Chương 1. Một số van dé lý luận pháp luật về đơn phương châm đút HĐLĐ của NSDLD và quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành. Thực tiễn thực hiện đơn phương chấm đứt HDLD của NSDLĐ tại tinh Vinh Phúc Chương 3. Một số kiên nghị hoàn thiện pháp luật và nang cao hiệu quả thực hiện pháp luật về đơn phương châm đứt HĐLĐ của NSDLD tei tinh Vĩnh Phúc.
MOT SÓ VAN ĐỀ LÝ LUẬN PHÁP LUAT VE DON PHƯƠNG CHAM DUT HỢP DONG LAO ĐỌNG CỦA NGƯỜI SỬ DỤNG LAO DONG VA QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẠT VIET NAM HIEN HANH 1. Mật số vẫn đề lý luận pháp luậtvề don phương cham dit hợp đồng ho động của người sử dụng lao động 1. Khái tiệm, đặc điềm, ý ughia don phương cham đứt hợp đồng lao động của mgười sit dung lao động 1. Khải niêm đơn phương chấm đứt hợp đồng lao động của người sử đụng lao đồng QHLD giữa NLD và NSDLD được xác lập thông qua việc giao kết HDLD, ké từ thời điểm đó phát sinh các quyên và nghĩa vụ giữa hai bên Trong quá trình thực tiện HĐLĐ, chắc chan không thé tránh khối nhiing sự kiện khách quan hoặc do ý chi từ một bên mà làm ảnh hưởng mối quan hệ này trong đó có việc đơn phương châm đút HDLD là mat trong số đó.
Khái niém “đơn phương châm đút HĐLĐ của NSDLD” là một cum từ ghép được câu thành bởi hai yêu tô “đơn phương" và “châm dứt HĐLĐ”. Trong đó có từ “đơn phương” theo từ điển tiếng Việt có ngiữa là “có tính chất riêng của một bên ” một bên ở đây là NSDLĐ; còn châm đứt HDLD là sự kiện pháp lý mà “mét hoặc cd hai bên không tiếp tuc tham gia QHLĐ, chém đứt quyên và nghĩa vụ lao động đã được thiết lấp “2 Theo từ điển Luật học của Bộ Tư pháp thì “đơn phương châm đút HĐLĐ” là “Việc tự ý: chấm dứt HĐLĐ trước thời gian mà không có sự cùng théa thuận chém đứt HDLD của một trong các bên tham gia QHLĐ”3 Theo giáo trình Luật Lao động Việt Nam trường Đại học Luật Hà Nội thì “Cham dứt HĐLĐ do ý chi của một bên là những trường hợp châm ditt HĐLĐ phụ thuộc vào ý' chi của một bền chủ thể nhưng được pháp luật thừa nhận và dam bảo thực hiện “+ ` Bộ giáo đục và dio tao- Trưng tầm ngôn ngit và văn hóa Việt Nam (1998), Đại từ điển néng Việt, Neb. Vin hóa thông th, Hà Noi,tr. Trường Đại học Luit Hà Nội (1999), Từ điển giải thich thuật ngit Luật học (Luật lao động tuật đất dai, ne pháp quốc tế), Nab.
Công mnhin din,t. ` Bộ Trphip- Viên Khoa học phip lý (2006), Từ điển Lat học, Nx. pháp Tu tr273. 3 TrườngĐại học Luật Hà Nội, Giáo trinh Ludt Lao động Viet Nem, tip \, Nxb.
Công xn nhân din, Hi Nội, xăm 2020 Tiên cơ sở đó, một số tác giả cũng đưa ra các khái niém về đơn phương cham đứt HĐLĐ nói chung như sau: Theo PGS. TS Dao Thi Hang: “Đơn phương cham đứt HDLD là hành vi pháp lý trong dé thé hiện ý chi của một bên chủ thé nhằm cham đứt QHLD với bên kia Ý chi này phải được biểu thị ra bên ngoài dưới hình thức nhất đình và phải được truyền dat tới chủ thé đối tác mà không cần thiết phải được chủ thé đó chấp nhận ”. Hay theo PGS.TS Trân Thi Thuy Lâm: “Don phương chấm ditt HĐLĐ được hiểu là trường hợp một trong các bên chấm ditt QHLĐ khi hợp đồng vẫn còn thời han. Hiệc chấm đứt nay hoàn toàn do ý chi của một bên chit thé mà không phu thuộc vào bén laa”” 5 Theo quan điểm của PGS.TS Nguyễn Hữu Chí: “Don phương cham đứt HĐLĐ là biện pháp mà các bên có thé sử dung khi những cam kết trong HĐLĐ không được thực hiện đứng.
đây dit hoặc cô hành vi vi phạm pháp luật lao đông ˆ?. Nhìn chung, đơn phương cham đút HDLD có nhiều cách hiểu khác nhau. Tuy nhién, căn cử vào những phân tích ở trên, tác giả có thể khái quát rằng: “ Đơn phương cham dit HĐLĐ của NSDLD là việc NSDLĐ không tiếp tục thực hiện HDLD, chấm đứt quyền và nghiia vụ mà các bên đã thỏa thuân trong HDLD trước thời han, theoý chí của riêng NSDLD mà không cần sur đồngý của NLD“ 1. Đặc diém đơn phương cham đứt hợp đồng lao động của người sử đụng.
lao đồng Thit nhất, đơn phương chấm đứt HDLD là quyền của NSDLD trong QHLD. Quyền nay được pháp luật thừa nhận và bão đêm thực hiện thông qua quyền lực Nhà nước. Pháp luật quy định đây là quyền nên một bên trong quan hệ HĐLĐ có thể không tiép tục thực hiện HĐLĐ theo ý chí của mình khí đủ điều kiện theo quy dinh của pháp luật Thứt hai, là hành vi đơn phương của NSDLĐ, xuất phát từý chí riêng của họ. Khác với khi giao kết HDLD, doi hỏi phải có sự thöa thuân của cả NLD va NSDLP tham gia vào QHLD, đơn phương châm đút HDLD của NSDLĐ được thực tiện dựa trêný chí cá nhân của họ, biều hiện thông qua nhiéu hành vi ma NLD có thé 3 Đảo Thi Hằng (2001), “Quyén đơn phương chim đứt hợp đồng lao đồng”, Tap chi Luật học (S).16 ° Trần Thị Thúy Lim (2009), “3hững vin đã cin sửa đôi vì HĐLĐ trong BLD”, Tạp chi Lut Dọc,tr.
` Nguyễn Hữu Chi (2006), Chế đồ bot dường trong luật lao đông Viét Nea , Nsb.Tư pháp, Hà Nội, tr40 tiết đến mà không cân sự chập nhân của NLD, đây là cách xử su gắn liên với việc cham dit HĐLĐ của một bên trong QHLĐ. Điều nay có ý ngiĩa quan trong với cả NSDLD vàNLĐ Thut ba, là hành vi nhằm chấm dit HĐLĐ trước thời hạn hoặc trước khi công việc được hoàn thành, chấm đút quyễn và nghiia vụ giữa các bên đã théa thuận trong HĐLĐ chấm đứt QHLĐ với NLD. Một trong những nội dung cơ bản của HĐLĐ là các bên tham gia giao kết phải thöa thuận về thời hen hợp đông có thé xác định cụ thé 1 năm, 2 năm,. hoặc là loại HĐLĐ không xác đính thời hạn,.
hoặc xác đính kết thúc hợp đông khi hoàn thành công việc. Khi kết thúc thời gian thực hiện hợp đồng, về nguyên tắc thi các bên trong QHLD sẽ không còn rang buộc với nhau về quyên và nghia vụ. Đơn phương cham đứt HĐLĐ giúp một bên giải phóng khởi bên còn lại vì những lý do khách quan hoặc có sự vị phạm khién các bên không thể tiép tục làm việc với nhau. Thứt tư, việc đơn phương chấm ditt HĐLĐ của NSDLD sẽ tạo ra những hậu quả pháp lý đa dang.
Khi NSDLD đơn phương châm đút HDLD với NLD sẽ làm phát sinh những hệ quả pháp lý nhất định. Bởi NSDLĐ khi châm đứt HDLD theo hướng đơn phương sẽ khiên cho NLD mat đi việc lâm, mat một nguồn thu nhập ổn định, ảnh hưởng đến cuộc sông của họ cho nên NSDLĐ phải thực hiện một số nghia vụ với NLD như chi trả trợ cấp thôi việc, thanh toán tiên lương cho những ngày nghĩ hàng năm chưa nghĩ hoặc chưa nghỉ hét,. theo quy đính pháp luật. Việc NSDLD đơn phương châm đứt HDLD đúng pháp luật sẽ gúp NSDLD có thé tự do lựa chọn tuyển dung nhân tai trong thi trường lao động, sảng loc NLD đáp ting nhu cầu của đơn vi.
Từ đó, thúc day NLD không ngừng hoc hỏi nâng cao trinh đô, năng lực hoàn thành công việc như cam kết. Còn nêu NSDLĐ đơn phương cham dứt HĐLĐ trái pháp luật thì sẽ phải chịu trách nhiệm với NLD nh phải bôi thường cho NLD, buộc phải nhận NLD trở lại lam việc,. Như vậy việc đơn phương châm đút HĐLĐ của NSDLD sẽ tạo ra những hậu quả pháp lý khác nhau va những hau quả này luôn mang tinh công bằng, minh bạch cho các bên trong QHLD Thit năm, đơn phương chém đứt HĐLĐ của NSDLD bị kiêm soát chặt chế theo guy dinh pháp luật. 10 Trênnguyên tắc NLD được dam bảo quyền tựdo làm việc, NSDLĐ được tự do tuyển chon, bô trí lao đông theo nhu câu,.
và vị the NSDLD thường mạnh hơn NLD ma pháp luật quy đính chat chế về trưởng hợp nao được đơn phương cham dit HDLD, việc thực hiện theo quy trình thủ tục như thê nào, hậu quả pháp lý xảy ra trong trường hop đơn phương châm đút hợp đẳng đúng pháp luật hoặc trong trường hợp trái pháp luật,. Các bên không có quyên thỏa thuận nhằm thay đổi những quy định này, khác hẳn với các loại hợp đông dân su khác về việc ưu tiên sự thỏa thuận của các bên tham gia hợp đồng Điều này nhằm bão vệ cả NLD lẫn NSDLD. Yngtiia của đơn phương chấm đứt hợp đồng lao động của người sir đụng. lao đồng Thit what, giúp bảo về quyền tự do kinh doanh, mét quyền đã được Hiện pháp 2013 công nhận tại Điêu 32, 33 và được pháp luật đảm bảo thực hiện.
Theo đó, méi công dan đều có quyền ty do kinh doanh, tư do kinh doanh ở đây bao gam cả việc NSDLĐ được quyên chủ đông tuyển chon lao động, điều chỉnh số lượng, cơ câu lao động theo yêu câu sản xuất kinh doanh, tự do giao két HĐLĐ, đơn phương châm đút HĐLĐ,. theo quy đính của pháp luật. That hai, giúp NSDLD chủ động ứng phó với sự bién đồng của nên kinh tê thi trường. NSDLD có quyền đơn phương chấm đút HĐLĐ, hỗ trợ họ trong việc quan ly lao động linh hoạt đáp ứng nhu cầu đổi mới cơ cầu tổ chức nhân sự.
Điều này giúp doanh nghiệp dé dàng thích ứng với bién động của thi trường lao đông, thêm chí thu hep sẵn xuất khí cần thiết dé phù hop với kế hoạch phát triển Nhất là trong bối cảnh kinh té thi trường đây biên động nêu không thay đổi sẽ bi dao thải, đơn phương châm đứt HDLD cảng có ý nghiia to lớn. Thit ba, thie đây sự phát triển của QHLĐ và nâng cao chất lượng lao đồng Thực hiện hiệu quả quyền đơn phương châm đút HĐLĐ sẽ gúp NSDLĐ linh hoạt hơn trong việc sử dung lao động sẵn có, từ đó phát triển lợi thé doanh nghiệp phù hợp với định hướng phát triển của tổ chức. Đông thời, điều này cũng góp phan thúc day NLD phải tư hoàn thiện bản thân, nâng cao khả năng lao đông dé hoàn thiện công việc được giao, đáp ứng nhu câu thi trường, That tr, đơn phương cham ditt HĐLĐ của NSDLD đíngpháp luật sẽ giải phóng cho NSDLĐ khỏi những nghiia vụ ràng buộc trong HDLD.