Nghiên Cứu Quy Trình Định Tính và Định Lượng Febuxostat Trong Chế Phẩm Viên Nén

Tài liệu nghiên cứu Xây dựng quy trình định tính định lượng febuxostat trong chế phẩm viên nén bằng phương pháp sắc ký, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Người hướng dẫn: TS. Thái Thị Cảm
• Trường học: Trường Đại Học Nguyễn Tất Thành
• Chuyên ngành: Kiểm Nghiệm Thuốc Và Độc Chất
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Định Tính và Định Lượng Febuxostat Bằng Phương Pháp HPLC PDA
• Loại tài liệu: Đề Án Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ ÁN
• 1.1. Mục tiêu của đề án
• 1.2. Phạm vi của đề án
• 1.3. Địa điểm thực hiện đề án
• 1.4. Thời gian thực hiện đề án
• 1.5. Cơ sở lý thuyết của đề án
• 1.5.1. Tổng quan về Febuxostat
• 1.5.2. Tổng quan về phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao
• 1.5.3. Thẩm định phương pháp phân tích
• 1.5.4. Một số phương pháp định tính, định lượng Febuxostat
• 1.5.5. Dung môi hóa chất, trang thiết bị nghiên cứu
• 1.5.5.1. Dung môi hóa chất
• 1.5.5.2. Trang thiết bị, dụng cụ
• 1.5.6. Nhiệm vụ và phương pháp thực hiện
• 1.5.7. Xây dựng phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA)
• 1.5.8. Thẩm định phương pháp vừa xây dựng
• 1.5.9. Ứng dụng phương pháp đã xây dựng để định tính, định lượng Febuxostat trong một số chế phẩm viên nén dược lưu hành trên thị trường
• 2. KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN
• 2.1. Kết quả xây dựng phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm bằng HPLC đầu dò PDA (HPLC PDA)
• 2.1.1. Lựa chọn bước sóng phát hiện
• 2.1.2. Lựa chọn pha động
• 2.1.3. Lựa chọn tỷ lệ pha động
• 2.1.4. Lựa chọn tốc độ dòng
• 2.1.5. Lựa chọn thể tích tiêm
• 2.1.6. Lựa chọn nhiệt độ cột
• 2.1.7. Lựa chọn cột sắc ký
• 2.1.8. Phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA)
• 2.1.9. Thẩm định phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA)
• 2.1.10. Các chỉ tiêu thẩm định
• 2.1.10.1. Tính tương thích hệ thống
• 2.1.10.2. Tính tuyến tính
• 2.1.10.3. Giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng
• 2.1.11. Ứng dụng phương pháp để định tính, định lượng Febuxostat trong một số chế phẩm trên thị trường
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Quy Trình Định Tính Febuxostat

Nghiên cứu quy trình định tính và định lượng Febuxostat bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA) là một chủ đề quan trọng trong lĩnh vực dược phẩm. Febuxostat là một thuốc được sử dụng để điều trị tăng acid uric máu, và việc xác định chính xác nồng độ của nó trong chế phẩm là rất cần thiết để đảm bảo chất lượng thuốc. Nghiên cứu này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều trị mà còn góp phần vào việc kiểm soát chất lượng thuốc trên thị trường.

1.1. Tính Cấp Thiết Của Nghiên Cứu Định Tính Febuxostat

Việc nghiên cứu định tính Febuxostat là cần thiết do thuốc này đang được sử dụng phổ biến. Nghiên cứu này giúp xác định nồng độ và chất lượng của thuốc, từ đó đảm bảo hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

1.2. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu Quy Trình Định Tính

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xây dựng quy trình định tính và định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén bằng phương pháp HPLC PDA. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng kiểm nghiệm và đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

II. Vấn Đề và Thách Thức Trong Nghiên Cứu Febuxostat

Mặc dù Febuxostat có nhiều ưu điểm, nhưng việc nghiên cứu và phát triển quy trình định tính và định lượng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các phương pháp hiện tại thường sử dụng dung môi đắt tiền hoặc khó áp dụng trong điều kiện phòng thí nghiệm tại Việt Nam. Điều này đặt ra yêu cầu cần thiết phải phát triển các phương pháp mới, hiệu quả và tiết kiệm hơn.

2.1. Những Thách Thức Trong Phân Tích HPLC

Một trong những thách thức lớn nhất là lựa chọn dung môi và điều kiện sắc ký phù hợp. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến độ chính xác và độ nhạy của phương pháp phân tích.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đảm Bảo Chất Lượng Thuốc

Đảm bảo chất lượng của Febuxostat trong chế phẩm là một vấn đề quan trọng. Việc thiếu các tiêu chuẩn rõ ràng có thể dẫn đến sự không đồng nhất trong chất lượng thuốc trên thị trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính và Định Lượng Febuxostat

Phương pháp HPLC PDA được sử dụng để định tính và định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén. Phương pháp này cho phép tách biệt các thành phần trong hỗn hợp và xác định nồng độ của Febuxostat một cách chính xác. Việc tối ưu hóa các điều kiện sắc ký là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Nguyên Tắc Hoạt Động Của HPLC

HPLC hoạt động dựa trên nguyên tắc tách các hợp chất trong hỗn hợp bằng cách sử dụng pha tĩnh và pha động. Các chất phân tích sẽ di chuyển qua cột sắc ký và được phát hiện bởi đầu dò PDA.

3.2. Các Điều Kiện Sắc Ký Quan Trọng

Việc lựa chọn pha động, tốc độ dòng, và thể tích tiêm là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến độ chính xác của phương pháp. Các điều kiện này cần được tối ưu hóa để đảm bảo kết quả phân tích chính xác.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Phương Pháp HPLC PDA Trong Nghiên Cứu

Phương pháp HPLC PDA không chỉ được áp dụng để định tính và định lượng Febuxostat mà còn có thể được sử dụng để kiểm tra chất lượng của các chế phẩm khác. Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp này có độ nhạy và độ chính xác cao, giúp nâng cao chất lượng kiểm nghiệm trong ngành dược phẩm.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Định Tính Febuxostat

Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp HPLC PDA có thể phát hiện nồng độ Febuxostat trong các chế phẩm với độ chính xác cao, từ đó đảm bảo chất lượng thuốc trên thị trường.

4.2. Ứng Dụng Trong Kiểm Soát Chất Lượng Thuốc

Phương pháp này có thể được áp dụng rộng rãi trong việc kiểm soát chất lượng thuốc, giúp phát hiện sớm các vấn đề liên quan đến chất lượng và an toàn của thuốc.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Nghiên Cứu Febuxostat

Nghiên cứu quy trình định tính và định lượng Febuxostat bằng phương pháp HPLC PDA đã mở ra nhiều cơ hội mới trong việc kiểm soát chất lượng thuốc. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho ngành dược phẩm, đặc biệt là trong việc phát triển các phương pháp phân tích hiệu quả hơn.

5.1. Tương Lai Của Phương Pháp HPLC PDA

Phương pháp HPLC PDA có tiềm năng lớn trong việc phát triển các phương pháp phân tích mới, giúp nâng cao chất lượng kiểm nghiệm và đảm bảo an toàn cho người sử dụng.

5.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp phân tích mới, đồng thời mở rộng ứng dụng của HPLC PDA trong các lĩnh vực khác nhau của ngành dược phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh gút và tình trạng tăng acid uric máu mãn tính đang ảnh hưởng đến khoảng 1% đến 4% dân số toàn cầu, gây ra những biến chứng nghiêm trọng về xương khớp và tim mạch nếu không được kiểm soát kịp thời. Febuxostat là hoạt chất ức chế chọn lọc enzyme xanthine oxidase thế hệ mới, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào năm 2009 với hiệu quả hạ acid uric máu vượt trội hơn so với các liệu pháp truyền thống. Mặc dù thuốc được sử dụng rộng rãi trên thị trường với các hàm lượng phổ biến 40 mg và 80 mg, các dược điển lớn như Dược điển Anh (BP), Dược điển Mỹ (USP) và Dược điển Việt Nam V (DĐVN V) vẫn chưa chính thức cập nhật chuyên luận kiểm nghiệm cho chế phẩm viên nén Febuxostat.

Trước thực trạng các phương pháp phân tích quốc tế thường sử dụng hệ dung môi đắt tiền hoặc kỹ thuật sắc ký khối phổ hai lần (LC-MS/MS) khó áp dụng đại trà, đề tài đã tập trung xây dựng và thẩm định quy trình định tính, định lượng Febuxostat trong viên nén bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao với đầu dò mảng diod quang học (HPLC-PDA). Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm từ ngày 05/04/2024 đến ngày 20/08/2024 tại Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 25 phối hợp cùng Đại học Nguyễn Tất Thành. Kết quả nghiên cứu không chỉ mang lại giải pháp kiểm nghiệm kinh tế với mức tiết kiệm khoảng 35% đến 40% chi phí dung môi so với việc sử dụng Acetonitril, mà còn thiết lập một quy trình đạt độ thu hồi cao từ 98,0% đến 102,0%, tạo nền tảng kỹ thuật vững chắc để chuẩn hóa tiêu chuẩn cơ sở cho các nhà máy sản xuất dược phẩm trong nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai trục lý thuyết trọng tâm: nguyên lý sắc ký lỏng pha đảo (RP-HPLC) và hướng dẫn thẩm định phương pháp phân tích theo tiêu chuẩn quốc tế ICH Q2(R1) kết hợp phụ lục Dược điển Việt Nam V. Trong hệ thống sắc ký pha đảo, quá trình tách chiết hoạt chất diễn ra dựa trên sự phân bố vi sai của chất tan giữa pha tĩnh không phân cực (mạch carbon C18 liên kết trên nền silica) và pha động phân cực chứa hỗn hợp dung môi hữu cơ - dung dịch đệm acid.

Hệ thống khái niệm chuyên ngành then chốt được áp dụng bao gồm:

• Cơ chế ức chế chọn lọc enzyme xanthine oxidase (XO): Febuxostat ngăn chặn quá trình chuyển hóa purin thành acid uric trong cơ thể mà không ảnh hưởng đến các enzyme khác trong chu trình chuyển hóa purin và pyrimidin.
• Hệ số phân bố (K) và hệ số dung lượng (k'): Phản ánh tốc độ di chuyển và mức độ tương tác của phân tử thuốc trên bề mặt pha tĩnh.
• Hệ số đối xứng pic (As) và số đĩa lý thuyết (N): Đo lường độ cân đối và hiệu lực phân tách của cột sắc ký đối với pic hoạt chất.
• Kỹ thuật quét phổ 3D PDA: Đánh giá độ tinh khiết đỉnh sắc ký (Peak Purity Index) trong dải bước sóng 200 nm đến 400 nm, cho phép nhận diện chính xác hoạt chất và các tạp chất phân hủy tiềm ẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng chất chuẩn đối chiếu Febuxostat có độ tinh khiết 99,1% do Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương cung cấp và mẫu viên nén Febuxogout 80 mg (lô sản xuất 24030 INC) của Công ty Cổ phần Dược phẩm Trung ương 25. Cỡ mẫu phân tích được thực hiện trên 20 viên nén được lấy ngẫu nhiên theo quy định lấy mẫu đồng nhất của DĐVN V, sau đó loại bỏ lớp bao phim, xác định khối lượng trung bình viên và nghiền mịn thành bột đồng nhất. Mẫu tá dược trắng (placebo) chứa 12 thành phần tá dược tiêu chuẩn với tổng khối lượng 458,53 mg/viên được sử dụng để khảo sát độ đặc hiệu.

Phương pháp phân tích được thực hiện trên hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao Shimadzu LC-2030 3D PDA tích hợp cột Inertsil C18 (kích thước 150 mm x 4,6 mm; cỡ hạt 5 µm). Lý do lựa chọn hệ thống HPLC-PDA là khả năng phân tách sắc ký sắc nét, độ nhạy cao và cho phép xác nhận độ tinh khiết quang phổ của pic Febuxostat một cách tuyệt đối mà các đầu dò UV-Vis bước sóng đơn không thể đáp ứng. Toàn bộ chu trình nghiên cứu và thu thập dữ liệu diễn ra từ ngày 05/04/2024 đến ngày 20/08/2024, được xử lý thống kê bằng phần mềm chuyên dụng và Microsoft Excel 365.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình thực nghiệm đã tối ưu hóa thành công các thông số vận hành sắc ký và chứng minh tính ưu việt của phương pháp thông qua các số liệu định lượng chuẩn xác:

• Điều kiện sắc ký tối ưu: Hệ pha động Methanol - dung dịch Acid Phosphoric 0,05% chỉnh pH 2,3 (tỷ lệ 73:27, v/v) tại bước sóng phát hiện 220 nm cho pic Febuxostat có hình dáng cân đối nhất. Thời gian lưu trung bình đạt 11,637 phút, hệ số đối xứng As đạt 1,11 (nằm trong giới hạn chuẩn 0,8 - 1,5), số đĩa lý thuyết N dao động từ 4619 đến 4652 đĩa tại tốc độ dòng 1,0 mL/phút, nhiệt độ cột 30 °C và thể tích tiêm 20 µL.
• Độ tương thích hệ thống vượt bậc: Khi tiêm lặp lại 6 lần dung dịch chuẩn Febuxostat nồng độ 40 µg/mL, độ lệch chuẩn tương đối (RSD) của thời gian lưu chỉ đạt 0,12% và RSD diện tích pic đạt 0,09%, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn chấp nhận 2,0%.
• Độ tuyến tính tuyệt đối: Khảo sát trong khoảng nồng độ từ 24,89 µg/mL đến 58,08 µg/mL (tương ứng 60% đến 140% nồng độ định lượng) cho hệ số tương quan R² đạt 0,9999 (Multiple R = 0,99997) với phương trình hồi quy tuyến tính qua gốc tọa độ y = 105807,08x. Phân tích ANOVA cho giá trị Significance F đạt 1,7085 x 10⁻⁷ (nhỏ hơn mức ý nghĩa 0,05).
• Độ đúng và độ lặp lại xuất sắc: Thử nghiệm độ đúng bằng phương pháp thêm chuẩn vào placebo ở 3 mức nồng độ 80%, 100% và 120% cho tỷ lệ thu hồi trung bình đạt từ 98,0% đến 102,0% với RSD dưới 2,0%. Đánh giá độ chính xác trung gian giữa 2 kiểm nghiệm viên trên 12 mẫu thử độc lập cho kết quả kiểm định F-test và t-test đều có giá trị p > 0,05.

Thảo luận kết quả

Việc lựa chọn hệ dung môi Methanol kết hợp acid phosphoric 0,05% ở pH 2,3 giải thích cho sự ổn định vượt trội của pic sắc ký. Phân tử Febuxostat mang nhóm chức acid carboxylic (-COOH) có tính acid yếu với giá trị pKa xấp xỉ 3,3. Khi môi trường pha động được acid hóa về pH 2,3, hoạt chất tồn tại chủ yếu ở dạng phân tử không ion hóa, làm tăng ái lực phân bố lên pha tĩnh không phân cực C18, từ đó triệt tiêu hiện tượng kéo đuôi pic và nâng cao hiệu lực cột.

So với các công bố quốc tế của một số nhóm tác giả sử dụng Acetonitril kết hợp đầu dò huỳnh quang hoặc hệ thống LC-MS/MS phức tạp, quy trình này giúp giảm đáng kể chi phí phân tích trong khi vẫn duy trì chỉ số tinh khiết đỉnh (Purity Index) đạt 0,942 trên đầu dò PDA. Toàn bộ dữ liệu thực nghiệm được minh chứng đồng bộ qua sắc ký đồ độ đặc hiệu không có pic tạp tại thời gian lưu của hoạt chất, đồ thị hồi quy tuyến tính R² = 0,9999 và bảng đối chiếu hàm lượng trên các chế phẩm thương mại như Febuxotid 80 mg và Feburic 80 mg với kết quả định lượng đạt từ 99,2% đến 100,8% so với hàm lượng nhãn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy giá trị ứng dụng thực tiễn của đề tài, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất thực hiện như sau:

1. Chuẩn hóa và ban hành quy trình thao tác chuẩn (SOP) kiểm nghiệm: Các phòng kiểm tra chất lượng (QC) tại các nhà máy sản xuất dược phẩm đạt chuẩn GMP-WHO cần tích hợp quy trình HPLC-PDA này vào tiêu chuẩn cơ sở trước quý 2/2025, đặt mục tiêu 100% lô thành phẩm viên nén Febuxostat sản xuất trong nước được kiểm soát hàm lượng hoạt chất chính xác với sai số dưới 1,5%.
2. Đề xuất xây dựng chuyên luận quốc gia: Hội đồng Dược điển Việt Nam và Viện Kiểm nghiệm Thuốc Trung ương cần tổ chức thử nghiệm liên phòng thí nghiệm trong giai đoạn 2025-2026 nhằm xem xét đưa phương pháp này vào Dược điển Việt Nam ấn bản tiếp theo, nâng tỷ lệ tiêu chuẩn hóa thuốc generic lên trên 90%.
3. Áp dụng chuyển giao kỹ thuật sắc ký xanh (Green Chromatography): Bộ phận R&D tại các viện nghiên cứu cần tiếp tục nghiên cứu rút ngắn chiều dài cột sắc ký từ 150 mm xuống 100 mm hoặc 50 mm trên hệ thống UHPLC trước năm 2027, nhằm giảm 30% lượng xả thải dung môi hữu cơ ra môi trường và rút ngắn thời gian phân tích xuống dưới 6 phút mỗi mẫu.
4. Triển khai mở rộng thử nghiệm độ hòa tan in vitro: Các đơn vị nghiên cứu phát triển thuốc cần ứng dụng điều kiện sắc ký này để đánh giá độ hòa tan của viên nén Febuxostat trong các môi trường pH 1,2; pH 4,5 và pH 6,8 trước quý 4/2025, đảm bảo hoạt chất giải phóng trên 80% sau 30 phút theo chuẩn tương đương sinh học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật và kỹ thuật thực nghiệm giá trị cao cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Kiểm nghiệm viên và chuyên viên Đảm bảo chất lượng (QA/QC): Trực tiếp áp dụng quy trình định lượng và bộ tiêu chí thẩm định theo ICH Q2(R1) để kiểm tra chất lượng nguyên liệu đầu vào và thành phẩm viên nén Febuxostat 40 mg, 80 mg tại các nhà máy dược.
2. Dược sĩ và chuyên viên Nghiên cứu & Phát triển (R&D): Sử dụng công thức tá dược mẫu placebo 458,53 mg và các dữ liệu khảo sát pha tĩnh, pha động để tối ưu hóa công thức thuốc generic và theo dõi độ ổn định của sản phẩm trong các nghiên cứu lão hóa cấp tốc.
3. Giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Kiểm nghiệm thuốc & Độc chất: Tham khảo phương pháp luận thiết kế thực nghiệm, kỹ thuật xử lý mẫu phức tạp và quy trình phân tích thống kê hồi quy ANOVA, kiểm định t-test, F-test trên Microsoft Excel.
4. Chuyên viên quản lý dược và đăng ký thuốc: Sử dụng các dữ liệu khoa học thực nghiệm để thẩm định hồ sơ kỹ thuật chung ASEAN (ACTD) liên quan đến phần chất lượng thuốc thành phẩm lưu hành trên thị trường.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nghiên cứu lại ưu tiên lựa chọn đầu dò PDA thay vì đầu dò UV-Vis bước sóng đơn thông thường?
Đầu dò PDA cho phép quét phổ liên tục từ 200 nm đến 400 nm và hiển thị phổ 3D của pic sắc ký. Điều này giúp kiểm tra chỉ số tinh khiết đỉnh (Purity Index đạt 0,942), chứng minh pic Febuxostat không bị đồng lưu ly với bất kỳ tá dược hay sản phẩm phân hủy nào.

Lý do nào khiến hệ dung môi Methanol - Acid Phosphoric được lựa chọn thay thế cho Acetonitril?
Methanol có độ phân cực phù hợp, ít độc hại và có giá thành thấp hơn khoảng 40% so với Acetonitril. Khi kết hợp với dung dịch acid phosphoric 0,05%, hệ pha động đạt pH 2,3 tối ưu, giúp ức chế ion hóa Febuxostat mà vẫn duy trì độ bền của cột sắc ký C18.

Khoảng nồng độ tuyến tính của phương pháp được xác định trong phạm vi nào và độ tin cậy ra sao?
Khoảng tuyến tính được thiết lập từ 24,89 µg/mL đến 58,08 µg/mL (tương ứng 60% đến 140% nồng độ định lượng). Phương trình hồi quy y = 105807,08x đạt hệ số tương quan R² = 0,9999 với giá trị p-value của kiểm định F là 1,7085 x 10⁻⁷, khẳng định độ tương quan tuyến tính chặt chẽ.

Quy trình phân tích này có khả năng áp dụng cho các dạng bào chế hoặc hàm lượng khác của Febuxostat không?
Quy trình hoàn toàn có thể áp dụng cho các hàm lượng viên nén 40 mg, 80 mg hoặc 120 mg bằng cách điều chỉnh tỷ lệ pha loãng dịch chiết mẫu thử để nồng độ cuối cùng đạt khoảng 40 µg/mL nằm trong khoảng xác định của đường chuẩn.

Độ lặp lại và độ đúng của phương pháp phân tích đạt được những thông số cụ thể nào?
Phương pháp đạt độ lặp lại cao với RSD diện tích pic của 6 lần tiêm chỉ 0,09%. Độ đúng được chứng minh qua tỷ lệ thu hồi hoạt chất từ 98,0% đến 102,0% ở cả 3 mức nồng độ 80%, 100% và 120% với RSD đều dưới 2,0%, đáp ứng đầy đủ yêu cầu nghiêm ngặt của DĐVN V.

Kết luận

• Đề tài đã nghiên cứu và xây dựng thành công quy trình định tính và định lượng Febuxostat trong viên nén bằng phương pháp HPLC-PDA trên cột Inertsil C18 (150 mm x 4,6 mm; 5 µm) với thời gian lưu tối ưu 11,637 phút.
• Thẩm định toàn diện phương pháp theo hướng dẫn ICH Q2(R1) đạt độ tin cậy cao: tính tuyến tính R² = 0,9999, độ lặp lại RSD = 0,09%, độ đặc hiệu tuyệt đối và độ thu hồi đạt 98,0% - 102,0%.
• Giảm thiểu hơn 35% chi phí hóa chất kiểm nghiệm nhờ thay thế Acetonitril bằng hệ dung môi Methanol - Acid Phosphoric 0,05% kinh tế và thân thiện.
• Ứng dụng kiểm nghiệm thực tế thành công trên các mẫu viên nén lưu hành trên thị trường gồm Febuxogout 80 mg, Feburic 80 mg và Febuxotid 80 mg.
• Định hướng trong năm 2025 cần tiếp tục mở rộng nghiên cứu thử nghiệm liên phòng để hoàn thiện hồ sơ đề xuất bổ sung chuyên luận chính thức vào Dược điển Việt Nam. Hãy liên hệ bộ phận kiểm nghiệm để nhận tài liệu chuyển giao quy trình phân tích chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Tính cap thiết cùa đề án. Mục tiêu của đề án. Phạm vi của đề án.

Địa điêm thực hiện đề án. Thời gian thực hiện đề án. Cơ sờ lý thuyết của đề án. Tông quan vê Febuxostat.

Tông quan về phương pháp sắc ký lòng hiệu năng cao. Thâm định phương pháp phân tích. Một số phirơng pháp định tính, định lượng Febuxostat. Dung môi hóa chất, trang thiết bị nghiên cứu.

Dung môi hóa chất. Trang thiết bị, dụng cụ. Nhiệm vụ và phương pháp thực hiện. Xây dựng phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong che phâm viên nén bang sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC_PDA).

Thâm định phương pháp vừa xây dựng. ứng dụng phương pháp đã xây dựng đê định tính, định lượng Febuxostat trong một số chế phàm viên nén dược lưu hành trên thị trường. KÉT QUÀ THựC HỆN ĐÈ ÁN. Ket quả xây dựng phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm bằng HPLC đầu dò PDA (HPLC_PDA).

Lựa chọn bước sóng phát hiện. Lựa chọn pha động. Lựa chọn tỷ lệ pha động. Lựa chọn tốc độ dòng.

Lựa chọn thê tích tiêm. Lựa chọn nliiệt độ cột. Lựa chọn cột sắc ký. Phương pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phâm viên nén bang sac ký lòng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC_PDA).

Thâm định phirơng pháp định tính, định lượng Febuxostat trong chế phẩm viên nén dược bang sắc ký lòng hiệu năng cao đau dò PDA (HPLCPDA). Các chi tiêu thầm định. Tính tương thích hệ thống. Tính tuyến tứih.

Giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng. ứng dụng phương pháp đêđịnh tính, định lượng Febuxostat trong một số chế phàm trên thị trường. KÉT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 50 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIÉT TẤT Từ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ACN Acetonitril CAD Charged aerosol detector Đầu dò bình xịt DAD Diode Array Detector Đầu dò mảng diod DĐVN V Dược Điên Việt Nam 5 DIC Diclofenac ELSD Evaporative Light Đầu dò tán xạ ánli sáng Scattering Detection FEB Febuxostat LD Innerdia meter Đường kính trong cột sắc ICH International Council for Hội nghị Quốc tế và Hài Harmonisation of hòa hóa các Thủ tục đăng Technical Requirements ký Dược phâm sử dụng for Pharmaceuticals for cho người Human Use: MS Mass Spectrometry Đầu dò khối phô Detector PDA Photodiode Array Đau dò màng diod Detector tt/tt Thể tícli/thể tích TT Thuốc thừ UDPGT Uridm diphosphat glucuronosyltransferanse uv-Vis:: Ultraviolet - Visible Đầu dò tt'r ngoại - kliả Detector kiến v:v Thê tích : thê tích XO enzyme xanthin oxidase vii DANH MỤC CÁC BẢNG so LIỆU Bang 1.1: Một số đặc tính các loại detector.2: Độ hấp thu uv cùa một số dung môi trong sắc ký pha đảo.3: Các chi tiêu thâm định phương pháp phân tích thuốc dạng nguyên liệu và thành phàm.1: Bàng kết quả khảo sát tỳ lệ dung môi.2: Ket quả khảo sát tốc độ dòng.3: Ket quả kliảo sát thê tích tiêm.4: Ket quả kliảo sát nhiệt độ cột.5: Ket quã khảo sát cột sắc ký.6: Các chì tiêu thâm định.7: Ket quà thâm định tứih tương thích hệ thống.8: Ket quà thâm định độ đặc hiệu.9: Ket quả các dung dịch tuyến tínli.10: Ket quả phân tích hồi quy (Regression) bằng Excel 365 .11: Ket quả thâm định độ chính xác mẫu thừ kiêm nghiệm viên 1.12: Ket quả thâm định độ chính xác trung gian.13: So sánli hai phirơng sai (F-test) bằng phần mềm excel 365.14: Ket quã phân tích t-test hai phương sai bang nhau.15: Ket quả thâm định độ đúng.16: Ket quả định lượng viên nén Feburic 80 mg.17: Ket quả định lượng viên nén Febuxotid 80 mg.18: Ket quà phân tích thời gian lưu mẫu thử so với mầu chuân.48 viii DANH MỤC HÌNH Hình 3.1: Phô sắc ký của Febuxostat chuân.2: sắc ký đồ độ tinh klúết của mẫu chuânFebuxostat.3: Phô quét PDA của mẫu chuẩn Febuxostat.4: Phô 3D của Febuxostat chuân.5: sắc kỷ đồ khảo sát pha động MeOH:H3PO4 (80:20).6: sắc ký đồ khảo sát pha động MeOH:H3PO4 (70:30).7: sắc ký đồ pha động MeOH:H3PO4 (73:27).8: sắc ký đồ khảo sát tốc độ dòng 0,5 ml/phút.9: sắc ký đồ khảo sát tốc độ dòng 1 ml/phút.10: sắc ký đồ kliảo sát tốc độ dòng 1.11: sắc ký đồ kết quà thế tích tiêm 10 pl.12: sắc ký đồ kết quà thể tích tiêm 20 pl.13: sắc ký đồ kết quả thể tích tiêm 10 pl.14: sắc ký đồ kết quả khảo sát nhiệt độ cột 25 °C.15: sắc ký đồ kết quả khảo sát nhiệt độ cột 30 °C.16: sắc ký đồ kết quả khảo sát nhiệt độ cột 40 °C.17: sắc ký đồ khảo sát cột C8.18: sắc ký đồ khảo sát cột C18 (150 mm X 4,6 mm, 5um).19: sắc ký đồ kliảo sát cột C18 (250 mm X 4,6 mm, 5pm).20: Sac ký đồ thâm định tính tương thích hệ thống.21: sắc ký đồ thâm định độ đặc hiệu mẫu trắng.22: sắc ký đồ thâm định độ đặc hiệu mẫu placebo.23: sắc ký đồ thâm định độ đặc hiệu mẫu chuẩn.24: : sắc ký đồ thâm định độ đặc hiệu mẫu thừ.25: sắc ký đồ thâm định độ đặc hiệu mầu thừ thêm chuân.26: sắc ký đồ thâm định tính tuyến tính.27: Đồ thị biêu diễn tirơng quan giữa nồng độ và diện tích pic Febuxostat.28: sắc kỷ đồ mẫu chuẩn Kiêm nghiệm viên 1.29: sắc ký đồ mẫu thử kiêm nghiệm viên 1.30: sắc ký đồ mầu chuân kiêm nghiệm viên 2.31: sắc ký đồ mẫu thừ kiêm nghiệm viên2.32: sắc ký đồ mẫu chuân độ đúng.33: sắc ký đồ mẫu placebo thêm 80% chuân.34: sắc ký đồ mẫu placebo thêm 100% chuân.35: sắc ký đồ mẫu placebo thêm 120% chuân.36: sắc ký đồ giới hạn phát lũện.37: sắc ký đồ giới hạn định hrợng.38: Sac ký đồ mầu chuân.39: sắc ký đồ mẫu Febuxotid.40: sắc ký đồ mẫu Feburic.

Tính cấp thiết của đề án Febuxostat là một thuốc hiện nay đang được sừ dụng khá phô biến ở Việt Nam cũng nhtr trên thế giới. Thuốc được dùng với tác dụng giảm acid uric máu trong trường hợp đã lang động urat, Febuxostat được FDA chấp thuận năm 2009 [1]. Vì vậy, việc kiêm soát chất hrợng của thuốc nhập khâu và tiến tới là thuốc sàn xuất trong mrớc là điều quan trọng. Mặt khác bên cạnh những ưu diêm cũa thuốc trên gan, thận thì thuốc lại có những nhược diêm trên một số cơ quan khác như tim mạch [2].

Vì thế đê hạn chế tác dụng phụ và tăng cường hiệu quả sử dụng thuốc thì việc có liệu trìnli điều trị cho từng bệnh nhân là điều cần thiết, việc nghiên cứu định tính, địnli lượng Febuxostat trong chế phâm viên nén sẽ góp phần giải quyết khâu kiêm soát chất lượng thuốc và có được liệu trình điều trị hiệu quả nhất. Hiện nay, chưa có chuyên luận về Febuxostat trong dược điên các nước như dược điên Anh, Mỹ, Việt Nam. Một số tác già có nghiên cứu định lượng Febuxostat bằng phương pháp HPLC [3], [4], [5], quang phổ UV-VIS [6], LC-MS/MS [7], tuy nhiên, các phương pháp này sữ dụng dung môi đắt tiền hoặc khó áp dụng với điều kiện phòng thí nghiệm của Việt Nam. Vi vậy chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu định lượng Febuxostat trong che phâm viên nén bang phương pháp sắc ký lòng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA)” không chi nham mục đích hoàn thành yêu cầu tốt nglũệp, mà còn đóng góp quan trọng vào việc nghiên cứu và phát triên phương pháp kiêm nghiệm hiệu quả hơn.

Qua quá trình nghiên cứu, chúng tôi hy vọng sẽ đưa ra giài pháp tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đong. Mục tiêu của đề án Xây dựng quy trình định tính, định lượng Febuxostat trong chế phàm viên nén dược bằng phương pháp sac ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC PDA). Thâm định quy trình định tính, định lượng Febuxostat trong chế phàm viên nén dược bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao đầu dò PDA (HPLC_PDA) đã xây dựng. 2 ứng dụng quy trình xây dựng được đê định tính, định lượng Febuxostat trong một số chế phâm lưu hành trên thị trường.

Phạm vi của đề án 1. Đối tượng Hoạt chat Febuxostat trong chế phâm dược phẩm 1. Địa điểm thực hiện đề án Công ty cô phân dược phẩm tiling ương 25 1. Thòi gian thực hiện đề án Từ 05/04/2024 đến 20/08/2024 1.

Cơ sở lý thuyết của đề án 1. Tong quan về Febuxostat 1. Công thức cấu tạo của Febuxostat Tên quốc tế: axit 2-[3-cyano-4-(2-metyỉpropoxy)phenyĩ]-4-metyỉ-l,3-thia:ioỉe- 5-carboxylic Công thức phân từ: CioHiữN^OìS. Phân từ lượng: 316,4 g/moì [8].

Tính chất lý hóa Bột kết tinh màu trang, Febuxostat có nồng độ hoà tan trong nước rất thấp [9]. Nó gần như không hòa tan trong điều kiện acid, ít tan trong điều kiện trung tính và dễ tan hơn một chút trong điều kiện kiềm. Hệ số phân chia dầu-nước cao và kliả năng xuyên qua màng te bào mạnh mẽ [10], 3 1. Dược động học của Febuxostat Hấp thu: Febuxostat được hấp thu hiệu quả qua đường uống (ít nhất 84%) và nhanh chóng (tmax là 1,0 -l,5giờ), thức ăn không ảnh hường đến độ hấp thu thuốc [10], [11].

Phân bố: ơ trạng thái chưa chuyên hóa Febuxostat liên kết với protein huyết tương đạt xấp xi 99,2% (chù yếu là Albumin), ờ trạng thái chuyên hóa có hoạt tính tỳ lệ này là 82-91% [12]. Chuyên hóa sinh học: Febuxostat đirợc chuyên hóa nhờ hệ enzyme uridin diphosphat glucuronosyltransferanse (UDPGT) và quá trình oxy hóa thông qua hệ cytochrom P450 [12], [13], Thải Trừ: Febuxostat đirợc thải trừ bằng cả hai con đường phân (45%) và nước tiểu (49%) [12], 1. Cơ chế tác dụng Purin chuyên hóa thành acid uric nhờ enzyme xanthm oxidase (XO), Febuxostat írc chế XO, hr đó giảm acid uric máu [12]. Chỉ Định Điều trị tăng acid uric máu mãn tính trong các tnrờng hợp đã xuất hiện urat lang động [14], [13], [15].

Chống chỉ định Mân cảm với các thành phần của thuốc. Suy giảm chức năng thận nặng (độ thanh thài creatinin < 30mL/ phút) [16], [17]. Liều dùng cho người lớn Thường thì, liều khởi đầu phô biến của Febuxostat là 40 mg hoặc 80 mg mỗi ngày. Tuy nliiên, trong một số tnrờng hợp, bác sĩ có thê điều chinh liều lượng này lên đến 120 mg mỗi ngày, tùy thuộc vào cân nhắc về tình trạng sức kliòe cùa bệnh nhân và phàn ứng của họ với thuốc [10].

Nên sử dụng ít nhất 6 tháng đê dự phòng cơn gout tái phát. Hiệu quả an toàn của Febuxostat chưa thiết lập cho trẻ em dưới 18 tuôi [12]. Tác dụng phụ Những bất thường chức năng gan , tiêu chảy , buồn nôn , đau đầu , ban và phù nề, các phản ứng phụ này hầu hết là nliẹ tới trung bình [10], [16]. Một số che phâm chứa Febuxostat trên thị trường Febuxostat 40-80: Viên nén bao phim chứa 40mg, 80mg Febuxostat, nhà sản xuất LD Stada Việt Nam.

Febuxat: Viên nén bao phim chứa 40mg Febuxostat, nlià sàn xuất Công ty Cô phần Dược phàm Gia Nguyền. Febuzex 40-80: Viên nén bao phim chứa 40mg, 80mg Febuxostat, nhà sản xuất Ajanta Pharma Limited ( Ản Độ). Theofeb: 40-80: Viên nén bao phim chứa 40mg.