Nghiên Cứu Tác Dụng Kích Thích Mọc Lông Tóc Từ Tinh Dầu Vỏ Bưởi Và Bồ Kết

Chuyên khảo phân tích Nghiên cứu tác dụng kích thích mọc lông trên mô hình chuột và mọc tóc trên người của chế phẩm chứa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Phạm Hồng Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Quỳnh
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Dược lý và dược lâm sàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Tác Dụng Kích Thích Mọc Lông Tóc Từ Tinh Dầu Vỏ Bưởi Và Bồ Kết
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết, tác dụng kích thích mọc lông, tóc
• 1.2. Phương pháp thử kích ứng trên da
• 1.3. Phương pháp thử nghiệm mọc lông trên mô hình chuột
• 1.4. Phương pháp đánh giá tác dụng chế phẩm dùng ngoài trên người
• 1.5. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Xác định mức độ kích ứng trên da các chế phẩm chứa thành phần tinh dầu vỏ quả Bưởi và quả Bồ kết
• 3.2. Xác định khả năng kích thích mọc lông của chế phẩm có thành phần tinh dầu vỏ quả Bưởi và quả Bồ kết trên mô hình chuột cạo lông không sử dụng chất ức chế mọc lông
• 3.3. Đánh giá khả năng kích thích mọc tóc của chế phẩm chứa thành phần tinh dầu vỏ Bưởi và quả Bồ kết trên người
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Xác định mức độ kích ứng trên da các chế phẩm chứa thành phần tinh dầu vỏ quả Bưởi và quả Bồ kết
• 4.2. Xác định khả năng kích thích mọc lông của chế phẩm có thành phần tinh dầu vỏ quả Bưởi và quả Bồ kết trên mô hình chuột cạo lông không sử dụng chất ức chế mọc lông
• 4.3. Đánh giá khả năng kích thích mọc tóc của chế phẩm chứa thành phần tinh dầu vỏ Bưởi và quả Bồ kết trên người
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: Phiếu cam kết tự nguyện tham gia nghiên cứu
• PHỤ LỤC 2: Tiêu chuẩn cơ sở
• PHỤ LỤC 3: Phiếu thu thập thông tin nghiên cứu
• PHỤ LỤC 4: Xác định vùng khảo sát
• PHỤ LỤC 5: Thông tin người tình nguyện tham gia nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tác Dụng Kích Thích Mọc Lông Tóc Từ Tinh Dầu Vỏ Bưởi

Nghiên cứu về tác dụng của tinh dầu vỏ bưởi trong việc kích thích mọc lông tóc đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà khoa học. Tinh dầu này chứa nhiều hợp chất có lợi cho sức khỏe tóc, giúp cải thiện tình trạng rụng tóc và kích thích mọc tóc mới. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc sử dụng tinh dầu vỏ bưởi có thể mang lại hiệu quả tích cực trong việc nuôi dưỡng và phục hồi tóc.

1.1. Tác Dụng Của Tinh Dầu Vỏ Bưởi Đối Với Tóc

Tinh dầu vỏ bưởi chứa nhiều flavonoid và vitamin có tác dụng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tóc khỏi hư tổn. Nghiên cứu cho thấy, tinh dầu này có khả năng kích thích tuần hoàn máu trên da đầu, từ đó thúc đẩy quá trình mọc tóc.

1.2. Lợi Ích Của Bồ Kết Trong Chăm Sóc Tóc

Bồ kết là một trong những nguyên liệu tự nhiên được sử dụng phổ biến trong chăm sóc tóc. Chất saponin trong bồ kết giúp làm sạch tóc và da đầu, đồng thời cung cấp độ ẩm cần thiết, giúp tóc bóng khỏe và giảm gãy rụng.

II. Vấn Đề Rụng Tóc Và Thách Thức Trong Chăm Sóc Tóc

Rụng tóc là một vấn đề phổ biến mà nhiều người gặp phải. Nguyên nhân có thể do di truyền, stress, chế độ ăn uống không hợp lý hoặc sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp. Việc tìm kiếm các giải pháp tự nhiên như tinh dầu vỏ bưởi và bồ kết đang trở thành xu hướng để cải thiện tình trạng này.

2.1. Nguyên Nhân Gây Rụng Tóc

Rụng tóc có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm yếu tố di truyền, hormone, và chế độ dinh dưỡng. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

2.2. Thách Thức Trong Việc Chăm Sóc Tóc

Nhiều sản phẩm chăm sóc tóc trên thị trường chứa hóa chất độc hại, có thể gây hại cho tóc và da đầu. Do đó, việc lựa chọn sản phẩm tự nhiên như tinh dầu và bồ kết là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Dụng Kích Thích Mọc Tóc

Nghiên cứu tác dụng của tinh dầu vỏ bưởi và bồ kết được thực hiện thông qua các thử nghiệm trên mô hình chuột và người. Các phương pháp này giúp đánh giá hiệu quả của các chế phẩm chứa tinh dầu trong việc kích thích mọc tóc.

3.1. Thử Nghiệm Trên Mô Hình Chuột

Mô hình chuột được sử dụng để đánh giá khả năng kích thích mọc lông của chế phẩm. Các chuột được chia thành nhiều nhóm và áp dụng các nồng độ khác nhau của tinh dầu để so sánh hiệu quả.

3.2. Đánh Giá Tác Dụng Trên Người

Nghiên cứu lâm sàng được thực hiện trên người tình nguyện để đánh giá hiệu quả của chế phẩm chứa tinh dầu. Kết quả cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong tình trạng tóc của người sử dụng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Dụng Kích Thích Mọc Tóc

Kết quả nghiên cứu cho thấy, chế phẩm chứa tinh dầu vỏ bưởi và bồ kết có tác dụng tích cực trong việc kích thích mọc tóc. Nhiều người tham gia nghiên cứu đã báo cáo sự cải thiện rõ rệt về tình trạng tóc sau khi sử dụng sản phẩm này.

4.1. Kết Quả Thử Nghiệm Trên Chuột

Kết quả từ các thử nghiệm trên chuột cho thấy sự gia tăng đáng kể về mật độ lông và chiều dài lông sau khi sử dụng chế phẩm chứa tinh dầu.

4.2. Phản Hồi Từ Người Dùng

Người dùng cho biết họ cảm thấy tóc khỏe hơn, ít gãy rụng và có độ bóng tự nhiên hơn sau khi sử dụng sản phẩm chứa tinh dầu vỏ bưởi và bồ kết.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về tác dụng của tinh dầu vỏ bưởi và bồ kết trong việc kích thích mọc tóc đã mở ra hướng đi mới trong chăm sóc tóc tự nhiên. Các sản phẩm từ thiên nhiên không chỉ an toàn mà còn mang lại hiệu quả cao.

5.1. Tương Lai Của Các Chế Phẩm Tự Nhiên

Với xu hướng tiêu dùng ngày càng tăng về sản phẩm tự nhiên, các chế phẩm chứa tinh dầu từ thiên nhiên sẽ có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

5.2. Khuyến Khích Nghiên Cứu Thêm

Cần tiếp tục nghiên cứu để xác định rõ hơn về cơ chế tác động của các thành phần tự nhiên trong việc kích thích mọc tóc, từ đó phát triển các sản phẩm hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng rụng tóc và suy giảm chất lượng tóc đang trở thành vấn đề phổ biến ảnh hưởng đến thẩm mỹ và tâm lý người dùng. Theo ước tính, tỷ lệ người gặp các vấn đề về tóc như rụng tóc, tóc yếu, xơ gãy chiếm khoảng 30-40% dân số trưởng thành. Các sản phẩm chăm sóc tóc hiện nay đa phần chứa các chất tổng hợp có thể gây kích ứng da đầu và làm suy yếu tóc khi sử dụng lâu dài. Do đó, xu hướng sử dụng các chế phẩm có nguồn gốc thảo dược tự nhiên ngày càng được quan tâm. Quả Bưởi (Citrus grandis) và quả Bồ kết (Gleditsia australis) là hai nguyên liệu truyền thống được biết đến với tác dụng làm sạch, dưỡng tóc và kích thích mọc tóc nhờ các thành phần như tinh dầu, saponin, flavonoid và các hợp chất chống oxy hóa.

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu tác dụng kích thích mọc lông trên mô hình chuột và mọc tóc trên người của chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết. Mục tiêu cụ thể gồm: xác định mức độ kích ứng trên da của các chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết; đánh giá khả năng kích thích mọc lông trên mô hình chuột cạo lông không sử dụng chất ức chế mọc lông; và khảo sát hiệu quả kích thích mọc tóc trên người sử dụng trong 12 tuần. Nghiên cứu được thực hiện tại Trường Đại học Y Dược Cần Thơ trong khoảng thời gian từ tháng 5/2021 đến tháng 4/2022. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển các sản phẩm chăm sóc tóc an toàn, hiệu quả từ nguyên liệu thiên nhiên, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và sức khỏe cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết về chu kỳ mọc lông, tóc và lý thuyết về tác dụng sinh học của tinh dầu thảo dược. Chu kỳ mọc tóc gồm các giai đoạn anagen (phát triển), catagen (thoái triển), telogen (nghỉ ngơi) và exogen (rụng tóc). Việc kích thích chuyển đổi nang tóc sang giai đoạn anagen giúp tăng tốc độ mọc tóc và cải thiện mật độ tóc. Tinh dầu vỏ Bưởi chứa các hợp chất flavonoid, vitamin A, E có tác dụng chống oxy hóa, kháng viêm và kích thích tuần hoàn da đầu, từ đó thúc đẩy mọc tóc. Quả Bồ kết giàu saponin và flavonoid có khả năng làm sạch da đầu, chống viêm và kích thích nang tóc phát triển. Các khái niệm chính bao gồm: kích ứng da, mật độ lông/tóc, chiều dài lông/tóc, điểm da chuột (đánh giá mức độ mọc lông), và các chỉ số cảm quan về sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm kết hợp mô hình động vật và thử nghiệm trên người. Nguồn dữ liệu gồm: thỏ trắng để thử kích ứng da (9 con, chia 3 nhóm); chuột nhắt trắng Swiss albino (32 con, chia 4 nhóm) để đánh giá mọc lông; và 65 người tình nguyện được phân nhóm sử dụng chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết hoặc minoxidil 5% làm đối chứng. Phân tích số liệu sử dụng phần mềm SPSS 22 với các kiểm định Shapiro-Wilk, Student T-Test, Mann-Whitney, ANOVA và phân tích tương quan Pearson, Spearman. Thời gian nghiên cứu kéo dài 12 tuần đối với thử nghiệm trên người và 28 ngày đối với mô hình chuột. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên, thuận tiện, đảm bảo tính đại diện và hạn chế sai số bằng thiết kế mù đôi trong thử nghiệm trên người.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ kích ứng da: Cả ba chế phẩm (minoxidil 5%, SP1 - dầu dưỡng tóc, SP2 - dầu gội thảo dược) đều không gây kích ứng nghiêm trọng trên da thỏ. Điểm kích ứng trung bình của SP1 là 0,33, SP2 và minoxidil là 0, mức độ kích ứng không đáng kể.

2. Khả năng kích thích mọc lông trên chuột: Nhóm sử dụng SP2 có tăng chiều dài lông trung bình 3,28 (0,1mm) với p=0,005 và tăng mật độ lông 8,25 sợi/3,75cm² (p=0,004), có ý nghĩa thống kê. Nhóm SP1 và minoxidil cũng có xu hướng tăng nhưng không đồng đều. Thời điểm bắt đầu mọc lông của nhóm SP2 và minoxidil sớm hơn nhóm chứng âm (5 ngày so với 11 ngày, p<0,05). Thời điểm hoàn thành mọc lông cũng sớm hơn đáng kể (21,5 ngày so với 27 ngày, p=0,001).

3. Đánh giá hiệu quả trên người: Sau 12 tuần sử dụng, nhóm dùng chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết có cải thiện rõ rệt về độ dài, mật độ và độ chắc khỏe của tóc so với nhóm dùng minoxidil. Tỷ lệ người nhận thấy hiệu quả kích thích mọc tóc đạt trên 70%. Các chỉ số cảm quan về màu sắc, mùi hương, độ sánh nhớt đều đạt mức hài lòng trên 2,5/4 điểm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết có khả năng kích thích mọc lông, tóc tương đương hoặc vượt trội so với minoxidil 5%, một chuẩn mực trong điều trị rụng tóc. Tác dụng này có thể giải thích bởi sự kết hợp của các hợp chất flavonoid, saponin và vitamin trong tinh dầu giúp tăng cường tuần hoàn da đầu, chống oxy hóa và kích thích nang tóc. Mức độ kích ứng da thấp chứng tỏ sản phẩm an toàn khi sử dụng lâu dài. So với các nghiên cứu trước đây về minoxidil và các tinh dầu thảo dược đơn lẻ, nghiên cứu này bổ sung bằng chứng về hiệu quả phối hợp hai thành phần thiên nhiên. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng chiều dài và mật độ lông chuột theo thời gian, bảng so sánh điểm kích ứng da và biểu đồ đánh giá hiệu quả trên người.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Phát triển sản phẩm: Đẩy mạnh nghiên cứu và hoàn thiện công thức chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết để đưa ra thị trường các sản phẩm chăm sóc tóc an toàn, hiệu quả, thay thế các sản phẩm chứa hóa chất tổng hợp. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng; chủ thể: doanh nghiệp dược mỹ phẩm.

2. Nâng cao nhận thức người tiêu dùng: Tổ chức các chiến dịch truyền thông về lợi ích của sản phẩm thảo dược trong chăm sóc tóc, nhấn mạnh tính an toàn và hiệu quả đã được chứng minh khoa học. Thời gian: 6-12 tháng; chủ thể: các tổ chức y tế, doanh nghiệp.

3. Mở rộng nghiên cứu lâm sàng: Tiến hành các nghiên cứu đa trung tâm với cỡ mẫu lớn hơn, kéo dài hơn để đánh giá hiệu quả lâu dài và các tác dụng phụ tiềm ẩn. Thời gian: 24-36 tháng; chủ thể: các viện nghiên cứu, trường đại học.

4. Đào tạo chuyên môn: Tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ y tế, dược sĩ về sử dụng và tư vấn sản phẩm thảo dược chăm sóc tóc, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ. Thời gian: 6-12 tháng; chủ thể: các trường đại học, trung tâm đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Dược học, Dược lý: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phương pháp nghiên cứu chi tiết về tác dụng sinh học của tinh dầu thảo dược, hỗ trợ phát triển đề tài mới.

2. Doanh nghiệp sản xuất dược mỹ phẩm: Tham khảo để phát triển sản phẩm chăm sóc tóc từ nguyên liệu thiên nhiên, nâng cao tính cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu thị trường.

3. Bác sĩ da liễu và chuyên gia chăm sóc tóc: Áp dụng kiến thức về các thành phần tự nhiên an toàn, hiệu quả trong tư vấn và điều trị các vấn đề về tóc cho bệnh nhân.

4. Người tiêu dùng quan tâm đến sản phẩm tự nhiên: Hiểu rõ cơ sở khoa học và hiệu quả của các sản phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết, lựa chọn sản phẩm phù hợp với nhu cầu chăm sóc tóc.

Câu hỏi thường gặp

1. Chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết có an toàn cho da đầu không?
   Nghiên cứu cho thấy mức độ kích ứng da thuộc nhóm không đáng kể, không gây ban đỏ hay phù nề nghiêm trọng trên mô hình thỏ, đồng thời người dùng không ghi nhận phản ứng bất lợi nghiêm trọng trong quá trình sử dụng 12 tuần.

2. Hiệu quả kích thích mọc tóc của chế phẩm so với minoxidil như thế nào?
   Chế phẩm có khả năng kích thích mọc tóc tương đương hoặc vượt trội so với minoxidil 5%, thể hiện qua tăng chiều dài, mật độ tóc và thời gian mọc tóc nhanh hơn trên mô hình chuột và người.

3. Thời gian nhận thấy tác dụng của chế phẩm là bao lâu?
   Người dùng nhận thấy hiệu quả kích thích mọc tóc rõ rệt sau khoảng 8-12 tuần sử dụng liên tục, phù hợp với chu kỳ sinh trưởng của tóc.

4. Chế phẩm có phù hợp với mọi loại tóc và da đầu không?
   Sản phẩm được thử nghiệm trên đa dạng đối tượng, không gây kích ứng da đầu, phù hợp với người có da đầu nhạy cảm và các loại tóc khác nhau.

5. Có thể sử dụng chế phẩm kết hợp với các sản phẩm chăm sóc tóc khác không?
   Có thể sử dụng kết hợp nhưng nên tránh các sản phẩm chứa hóa chất mạnh để không làm giảm hiệu quả và tránh kích ứng da đầu.

Kết luận

• Chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết không gây kích ứng da nghiêm trọng, an toàn khi sử dụng.
• Có khả năng kích thích mọc lông trên mô hình chuột với tăng chiều dài và mật độ lông có ý nghĩa thống kê.
• Hiệu quả kích thích mọc tóc trên người tương đương hoặc vượt trội so với minoxidil 5%.
• Nghiên cứu mở ra hướng phát triển sản phẩm chăm sóc tóc từ nguyên liệu thiên nhiên an toàn, hiệu quả.
• Đề xuất tiếp tục nghiên cứu mở rộng và ứng dụng thực tiễn trong ngành dược mỹ phẩm.

Hành động tiếp theo là triển khai nghiên cứu đa trung tâm, hoàn thiện công thức sản phẩm và đẩy mạnh truyền thông để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng. Độc giả và các nhà nghiên cứu được khuyến khích tham khảo và ứng dụng kết quả nghiên cứu trong phát triển sản phẩm và chăm sóc sức khỏe tóc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tổng quan về chế phẩm chứa tinh dầu vỏ Bưởi và Bồ kết, tác dụng kích thích mọc lông, tóc 1. Bưởi Tên khoa học: Citrus grandis (L. Tên khác: Bòng, dữu, co phúc, makphuc (Lào).

Bưởi là loại cây to cao 10-13m, vỏ thân vàng nhạt. Cành có gai dài, nhọn. Lá hình trứng dài 11-12cm, rộng 4,5-5,5cm, hai đầu tù, nguyên, dai, cuống có dìa cánh to. Hoa đều, to, mọc thành chùm 6-10 hoa, rất thơm.

Quả hình cầu to, có khi to bằng đầu người lớn, vỏ dầy, màu thay đổi tùy theo giống [3], [6]. Quả Bưởi Vỏ quả giữa của Bưởi rất giàu flavonoid đặc biệt là naringin và hesperidin nên có vị đắng [8], [39]. Vỏ bưởi cũng chứa các thành phần như tinh dầu, polysaccharid. Ngoài ra vỏ quả có chất tạo mùi thơm, pectin, flavonoid, axit phenolic, carotenoit, coumarin [41].

4 Các nghiên cứu chỉ ra quả bưởi chứa UDP-glycosyltransferase [53], triterpenoid, limonoid [59]. Lá cây và dịch quả có chứa tinh bột, flavonoid, carotenoid, L-ascorbate, axit jasmonic [34] và carvacrol, thymol, axit xitric, axit malic [27]. Vỏ quả Bưởi còn chứa tinh dầu với tỷ lệ 0,8-0, 84%. Trong tinh dầu Bưởi còn có các hợp chất carbonyl, alcol, este, pectin, acid citric và các vitamin như A, B, B2, C, E, … [9].

Citrus grandis cung cấp nhiều hộp chất thiên nhiên có tiềm năng điều hòa miễn dịch [43], chống oxy hóa, kháng khuẩn, chống viêm và chống ung thư [41], [21], chống lại COVID-19 bằng cách làm giảm các phản ứng viêm [51], chống lại vi-rút Zika (ZIKV) và các tế bào khối u [12], chống tăng lipid máu [35]. Tinh dầu Bưởi có tác dụng kháng khuẩn và chống oxy hóa [30]. Tinh dầu vỏ quả Bưởi còn chống lại stress [19] giúp giảm rụng tóc và kích thích mọc tóc. Trên da đầu, tinh dầu Bưởi có tác dụng kích thích hệ tuần hoàn và bạch huyết, cung cấp vitamin A, vitamin E,.

[13] giúp tăng cường mọc tóc và nuôi dưỡng tóc. Bồ kết Tên khoa học: Gleditsia australis Hemsl. ex Forbes et Hemsl. Tên khác: Bù kết, Châm kết, Miên kết, Mận kết, Tận kết.

Tên nước ngoài: Locust (Anh), févier de Chine (Pháp). Cây gỗ to, cao 5-7 m. Thân thẳng có vỏ nhẵn và gai to, cứng, phân nhánh, dài 10-25 cm. Lá kép, mọc so le, hai lần lông chim, cuống chung dài 10-12cm, có lông nhỏ.

Cụm hoa mọc thành chùm ở ngoài kẽ lá, dài 10-15cm; hoa màu trắng tụ họp 2-7 hoa trên những cành ngắn. Quả đậu mỏng, dài 10-12 cm, rộng 5 1,5-2 cm, khi chín quà màu vàng nâu, để lâu chuyển sang đen (hình 1. Mùa hoa: tháng 5-7; mùa quả: tháng 8-10 [1]. Quả Bồ kết (nguồn: https://meta.vn/huong-dan/) Thành phần hóa học của Bồ kết chủ yếu là saponin và flavonoid [28], padmatin, isovitexin, quercetin [56], glensin A [57], protein, chất béo và cacbohydrat [54].

Bồ kết có nhiều tác dụng đã được nghiên cứu chứng minh. Echinocystic acid chiết xuất tự nhiên từ cây Gleditsia sinensis Lam thể hiện các hoạt động chống viêm [15]. Saponin từ quả Bồ kết còn có tác dụng chống ung thư buồng trứng ở người và gây độc tế bào [57]. sinensis cho thấy có khả năng chống ung thư tế bào biểu mô gan [58].

Các triterpenoid trong Bồ kết có thể chống lại tế bào MCF 7 ở người (tế bào gây ung thư vú) và gây ra apoptosis trong tế bào MCF 7 [55]. Theo kinh nghiệm dân gian, quả Bồ kết dùng để gội đầu, làm sạch gàu và diệt kí sinh trùng; làm mượt tóc [4]. Dịch chiết quả Bồ kết cho thấy khả năng ức chế sự hình thành lipid máu bằng cách ức chế các yếu tố phiên mã adipogenic và ức chế STAT3 [28]. Dầu gội Dầu gội là một chế phẩm của chất hoạt động bề mặt dưới dạng chất lỏng, rắn hoặc bột, khi sử dụng trong những điều kiện cụ thể sẽ loại bỏ lớp dầu nhờn, 6 bụi bẩn và các mảnh vụn của da ra khỏi tóc mà vẫn an toàn cho người sử dụng [26].

Thành phần trong một công thức dầu gội hoàn chỉnh bao gồm: - Chất tẩy rửa, tức là các chất hoạt động bề mặt. - Các chất điều hoà và các thành phần có hoạt tính. - Chất phụ gia [26], [40]. Chu kỳ mọc lông, tóc 1.

Tổng quan về lông Lông là biến dạng nhiễm keratin của thượng bì. Nang lông là phần lõm sâu xuống của thượng bì chứa sợi lông và tiếp cận với tuyến bã. Các tế bào sắc tố có trong thành phần cơ bản của lông tạo nên màu sắc cho sợi lông [7]. Ở người có 2 loại lông: - Lông nhẵn hay còn gọi là lông tơ: là sợi lông ngắn bao phủ phần lớn cơ thể trừ lòng bàn tay, bàn chân.

- Lông dài hay những sợi lông dài, cứng và có đường kính lớn hơn lông nhẵn. Lông dài nằm ở các vùng da đầu (tóc); xung quanh miệng (râu); lông nách, lông mu. Ngoài ra thai nhi còn có lông tơ mịn mượt, lông này sẽ rụng đi trước khi sinh 2 tháng [7]. Lông trên da động vật có vú có các chức năng quan trọng như bảo vệ cơ thể, duy trì nhiệt độ cơ thể và cảm thụ cảm giác.

Nó cũng có tác dụng thẩm mỹ ở người [48]. Chu kì tạo lông, tóc Sản phẩm cuối cùng của quá trình tăng sinh và biệt hóa nang tóc là thân tóc cùng với các vỏ bọc xung quanh chân tóc có nguồn gốc từ các tế bào biểu mô. Ở người, sự hình thành nang tóc diễn ra trong quá trình hình thành phôi, và không có nang tóc mới hình thành sau khi sinh. Tuy nhiên, đặc tính của từng nang có thể thay đổi mạnh mẽ theo thời gian.

Những sợi lông dày và sẫm màu 7 hơn thay thế những sợi lông mịn có sắc tố nhẹ ví dụ râu ở nam tuổi dậy thì. Ngược lại, những sợi tóc dày ở da đầu sẽ chuyển thành những sợi tóc nhỏ mịn ở giai đoạn tuổi già. Các nang tóc được tái tạo trong các giai đoạn phát triển theo chu kỳ (anagen), thoái triển (catagen), nghỉ ngơi (telogen) và rụng (exogen). Một rối loạn phổ biến về tăng trưởng tóc là alopecia, một thuật ngữ chung để chỉ chứng rụng tóc dẫn đến tóc giảm đi rõ rệt [23].

Phương pháp thử kích ứng trên da Bộ Y tế hướng dẫn về thử kích ứng trên da được thực hiện như sau [2]: - Đối tượng thực hiện là thỏ trắng trưởng thành, đực hoặc cái (không sử dụng thỏ có chửa hoặc đang cho con bú), khoẻ mạnh, cân nặng không dưới 2kg. Thỏ được nhốt riêng từng con và nuôi dưỡng trong điều kiện thí nghiệm ít nhất 5 ngày trước khi thử. - Dụng cụ: tông đơ điện (hoặc một thiết bị thích hợp để làm sạch lông thỏ), kéo, panh. - Điều kiện thí nghiệm tiến hành trong nhiệt độ phòng 25  30C, độ ẩm tương đối 30-70%, ánh sáng đảm bảo 12 giờ tối, 12 giờ sáng hàng ngày.

- Chuẩn bị mẫu thử chế phẩm dùng trực tiếp hoặc pha loãng với dung môi thích hợp là nước muối sinh lý. - Tiến hành + B1: Trước ngày thí nghiệm, làm sạch lông thỏ ở vùng lưng đều về hai bên cột sống một khoảng đủ rộng để đặt các mẫu thử và đối chứng (khoảng 10cm x 15cm). + B2: Liều chất thử trên mỗi thỏ là 0,5 ml. Đặt mẫu thử đã chuẩn bị ở trên lên miếng gạc không gây kích ứng 2,5 cm x 2,5 cm có độ dày thích hợp rồi đắp lên da.

Cố định miếng gạc bằng băng dính không gây kích ứng. Sau đó bỏ gạc và băng dính, chất thử còn lại được làm sạch bằng dung môi thích hợp không gây kích ứng (nước muối sinh lý). 8 + Tiến hành song song đặt mẫu đối chứng là dung môi đã dùng ở chỗ da bên cạnh. Sơ đồ đặt mẫu thử có thể bố trí như sơ đồ 1.

Đầu thỏ Điểm đặt Điểm đặt mẫu thử mẫu thử Điểm đặt Điểm đặt mẫu đối mẫu đối chứng chứng Sơ đồ 1. Sơ đồ đặt mẫu thử kích ứng trên da + B3: Quan sát và ghi điểm phản ứng trên chỗ da đặt chất thử so với da kề bên không đặt chất thử ở các thời điểm 1 giờ, 24 giờ, 48 giờ và 72 giờ sau khi làm sạch mẫu thử. - Đánh giá phản ứng trên da ở các mức độ gây ban đỏ, phù nề theo qui định ở bảng 1. Mức độ phản ứng trên da thỏ.

Điểm Phản ứng đánh giá Sự tạo vẩy và ban đỏ - Không ban đỏ 0 - Ban đỏ rất nhẹ (vừa đủ nhận thấy) 1 - Ban đỏ nhận thấy rõ 2 - Ban đỏ vừa phải đến nặng. 3 9 Điểm Phản ứng đánh giá - Ban đỏ nghiêm trọng (đỏ tấy) đến tạo thành vẩy để ngăn ngừa sự 4 tiến triển của ban đỏ. Gây phù nề - Không phù nề 0 - Phù nề rất nhẹ (vừa đủ nhận thấy) 1 - Phù nề nhận thấy rõ (viền phù nề phồng lên rõ) 2 - Phù nề vừa phải (da phồng lên khoảng 1mm) 3 - Phù nề nghiêm trọng (da phồng lên trên 1mm và có lan rộng ra 4 vùng xung quanh) Tổng số điểm kích ứng tối đa có thể. 8 - Những thay đổi khác trên da cần theo dõi và ghi chép đầy đủ.

- Trên mỗi thỏ, điểm phản ứng được tính bằng tổng số điểm ở hai mức độ ban đỏ và phù nề chia cho số lần quan sát. Điểm kích ứng của mẫu thử được lấy trung bình điểm phản ứng của các thỏ đã thử. Phân loại các phản ứng trên da thỏ. Loại phản ứng Điểm trung bình Kích ứng không đáng kể 0 - 0,5 Kích ứng nhẹ > 0,5 - 2,0 Kích ứng vừa phải > 2,0 - 5,0 Kích ứng nghiêm trọng > 5,0 - 8,0 - Đối chiếu điểm kích ứng với các mức độ qui định trên bảng 1.

để xác định khả năng gây kích ứng trên da thỏ của mẫu thử. - Kết luận mức độ kích ứng da của mẫu thử: kích ứng không đáng kể, kích ứng nhẹ, kích ứng vừa phải, kích ứng nghiêm trọng. Phương pháp thử nghiệm mọc lông trên mô hình chuột 1. Mô hình thử nghiệm mọc lông trên chuột cạo lông không sử dụng chất kích thích hoặc ức chế ngoài chất thử Mô hình của Sung Min Kim và các cộng sự thực hiện đánh giá kích thích mọc lông trên mô hình chuột được công bố năm 2020 [48]: - Tác nhân kích thích hoặc ức chế ngoài chất thử không được sử dụng.

- Đối tượng thực nghiệm là chuột C57BL/6, giới tính cái, 07 tuần tuổi. - Số lượng chuột mỗi nhóm là 06. - Số nhóm thực nghiệm 05 nhóm: 01 nhóm trắng không sử dụng tác nhân kích thích hay ức chế, 03 nhóm sử dụng chất thử nghiệm với 03 nồng độ khác nhau, 01 nhóm sử dụng chất kích thích đối chứng là minoxidil 5%. - Tần suất sử dụng là 01 lần/ ngày.

- Thời gian thực nghiệm là 35 ngày/ đợt.