Chương 1- Tổng quan về Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh Đây là chƣơng cơ sở đặt nền tảng cho các chƣơng sau. Ở chƣơng này chúng tôi đề cập một số vấn đề cơ bản của phông lƣu trữ cá nhân; tiểu sử hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh; khái niệm, nội dung, thành phần, đặc điểm, vị trí và ý nghĩa tài liệu Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chương 2- Tình hình sưu tầm, thu thập và quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh của Kho Lưu trữ Trung ương Đảng. Đây là chƣơng chính của luận văn.
Trong chƣơng này, chúng tôi trình bày chủ trƣơng của Trung ƣơng Đảng về tập trung quản lý thống nhất tài liệu Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh; các biện pháp, kết quả sƣu tầm, thu thập và xử lý khối tài liệu sƣu tầm, thu thập thuộc Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh của Kho Lƣu trữ Trung ƣơng Đảng. Trên cơ sở đó, chƣơng 2 đã đánh giá ƣu điểm, kết quả đạt đƣợc và những tồn tại về công tác sƣu tầm, thu thập và quản lý tài liệu Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Chương 3- Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác sưu tầm, thu thập và quản lý tài liệu Phông lưu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ thực trạng công tác sƣu tầm, thu thập tài liệu Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong chƣơng 3 chúng tôi đề xuất các giải pháp để nâng cao hơn nữa chất lƣợng, hiệu quả công tác sƣu tầm, thu thập và quản lý tài liệu Phông lƣu trữ Chủ tịch Hồ Chí Minh của Kho Lƣu trữ Trung ƣơng Đảng.
14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cuối cùng, xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ của Bảo tàng Hồ Chí Minh, Viện Hồ Chí Minh và các lãnh tụ của Đảng, Viện Lịch sử Đảng, Thông tấn xã Việt Nam, Cục Văn thƣ và Lƣu trữ Nhà nƣớc, Cục Lƣu trữ Văn phòng Trung ƣơng Đảng… một số cán bộ, chuyên gia lƣu trữ đã có nhiều giúp đỡ tác giả trong quá trình thực hiện đề tài này. Đặc biệt, xin chân thành cảm ơn Phó giáo sƣ Vƣơng Đình Quyền - ngƣời đã trực tiếp hƣớng dẫn khoa học cho tác giả. Một lần nữa xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ của các cơ quan, tổ chức, thầy giáo, cô giáo, đồng nghiệp và các bạn. Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2009 HỌC VIÊN Nguyễn Quốc Dũng 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN VỀ PHÔNG LƢU TRỮ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH 1.
Sơ lƣợc tiểu sử Chủ tịch Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ngày 19-5-1890 trong một gia đình nhà nho nghèo thuộc thành phần nông dân ở thôn Kim Liên, xã Nam Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, nơi có truyền cách mạng từ lâu đời [35, tr. Cha là Nguyễn Sinh Huy, tức Nguyễn Sinh Sắc, sinh năm 1862 tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ An. Năm 1901, ông thi Hội và đậu phó bảng. Tuy đỗ cao nhƣng vẫn sống rất thanh bạch, khiêm tốn, ghét thói xu nịnh, cam phận của các quan lại triều đình nhà Nguyễn.
Mẹ là Hoàng Thị Loan, sinh năm 1868 trong một gia đình nho học. Bà là một phụ nữ thông minh, hiền hậu đảm đang, sống nghề làm ruộng, dệt vải và chăm lo dạy dỗ các con. Bà qua đời tại Huế năm 1901 khi mới 33 tuổi. Lúc nhỏ có tên là Nguyễn Sinh Cung.
Trong nhiều năm hoạt động lấy tên là Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Ái Quốc và nhiều tên khác nhƣ Lý Thuỵ, Anh Ba, Vƣơng Sơn Nhi, Chàng Vƣơng, Tống Văn Sơ, Hồ Quang, Thầu Chín [30, tr. Năm 1905, Ngƣời vào Huế, học trƣờng Quốc học. Nhƣng vì nhận thấy “nhà trƣờng Pháp - Việt” chỉ nhằm mục đích đào tạo ra những ngƣời thừa hành ngoan ngoãn, những tên đầy tớ trung thành của bọn đế quốc và phong kiến nên Ngƣời đã bỏ học vào Phan Thiết dạy ở một trƣờng tƣ. Không lâu sau Ngƣời thôi dạy học, vào Sài Gòn học nghề [35, tr.
Nam Kỳ dƣới chế độ thuộc địa cũng chẳng khác gì Trung kỳ dƣới chế độ bảo hộ và Bắc kỳ dƣới 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chế độ nửa bảo hộ. Ở đâu nhân dân ta cũng bị áp bức, bóc lột, đồng bào ta cũng bị đoạ đầy, đau khổ. Điều đó càng thôi thúc Ngƣời đi tìm chân lý của “tự do, bình đẳng, bác ái”. Ngày 5-6-1911, với bí danh Văn Ba, Ngƣời đã xin làm phụ bếp dƣới tàu buôn Đô Đốc Amiral Latouche Tréville của hãng Charguirs Réunes để bắt đầu cuộc hành trình tìm đƣờng cứu nƣớc.
Ngƣời đã đi Pháp rồi qua nhiều nƣớc khác ở châu Âu, châu Phi và châu Mỹ nhƣ : Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Angiêri, Tuynidi, Cônggô, Xênêgan, Anh, Mỹ… Cuối năm 1917, Ngƣời từ Anh trở lại Pháp để có điều kiện trực tiếp hoạt động trong phong trào Việt kiều và phong trào công nhân Pháp. Cuối năm 1918, Ngƣời gia nhập Đảng xã hội Pháp – chính đảng lớn nhất lúc bấy giờ ở Pháp. Sau khi chiến tranh thế giới lần thứ nhất kết thúc, các nƣớc đế quốc thắng trận đã họp Hội nghị Versailles (năm 1919) nhằm chia lại thị trƣờng thế giới. Nhân dịp này, thay mặt những ngƣời Việt Nam yêu nƣớc ở Pháp, Ngƣời lấy tên là Nguyễn Ái Quốc gửi đến Hội nghị “Bản yêu sách của nhân dân An Nam”, đòi chính phủ Pháp phải thừa nhận các quyền tự do dân chủ và quyền bình đẳng của dân tộc Việt Nam.
Tháng 7-1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin trên báo L’Humanité của Pháp. Từ đây, Ngƣời đã tìm thấy phƣơng hƣớng và đƣờng lối cơ bản của phong trào cách mạng giải phóng dân tộc, trong đó có cách mạng Việt Nam. Từ ngày 25-12 đến ngày 30-12-1920 tại thành phố Tours, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ XVIII của Đảng Xã hội Pháp. Tại Đại hội này, Ngƣời đã biểu quyết gia nhập Quốc tế Cộng sản và tán thành việc thành lập Đảng Cộng sản Pháp.
Tháng 7-1921, Nguyễn Ái Quốc cùng với một số ngƣời yêu nƣớc lập Hội liên hiệp thuộc địa nhằm tổ chức và lãnh đạo phong trào cách mạng giải 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phóng dân tộc. Năm 1922, Hội liên hiệp thuộc địa cho xuất bản tờ báo Le Paria (Ngƣời cùng khổ). Trong thời gian này, Ngƣời đã viết tác phẩm nổi tiếng “Bản án chế độ thực dân Pháp” không chỉ dừng lại ở việc tố cáo tội ác của chủ nghĩa đế quốc, mà điều quan trọng là đã nêu lên những luận điểm cơ bản về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa. Tháng 6-1923, Nguyễn Ái Quốc đã rời Pháp sang Liên Xô để dự Đại hội lần thứ V Quốc tế Cộng sản (từ ngày 17-6 đến ngày 8-7-1924).
Tại Đại hội, Ngƣời đã trình bày lập trƣờng, quan điểm của mình về cách mạng thuộc địa và đã đƣợc Đại hội hoan nghênh. Ngày 11-11-1924, Ngƣời đến Quảng Châu (Trung Quốc) để xây dựng phong trào cách mạng trong nƣớc. Ngƣời đã chọn một số thanh niên yêu nƣớc ở Quảng Châu và một số ở trong nƣớc để huấn luyện chính trị, đào tạo thành cán bộ cách mạng, rồi đƣa họ trở về nƣớc hoạt động trong phong trào công nhân và nông dân. Tại lớp huấn luyện, Nguyễn Ái Quốc đã cùng một số đồng chí khác trực tiếp giảng bài cho học viên.
Những bài giảng của Ngƣời sau đó đƣợc tập hợp in thành sách mang tên “Đƣờng kách mệnh”, xuất hiện năm 1927. Tháng 6-1925, tại Quảng Châu, Nguyễn Ái Quốc đã sáng lập Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội, sau đó xuất bản báo Thanh niên để truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin vào giai cấp công nhân và nhân dân ta. Tháng 5-1927, Nguyễn Ái Quốc rời Quảng Châu đi Matxcơva, sau đó đi Berlin tham dự Hội nghị Ban chấp hành mở rộng của Liên đoàn chống chiến tranh đế quốc tại Brucxen (Bỉ), đi Ý và trở về Xiêm (Thái Lan) vào mùa thu năm 1928. 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cuối mùa thu năm 1929, sau khi phân tích tình hình trong nƣớc, Nguyễn Ái Quốc đã chủ động sang Hồng Kông(*) triệu tập Hội nghị đại biểu các tổ chức cộng sản (An Nam Cộng sản Đảng, Đông Dƣơng Cộng sản Đảng và Đông Dƣơng Cộng sản liên đoàn) để thống nhất thành Đảng Cộng sản Việt Nam.
Sau đó, Nguyễn Ái Quốc quay trở lại Thái Lan vào tháng 3 và đến Mã Lai vào tháng 4-1930 để làm nhiệm vụ quốc tế. Ngày 1-5-1930, Ngƣời qua Singapo, sau đó trở lại Hồng Kông. Hoảng sợ trƣớc cao trào cách mạng 1930-1931 và ảnh hƣởng của Nguyễn Ái Quốc đối với các nƣớc ở Đông Nam châu Á, ngày 6-6-1931, đế quốc Anh đã bắt giam Ngƣời (lúc ấy lấy tên là Tống Văn Sơ) một cách trái phép tại Hồng Kông. Sau đó, nhờ sự can thiệp của Quốc tế Cộng sản, một số tổ chức khác và luật sƣ P.Loseby, toà án Hồng Kông và Hội đồng Hoàng gia Anh buộc phải tuyên bố xoá án vào mùa xuân năm 1933 [01, tr.
Tháng 9-1934, Nguyễn Ái Quốc tham gia học tập tại trƣờng Quốc tế Lênin, năm 1935 chuyển sang học trƣờng Đại học Phƣơng Đông. Trong thời gian này, Nguyễn Ái Quốc cùng các đồng chí Lê Hồng Phong, Hoàng Văn Nọn và Nguyễn Thị Minh Khai tham dự Đại hội VII Quốc tế Cộng sản (1935). Năm 1936 Ngƣời là nghiên cứu sinh của Viện nghiên cứu khoa học về Dân tộc và thuộc địa trực thuộc Quốc tế Cộng sản, đƣợc phân công làm công tác giảng dạy ở Tiểu ban Đông Dƣơng của Viện. Từ năm 1937-1938 Ngƣời tiếp tục làm nghiên cứu sinh, phụ giảng tiếng Việt và các vấn đề Đông Dƣơng tại Viện nghiên cứu khoa học về Dân tộc và thuộc địa cho học sinh ngƣời Việt Nam.
(*) Lúc này Quốc tế Cộng sản cũng đã có chỉ thị yêu cầu Nguyễn Ái Quốc nhanh chóng tiến hành hợp nhất các tổ chức cộng sản của Việt Nam thành một đảng thống nhất, tuy nhiên Ngƣời chƣa nhận đƣợc văn bản trên thì đã chủ động sang Hồng Kông triệu tập Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tháng 9-1938 Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô về công tác trong Đảng Cộng sản Đông Dƣơng theo Quyết định số 60 của Ban Tổ chức Viện nghiên cứu khoa học về Dân tộc và thuộc địa. Trong thời gian này (từ 1930 đến 1940), tuy Nguyễn Ái Quốc không ở trong nƣớc nhƣng luôn theo dõi sát phong trào cách mạng nƣớc nhà và có những chỉ thị quý báu cho Ban chỉ huy ở ngoài và Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng ta.