TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ - BAÙN COÂNG TPHCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC ÑEÀ TAØI: TÌM HIEÅU QUI TRÌNH COÂNG NGHEÄ SAÛN XUAÁT CUÛA NHAØ MAÙY BIA SAØI GOØN. SO SAÙNH CHAÁT LÖÔÏNG, VEÄ SINH BIA SAØI GOØN VÔÙI MOÄT SOÁ LOAÏI BIA KHAÙC. LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: VI SINH THÖÏC PHAÅM GVHD: PGS.NGUYEÃN VAÊN HANH SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH MSSV: 30100898 NIEÂN KHOAÙ: 2001 – 2005 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 1 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP MUÏC LUÏC Trang LÔØI CAÛM ÔN LÔØI MÔÛ ÑAÀU. 1 PHAÀN I: TOÀNG QUAN.
Lòch söû ngaønh bia .Giai ñoaïn tieàn Pasteus .Giai ñoaïn haäu Pasteus .Tình hình saûn xuaát taïi Vieät Nam. Giôùi thieäu veà toång coâng ty bia – röôïu – nöôùc giaûi khaùt Saøi Goøn 6 3. Söï hình thaønh vaø phaùt trieån. Caùc saûn phaåm chính phuï cuûa coâng ty.
Toå chöùc vaø cô caáu nhaân söï. An toaøn lao ñoäng vaø phoøng chaùy chöõa chaùy. An toaøn lao ñoäng. Phoøng chaùy chöõa chaùy.
Nguyeân lieäu trong saûn xuaát bia. Malt ñaïi maïch .Ñaëc tính thöïc vaät. Ñaùnh giaù chaát löôïng Malt. Nguyeân lieäu thay theá.
20 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 2 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP 4. Caùc chaát phuï gia. 21 PHAÀN II: NOÄI DUNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU .NOÄI DUNG:Qui trình coâng ngheä saûn xuaát bia. Saûn xuaát dòch ñöôøng Houblon hoaù.
Phöông phaùp naáu. Maùy loïc heøm (maùy loïc baõ Malt). Muïc ñích cuûa quaù trình loïc. Nguyeân taéc loïc.
Ñun soâi dòch ñöôøng vôùi hoa Houblon. Kyõ thuaät ñun soâi. Laéng caën vaø laøm laïnh nhanh dòch leân men. Muïc ñích laéng caën.
Nguyeân taéc laéng caën. Laøm laïnh nhanh dòch leân men. Muïc ñích cuûa quaù trình laøm laïnh. Baõo hoaø oxy cho dòch ñöôøng.
Phöông phaùp. Leân men chính,leân men phuï vaø quaù trình taøng tröõ bia. 34 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 3 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP 2. Leân men chính .Nhöõng bieán ñoåi quan troïng trong leân men chính .Bieán ñoåi sinh hoïc.Bieán ñoåi hoaù sinh.
Bieán ñoåi hoaù lyù. Caùc thao taùc coâng ngheä chuû yeáu trong khaâu leân men chínhï. Leân men phuï vaø taøng tröõ. Söï chuyeån hoaù cuûa moät soá hôïp chaát trong quaù trình leân men phuï.
Kyõ thuaät leân men phuï. Loïc trong bia. Cô sôû loïc. Quaù trình loïc cuûa bia Saøi Goøn .Baõo hoaø CO2 .Thanh truøng .Hoaøn thieän saûn phaåm.
Caùc bieán ñoåi coù theå xaûy ra trong quaù trình baûo quaûn bia. PHÖÔNG PHAÙP KIEÅM TRA BIA THAØNH PHAÅM. Phöông phaùp ñaùnh giaù caûm quan bia thaønh phaåm. Caùc chæ tieâu caûm quan (100C).
Duïng cuï thöû. 49 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 4 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP 1. Chuaån bò maåu thöû. Tieán haønh.
Ñoä trong vaø maøu saéc. Traïng thaùi vaø ñoä beàn boït. Cho ñieåm caùc chæ tieâu caûm quan. Phöông phaùp hoaù lyù.
Xaùc ñònh haøm löôïng CO2 cuûa bia thaønh phaåm. Tieán haønh. Xaùc ñònh ñoä maøu cuûa bia thaønh phaåm. Tieán haønh.
Xaùc ñònh ñoä coàn cuûa bia thaønh phaåm. Tieán haønh. Xaùc ñònh ñoä chua cuûa bia thaønh phaåm. Tieán haønh.
Phöông phaùp kieåm tra vi sinh vaät. 59 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 5 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP 3. Xöû lyù maãu kieåm tra. Tieán haønh thöû.
Toång soá vi khuaån hieáu khí. Toång soá Coliform. Toång soá naám moác,naám men. 66 PHAÀN III: KEÁT QUAÛ THÖÏC NGHIEÄM – KEÁT LUAÄN VAØ KIEÁN NGHÒ.
Keát quaû thöïc nghieäm. Ñaùnh giaù caûm quan. Ñaùnh giaù caùc tính chaát lyù hoaù. Ñaùnh giaù veà maët vi sinh .Keát luaän vaø kieán nghò.
75 Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc Moät soá hình aûnh minh hoaï SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 6 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP DANH MUÏC CAÙC BAÛNG, BIEÅU ÑOÀ Trang Baûøng 1.1: Caùc thaønh phaàn chính cuûa malt khoâ .2: Moät soá enzym coù trong malt .3: Thaønh phaàn chaát khoâ cuûa gaïo .4: Thaønh phaàn hoaù hoïc cuûa hoa Houblon……………………………………………17 Baûng 1.5: Chæ tieâu kieåm tra Houblon vieân .6: Chæ tieâu kieåm tra Houblon cao .7: Yeâu caàu chung cuûa nöôùc duøng ñeå naáu bia .8: Chæ tieâu kieåm tra naám men .9:Chæ tieâu kieåm tra naám men taùi söû duïng .1: Caùc yeâu caàu kyõ thuaät.2: Baûng theo doõi nhieät ñoä, ñoä Plato,pH trong quaù trình leân men chính cuûa bia Saøi Goøn.3:Yeâu caàu cuûa bia sau leân men phuï .4:Yeâu caàu cuûa bia sau loïc .5:Yeâu caàu cuûa bia thaønh phaåm.1: Coâng ngheä naáu bia cuûa coâng ty Saøi Goøn, coù theå bieåu thò qua bieåu ñoà thôøi gian cho moät meû naáu .2: Bieåu ñoà theo doõi nhieät ñoä, ñoä Plato,pH trong quaù trình leân men chính cuûa bia Saøi Goøn. 39 SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 7 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP LÔØI CAÛM ÔN Em xin chaân thaønh caûm ôn cha meï,ngöôøi ñaõ sinh thaønh,taïo ñieàu kieän cho em hoïc taäp vaø heát loøng daïy doã cho em neân ngöôøi. Em caûm ôn ban giaùm hieäu cuøng toaøn theå caùc thaày coâ khoa Coâng ngheä sinh hoïc,caùc thaày coâ trong vaø ngoaøi tröôøng ñaõ taän tình daïy doã vaø truyeàn ñaït kieán thöùc cho em suoát nhöõng naêm hoïc taïi giaûng ñöôøng. Vôùi taám loøng bieát ôn saâu saéc,em chaân thaønh caûm ôn thaày NGUYEÃN VAÊN HANH vaø coâ TOÂ MINH CHAÂU ñaõ tröïc tieáp höôùng daãn taän tình cho em hoaøn thaønh baøi luaän vaên naøy Em xin caûm ôn ban laõnh ñaïo cuøng toaøn theå caùc coâ,chuù,anh,chò cuûa nhaø maùy bia Saøi Goøn ñaõ taïo moïi ñieàu kieän thuaän lôïi nhaát cho em thöïc taäp vaø hoaøn taát baûn baùo caùo naøy.
Nhôø vaäy maø em boå sung cuõng nhö naém vöõng ñöôïc nhöõng kieán thöùc maø em ñaõ ñöôïc hoïc.Em ñaõ coù ñöôïc nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn quyù baùo tröôùc khi ra tröôøng.Tuy nhieân,do trình ñoä hieåu bieát vaø thôøi gian thöïc taäp coøn ngaén neân baøi baùo caùo naøy khoâng traùnh ñöôïc nhöõng thieáu soùt,sai laàm.Em mong nhaän ñöôïc söï giuùp ñôõ,söï ñoùng goùp yù kieán cuûa quí thaày coâ,caùc coâ,chuù,anh chò trong nhaø maùy bia Saøi Goøn.Ñeå em coù theå nhaän thaáy nhaän khuyeát ñieåm maø hoaøn chænh kieán thöùc ñaõ hoïc. Ngoaøi ra,toâi caûm ôn caùc baïn cuøng lôùp,cuøng khoa – nhöõng ngöôøi ñaõ cuøng hoã trôï vaø ñoäng vieân toâi trong suoát boán naêm ngoài gheá giaûng ñöôøng Cuoái cuøng,em kính chuùc söùc khoeû cha meï,ban giaùm hieäu vaø toaøn theå quyù thaày coâ,ban laõnh ñaïo cuøng toaøn theå caùc coâ,chuù,anh,chò coâng nhaân vieân nhaø maùy bia Saøi Goøn,moät naêm môùi an khang thònh vöôïng,taán taøi taán loäc. Thaønh Phoá Hoà Chí Minh,ngaøy 01 thaùng 01 naêm 2006 Sinh vieân thöïc hieän:NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 8 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP LÔØI MÔÛ ÑAÀU Theo coâng öôùc Quoác Teá Geneve (Thuïy Só) thì bia laø saûn phaåm cheá bieán baèng caùch leân men röôïu moät hoãn hôïp goàm maàm luùa maïch (coøn goïi laø malt), hoa Houblon, nöôùc, men bia vaø khoâng qua chöng caát. Bia chính laø moät loaïi nöôùc uoáng giaûi khaùt leân men coù gas, coù ñoä coàn nheï, nhieàu boït mòn, xoáp, vò ñaéng dòu, coù höông vò ñaëc tröng vaø ñaäm ñaø cuûa malt ñaïi maïch vaø hoa Houblon.
Nhöng khoâng phaûi baát cöù nôi naøo treân theá giôùi cuõng saûn xuaát ñöôïc malt, do ñaïi maïch chæ thích hôïp vôùi khí haäu haøn ñôùi. Vì theá ngaøy nay cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa ngaønh coâng nghieäp saûn xuaát bia, tuyø töøng nöôùc maø ta linh ñoäng thay theá moät phaàn maàm ñaïi maïch baèng maàm cuûa caùc loaïi nguõ coác khaùc, caùc loaïi tinh boät… nhaèm laøm giaûm giaù thaønh saûn phaåm vôùi ñieàu kieän maët haøng phaûi ñöôïc ñaêng kyù, ñöôïc quoác gia ñoù coâng nhaän vaø ngöôøi tieâu duøng bieát. Khi bia ñöôïc söû duïng ñuùng möùc seõ mang ñeán cho con ngöôøi söï thoaûi maùi deã chòu vaø taêng söùc ñeà khaùng cho cô theå vì trong thaønh phaàn cuûa bia coù: ❖ Noàng ñoä coàn trong bia töông ñoái thaáp (khoaûng 3 – 5o) khoâng gaây taùc haïi ñeán cô theå (neáu moãi ngaøy uoáng chæ töø 1 - 2 lon bia) vaø bia coøn giuùp ta tieâu hoaù toát hôn. Bia coøn cung caáp naêng löôïng cho cô theå, khoaûng 400 – 450 kcal/l.
❖ Vôùi löôïng CO2 khaù cao (4 – 5 g/lít), bia giuùp cô theå giaûi khaùt moät caùch nhanh choùng. Ngoaøi vieäc laøm cho bia coù caûm giaùc töôi ngon noù coøn ñaåy maïnh söï tieát nöôùc boït, kích thích söï hình thaønh cuûa acid Clohyrit (HCl) ôû daï daøy … ❖ Haøm löôïng nöôùc coù theå chieám ñeán 90 % trong bia, vôùi haøm löôïng nöôùc cao nhö vaäy bia seõ giuùp giaûi khaùt cho ngöôøi söû duïng. ❖ Chaát khoaùng: trong bia coù khoaûng hôn 30 chaát khoaùng maø chuû yeáu ñöôïc trích ly töø malt: Phospho (P), Manheâ (Mg), Kali (K), Canxi (Ca), Natri (Na)… Cuøng vôùi nöôùc vaø CO2, löôïng khoaùng trong bia giuùp giaûm nhanh côn khaùt. SVTH: NGUYEÃN TRAÀN KIM LINH TRANG 9 GVHD: PGS.TS NGUYEÃN VAÊN HANH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP ❖ Vitamin: bia chöùa haàu heát caùc vitamin nhoùm B, moät ít vitamin nhoùm A, D, E vaø PP.
Caùc vitamin keå treân ñeàu caàn thieát vôùi con ngöôøi. ❖ Polyphenol: coù khoaûng 150 mg/lít. Noù giuùp choáng laïi caùc nguy cô maéc beänh tim maïch vaø ung thö… Toùm laïi, bia laø moät thöùc uoáng coù giaù trò dinh döôõng cao, veà maët kinh teá ñoù laø moät saûn phaåm coù thò tröôøng roäng raõi. Cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa khoa hoïc coâng ngheä, ngaønh coâng ngheä leân men thöïc phaåm ngaøy caøng chieám vò trí quan troïng trong ñôøi soáng xaõ hoäi vaø goùp phaàn vaøo söï phaùt trieån kinh teá ñaát nöôùc.
ÔÛ nöôùc ta, trong nhöõng naêm gaàn ñaây, ngaønh coâng nghieäp saûn xuaát biûa ñaõ coù moät dieän maïo môùi, löôïng bia saûn xuaát ngaøy caøng taêng. Nhieàu coâng ty trong nöôùc vaø coâng ty cuûa nöôùc ngoaøi ñaàu tö saûn xuaát bia ñaõ daãn ñeán söï caïnh tranh thò tröôøng raát soâi ñoäng vaø khoác lieät. Ñoù chính laø ñoäng löïc ñeå caùc coâng ty bia ôû nöôùc ta coá gaéng caûi tieán maùy moùc, naâng cao coâng ngheä, naâng cao naêng suaát laãn chaát löôïng nhaèm toàn taïi, phaùt trieån maïnh hôn, ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu trong nöôùc cuõng nhö xuaát khaåu coù söï caïnh tranh cuûa raát nhieàu taäp ñoaøn lôùn treân theá giôùi. Vôùi ñôøi soáng kinh teá ngaøy caøng cao, coù nhieàu nhaõn hieäu ñeå löïa choïn, khaùch haøng seõ löïa choïn duøng bia gì, chaát löôïng nhö theá naøo nhöng phaûi phuø hôïp vôùi khaû naêng taøi chính.
Do ñoù, khaùch haøng seõ öu aùi cho ñôn vò naøo saûn xuaát bia coù chaát löôïng cao nhöng giaù thaønh thaáp. Vôùi muïc ñích tìm hieåu chaát löôïng, veä sinh cuûa moät soá loaïi bia treân thò tröôøng, em thöïc hieän ñeà taøi naøy: “Tìm hieåu qui trình coâng ngheä saûn xuaát cuûa nhaø maùy bia Saøi Goøn.