Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp cử nhân ngành Quản trị Nhà hàng và Dịch vụ ăn uống tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh của nhóm tác giả Nguyễn Thị Xuân Nhi, Võ Thị Thanh Tuyền và Bùi Thị Kim Khuê (do Th.S Nguyễn Văn Nhựt hướng dẫn, hoàn thành tháng 04/2025) tập trung vào đề tài: "Nghiên cứu ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực hoạt động marketing của khách sạn Continental".

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ ra rằng sự bùng nổ của internet, mạng xã hội cùng các công nghệ chủ chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và điện toán đám mây (Cloud Computing) đã thúc đẩy chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu của ngành dịch vụ du lịch - lưu trú. Đối với Khách sạn Continental Saigon – một cơ sở lưu trú có bề dày lịch sử và truyền thống trực thuộc Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigontourist Group), áp lực cạnh tranh trên thị trường đòi hỏi đơn vị phải chuyển đổi từ phương thức quản trị truyền thống sang việc áp dụng công nghệ số nhằm cá nhân hóa trải nghiệm và gia tăng tương tác khách hàng. Đề tài được triển khai nhằm đáp ứng chủ trương phát triển kinh tế số của Nhà nước, đồng thời giải quyết yêu cầu hoàn thiện chiến lược marketing số cho một khách sạn di sản.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định rõ qua 3 nhiệm vụ chính:

  1. Làm rõ cơ sở lý luận về chuyển đổi số và hoạt động marketing trong ngành dịch vụ nhà hàng - khách sạn.
  2. Tìm hiểu, phân tích và đánh giá đúng thực trạng ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động marketing của khách sạn Continental Saigon.
  3. Đề xuất hệ thống mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và các nhóm giải pháp ứng dụng công nghệ số nhằm nâng cao hiệu quả marketing của khách sạn.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là toàn bộ quá trình ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động marketing tại khách sạn Continental Saigon, bao gồm: website chính thức, các nền tảng đặt phòng trực tuyến (Booking.com, Agoda), kênh mạng xã hội (Facebook, Instagram, TikTok), hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM), các công cụ phân tích dữ liệu, năng lực số của nguồn nhân lực và thị trường mục tiêu.

Phạm vi nghiên cứu được giới hạn như sau:

  • Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 14/01/2025 đến ngày 25/04/2025.
  • Không gian nghiên cứu: Khách sạn Continental Saigon, tọa lạc tại địa chỉ số 132-134 Đồng Khởi, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.
  • Phạm vi nội dung: Tập trung chuyên sâu vào các phương thức marketing số (kênh phân phối trực tuyến, quảng cáo số, email marketing cá nhân hóa, phân tích dữ liệu CRM); không mở rộng sang các mảng vận hành nội bộ khác như quản trị phòng khách (Housekeeping) hay tiền sảnh (Front Office).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nhóm tác giả thiết lập khung cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm chuẩn mực và văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam:

  • Định nghĩa chuyển đổi số theo FPT Digital và Bộ Thông tin & Truyền thông; khái niệm xã hội số (gồm 6 đặc điểm: kết nối liên tục, tích hợp công nghệ, dữ liệu lớn, tương tác trực tuyến, mô hình kinh doanh trực tuyến, an toàn thông tin); khái niệm kinh tế số (theo Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2019).
  • Khung năng lực số: Dẫn chiếu định nghĩa của UNESCO và Khung năng lực số Việt Nam gồm 7 yếu tố (vận hành thiết bị và phần mềm, năng lực thông tin và dữ liệu, trao đổi thông tin trong môi trường số, sáng tạo nội dung số, an ninh và an toàn không gian mạng, phát triển kỹ năng số, năng lực số nghề nghiệp).
  • Cơ sở pháp lý: Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, Điều 4 Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/06/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt "Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030", và Luật Dữ liệu được Quốc hội thông qua ngày 30/11/2024.
  • Lý luận marketing: Định nghĩa của Hiệp hội Marketing Hoa Kỳ (AMA), định nghĩa Digital Marketing của Hiệp hội Marketing Kỹ thuật số Châu Á (ADMA, 2021), 6 chức năng cốt lõi của marketing; mô hình Marketing Mix 4P (Product, Price, Place, Promotion) và mô hình mở rộng 7P cho ngành dịch vụ (bổ sung People, Process, Physical evidence).

Về tổng quan nghiên cứu trước:

  • Trong nước: Tác giả tổng hợp bài báo của Nguyễn Xuân Nhĩ và Nguyễn Thu Cúc (2022) về marketing truyền thông tích hợp tại khách sạn Việt Nam trên Tạp chí Du lịch TP.HCM; luận văn của Trần Thị Thu Thủy (2023) về Marketing Mix 7P tại khách sạn La Beach.
  • Quốc tế: Các nghiên cứu định lượng gồm Buhalis và Law (2018) trên Journal of Hospitality and Tourism Technology; Leung, Bai và cộng sự (2020) trên International Journal of Hospitality Management; Griffin và Giberson (2021) trên Tourism Management Perspectives chứng minh công nghệ thực tế ảo (VR) giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi phòng lên 20%; mô hình Marketing 5.0 của Kotler và cộng sự (2021); báo cáo của McKinsey (2022) chỉ ra chiến lược đa kênh (omnichannel) giúp nâng cao tỷ lệ giữ chân khách hàng lên tới 30%; và khảo sát từ TravelTech (2024) ghi nhận 75% du khách quốc tế kỳ vọng trải nghiệm kỹ thuật số.

Phương pháp nghiên cứu được thực hiện bao gồm:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tiếp cận báo cáo tài chính và kết quả kinh doanh của khách sạn Continental Saigon từ Saigontourist Group giai đoạn 2021 đến tháng 6/2024, các tài liệu nội bộ, niên giám thống kê của Bộ Thông tin & Truyền thông và các bài báo khoa học liên quan.
  • Phương pháp nghiên cứu thực địa và quan sát trực tiếp: Đánh giá giao diện website chính thức của khách sạn, hệ thống phân phối OTA, fanpage Facebook (hơn 10.000 lượt theo dõi tính đến năm 2025) và tài khoản Instagram của đơn vị.
  • Phương pháp phân tích môi trường marketing và ma trận SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức trong hoạt động marketing số của khách sạn.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về ứng dụng chuyển đổi số trong hoạt động marketing của khách sạn Continental

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ lý thuyết về chuyển đổi số, phân biệt rõ giữa quá trình số hóa dữ liệu (chuyển đổi analog sang digital) và chuyển đổi số toàn diện (thay đổi quy trình, con người, mô hình kinh doanh). Tác giả tổng kết các điều kiện tiên quyết phục vụ chuyển đổi số bao gồm: hạ tầng dữ liệu và mạng băng rộng, cổng thông tin điện tử, an toàn an ninh mạng và hành lang pháp lý.

Để làm rõ bức tranh chuyển đổi số tại Việt Nam, khóa luận trích xuất hệ thống số liệu giám sát các trụ cột quốc gia:

Lĩnh vực trụ cột Chỉ tiêu theo dõi Năm 2020 Năm 2021 Năm 2022 Mục tiêu 2025
Hạ tầng số Tỷ lệ người dân có điện thoại thông minh (%) 72 75 85 100
Tỷ lệ hộ gia đình có internet cáp quang băng rộng (%) 58 65 70 100
Chính phủ số Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến mức độ 4 (%) 30 100 100 100
Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến phát sinh hồ sơ (%) 38 40 80 100
Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính xử lý trực tuyến (%) 24 30 50 80
Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng (%) - - 10 100
Tỷ lệ báo cáo, thống kê thực hiện trực tuyến (%) - 10 50 100
Tỷ lệ cung cấp dữ liệu mở đầy đủ theo danh mục (%) - 5 50 100
Kinh tế số & Xã hội số Tỷ trọng kinh tế số trong GDP (%) 8,2 9,6 11,5 20
Tỷ lệ doanh nghiệp SMEs sử dụng nền tảng số (%) 3 10 30 50
Tỷ lệ hóa đơn điện tử (%) - 24 100 100
Tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng hợp đồng điện tử (%) 30 40 50 80
Tỷ trọng doanh thu thương mại điện tử (%) 5,5 6-8 10 20
Tỷ lệ người dân có kỹ năng số cơ bản (%) - - 10 70
Tỷ lệ dân số trưởng thành có tài khoản thanh toán điện tử (%) 60 70 90 100
Tỷ lệ dân số trưởng thành có chữ ký số cá nhân (%) 0,4 0,4 10 50
Tỷ lệ người dân kết nối mạng được bảo vệ cơ bản (%) 2 3 10 70
Tỷ lệ nhân lực công nghệ số trong lực lượng lao động (%) 1 - - 2

(Nguồn: Số liệu công bố của Bộ Thông tin và Truyền thông)

Tác giả cũng trích dẫn dữ liệu về tác động tối ưu hóa nhân sự của chuyển đổi số trong doanh nghiệp: tỷ lệ cắt giảm nhân sự dôi dư do tự động hóa tăng từ 2,2% (năm 2024) lên 4,6% (năm 2025) và dự kiến đạt 6,6% vào năm 2026. Ở phần lý luận marketing, chương này phân tích chi tiết 4 chiến lược marketing căn bản (sản phẩm, giá, phân phối, xúc tiến) cùng 2 yếu tố dịch vụ bổ sung là nhân sự (People) và quy trình vận hành (Process).

Chương 2: Thực trạng ứng dụng chuyển đổi số trong lĩnh vực hoạt động marketing của khách sạn Continental

Chương 2 đi sâu vào hồ sơ kinh doanh và thực trạng ứng dụng công nghệ tại Khách sạn Continental Saigon. Tác giả trình bày lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức bộ máy, và tổng hợp số liệu doanh thu giai đoạn 2021 đến tháng 6/2024, trong đó phân tích chi tiết biến động kết quả kinh doanh giai đoạn 2023 - 2024 giữa doanh thu, chi phí và tỷ lệ chi phí hoạt động.

Khóa luận tiến hành khảo sát các thành phần trong chiến lược Marketing Mix hiện tại của khách sạn:

  • Chiến lược sản phẩm: Khai thác dịch vụ phòng ngủ mang phong cách kiến trúc Pháp cổ điển kết hợp các dịch vụ ẩm thực (F&B), tiệc cưới và hội nghị.
  • Chiến lược giá: Phân loại theo hạng phòng và đối tượng khách, áp dụng các chính sách chiết khấu định kỳ.
  • Kênh phân phối: Kết hợp giữa kênh trực tiếp (website, lễ tân) và kênh gián tiếp thông qua các đại lý du lịch trực tuyến (OTA như Booking.com, Agoda) cùng các công ty lữ hành truyền thống thuộc Saigontourist.
  • Quảng bá và xúc tiến: Vận hành fanpage Facebook với quy mô hơn 10.000 người theo dõi, triển khai quảng cáo trả phí (chi phí Facebook Ads ước tính khoảng 50 - 70 triệu đồng/tháng), theo dõi lượt truy cập website thông qua SimilarWeb.

Về thực trạng chuyển đổi số nội bộ, nhóm nghiên cứu đánh giá theo 4 khía cạnh:

  1. Xây dựng và quản lý dữ liệu: Dữ liệu khách hàng còn phân tán tại các bộ phận (Lễ tân, Nhà hàng, Kinh doanh), việc khai thác dữ liệu qua phần mềm CRM chưa triệt để, thiếu sự đồng bộ đa kênh.
  2. Phương thức làm việc: Bắt đầu chuyển từ xử lý thủ công sang ứng dụng các phần mềm quản lý, sử dụng dịch vụ lưu trữ đám mây (Google Drive, OneDrive), tuy nhiên quy trình phê duyệt và liên kết dữ liệu giữa các phòng ban vẫn còn độ trễ.
  3. Nguồn nhân lực số: Nhân sự tiếp thị có kỹ năng mạng xã hội cơ bản nhưng thiếu chuyên gia phân tích dữ liệu lớn và vận hành các chiến dịch tự động hóa chuyên sâu.
  4. Đầu tư hạ tầng kỹ thuật: Đã có hệ thống máy chủ, kết nối mạng internet và trang bị máy tính, nhưng hạ tầng tích hợp AI và công cụ theo dõi hành vi trực tuyến chuyên biệt chưa được đầu tư đồng bộ.

Chương 3: Mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp trong ứng dụng chuyển đổi số đối với lĩnh vực hoạt động marketing của khách sạn Continental

Chương 3 đề xuất định hướng phát triển marketing số đến giai đoạn 2025 - 2030, tập trung vào các giải pháp cụ thể:

  • Thực hiện chiến lược sản phẩm số: Thiết kế các gói trải nghiệm du lịch số hóa, tích hợp thông tin lịch sử di sản của khách sạn qua mã QR và thuyết minh tự động.
  • Chiến lược phân phối số: Tối ưu hóa kênh phân phối trực tiếp nhằm giảm bớt tỷ lệ hoa hồng cho các đại lý du lịch trực tuyến (OTA); nâng cấp website đặt phòng thân thiện trên thiết bị di động.
  • Chiến lược xúc tiến số: Triển khai chiến dịch truyền thông đa kênh tích hợp (omnichannel); đẩy mạnh tiếp thị qua video ngắn trên các nền tảng TikTok, Instagram Reels; xây dựng nội dung số sáng tạo gắn liền với các sự kiện văn hóa, ẩm thực (như Lễ hội Văn hóa Ẩm thực Saigontourist Group).
  • Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI): Triển khai hệ thống Chatbot AI hỗ trợ chăm sóc và giải đáp thắc mắc khách hàng 24/7 trên website và fanpage, tự động phản hồi yêu cầu đặt phòng và cá nhân hóa đề xuất ẩm thực dựa trên lịch sử lưu trú.
  • Nâng cấp hệ thống đặt phòng và thanh toán trực tuyến: Tích hợp cổng thanh toán bảo mật đa dạng (ví điện tử, thẻ quốc tế, mã QR), đồng bộ tồn kho phòng theo thời gian thực (real-time booking engine).
  • Giải pháp công nghệ sáng tạo: Đề xuất nghiên cứu mô hình số hóa không gian khách sạn bằng tour tham quan thực tế ảo (VR 360 độ), đồng thời tiếp cận giải pháp tích hợp tài sản số (NFT) và công nghệ không gian ảo (Metaverse) để quảng bá các giá trị kiến trúc di sản độc đáo của Continental Saigon ra thị trường quốc tế.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả nghiên cứu, khóa luận đã:

  • Phản ánh trung thực bức tranh tiếp thị trực tuyến của khách sạn Continental Saigon: ghi nhận quy mô fanpage Facebook đạt trên 10.000 lượt theo dõi, chi phí vận hành quảng cáo số ước tính 50 - 70 triệu đồng/tháng, và xác định tỷ trọng đặt phòng phụ thuộc đáng kể vào các OTA lớn.
  • Nhận diện các điểm nghẽn kỹ thuật: hệ thống CRM chưa liên kết toàn diện với dữ liệu đặt phòng thời gian thực, thiếu hụt các công cụ tự động hóa chăm sóc khách hàng (Chatbot AI) và chưa ứng dụng hình thức tương tác đa giác quan (VR Tour).
  • Xây dựng hệ thống giải pháp Marketing Mix số hóa (sản phẩm số, giá linh hoạt theo thuật toán dữ liệu, phân phối trực tiếp qua website, xúc tiến đa kênh) kèm các đề xuất ứng dụng công nghệ mới như AI, VR, NFT và Metaverse.

Về đóng góp học thuật và thực tiễn, đề tài bổ sung cơ sở dữ liệu thực nghiệm về chuyển đổi số tiếp thị cho phân khúc khách sạn lịch sử, giải quyết mối quan hệ giữa việc bảo tồn các giá trị di sản truyền thống và ứng dụng các công nghệ số hiện đại trong quản trị dịch vụ lưu trú tại TP.HCM.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận một số hạn chế:

  • Thời gian tiến hành nghiên cứu ngắn (từ tháng 01/2025 đến tháng 04/2025), chủ yếu đánh giá thực trạng trong phạm vi hẹp của hoạt động marketing mà chưa khảo sát sâu toàn bộ chuỗi cung ứng dịch vụ và các phòng ban vận hành khác của khách sạn.
  • Dữ liệu về lưu lượng truy cập trực tuyến và chi phí quảng cáo một phần dựa trên ước tính trung bình ngành và công cụ phân tích bên thứ ba (SimilarWeb) do các hạn chế về bảo mật dữ liệu nội bộ của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp được nhóm tác giả xác định là:

  • Mở rộng phạm vi đánh giá tác động của chuyển đổi số sang các quy trình vận hành nội bộ (tiền sảnh, buồng phòng, ẩm thực F&B).
  • Triển khai các nghiên cứu định lượng quy mô lớn đo lường sự hài lòng và hành vi chấp nhận công nghệ của du khách khi trực tiếp trải nghiệm các giải pháp tiếp thị số mới (như Chatbot AI, tour tham quan ảo VR) tại khách sạn.

Giá trị tham khảo

Đồ án tốt nghiệp là tài liệu tham khảo cho:

  • Sinh viên chuyên ngành Quản trị Nhà hàng và Dịch vụ ăn uống, Quản trị Khách sạn và Quản trị Kinh doanh đang thực hiện đề tài về tiếp thị kỹ thuật số hoặc chuyển đổi số ngành lưu trú.
  • Cán bộ quản lý marketing tại các khách sạn truyền thống, khách sạn di sản mong muốn tìm kiếm giải pháp chuyển đổi mô hình tiếp thị từ truyền thống sang môi trường số.
  • Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống chỉ tiêu chuyển đổi số quốc gia tại Chương 1 và các đề xuất ứng dụng AI, Metaverse, tour ảo VR thích ứng với đặc thù bảo tồn kiến trúc cổ tại Chương 3.

Câu hỏi thường gặp

1. Nghiên cứu khảo sát trường hợp cụ thể của đơn vị nào, tại địa điểm nào?
Nghiên cứu khảo sát hoạt động marketing của Khách sạn Continental Saigon, cơ sở lưu trú trực thuộc Saigontourist Group, tọa lạc tại số 132-134 đường Đồng Khởi, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Đồ án sử dụng những văn bản pháp lý chính nào làm cơ sở lý luận cho chuyển đổi số?
Đồ án căn cứ vào Luật Tiếp cận thông tin năm 2016, Điều 4 Luật Công nghệ thông tin năm 2006, Quyết định số 749/QĐ-TTg ngày 03/06/2020 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng 2030, và Luật Dữ liệu được Quốc hội thông qua ngày 30/11/2024.

3. Khung năng lực số Việt Nam được đề cập trong khóa luận gồm những tiêu chí nào?
Khung năng lực số Việt Nam gồm 7 yếu tố: Vận hành thiết bị và phần mềm; Năng lực thông tin và dữ liệu; Trao đổi thông tin trong môi trường số; Sáng tạo nội dung số; An ninh và an toàn trên không gian mạng; Phát triển kỹ năng số; Năng lực số liên quan đến nghề nghiệp.

4. Khóa luận đưa ra giải pháp công nghệ mang tính sáng tạo nào tại Chương 3?
Bên cạnh việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI Chatbot) và tối ưu hóa hệ thống đặt phòng trực tuyến, đồ án đề xuất giải pháp tích hợp tài sản số (NFT) và không gian ảo (Metaverse) để quảng bá các giá trị văn hóa, kiến trúc lịch sử của khách sạn Continental Saigon ra thị trường toàn cầu.

5. Những nghiên cứu quốc tế nào được tác giả trích dẫn để chứng minh hiệu quả định lượng của công nghệ số trong khách sạn?
Tác giả trích dẫn nghiên cứu của Griffin và Giberson (2021) chứng minh công nghệ thực tế ảo (VR) có thể nâng cao tỷ lệ chuyển đổi đặt phòng lên đến 20%, và báo cáo của McKinsey (2022) khẳng định chiến lược tiếp thị đa kênh (omnichannel) giúp nâng cao tỷ lệ giữ chân khách hàng lên tới 30%.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của nhóm tác giả Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đã giải quyết một cách có hệ thống bài toán ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động marketing của Khách sạn Continental Saigon. Công trình kết hợp chặt chẽ giữa cơ sở lý luận, hành lang pháp lý hiện hành tại Việt Nam với thực trạng vận hành tiếp thị của một khách sạn di sản. Các giải pháp đề xuất từ tối ưu kênh phân phối trực tiếp, tích hợp AI đến ứng dụng công nghệ VR/Metaverse mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho quá trình hiện đại hóa hoạt động kinh doanh lưu trú trong nền kinh tế số.