Luận văn thạc sĩ hus nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích một số chất ma túy tổng hợp nhóm ats bằng phương pháp ce c4d

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hus nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích một số chất ma túy tổng hợp nhóm ats bằng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Tạ Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ánh Hƣờng
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Hóa phân tích
• Đề tài: Nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nƣớc tiểu để phân tìch một số chất ma túy tổng hợp nhóm ATS bằng phƣơng pháp CE-C4D
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ khoa học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giới thiệu chung về ma túy tổng hợp nhóm ATS
• 1.2. Nguồn gốc, tổng hợp của MA, MDA, MDMA và MDEA
• 1.3. Vai trò và tác dụng của ma túy tổng hợp
• 2. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 2.1. Xây dựng đường chuẩn của các chất phân tích
• 2.2. Nghiên cứu, tối ưu các điều kiện của quá trình chiết lỏng - lỏng nhằm xác định MA, MDA, MDMA, MDEA trong mẫu nước tiểu
• 2.3. Nghiên cứu tối ưu các điều kiện của quá trình chiết pha rắn nhằm xác định MA, MDA, MDMA, MDEA trong mẫu nước tiểu
• 2.4. Phân tích mẫu thực tế
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình xử lý mẫu nước tiểu phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS

Nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS là một lĩnh vực quan trọng trong hóa phân tích. Mẫu nước tiểu thường được sử dụng để phát hiện sự hiện diện của các chất ma túy như MA, MDA, MDMA và MDEA. Quy trình này không chỉ giúp xác định các chất ma túy mà còn hỗ trợ trong việc điều tra và phòng chống tệ nạn xã hội.

1.1. Đặc điểm của mẫu nước tiểu trong phân tích chất ma túy

Mẫu nước tiểu chứa nhiều thành phần phức tạp như enzyme, vitamin và các ion khác. Điều này tạo ra thách thức lớn trong việc phân tích chính xác các chất ma túy. Việc làm sạch và làm giàu mẫu là rất cần thiết để đạt được kết quả phân tích tốt.

1.2. Tầm quan trọng của việc phân tích chất ma túy trong nước tiểu

Phân tích chất ma túy trong nước tiểu giúp phát hiện sớm người sử dụng ma túy, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. Điều này không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần bảo đảm an toàn xã hội.

II. Vấn đề và thách thức trong quy trình xử lý mẫu nước tiểu

Quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như độ phức tạp của mẫu, sự hiện diện của các chất gây nhiễu và yêu cầu về độ nhạy của phương pháp phân tích đều ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

2.1. Các yếu tố gây nhiễu trong mẫu nước tiểu

Mẫu nước tiểu có thể chứa nhiều chất gây nhiễu như ion, vitamin và các hợp chất hữu cơ khác. Những yếu tố này có thể làm giảm độ chính xác của kết quả phân tích, do đó cần có các phương pháp xử lý mẫu hiệu quả.

2.2. Độ nhạy và độ chính xác của phương pháp phân tích

Độ nhạy và độ chính xác là hai yếu tố quan trọng trong phân tích chất ma túy. Các phương pháp như CE-C4D cần được tối ưu hóa để đảm bảo phát hiện chính xác các chất ma túy ở nồng độ thấp.

III. Phương pháp xử lý mẫu nước tiểu hiệu quả cho phân tích chất ma túy

Để phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS, các phương pháp xử lý mẫu nước tiểu cần được áp dụng một cách hiệu quả. Các phương pháp chiết lỏng - lỏng và chiết pha rắn là hai trong số những phương pháp phổ biến nhất.

3.1. Phương pháp chiết lỏng lỏng

Phương pháp chiết lỏng - lỏng giúp tách các chất ma túy khỏi mẫu nước tiểu bằng cách sử dụng dung môi hữu cơ. Phương pháp này có ưu điểm là đơn giản và hiệu quả trong việc thu hồi các chất phân tích.

3.2. Phương pháp chiết pha rắn

Chiết pha rắn là một phương pháp tiên tiến hơn, cho phép tách các chất ma túy với độ chính xác cao hơn. Phương pháp này thường được sử dụng khi cần phân tích nhiều chất khác nhau trong cùng một mẫu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy trình xử lý mẫu nước tiểu

Quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS đã được áp dụng rộng rãi trong các phòng thí nghiệm và cơ quan chức năng. Kết quả phân tích không chỉ giúp phát hiện người sử dụng ma túy mà còn hỗ trợ trong việc điều tra tội phạm.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các mẫu thực tế

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng quy trình xử lý mẫu nước tiểu có thể phát hiện chính xác các chất ma túy như MA, MDA, MDMA và MDEA. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng trong việc phòng chống tệ nạn xã hội.

4.2. Ứng dụng trong công tác điều tra và pháp lý

Kết quả phân tích từ mẫu nước tiểu có thể được sử dụng làm bằng chứng trong các vụ án liên quan đến ma túy. Điều này giúp các cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý vững chắc trong việc xử lý các trường hợp vi phạm.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích chất ma túy tổng hợp nhóm ATS đang mở ra nhiều triển vọng trong lĩnh vực hóa phân tích. Việc phát triển các phương pháp mới và cải tiến quy trình hiện tại sẽ giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong việc phát hiện chất ma túy.

5.1. Triển vọng phát triển công nghệ phân tích

Công nghệ phân tích chất ma túy đang không ngừng phát triển. Các phương pháp mới như điện di mao quản và sắc ký lỏng hiệu năng cao hứa hẹn sẽ mang lại những kết quả chính xác hơn trong tương lai.

5.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong phòng chống ma túy

Nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu không chỉ giúp phát hiện chất ma túy mà còn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về tác hại của ma túy. Điều này rất quan trọng trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm dụng ma túy tổng hợp đang là một trong những thách thức an ninh phi truyền thống và y tế công cộng nghiêm trọng nhất trên toàn cầu. Theo báo cáo của Cơ quan Phòng chống Ma túy và Tội phạm Liên Hợp Quốc (UNODC), toàn cầu có khoảng 172 đến 250 triệu người từng sử dụng ma túy trái phép, trong đó có 16 đến 51 triệu người lạm dụng các chất kích thích dạng amphetamine (ATS). Tại Việt Nam, tình hình tội phạm ma túy diễn biến phức tạp; chỉ trong một năm điều tra, lực lượng chức năng đã phát hiện và bắt giữ 19.195 vụ với 28.880 đối tượng, thu giữ hơn 231,2 kg ma túy tổng hợp cùng 165.314 viên nén. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ người sử dụng ma túy tổng hợp có kết quả dương tính với methamphetamine và MDMA dao động từ 61% đến 87%.

Thách thức lớn nhất trong công tác giám định pháp y là hàm lượng chất ma túy trong mẫu sinh học thường rất nhỏ, trong khi nền mẫu nước tiểu lại vô cùng phức tạp với sự hiện diện của nhiều hợp chất hữu cơ và các ion vô cơ như natri, amoni, magie, clorua hay sunfat. Mặc dù các kỹ thuật sắc ký khí khối phổ (GC-MS) và sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) có độ nhạy cao, nhưng chi phí thiết bị đắt đỏ và quy trình vận hành phức tạp gây khó khăn lớn khi triển khai tại các phòng thí nghiệm tuyến cơ sở.

Luận văn tập trung nghiên cứu, tối ưu hóa quy trình xử lý mẫu nước tiểu bằng kỹ thuật chiết lỏng - lỏng (LLE) và chiết pha rắn (SPE) nhằm định lượng đồng thời 4 chất ma túy nhóm ATS gồm Methamphetamine (MA), Methylenedioxyamphetamine (MDA), Methylenedioxymethamphetamine (MDMA) và 3,4-Methylenedioxyethylamphetamine (MDEA) bằng phương pháp điện di mao quản sử dụng detector độ dẫn không tiếp xúc (CE-C4D). Nghiên cứu mở ra hướng đi mới giúp hạ giới hạn phát hiện xuống mức 10 ppb sau khi làm giàu mẫu, đạt độ thu hồi trên 78% và cung cấp công cụ phân tích tin cậy, tiết kiệm cho các cơ quan giám định kỹ thuật hình sự.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết điện di mao quản vùng (CZE) kết hợp công nghệ cảm biến độ dẫn không tiếp xúc kết nối kiểu tụ điện (C4D). Kỹ thuật CE phân tách các cấu tử mang điện dựa trên sự khác biệt về độ tích điện và bán kính thủy động dưới tác động của điện trường cao thế (10 đến 20 kV) cùng dòng điện động thẩm thấu (EOF). Detector C4D sử dụng hai điện cực hình ống đặt bên ngoài mao quản, vận hành theo nguyên lý đo sự thay đổi trở kháng của dòng điện xoay chiều tần số cao, loại bỏ hoàn toàn việc tiếp xúc trực tiếp giữa điện cực và dung dịch phân tích, ngăn ngừa hiện tượng nhiễm bẩn và ăn mòn hóa học.

Bên cạnh đó, cơ sở lý thuyết về cân bằng phân bố pha trong kỹ thuật chiết lỏng - lỏng và tương tác hấp phụ pha đảo trong chiết pha rắn được áp dụng để làm sạch nền mẫu. Các chất ATS là các hợp chất phenylalkylamine có tính bazơ yếu với giá trị pKa nằm trong khoảng 9,7 đến 9,9. Ở môi trường kiềm (pH > 9), các chất này chuyển hóa hoàn toàn sang dạng phân tử tự do không mang điện, tạo điều kiện thuận lợi để hòa tan vào dung môi hữu cơ phân cực trung bình hoặc lưu giữ trên các pha tĩnh kỵ nước. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm giới hạn phát hiện (LOD, tỷ số tín hiệu trên nhiễu S/N = 3), giới hạn định lượng (LOQ, S/N = 10) và độ lệch chuẩn tương đối (%RSD).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng 56 mẫu nước tiểu thực tế do Viện Khoa học Hình sự và Đội giám định Hóa học thuộc Phòng Kỹ thuật Hình sự (Công an TP. Hà Nội) thu thập từ các đối tượng nghi vấn, kết hợp với các mẫu nước tiểu trắng từ người khỏe mạnh không sử dụng ma túy để làm mẫu nền đối chứng và khảo sát thêm chuẩn. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm đánh giá đầy đủ tính đa dạng sinh học của nền mẫu thực tế.

Hệ thống phân tích CE-C4D sử dụng mao quản silica nung chảy có đường kính trong 50 µm, tổng chiều dài 60 cm (chiều dài hiệu dụng 53 cm), thế tách 10 kV kết hợp dung dịch đệm Arginine/Axit Axetic 10 mM ở pH 4,5. Mẫu được nạp bằng cơ chế siphon thủy động lực học ở độ cao 10 cm trong thời gian 45 giây. Quy trình thực nghiệm diễn ra xuyên suốt trong giai đoạn 2015-2016. Phương pháp CE-C4D được lựa chọn nhờ chi phí vận hành chỉ bằng khoảng 10% đến 15% so với GC-MS, lượng hóa chất tiêu thụ cực thấp (dưới 5 mL cho toàn bộ chu trình xử lý) và thời gian phân tích mẫu nhanh chóng trong vòng chưa đầy 15 phút.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát tối ưu hóa điều kiện chiết lỏng - lỏng cho thấy etyl axetat là dung môi chiết tối ưu nhất ở pH 9. Hiệu suất thu hồi của phương pháp đạt mức vượt trội: MA đạt 78%, MDA đạt 84%, MDMA đạt 95% và MDEA đạt 102%, cao hơn đáng kể so với hệ dung môi cloroform/isopropanol (đạt 45% đến 73%) và diclometan/isopropanol (đạt 30% đến 65%).

Đối với kỹ thuật chiết pha rắn (SPE), việc sử dụng cột C18 thể tích 3 mL kết hợp rửa tạp bằng 1 mL nước cất, 2 mL dung dịch H3PO4 10 mM và 2 mL hỗn hợp MeOH/H2O (tỷ lệ 1:9 v/v) trước khi rửa giải bằng 2 mL metanol nguyên chất đã mang lại độ thu hồi ổn định từ 85% đến 98% cho cả 4 hoạt chất.

Đường chuẩn thực nghiệm của các chất phân tích đạt độ tuyến tính xuất sắc với hệ số tương quan R² từ 0,9989 đến 0,9996 trong khoảng nồng độ 1,7 - 60 ppm đối với MA và 8,3 - 120 ppm đối với MDA, MDMA, MDEA. Giới hạn phát hiện (LOD) của thiết bị đối với MA là 0,5 ppm (LOQ là 1,7 ppm) và đối với 3 chất còn lại là 2,5 ppm (LOQ là 8,3 ppm). Sau khi qua quy trình chiết làm giàu mẫu, giới hạn phát hiện thực tế của MA trong nước tiểu hạ xuống đạt mức 10 ppb. Độ lặp lại của thiết bị và phương pháp rất cao với giá trị %RSD đều duy trì dưới mức 2,5% (đối với MA dao động từ 0,8% đến 2,5%; MDMA từ 0,8% đến 1,7%).

Thảo luận kết quả

Hiệu suất chiết xuất tăng vọt tại pH 9 được lý giải bởi sự biến đổi trạng thái ion hóa của các chất ATS. Khi nâng pH lên mức kiềm, dạng ion ammonium phân cực chuyển thành dạng bazơ tự do tan tốt trong pha hữu cơ etyl axetat. Dữ liệu thực nghiệm được hệ thống hóa trực quan thông qua các bảng so sánh hiệu suất thu hồi đa biến và biểu đồ cột biểu diễn mối tương quan giữa giá trị pH môi trường chiết từ mức 7 đến 11 với tỷ lệ thu hồi từng chất.

Điện di đồ thu được cho thấy cả 4 pic sắc ký phân tách hoàn toàn riêng biệt trong dải thời gian từ 600 đến 1000 giây mà không xuất hiện hiện tượng chồng lấn pic hay nhiễu đường nền từ các ion vô cơ có sẵn trong nước tiểu. Kiểm định Fisher (F-test) chứng minh hệ số tự do không có sự sai khác mang ý nghĩa thống kê so với giá trị 0 (F_tính đối với MA là 4,3429 nhỏ hơn F_bảng là 4,3874 tại độ tin cậy 95%), xác nhận phương pháp hoàn toàn không mắc sai số hệ thống. Khi tiến hành phân tích đối chứng trên các mẫu thực tế (như mẫu H2, H12) song song giữa hệ thống CE-C4D và GC-MS của Viện Khoa học Hình sự, kết quả định lượng cho thấy độ tương đồng đạt trên 95%, khẳng định tính chuẩn xác và khả năng ứng dụng thực tiễn cao của quy trình.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả đạt được, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp cụ thể:

• Chuẩn hóa quy trình chiết lỏng - lỏng bằng etyl axetat tại các phòng kỹ thuật hình sự: Viện Khoa học Hình sự phối hợp với Công an các tỉnh, thành phố ban hành tài liệu hướng dẫn kỹ thuật chuẩn hóa quy trình chiết lỏng - lỏng bằng etyl axetat ở pH 9, rút ngắn thời gian chuẩn bị mẫu xuống dưới 30 phút/mẫu và giảm 60% chi phí dung môi độc hại trong giai đoạn 2024-2025.
• Chuyển giao và nhân rộng hệ thiết bị CE-C4D bán tự động: Bộ Y tế và các cơ sở nghiên cứu tiến hành trang bị, chuyển giao mô hình CE-C4D cho các trung tâm giám định pháp y và cơ sở y tế tuyến tỉnh, hướng tới nâng cao năng lực sàng lọc mẫu sinh học đạt công suất tối thiểu 100 mẫu/ngày vào năm 2025.
• Xây dựng cơ sở dữ liệu phổ điện di cho các chất ma túy mới (NPS): Đại học Quốc gia Hà Nội cùng các đơn vị chuyên môn tiếp tục mở rộng thư viện phổ điện di, phát triển thuật toán nhận diện pic tự động đạt độ chính xác trên 99% cho các dẫn xuất amphetamine thế hệ mới trong vòng 2 năm tới.
• Tích hợp kỹ thuật vi chiết tự động hóa: Các nhóm nghiên cứu chuyên ngành Hóa phân tích đẩy mạnh ứng dụng kỹ thuật vi chiết pha lỏng (LPME) hoặc vi chiết pha rắn (SPME) trực tiếp, giảm thể tích mẫu nước tiểu yêu cầu xuống dưới 1 mL và hạ ngưỡng phát hiện vi lượng xuống dưới 5 ppb trong giai đoạn 2025-2026.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Giám định viên và kỹ thuật viên hình sự (PC09, Viện Khoa học Hình sự): Tiếp cận quy trình chiết xuất tối ưu, giảm thiểu tiêu hao hóa chất và nâng cao tốc độ trả kết quả xét nghiệm ma túy tổng hợp trong các vụ án hình sự.
• Cán bộ xét nghiệm y tế và bác sĩ tại các trung tâm cai nghiện: Ứng dụng kỹ thuật phân tích chi phí thấp để sàng lọc định kỳ, theo dõi nồng độ đào thải chất kích thích trong nước tiểu bệnh nhân với độ tin cậy cao.
• Học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Hóa phân tích, Độc chất học: Sử dụng tài liệu như một cẩm nang phương pháp luận hoàn chỉnh về kỹ thuật điện di mao quản, thiết lập đệm phân tích và xử lý thống kê đường chuẩn.
• Kỹ sư phát triển thiết bị và doanh nghiệp công nghệ phân tích: Tham khảo nguyên lý thiết kế buồng đo độ dẫn không tiếp xúc C4D để nội địa hóa các thiết bị phân tích hiện trường cơ động.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phương pháp CE-C4D lại được ưu tiên phát triển thay thế GC-MS trong nghiên cứu này? Phương pháp CE-C4D có chi phí đầu tư thiết bị và hóa chất chỉ bằng khoảng 10% đến 15% so với GC-MS, không đòi hỏi bước tạo dẫn xuất phức tạp và tiêu tốn rất ít dung môi độc hại, cực kỳ phù hợp để phân tích nhanh hàng loạt tại các phòng thí nghiệm tuyến địa phương.

Dung môi nào mang lại hiệu suất thu hồi cao nhất khi xử lý mẫu nước tiểu bằng chiết lỏng - lỏng? Etyl axetat ở pH 9 mang lại hiệu quả chiết xuất cao nhất với độ thu hồi đạt từ 78% đến 102% cho cả 4 chất ATS, đồng thời có ưu điểm bay hơi nhanh, ít độc hại hơn so với các dung môi clo hóa như cloroform hay diclometan.

Thời gian đào thải của các chất kích thích nhóm ATS qua nước tiểu kéo dài bao lâu? Sau khi sử dụng khoảng 20 phút, chất ma túy bắt đầu xuất hiện trong nước tiểu; khoảng 30% liều dùng được bài tiết nguyên vẹn ở dạng tự do sau 24 giờ và khoảng 90% lượng chất được đào thải hoàn toàn khỏi cơ thể trong vòng 3 đến 4 ngày.

Quy trình chiết pha rắn SPE bằng cột C18 loại bỏ tạp chất như thế nào? Mẫu được giữ lại trên cột C18 dung tích 3 mL, sau đó được rửa sạch các hợp chất phân cực và ion vô cơ bằng 1 mL nước cất, 2 mL H3PO4 10 mM và 2 mL hỗn hợp MeOH/H2O (1:9 v/v) trước khi rửa giải chọn lọc các chất ATS bằng 2 mL metanol.

Độ lặp lại và độ chính xác của hệ thống CE-C4D có đáp ứng tiêu chuẩn phân tích vi lượng không? Hoàn toàn đáp ứng. Hệ thống đạt độ lặp lại cao với hệ số biến thiên %RSD đều dưới 2,5% trên 7 lần đo độc lập, kiểm định Fisher khẳng định không mắc sai số hệ thống và kết quả đối chứng với GC-MS đạt độ tương đồng trên 95%.

Kết luận

• Xây dựng thành công quy trình chiết lỏng - lỏng (LLE) và chiết pha rắn (SPE) xử lý sạch nền mẫu nước tiểu phức tạp, nâng cao độ thu hồi chất phân tích lên 78% - 102%.
• Tối ưu hóa phương pháp CE-C4D giúp tách đồng thời 4 chất ATS (MA, MDA, MDMA, MDEA) trong thời gian dưới 15 phút với độ lặp lại %RSD < 2,5%.
• Xác lập giới hạn phát hiện LOD của MA trong nước tiểu xuống ngưỡng 10 ppb sau khi chiết xuất, thỏa mãn yêu cầu phân tích vi lượng độc chất học pháp y.
• Chứng minh độ tin cậy tuyệt đối của phương pháp thông qua kiểm định thống kê Fisher và đối chứng trực tiếp với kỹ thuật tiêu chuẩn GC-MS.
• Cung cấp giải pháp phân tích chi phí thấp, thân thiện môi trường, sẵn sàng chuyển giao cho các đơn vị kỹ thuật hình sự và y tế cơ sở trong giai đoạn 2024-2026.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU Tệ nạn ma túy là hiểm họa cho toàn xã hội, gây tổn hại sức khỏe, làm suy thoái nòi giống, phẩm giá con ngƣời, phá hoại hạnh phúc gia đính, gây ảnh hƣởng nghiêm trọng đến trật tự, an toàn xã hội và an ninh quốc gia. Nguy hiểm hơn nữa, việc tiêm chìch ma túy còn là nguyên nhân lan truyền căn bệnh nguy hiểm HIV/AIDS [2]. Hiện nay, việc sản xuất, vận chuyển, buôn bán và sử dụng ma túy ngày càng tinh vi, phức tạp và khó kiểm soát. Các cán bộ phải làm giám định khá nhiều loại chất và các chế phẩm của chúng, phải sử dụng các phƣơng pháp khoa học đòi hỏi phải nhanh hơn, chình xác hơn và đặc hiệu hơn.

Kết quả giám định phải là tin cậy và đáp ứng các yêu cầu của các cơ quan thực thi luật pháp của mỗi nƣớc. Do vậy, việc xác định đối tƣợng có sử dụng ma túy thông qua giám định mẫu phẩm sinh học (nƣớc tiểu) của chình đối tƣợng đó cũng rất cần thiết. Ở Việt Nam, việc giám định ma túy trong các mẫu phẩm sinh học đƣợc thực hiện bằng nhiều phƣơng pháp nhƣ: phân tìch miễn dịch, sắc ký khì (GC), sắc ký khì – khối phổ (GC-MS), sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) với khả năng phát hiện tốt. Tuy nhiên, đây là loại thiết bị đòi hỏi đầu tƣ ban đầu rất lớn đồng thời quy trính kèm theo rất phức tạp do đó giá thành phân tìch cao, thƣờng đƣợc triển khai ở các phòng thì nghiệm tuyến Trung ƣơng.

Trong khi đó, nhu cầu phân tìch giám định các chất ma túy tại các phòng thì nghiệm hính sự tuyến địa phƣơng là rất lớn. Do đó, việc nghiên cứu phát triển các phƣơng pháp phân tìch đơn giản, chi phì thấp nhằm hỗ trợ điều tra tại các phòng thì nghiệm phân tìch ma túy tuyến địa phƣơng là rất cần thiết. Trƣớc tính hính thực tế đó, nhóm nghiên cứu của chúng tôi đã nghiên cứu và bƣớc đầu thành công trong việc xác định một số chất ma túy tổng hợp nhóm ATS trong nƣớc tiểu bằng phƣơng pháp điện di mao quản sử dụng detector độ dẫn không tiếp xúc (CE-C4D) với các kết quả: tối ƣu đƣợc điều kiện phân tìch để tách đồng thời 4 chất ma túy MA, MDA, MDMA và MDEA; giới hạn phát hiện của MA sau khi chiết và trƣớc khi chiết là 10ppb và 500ppb [29]. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tuy nhiên, do nền mẫu nƣớc tiểu thƣờng khá phức tạp, chứa rất nhiều chất khác nhau nhƣ ezym, vitamin, axit amin, các hợp chất hữu cơ khác và đặc biệt là một lƣợng lớn các ion nhƣ: Na+, NH4+, Mg2+, Cl-, SO42-,… Hơn nữa, hàm lƣợng các chất ma túy tổng hợp có thể rất thấp nên các thành phần khác trong nền mẫu sẽ gây khó khăn cho phƣơng pháp phân tìch.

Ví thế, để có kết quả phân tìch tốt thí việc làm sạch và làm giàu mẫu là rất cần thiết. Do đó, chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu quy trình xử lý mẫu nước tiểu để phân tích một số chất ma túy tổng hợp nhóm ATS bằng phương pháp CE-C4D” trên cùng thiết bị đo mà không khảo sát lại điều kiện tối ƣu, nhằm nâng cao khả năng ứng dụng của phƣơng pháp CE-C4D đối với phân tìch ma túy nói riêng và các nhóm chất khác nói chung, đáp ứng nhu cầu thực tế. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Giới thiệu chung về ma túy tổng hợp nhóm ATS Ma túy là các chất gây nghiện có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo [2], khi đƣa vào cơ thể sống có thể làm thay đổi một hay nhiều chức năng tâm - sinh lý của cơ thể.