích ABC/VEN. thuốc kém chất lượng, thuốc hỏng, các phản ứng có hại của thuốc, các sai sót trong điều trị trên các nguồn thông tin đáng tin cậy; b) Đánh giá các thuốc đề nghị bổ sung hoặc loại bỏ từ các khoa lâm sàng một cách khách quan; c) Xây dựng DMT và phân loại các thuốc trong danh mục theo nhóm điều trị và phân loại VEN; d) Xây dựng các nội dung hướng dẫn sử dụng danh mục (ví dụ như thuốc hạn chế sử dụng, thuốc cần hội chẩn, thuốc gây nghiện. hướng tâm thần….Quy định về sử dụng thuốc tại cơ sở khám chữa bệnh Khi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở có điều trị, người bệnh và người hành nghề cần phải tuân thủ về các quy định sử dụng thuốc.

Trong những năm gần đây, nhiều văn bản sử dụng thuốc ra đời mà các cơ sở khám chữa bệnh cần phải lưu ý như sau.1 Một số văn bản quy định chức năng, nhiệm vụ, hoạt động của các tổ chức có trách nhiệm quản lý sử dụng thuốc. - Thông tư 22/2011/TT-BYT ngày 10/06/2011 của Bộ y tế quy định về chức năng hoạt động của khoa Dược. Đây là khoa có chức năng và tham mưu cho Giám đốc về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện, nhằm đảm bảo cung cấp 3 đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý. Như vậy khoa Dược đóng vai trò chủ đạo và là đầu mối quan trọng trong quản lý sử dụng thuốc tại bệnh viện [2].

- Thông tư 23/2011/TT-BYT ngày 10/06/2011 của Bộ Y tế quy định hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh. Theo đó, bệnh viện căn cứ vào tình trạng người bệnh, mức độ bệnh lý để lựa chọn đường dùng thuốc thích hợp. Bệnh nhân chỉ sử dụng thuốc đường tiêm khi không uống được hoặc khi sử dụng thuốc theo đường uống không đáp ứng yêu cầu điều trị [1]. - Thông tư 21/2013/TT-BYT ngày 08/08/2013 của Bộ y tế quy định về hoạt động của HĐT&ĐT.

Thông tư nêu rõ chức năng của HĐT&ĐT là tư vấn cho Giám đốc về các vấn đề liên quan đến thuốc và điều trị, thực hiện tốt chính sách quốc gia về thuốc trong bệnh viện. Theo đó HĐT&ĐT có 6 nhiệm vụ cơ bản: xây dựng các quy định về quản lý và sử dụng thuốc, xây dựng DMT bệnh viện, xây dựng và thực hiện các hướng dẫn điều trị, xác định và phân tích các vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc, giám sát phản ứng có hại của thuốc và các sai sót trong điều trị [4]. Như vậy HĐT&ĐT đóng vai trò điều phối , xử lý các vấn đề sử dụng thuốc trong đó quan trọng nhất là xây dựng và quản lý DMT bệnh viện.2 Một số văn bản hướng dẫn thực hiện vấn đề liên quan đến sử dụng thuốc. - Thông tư số 30/2018/TT-BYT ngày 30/10/2018 của Bộ y tế về việc ban hành và hướng dẫn thực hiện DMT hoá dược thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế , đồng thời phân thành 27 nhóm có tác dụng dược lý [5].

- Thông tư 05/2015/TT-BYT ban hành ngày 17/03/2015 của Bộ y tế ban hành danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền , thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi thanh toán của quĩ BHYT. Danh mục thuốc được sắp xếp thành 11 nhóm theo y lý y học cổ truyền; Danh mục vị thuốc bao gồm 4 349 vị thuốc từ cây, con, khoáng vật làm thuốc được sắp xếp thành 30 nhóm theo y lý y học cổ truyền [6]. - Thông tư số 03/2019/TT-BYT ngày 28/03/2019 của Bộ y tế ban hành danh mục thuốc sản xuất trong nước đáp ứng yêu cầu về điều trị, giá thuốc và khả năng cung cấp. Danh mục được xây dựng trên nguyên tắc các thuốc sản xuất tại các đơn vị trong nước đáp ứng tiêu chí kỹ thuật, giá cả hợp lý và có khả năng đảm bảo cung cấp cho các cơ sở điều trị trên cả nước.

Trên nguyên tắc đó các thuốc đưa vào danh mục phải đáp ứng các tiêu chí nhất định [7]. Một số phương pháp phân tích sử dụng thuốc 1.1 Phân tích sử dụng thuốc theo nhóm điều trị. - Khái niệm: là phương pháp phân tích việc sử dụng thuốc dựa vào đánh giá số lượng sử dụng và giá trị tiền thuốc của các nhóm điều trị - Vai trò và ý nghĩa : Giúp xác định các nhóm điều trị có lượng tiêu thụ, chi phí cao nhất. Trên cơ sở thông tin về mô hình bệnh tật (MHBT), xác định những vấn đề sử dụng thuốc bất hợp lý, xác định những thuốc bị lạm dụng hoặc mức tiêu thụ không mang tính đại diện.

Giúp HĐT&ĐT lựa chọn các thuốc có chi phí hiệu quả cao nhất trong các nhóm điều trị và lựa chọn thuốc cho các liệu pháp điều trị thay thế - Các bước thực hiện: Sử dụng dữ liệu thống kê chi phí sử dụng, % chi phí của từng thuốc sử dụng trên tổng chi phí sử dụng thuốc toàn viện. Phân loại nhóm điều trị cho từng thuốc: phân loại này có thể dựa vào phân loại trong Danh mục thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hoặc theo các tài liệu tham khảo khác như hệ thống phân loại Dược lý – Điều trị của hiệp hội Dược thư bệnh viện của Mỹ (AHFS) hoặc hệ thống phân loại Giải phẫu – Điều trị – Hóa học (ATC) của Tổ chức Y tế thế -giới … Trong đề tài này chúng tôi phân tích nhóm tác dụng dược lý theo danh mục thuốc được 5 Bảo hiểm y tế chi trả theo Thông tư số 30/2018/TT-BYT và Thông tư 05/2015/TT-BYT, ngày 17/03/2015 của Bộ Y tế Ban hành Danh mục thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền , thuốc từ dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế Ý nghĩa Phương pháp phân tích nhóm điều trị giúp xác định những nhóm điều trị có mức tiêu thụ thuốc cao nhất và chi phí nhiều nhất. Trên cơ sở thông tin về tình hình bệnh tật, xác định những vấn đề sử dụng thuốc bất hợp lý. Xác định những thuốc đã bị lạm dụng hoặc những thuốc mà mức tiêu thụ không mang tính đại diện cho những ca bệnh cụ thể ví dụ sốt rét và sốt xuất huyết.

Hội đồng thuốc và điều trị lựa chọn những thuốc có chi phí hiệu quả cao nhất trong các nhóm điều trị và thuốc lựa chọn trong liệu pháp điều trị thay thế.2 Phương pháp phân tích ABC Khái niệm Phân tích ABC là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỷ lệ lớn trong ngân sách cho thuốc của bệnh viện [4]. Vai trò và ý nghĩa: Cho thấy những thuốc được sử dụng thay thế với lượng lớn mà có chi phí thấp trong danh mục hoặc có sẵn trên thị trường. Thông tin này được sử dụng để lựa chọn những thuốc thay thế có chi phí điều trị thấp hơn - Tìm ra những liệu pháp điều trị thay thế. - Thương lượng với nhà cung cấp để mua được thuốc với giá thấp hơn.

- Lượng giá mức độ tiêu thụ thuốc, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng và từ đó phát hiện những chưa hợp lý trong sử dụng thuốc, bằng cách so sánh lượng thuốc tiêu thụ với mô hình bệnh tật. - Xác định phương thức mua các thuốc không có trong danh mục thuốc thiết yếu của bệnh viện. 6 - Phân tích ABC có thể ứng dụng các số liệu tiêu thụ thuốc cho chu kỳ trên 1 năm hoặc ngắn hơn. - Sau khi hoàn thành phân tích ABC, các thuốc đặc biệt là thuốc trong nhóm A cần phải được đánh giá lại và xem xét việc sử dụng những thuốc không có trong danh mục và thuốc đắt tiền, trên cơ sở đó lựa chọn những phác đồ điều trị có hiệu lực tương đương nhưng giá thành rẻ hơn.

- Phân tích ABC cũng có thể được sử dụng để đánh giá một phác đồ điều trị khi tất cả các thuốc sử dụng có hiệu quả tương đương. - Ưu điểm chính: giúp xác định xem phần lớn ngân sách được chi trả cho những thuốc nào.