1358 nghiên cứu hoạt động quản lý cung ứng thuốc tại bv đa khoa trung ương cần thơ giai đoạn 2016 2017

Nghiên cứu hoạt động quản lý cung ứng thuốc tại BV Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017, đánh giá hiệu quả và cải tiến quy trình.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Hoa
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Xuân Chữ
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Nghiên Cứu Hoạt Động Quản Lý Cung Ứng Thuốc Tại Bệnh Viện Đa Khoa Trung Ương Cần Thơ Giai Đoạn 2016-2017
• Loại tài liệu: Luận Văn Chuyên Khoa Cấp I
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cung ứng thuốc Bệnh viện
• 1.2. Các vấn đề liên quan đến cung ứng thuốc
• 1.3. Các nghiên cứu quản lý cung ứng thuốc trong Bệnh viện
• 1.4. Vài nét về Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm – Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Mẫu nghiên cứu
• 2.3.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.4. Kỹ thuật và phương pháp thu thập số liệu
• 2.3.5. Phương pháp kiểm soát sai số
• 2.3.6. Phân tích và xử lý số liệu
• 2.4. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tình hình cung ứng và quản lý sử dụng thuốc bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2016-2017
• 3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Tình hình cung ứng và quản lý sử dụng thuốc bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ năm 2016-2017
• 4.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Quản Lý Cung Ứng Thuốc 2016 2017

Nghiên cứu quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017 có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Thuốc đóng vai trò then chốt trong chăm sóc sức khỏe, và việc cung ứng hiệu quả sẽ tác động trực tiếp đến kết quả điều trị. Nghiên cứu này đánh giá thực trạng cung ứng thuốc, xác định các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp cải thiện. Theo tài liệu gốc, công tác dược đã có những bước phát triển về tổ chức, quản lý, sản xuất và cung ứng thuốc. Việc cung ứng thuốc hiệu quả và hợp lý trong bệnh viện là yếu tố quyết định đến chất lượng điều trị. Mục tiêu chính của nghiên cứu là khảo sát việc cung ứng thuốc và quản lý cung ứng thuốc tại bệnh viện, đồng thời khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ.

1.1. Tầm quan trọng của Cung Ứng Thuốc hiệu quả

Cung ứng thuốc hiệu quả đảm bảo đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị, tránh tình trạng thiếu thuốc hoặc tồn kho quá mức. Điều này giúp tối ưu hóa chi phí thuốc, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực bệnh viện. Theo nghiên cứu, thực trạng cung ứng thuốc kém hiệu quả và bất hợp lý trong các bệnh viện ảnh hưởng lớn đến ngân sách hoạt động và công tác chăm sóc, điều trị người bệnh. Do đó, việc cải thiện quản lý cung ứng thuốc là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

1.2. Mục tiêu và Phạm vi Nghiên cứu

Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2017 tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, đánh giá toàn diện các khía cạnh của quản lý cung ứng thuốc. Nghiên cứu này bao gồm phân tích danh mục thuốc, quy trình mua sắm, quản lý kho, và sử dụng thuốc. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn thời gian cụ thể để đảm bảo tính chính xác và khả thi. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin chi tiết và các khuyến nghị thực tiễn để cải thiện hệ thống cung ứng thuốc tại bệnh viện.

II. Thách Thức Quản Lý Cung Ứng Thuốc Tại Bệnh Viện Cần Thơ

Việc quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ đối mặt với nhiều thách thức. Từ việc xây dựng danh mục thuốc phù hợp đến quản lý kho bãi hiệu quả, mọi khâu đều đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và chuyên môn cao. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi phí thuốc và đảm bảo chất lượng thuốc cũng là những vấn đề quan trọng cần được giải quyết. Theo tài liệu, việc xây dựng và lựa chọn được một danh mục thuốc hợp lý là một trong các yếu tố mang tính quyết định trong việc đạt hiệu quả kinh tế cao và sử dụng thuốc hợp lý, an toàn trong bệnh viện. Thực tế cũng cho thấy sự yếu kém trong cung ứng có thể xảy ra ở tất cả giai đoạn của chu trình cung ứng thuốc, đòi hỏi các giải pháp toàn diện.

2.1. Xây Dựng và Cập Nhật Danh Mục Thuốc phù hợp

Việc xây dựng và duy trì danh mục thuốc phù hợp với nhu cầu điều trị thực tế là một thách thức lớn. Cần đảm bảo danh mục này phản ánh đúng mô hình bệnh tật, cập nhật các loại thuốc mới, và loại bỏ các thuốc kém hiệu quả. Theo nghiên cứu, DMT bệnh viện là cơ sở để đảm bảo cung ứng thuốc chủ động, có kế hoạch cho nhu cầu điều trị hợp lý, an toàn và hiệu quả. Công việc này đòi hỏi sự tham gia của nhiều chuyên gia y tế và cần được thực hiện định kỳ.

2.2. Quản Lý Kho Thuốc và Kiểm Kê Thuốc

Quản lý kho thuốc hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo cung ứng thuốc kịp thời và tránh lãng phí. Việc kiểm kê thuốc định kỳ, theo dõi hạn sử dụng, và bảo quản thuốc đúng cách là rất quan trọng. Theo tài liệu gốc, các thủ kho phải kiểm soát hạn sử dụng, chất lượng thuốc, đảo kho thường xuyên, ghi chép thẻ kho đầy đủ, cấp phát thuốc đúng tên – hàm lượng – số lượng. Tuy nhiên, công tác này thường gặp khó khăn do thiếu nhân lực và cơ sở vật chất.

2.3. Kiểm soát Chi Phí Thuốc và Đấu Thầu Thuốc hiệu quả

Kiểm soát chi phí thuốc là một trong những ưu tiên hàng đầu của Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Việc đấu thầu thuốc minh bạch và hiệu quả sẽ giúp giảm chi phí mua thuốc, đồng thời đảm bảo chất lượng thuốc. Tuy nhiên, quá trình đấu thầu thường phức tạp và đòi hỏi chuyên môn cao. Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc mua sắm là một trong những khu vực dễ gây tiêu cực nhất trong lĩnh vực y tế. Do đó, cần có các biện pháp giám sát chặt chẽ để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

III. Phân Tích SWOT Quản Lý Cung Ứng Thuốc Tại Bệnh Viện

Phân tích SWOT (Điểm mạnh, Điểm yếu, Cơ hội, Thách thức) cung cấp cái nhìn tổng quan về quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. Việc xác định rõ các yếu tố này sẽ giúp xây dựng chiến lược cải thiện hiệu quả. Theo tài liệu gốc, các nghiên cứu chỉ ra rằng việc mua sắm là một trong những khu vực dễ gây tiêu cực nhất trong lĩnh vực y tế, điều này có thể là một điểm yếu của hệ thống. Từ đó xác định các cơ hội để tận dụng và những thách thức cần vượt qua để nâng cao chất lượng cung ứng thuốc.

3.1. Điểm Mạnh Nguồn Lực và Đội Ngũ Dược Sĩ

Bệnh viện có đội ngũ dược sĩ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu về dược bệnh viện và quản lý kho thuốc. Điều này là một lợi thế lớn trong việc đảm bảo chất lượng thuốc và cung ứng thuốc hiệu quả. Theo tài liệu, việc sử dụng thuốc trong bệnh viện phải hợp lý, an toàn, có hiệu quả và Hội đồng thuốc và điều trị có nhiệm vụ giúp Giám đốc bệnh viện trong việc giám sát kê đơn hợp lý, tổ chức theo dõi các phản ứng có hại và các vấn đề liên quan đến thuốc trong bệnh viện, tổ chức thông tin về thuốc.

3.2. Điểm Yếu Cơ Sở Vật Chất và Quy Trình

Cơ sở vật chất kho thuốc còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bảo quản thuốc. Quy trình quản lý cung ứng thuốc còn nhiều khâu thủ công, gây mất thời gian và dễ xảy ra sai sót. Theo tài liệu gốc, hiện tại do dung tích kho còn hạn chế, do chưa hoàn thiện phần mềm cho quản lí nên việc tính toán mức tồn kho còn thủ công, khả năng cung ứng của các nhà phân phối chưa tốt, đôi khi gây chậm trễ trong cung ứng.

3.3. Cơ Hội Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý cung ứng thuốc sẽ giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót, và nâng cao hiệu quả quản lý. Phần mềm quản lý kho thuốc, hệ thống kê đơn điện tử, và các công cụ phân tích dữ liệu sẽ hỗ trợ đắc lực cho công tác này. Theo tài liệu, Bệnh viện cần có nhiều biện pháp thắt chặt việc cung ứng để đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân, đồng thời đảm bảo tiết kiệm cho quỹ Bảo hiểm, và công nghệ thông tin có thể giúp ích.

IV. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện Quản Lý Cung Ứng Thuốc Hiệu Quả

Để cải thiện quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Từ việc hoàn thiện quy trình mua sắm, nâng cấp cơ sở vật chất, đến đào tạo nhân lực, mọi khâu đều cần được chú trọng. Việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý. Theo tài liệu, việc xây dựng và lựa chọn được một danh mục thuốc hợp lý là một trong các yếu tố mang tính quyết định trong việc đạt hiệu quả kinh tế cao và sử dụng thuốc hợp lý, an toàn trong bệnh viện. Do đó các giải pháp cần phải tập trung vào danh mục thuốc, hoạt động đấu thầu và xây dựng quy trình quản lý cung ứng

4.1. Hoàn Thiện Quy Trình Mua Sắm và Đấu Thầu Thuốc

Quy trình mua sắm và đấu thầu thuốc cần được rà soát và hoàn thiện, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Cần xây dựng tiêu chí đánh giá nhà cung cấp rõ ràng, và lựa chọn nhà cung cấp có uy tín và chất lượng. Theo tài liệu gốc, đầu mối tổ chức đấu thầu (hoặc tổng hợp nhu cầu sử dụng thuốc của đơn vị trình cấp có thẩm quyền), mua thuốc theo Luật đấu thầu và các quy định hiện hành liên quan.

4.2. Nâng Cấp Cơ Sở Vật Chất Kho Thuốc và Bảo Quản

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất kho thuốc, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn bảo quản thuốc. Kho thuốc cần được trang bị hệ thống điều hòa, kiểm soát nhiệt độ, và độ ẩm. Theo tài liệu, kho thuốc phải được thiết kế đúng quy định và đảm bảo thực hiện 5 chống. Đảm bảo thực hiện các quy chế quản lý đối với thuốc gây nghiện, hướng tâm thần theo đúng quy chế do Bộ Y Tế ban hành.

4.3. Đào Tạo và Nâng Cao Năng Lực Dược Sĩ Bệnh Viện

Cần tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ dược sĩ bệnh viện. Dược sĩ cần được trang bị kiến thức chuyên môn sâu rộng về dược bệnh viện, quản lý kho thuốc, và sử dụng thuốc hợp lý. Các khóa đào tạo về dược lâm sàng, quản lý rủi ro, và quản lý chất lượng cũng rất cần thiết.

V. Ứng Dụng Phân Tích ABC VEN vào Quản Lý Chi Phí Thuốc

Ứng dụng các phương pháp phân tích như ABC và VEN trong quản lý cung ứng thuốc là cách tiếp cận hiệu quả để tối ưu hóa chi phí thuốc. Phân tích ABC giúp xác định các loại thuốc chiếm tỷ lệ lớn trong ngân sách, từ đó tập trung vào việc kiểm soát chi phí của các loại thuốc này. Phân tích VEN giúp phân loại thuốc theo mức độ cần thiết, ưu tiên mua các loại thuốc tối cần và thiết yếu. Theo tài liệu, phương pháp phân tích ABC là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỉ lệ lớn trong ngân sách.

5.1. Phân Tích ABC để Xác Định Các Thuốc Chi Phí Cao

Phân tích ABC giúp xác định các loại thuốc chiếm tỷ lệ lớn trong ngân sách. Thông tin này được sử dụng để lựa chọn những thuốc thay thế có chi phí điều trị thấp hơn, tìm ra những liệu pháp điều trị thay thế, thương lượng với nhà cung cấp để mua được thuốc với giá thấp hơn. Theo tài liệu, Phân tích ABC cho thấy những thuốc được sử dụng thay thế với lượng lớn mà có chi phí thấp trong danh mục hoặc có sẵn trên thị trường.

5.2. Phân Tích VEN để Ưu Tiên Mua Thuốc Thiết Yếu

Phân tích VEN giúp phân loại thuốc theo mức độ cần thiết, ưu tiên mua các loại thuốc tối cần và thiết yếu. Theo tài liệu, phân tích VEN là phương pháp phổ biến giúp cho việc lựa chọn những thuốc cần ưu tiên để mua và dự trữ trong bệnh viện. Các thuốc tối cần (V): Gồm các thuốc dùng để cứu sống người bệnh hoặc các thuốc thiết yếu cho các dịch vụ chăm sóc sức khỏe cơ bản.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Quản Lý Cung Ứng Thuốc Tương Lai

Nghiên cứu về quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017 đã cung cấp cái nhìn tổng quan về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác này. Các giải pháp đề xuất cần được triển khai đồng bộ để cải thiện hiệu quả cung ứng thuốc và nâng cao chất lượng dịch vụ y tế. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào đánh giá hiệu quả của các giải pháp này, cũng như khám phá các mô hình quản lý cung ứng thuốc tiên tiến khác. Theo tài liệu, việc xây dựng và lựa chọn được một danh mục thuốc hợp lý là một trong các yếu tố mang tính quyết định trong việc đạt hiệu quả kinh tế cao và sử dụng thuốc hợp lý, an toàn trong bệnh viện, do đó việc cải thiện danh mục thuốc luôn là ưu tiên.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Bài Học Kinh Nghiệm

Nghiên cứu đã chỉ ra các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, và thách thức trong quản lý cung ứng thuốc tại bệnh viện. Các bài học kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu này có thể được áp dụng cho các bệnh viện khác có điều kiện tương đồng. Theo tài liệu, cần có nhiều biện pháp thắt chặt việc cung ứng để đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân, đồng thời đảm bảo tiết kiệm cho quỹ Bảo hiểm.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Quản Lý Kho Thuốc

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã đề xuất, cũng như khám phá các mô hình quản lý cung ứng thuốc tiên tiến khác. Nghiên cứu về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý kho thuốc và dự báo nhu cầu thuốc cũng là một hướng đi tiềm năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động quản lý cung ứng thuốc tại các bệnh viện đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo chất lượng điều trị và hiệu quả kinh tế trong chăm sóc sức khỏe. Tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, với quy mô 1.000 giường bệnh và số lượng bệnh nhân nội trú khoảng 1.300 người mỗi ngày, nhu cầu cung ứng thuốc luôn ở mức cao và đa dạng. Giai đoạn 2016-2017, tỷ lệ sử dụng thuốc ngoại nhập chiếm tới 83-88% về giá trị, trong khi thuốc nội chỉ chiếm khoảng 11-17%, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nguồn thuốc nhập khẩu. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng cung ứng và quản lý thuốc tại bệnh viện trong giai đoạn này, đồng thời phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý cung ứng thuốc. Nghiên cứu tập trung vào các nhóm thuốc theo phân tích ABC và VEN, đánh giá cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, đường dùng, tác dụng dược lý và loại thuốc biệt dược gốc hay generic. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý cung ứng thuốc, góp phần tiết kiệm ngân sách và nâng cao chất lượng điều trị tại bệnh viện, đồng thời hỗ trợ công tác giám định bảo hiểm y tế và đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh của khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý cung ứng thuốc trong bệnh viện, bao gồm:

• Mô hình chu trình cung ứng thuốc: Bao gồm các bước lựa chọn thuốc, mua sắm, tồn trữ, cấp phát và sử dụng thuốc. Mỗi bước đều ảnh hưởng đến hiệu quả và an toàn trong điều trị.
• Phân tích ABC: Phân loại thuốc theo tỷ trọng giá trị tiêu thụ, nhóm A chiếm 70-80% ngân sách nhưng chỉ chiếm 10-20% số lượng thuốc, nhóm B chiếm 15-20% ngân sách và nhóm C chiếm 5-10% ngân sách với số lượng lớn nhất.
• Phân tích VEN: Phân loại thuốc theo mức độ quan trọng gồm Vital (tối cần), Essential (thiết yếu) và Non-essential (không cần thiết), giúp ưu tiên lựa chọn thuốc trong điều kiện kinh phí hạn chế.
• Phân tích kết hợp ABC-VEN: Kết hợp hai phương pháp trên để xác định nhóm thuốc ưu tiên quản lý và kiểm soát hiệu quả.

Các khái niệm chính bao gồm: danh mục thuốc bệnh viện, quản lý dự trữ thuốc, giám sát sử dụng thuốc, và các yếu tố ảnh hưởng đến cung ứng thuốc như cơ sở vật chất, mô hình bệnh tật, và các mối quan hệ với nhà phân phối, bảo hiểm y tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo phương pháp mô tả cắt ngang, tiến hành tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ trong giai đoạn từ 01/01/2016 đến 31/12/2017.

• Nguồn dữ liệu: Toàn bộ danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện trong giai đoạn nghiên cứu, báo cáo nhập - xuất - tồn thuốc hàng tháng, các biên bản họp và tài liệu liên quan đến hoạt động Hội đồng thuốc - điều trị, cùng các văn bản pháp luật và quy định của Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội.
• Mẫu nghiên cứu: Bao gồm 44 cán bộ thuộc Hội đồng thuốc điều trị, trưởng, phó các khoa/phòng, cán bộ cấp phát và quản lý khoa Dược, thủ kho dược.
• Phương pháp chọn mẫu: Toàn bộ đối tượng thuộc nhóm cán bộ quản lý và điều hành cung ứng thuốc được lựa chọn.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS 18 để xử lý số liệu, áp dụng phương pháp tỷ trọng, phân tích ABC, VEN và kết hợp ABC-VEN. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng dựa trên thang điểm Likert 5 mức độ.
• Thu thập số liệu: Kết hợp quan sát trực tiếp, thu thập báo cáo, phỏng vấn bằng phiếu khảo sát thiết kế sẵn.
• Kiểm soát sai số: Sử dụng các tài liệu, báo cáo có xác nhận, chữ ký và dấu treo hợp lệ.
• Đạo đức nghiên cứu: Bảo đảm tính khách quan, bảo mật thông tin, không ảnh hưởng đến công tác điều trị.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc xuất xứ: Năm 2016, thuốc nội chiếm 33,6% về số lượng nhưng chỉ chiếm 17% về giá trị tiêu thụ; thuốc ngoại chiếm 66,4% số lượng và 83% giá trị. Năm 2017, tỷ lệ thuốc nội giảm còn 30,8% số lượng và 11,6% giá trị, thuốc ngoại tăng lên 69,2% số lượng và 88,4% giá trị.

2. Cơ cấu thuốc theo đường dùng: Số lượng thuốc uống chiếm khoảng 57% trong cả hai năm, thuốc tiêm chiếm khoảng 25%, thuốc khác chiếm 15-18%. Về giá trị, thuốc tiêm chiếm tỷ lệ cao nhất (53,7% năm 2016, giảm còn 49,6% năm 2017), thuốc uống chiếm khoảng 20%, thuốc khác chiếm 26-29%.

3. Phân tích theo tác dụng dược lý: Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm tỷ lệ giá trị sử dụng cao nhất (42,3% năm 2016, 41,3% năm 2017) và số lượng chiếm 17-18%. Nhóm thuốc tác dụng đối với máu và tim mạch đứng thứ hai và ba với giá trị chiếm khoảng 12-13% và số lượng chiếm 4,6-21%.

4. Phân tích thuốc biệt dược gốc và generic: Năm 2016, thuốc generic chiếm 72,5% số lượng và 56,1% giá trị tiêu thụ; thuốc biệt dược gốc chiếm 27,5% số lượng và 43,9% giá trị. Năm 2017, tỷ lệ thuốc generic giảm nhẹ còn 69,6% số lượng và 53,5% giá trị, thuốc biệt dược gốc tăng lên tương ứng.

5. Phân tích ABC: Nhóm A chiếm khoảng 78-80% giá trị tiêu thụ nhưng chỉ chiếm 13-15% số lượng thuốc; nhóm B chiếm 14-16% giá trị và 19-20% số lượng; nhóm C chiếm 5-6% giá trị nhưng chiếm tới 65-66% số lượng thuốc.

6. Phân tích ABC nhóm A năm 2016: Thuốc ngoại chiếm 85,8% giá trị và 84% số lượng trong nhóm A; thuốc tiêm chiếm 53-60% giá trị và số lượng; thuốc generic chiếm 53,4% giá trị và 55,7% số lượng trong nhóm này.

7. Nhóm thuốc có giá trị sử dụng cao nhất trong nhóm A năm 2016: Thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm 49% giá trị và 35,1% số lượng; thuốc tác dụng đối với máu chiếm 14,1% giá trị; thuốc tim mạch chiếm 7,1% giá trị.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thuốc nhập khẩu, đặc biệt trong nhóm thuốc có giá trị cao (nhóm A), điều này đặt ra thách thức về chi phí và khả năng chủ động cung ứng thuốc. Tỷ lệ thuốc generic chiếm ưu thế về số lượng nhưng giá trị tiêu thụ vẫn thấp hơn thuốc biệt dược gốc, phản ánh xu hướng sử dụng thuốc có chi phí hợp lý hơn nhưng vẫn cần kiểm soát chất lượng và hiệu quả điều trị. Cơ cấu thuốc theo đường dùng và tác dụng dược lý phù hợp với mô hình bệnh tật tại bệnh viện, trong đó nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn chiếm tỷ trọng lớn do đặc thù bệnh lý khu vực. Phân tích ABC và VEN giúp xác định nhóm thuốc ưu tiên quản lý, từ đó tối ưu hóa ngân sách và nâng cao hiệu quả cung ứng. So sánh với các nghiên cứu trong nước cho thấy kết quả tương đồng về tỷ lệ thuốc nhóm A chiếm phần lớn ngân sách và sự cần thiết của việc áp dụng các phương pháp phân tích để quản lý hiệu quả. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ thuốc theo nhóm ABC, VEN và biểu đồ cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, đường dùng để minh họa rõ nét hơn các xu hướng tiêu thụ thuốc.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sử dụng thuốc generic: Đẩy mạnh chính sách ưu tiên sử dụng thuốc generic nhằm giảm chi phí điều trị, nâng tỷ lệ thuốc generic trong nhóm A lên ít nhất 60% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc bệnh viện phối hợp với khoa Dược và Hội đồng thuốc - điều trị.

2. Xây dựng và cập nhật danh mục thuốc hợp lý: Rà soát, bổ sung và hiệu chỉnh danh mục thuốc hàng năm dựa trên mô hình bệnh tật và nhu cầu điều trị thực tế, đảm bảo phù hợp với ngân sách và quy định của Bộ Y tế. Thời gian thực hiện: hàng năm. Chủ thể: Hội đồng thuốc - điều trị, khoa Dược.

3. Nâng cao năng lực quản lý tồn kho: Áp dụng phần mềm quản lý kho thuốc hiện đại, tự động hóa tính toán tồn kho an toàn theo công thức của WHO, giảm thiểu tồn đọng và thiếu hụt thuốc. Thời gian: trong 12 tháng. Chủ thể: Phòng Công nghệ thông tin phối hợp khoa Dược.

4. Tăng cường giám sát và kiểm soát chất lượng thuốc nhập khẩu: Thiết lập quy trình kiểm tra nghiêm ngặt về nguồn gốc, chất lượng, hạn dùng thuốc nhập khẩu, đặc biệt nhóm thuốc có giá trị cao. Chủ thể: Khoa Dược, Phòng Kiểm nghiệm thuốc.

5. Đào tạo và nâng cao nhận thức cán bộ y tế: Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý cung ứng thuốc, sử dụng thuốc hợp lý, phân tích ABC-VEN cho cán bộ khoa Dược và các khoa lâm sàng. Thời gian: 6 tháng đầu năm. Chủ thể: Ban Giám đốc, khoa Dược.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc và quản lý bệnh viện: Để hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý cung ứng thuốc, từ đó xây dựng chính sách và kế hoạch phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.

2. Cán bộ khoa Dược và Hội đồng thuốc - điều trị: Áp dụng các phương pháp phân tích ABC, VEN trong quản lý danh mục thuốc, tồn kho và giám sát sử dụng thuốc, giúp tối ưu hóa nguồn lực và đảm bảo an toàn điều trị.

3. Các nhà hoạch định chính sách y tế và bảo hiểm y tế: Tham khảo dữ liệu và phân tích để điều chỉnh chính sách đấu thầu, thanh toán thuốc, cũng như giám sát việc sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế.

4. Nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành tổ chức quản lý dược: Là tài liệu tham khảo thực tiễn về phương pháp nghiên cứu, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp trong lĩnh vực quản lý cung ứng thuốc bệnh viện.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thuốc ngoại chiếm tỷ lệ giá trị cao hơn thuốc nội?
   Thuốc ngoại thường có giá thành cao hơn do chi phí sản xuất, công nghệ và thương hiệu. Ngoài ra, một số thuốc đặc trị chưa có sản xuất trong nước nên bệnh viện phải nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu điều trị.

2. Phân tích ABC và VEN có vai trò gì trong quản lý thuốc?
   Phân tích ABC giúp xác định nhóm thuốc chiếm phần lớn ngân sách để ưu tiên quản lý, trong khi phân tích VEN phân loại thuốc theo mức độ quan trọng, giúp ưu tiên mua sắm và dự trữ thuốc thiết yếu, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

3. Làm thế nào để giảm tồn kho thuốc quá mức?
   Áp dụng phần mềm quản lý kho tự động, tính toán tồn kho an toàn theo công thức chuẩn, đồng thời rà soát và điều chỉnh danh mục thuốc phù hợp với nhu cầu thực tế, tránh mua sắm dư thừa.

4. Tại sao cần ưu tiên sử dụng thuốc generic?
   Thuốc generic có cùng hoạt chất và hiệu quả điều trị như thuốc biệt dược gốc nhưng giá thành thấp hơn, giúp tiết kiệm chi phí điều trị mà vẫn đảm bảo chất lượng và an toàn cho bệnh nhân.

5. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến công tác quản lý cung ứng thuốc tại bệnh viện?
   Các yếu tố quản lý như mối quan hệ với nhà phân phối, quy trình đấu thầu, giám sát bảo hiểm y tế, cùng với cơ sở vật chất và mô hình bệnh tật của bệnh viện đều ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả cung ứng thuốc.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017, với tỷ lệ thuốc ngoại chiếm ưu thế về giá trị tiêu thụ.
• Phân tích ABC và VEN giúp xác định nhóm thuốc ưu tiên quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách thuốc.
• Các yếu tố quản lý, cơ sở vật chất và mô hình bệnh tật ảnh hưởng rõ rệt đến công tác cung ứng thuốc.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường sử dụng thuốc generic, nâng cao quản lý tồn kho và giám sát chất lượng thuốc.
• Tiếp tục triển khai nghiên cứu và áp dụng các giải pháp trong vòng 1-2 năm tới để cải thiện hiệu quả quản lý cung ứng thuốc, đồng thời kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban và nhà quản lý.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao chất lượng cung ứng thuốc, đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị cho người bệnh tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Thuốc đóng vai trò quan trọng trong công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân. Trong những năm qua, công tác dược nói chung đã có những bước phát triển rất cơ bản về tổ chức, quản lý, sản xuất và cung ứng thuốc. Ngành dược đã đáp ứng được nhu cầu cơ bản về sử dụng thuốc cho nhân dân cả về số lượng và chất lượng. Thuốc sản xuất trong nước ngày càng phát triển, số mặt hàng mới ngày càng nhiều hơn, mẫu mã phong phú và chất lượng ngày càng tốt hơn [1], [11].

Cung ứng thuốc nói chung và cung ứng thuốc trong bệnh viện nói riêng giữ vai trò vô cùng quan trọng, mang tính quyết định đến chất lượng điều trị. Thực trạng cung ứng thuốc kém hiệu quả và bất hợp lý trong các bệnh viện đang là một vấn đề bất cập có ảnh hưởng rất lớn đến ngân sách hoạt động bệnh viện và công tác chăm sóc, điều trị người bệnh. Sự yếu kém này có thể xảy ra ở tất cả giai đoạn của chu trình cung ứng thuốc: trong lựa chọn thuốc là việc xây dựng danh mục thuốc không phù hợp với yêu cầu điều trị; trong cấp phát/tồn trữ là việc quản lý kho kém hiệu quả; trong giám sát sử dụng thuốc là kê đơn sai, không đảm bảo hợp lý an toàn. Việc xây dựng và lựa chọn được một danh mục thuốc hợp lý là một trong các yếu tố mang tính quyết định trong việc đạt hiệu quả kinh tế cao và sử dụng thuốc hợp lý, an toàn trong bệnh viện, đồng thời cũng là vấn đề đang được các nhà quản lý tại các cơ sở khám chữa bệnh rất quan tâm, nhất là trong giai đoạn các bệnh viện tự thu tự chi [42].

Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ là nơi đăng ký khám chữa bệnh cho các đối tượng có Bảo hiểm y tế của khu vực, các tuyến dưới chuyển lên và các đối tượng không có bảo hiểm y tế thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Chất lượng khám chữa bệnh phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: 2 trang thiết bị y tế, cơ sở hạ tầng, giường bệnh, trình độ cán bộ y tế và chất lượng, chủng loại thuốc, hóa chất, vật tư [17]. Hàng tháng, hàng quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm và hàng năm đều có các thành viên của Bảo hiểm xã hội Thành phố Cần Thơ và Bảo hiểm xã hội Việt Nam định kỳ hàng năm đến Bệnh viện thu thập số liệu, giấy tờ liên quan đến sử dụng, cung ứng thuốc để thực hiện công tác Giám định Bảo hiểm. Nhằm hạn chế việc mua thuốc không đúng với Danh mục thuốc đã trúng thầu, mua vượt số lượng thầu, thuốc không đúng các thông tin về thầu (Số đăng ký, nhà sản xuất, nước sản xuất, giá thầu), sử dụng thuốc không đúng chỉ định hoặc lạm dụng thuốc [17], Bệnh viện cần có nhiều biện pháp thắt chặt việc cung ứng để đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân, đồng thời đảm bảo tiết kiệm cho quỹ Bảo hiểm.

Nhằm góp phần nâng cao chất lượng cung ứng thuốc, chúng tôi thực hiện đề tài: “Nghiên cứu hoạt động quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017” với hai mục tiêu sau: 1. Khảo sát việc cung ứng thuốc và quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ giai đoạn 2016-2017. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Cung ứng thuốc Bệnh viện 1.1 Khái niệm cung ứng thuốc Cung ứng: cung ứng bao gồm hai chức năng: mua và quản lý dự trữ (tồn kho) [4] [40]: Cung ứng thuốc: là hoạt động mua và quản lý dự trữ (tồn kho) thuốc.

- Mua: tức là hành động thương mại xuất phát từ biểu hiện của một nhu cầu và được thể hiện qua việc đặt hàng với nhà cung ứng đã lựa chọn. - Quản lý dự trữ (tồn kho): Mua chưa đủ, mà sử dụng hoặc bán hàng cũng không được ngưng trệ (không thực hiện được do không có hoặc thiếu dự trữ).2 Quản lý cung ứng thuốc Hình 1.1 Mô hình quản lý cung ứng thuốc Cung ứng thuốc không hiệu quả và bất hợp lý, đặc biệt là ở trong các bệnh viện, đang là một vấn đề bất cập có phạm vi ảnh hưởng rộng ở mọi cấp độ chăm sóc y tế. Việc quản lý cung ứng thuốc kém hiệu quả có thể dẫn tới tình trạng lạm dụng thuốc, hạn chế khả năng tiếp cận với thuốc thiết yếu, lãng 4 phí nguồn kinh phí vốn đã rất hạn hẹp và đặt người bệnh vào tình trạng nguy hiểm [36].1 Quản lý lựa chọn thuốc Lựa chọn thuốc là việc xác định chủng loại và số lượng thuốc để cung ứng. Trong bệnh viện, chủng loại thuốc được thể hiện qua danh mục thuốc (DMT) bệnh viện [6].

Lựa chọn và xây dựng DMT bệnh viện là công việc đầu tiên thuộc quy trình cung ứng thuốc bệnh viện. DMT là cơ sở để đảm bảo cung ứng thuốc chủ động, có kế hoạch cho nhu cầu điều trị hợp lý, an toàn và hiệu quả. Xây dựng Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện hàng năm theo nhu cầu điều trị hợp lý của các khoa lâm sàng. Khi xây dựng danh mục thuốc này cần căn cứ vào [2], [7]: - Mô hình bệnh tật của địa phương, cơ cấu bệnh tật do bệnh viện thống kê hàng năm.

- Trình độ cán bộ và theo Danh mục kỹ thuật mà bệnh viện được thực hiện. - Điều kiện cụ thể của bệnh viện: quy mô và trang thiết bị phục vụ chẩn đoán và điều trị hiện có của bệnh viện. - Khả năng kinh phí: Ngân sách nhà nước cấp, ngân sách bảo hiểm y tế, khả năng kinh tế của địa phương. - Danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành.

- Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện phải được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàng năm cho phù hợp với tình hình thực tế điều trị. Trưởng khoa lâm sàng sẽ tham gia xây dựng Danh mục thuốc và cơ số thuốc của tủ trực tại khoa lâm sàng. Danh mục này căn cứ vào yêu cầu, nhiệm 5 vụ điều trị của khoa và trình phòng Kế hoạch tổng hợp, Giám đốc phê duyệt [5], [7]. Lập kế hoạch về cung ứng thuốc để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt nhằm bảo đảm cung ứng đủ thuốc có chất lượng cho nhu cầu chẩn đoán và điều trị nội trú, ngoại trú, bảo hiểm y tế và phù hợp với kinh phí của bệnh viện.

Làm dự trù bổ sung khi nhu cầu thuốc tăng vượt kế hoạch, thuốc không có nhà thầu tham gia, không có trong danh mục thuốc nhưng có nhu cầu đột xuất (thiên tai, dịch bệnh) [5].2 Quản lý mua thuốc Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc mua sắm là một trong những khu vực dễ gây tiêu cực nhất trong lĩnh vực y tế. Mặc dù đây là vấn đề phổ biến ở nhiều khu vực trên thế giới, nhưng việc thiếu nhà chức trách điều hành mạnh mẽ hay khả năng giám sát việc thực thi chưa hiệu quả, tiền công nhân viên thấp, qui trình kém hiệu quả và việc thực hiện chi trả không phù hợp dẫn đến những nước đang phát triển có nguy cơ tiêu cực cao hơn [12], [50]. Tổ chức cung ứng thuốc cần đạt các yêu cầu sau [5]: - Đảm bảo cung ứng đủ thuốc cho nhu cầu điều trị và nhu cầu đột xuất khác. - Đầu mối tổ chức đấu thầu (hoặc tổng hợp nhu cầu sử dụng thuốc của đơn vị trình cấp có thẩm quyền), mua thuốc theo Luật đấu thầu và các quy định hiện hành liên quan.

- Cung ứng các thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt (thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc, thuốc phóng xạ) theo đúng quy định hiện hành.3 Quản lý tồn trữ, cấp phát thuốc Tồn trữ và bảo quản thuốc: 6 Tồn trữ bảo quản bao gồm xuất nhập kho, kiểm tra đối chiếu, kiểm kê định kỳ hoặc đột xuất, dự trữ cơ số an toàn kho và các biện pháp kỹ thuật bảo quản hàng hóa. Thực hiện nghiêm túc quy chế dược về quản lý, bảo quản, kiểm nhập thuốc, theo dõi hạn dùng của thuốc [5], [39]. Tất cả các khoa phòng trong bệnh viện có sử dụng thuốc đều phải thực hiện nghiêm túc các quy chế Dược. Trách nhiệm của khoa Dược là hướng dẫn bác sĩ, điều dưỡng thực hiện các quy chế này và thường xuyên kiểm tra Dược chính, Dược lâm sàng các quy chế dược và vấn đề sử dụng thuốc trên hồ sơ bệnh án hay cơ số tủ trực tại bệnh viện [5], [43].

Để đảm bảo chất lượng thuốc trong quy trình tồn trữ đòi hỏi các khoa Dược phải có cơ sở vật chất đáp ứng các yêu cầu về bảo quản thuốc, có quy trình thực hành bảo quản thuốc tốt trong khoa Dược [5], [29]. Kho thuốc phải được thiết kế đúng quy định và đảm bảo thực hiện 5 chống. Đảm bảo thực hiện các quy chế quản lý đối với thuốc gây nghiện, hướng tâm thần theo đúng quy chế do Bộ Y Tế ban hành. Các loại thuốc đều phải đảm bảo được quản lý giám sát đầy đủ về nguồn gốc xuất xứ, số đăng ký lưu hành, số lô, hạn dùng, phiếu kiểm nghiệm, chất lượng cảm quan [3], [44].

Trước khi thuốc nhập vào kho, Hội đồng kiểm nhập có nhiệm vụ kiểm tra, kiểm soát và tiếp nhận thuốc - hóa chất vào kho theo đúng quy định. Phải kiểm tra lô sản xuất, hạn dùng, phiếu kiểm nghiệm của thuốc - hóa chất, đảm bảo thuốc - hóa chất nhập kho đúng chủng loại, quy cách, số lượng, chất lượng [7]. Thuốc trong kho được sắp xếp như sau [5], [17]: - Sắp xếp theo độc tính: gây nghiện, hướng tâm thần, thuốc thường. - Sắp xếp theo tác dụng dược lý: thuốc gây tê, thuốc gây mê, thuốc chống nhiễm khuẩn, thuốc tim mạch, thuốc tiêu hóa.

7 - Sắp xếp theo dạng bào chế: thuốc viên, thuốc tiêm. - Sắp xếp theo đường dùng: thuốc uống, thuốc tiêm, thuốc dùng ngoài. Quản lý hàng tồn kho: Xây dựng cơ số tồn kho hợp lý là bài toán đảm bảo cung ứng kịp thời cho nhu cầu điều trị, đồng thời đảm bảo tính kinh tế. Không để thuốc tồn đọng quá nhiều, quá lâu, ảnh hưởng đến công tác bảo quản và tồn đọng một lượng tiền lớn trong điều kiện kinh phí còn hạn hẹp.

Theo một số tài liệu, lượng thuốc tồn kho tại kho Dược phải đảm bảo sử dụng khoảng 2 - 3 tháng thuốc của bệnh viện [5].