Luận án về ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký của Tô Hoài

Nghiên cứu hệ thống ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài, phương pháp định lượng kết hợp định tính, góp phần phát triển chuyên ngành

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ngôn Ngữ Trần Thuật Trong Hồi Ký Tô Hoài
• Loại tài liệu: Luận Án

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu về ngôn ngữ trần thuật
• 1.3. Nghiên cứu về hồi ký
• 1.4. Cơ sở lí thuyết của đề tài
• 1.5. Ngôn ngữ trần thuật
• 1.6. Thể loại ký trong văn học
• 1.7. Tô Hoài và hồi ký
• 1.8. Con người và sự nghiệp sáng tác
• 1.9. Vị trí của hồi ký trong sáng tác của Tô Hoài
• 1.10. Đặc điểm hồi ký Tô Hoài
• 1.11. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỪ TRONG LỜI TRẦN THUẬT HỒI KÝ TÔ HOÀI
• 2.1. Từ trong ngôn ngữ và từ trong tác phẩm nghệ thuật
• 2.2. Từ trong ngôn ngữ
• 2.3. Từ trong tác phẩm nghệ thuật
• 2.4. Từ ngữ trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài
• 2.5. Các lớp từ xét về mặt cấu tạo
• 2.6. Các lớp từ ngữ xét về mặt phong cách
• 2.7. Các trường từ vựng nổi bật trong Hồi ký Tô Hoài
• 2.8. Những sáng tạo trong cách sử dụng từ ngữ
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÂU TRONG LỜI TRẦN THUẬT HỒI KÝ TÔ HOÀI
• 3.1. Câu trong ngôn ngữ và câu trong văn bản nghệ thuật
• 3.2. Câu trong ngôn ngữ
• 3.3. Câu trong văn bản nghệ thuật
• 3.4. Câu trong hồi ký Tô Hoài xét về cấu tạo
• 3.5. Số liệu thống kê
• 3.6. Câu đơn trong hồi ký Tô Hoài
• 3.7. Câu ghép trong hồi ký Tô Hoài
• 3.8. Câu trong hồi ký Tô Hoài xét theo mục đích nói
• 3.9. Số liệu thống kê
• 3.10. Vai trò của các loại câu trong hồi kí của Tô Hoài xét theo mục đích nói
• 3.11. Biện pháp tu từ cú pháp trong hồi ký Tô Hoài
• 3.12. Số liệu thống kê
• 3.13. Một số biện pháp tu từ cú pháp trong hồi kí của Tô Hoài
• 3.14. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về ngôn ngữ trần thuật đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Từ những năm 80 của thế kỷ XX, khái niệm này đã được bàn luận từ nhiều góc độ khác nhau. Các tác giả như Wallace Martin, Roland Barthes, và Gérard Genette đã đóng góp nhiều lý thuyết quan trọng về ngôn ngữ trần thuật. Genette đã phân tích mối quan hệ giữa tự sự và truyện kể, nhấn mạnh rằng ngôn ngữ trần thuật không chỉ là công cụ mà còn là phương tiện thể hiện nghệ thuật. Ở Việt Nam, các nghiên cứu gần đây cũng đã chỉ ra vai trò của ngôn ngữ trần thuật trong các tác phẩm văn học, đặc biệt là trong hồi ký. Những nghiên cứu này đã giúp làm rõ hơn các yếu tố cấu thành của thể loại hồi ký, từ đó khẳng định vị trí của nó trong văn học Việt Nam.

1.1. Nghiên cứu về hồi ký

Hồi ký, một thể loại văn học có vị trí quan trọng, đã được nghiên cứu từ nhiều khía cạnh khác nhau. Các nhà nghiên cứu như Belinsky và Chernyshevsky đã chỉ ra rằng hồi ký không chỉ đơn thuần là việc ghi chép sự kiện mà còn là sự lựa chọn và tổ chức các sự kiện theo ý định của tác giả. Hồi ký được xem như một thể loại văn học có đầy đủ thẩm quyền, nơi mà quan điểm cá nhân của tác giả được thể hiện rõ nét. Sự phát triển của hồi ký không chỉ phản ánh những biến động lịch sử mà còn thể hiện những cảm xúc, suy tư của con người trong từng thời kỳ. Điều này cho thấy sự phong phú và đa dạng của thể loại hồi ký trong văn học Việt Nam.

II. Ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài

Hồi ký của Tô Hoài nổi bật với ngôn ngữ trần thuật độc đáo, thể hiện rõ nét phong cách cá nhân của tác giả. Ngôn ngữ trong hồi ký của ông không chỉ đơn thuần là công cụ truyền tải thông tin mà còn là phương tiện thể hiện cảm xúc, suy tư và cái nhìn nghệ thuật về cuộc sống. Các lớp từ ngữ được sử dụng trong hồi ký của Tô Hoài rất phong phú, từ ngữ được chọn lọc kỹ lưỡng, thể hiện sự tinh tế trong cách sử dụng ngôn từ. Ông đã khéo léo kết hợp giữa ngôn ngữ đời sống và ngôn ngữ nghệ thuật, tạo nên một phong cách viết đặc trưng. Điều này không chỉ giúp tác phẩm của ông trở nên sinh động mà còn tạo ra sự kết nối sâu sắc với người đọc.

2.1. Các lớp từ ngữ trong hồi ký

Trong hồi ký của Tô Hoài, các lớp từ ngữ được phân loại rõ ràng, từ từ đơn đến từ ghép, từ láy và từ Hán Việt. Mỗi lớp từ ngữ đều mang một sắc thái riêng, góp phần tạo nên sự phong phú cho ngôn ngữ trần thuật. Sự sáng tạo trong cách sử dụng từ ngữ không chỉ thể hiện khả năng ngôn ngữ của tác giả mà còn phản ánh cái nhìn nghệ thuật của ông về cuộc sống. Các trường từ vựng nổi bật trong hồi ký như từ chỉ màu sắc, từ chỉ hoạt động, từ chỉ thời gian đều được sử dụng một cách tinh tế, tạo nên những hình ảnh sống động và giàu cảm xúc.

III. Câu trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài

Câu trong hồi ký của Tô Hoài được xây dựng một cách linh hoạt, thể hiện rõ ràng mục đích nói và cảm xúc của nhân vật. Các loại câu đơn, câu ghép được sử dụng một cách hợp lý, tạo nên sự nhịp nhàng trong mạch văn. Số liệu thống kê cho thấy sự đa dạng trong cấu trúc câu, từ đó làm nổi bật vai trò của từng loại câu trong việc truyền tải nội dung và cảm xúc. Biện pháp tu từ cú pháp cũng được Tô Hoài vận dụng một cách khéo léo, giúp tăng cường hiệu quả nghệ thuật cho tác phẩm. Điều này không chỉ làm cho hồi ký của ông trở nên hấp dẫn mà còn thể hiện sự tinh tế trong nghệ thuật ngôn ngữ.

3.1. Biện pháp tu từ cú pháp

Biện pháp tu từ cú pháp trong hồi ký của Tô Hoài rất đa dạng, từ việc sử dụng câu hỏi tu từ đến các biện pháp nhấn mạnh. Những biện pháp này không chỉ làm nổi bật ý nghĩa của câu mà còn tạo ra sự tương tác giữa tác giả và người đọc. Sự kết hợp giữa các loại câu và biện pháp tu từ giúp tạo nên một không gian nghệ thuật phong phú, nơi mà cảm xúc và suy tư của nhân vật được thể hiện một cách chân thực. Điều này cho thấy tài năng của Tô Hoài trong việc sử dụng ngôn ngữ để tạo ra những tác phẩm hồi ký đầy sức sống.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Tô Hoài là một trong những tên tuổi hàng đầu của nền văn xuôi hiện đại Việt Nam với sức sáng tạo dồi dào, bền bỉ và đa dạng, để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ với hơn 200 đầu sách thuộc nhiều đề tài và thể loại khác nhau. Trong toàn bộ sự nghiệp của ông, hồi ký là thể văn sở trường, in đậm cảm quan nghệ thuật và công phu chữ nghĩa. Nghiên cứu văn chương của Tô Hoài đòi hỏi việc tiếp cận thể loại hồi ký như một đối tượng trọng tâm, trong đó trần thuật là phương thức đặc trưng và ngôn ngữ trần thuật giữ vai trò chủ đạo.

Trước thời điểm luận án được thực hiện, các công trình khoa học khảo sát hồi ký Tô Hoài chủ yếu tiếp cận từ góc độ phê bình văn học hoặc chỉ dừng lại ở các nhận định khái quát, tản mạn về phong cách nghệ thuật, hoặc chỉ khảo sát trên phạm vi hẹp ở một hay hai tác phẩm cụ thể. Chưa có một công trình nào nghiên cứu ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài một cách độc lập, toàn diện và có hệ thống từ góc nhìn ngôn ngữ học. Luận án được thực hiện nhằm lấp đầy khoảng trống này, làm rõ sự đa dạng và tính phức điệu của ngôn từ trần thuật qua các chặng đường sáng tác hồi ký của tác giả.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định cụ thể như sau:

1. Qua khảo sát ngôn ngữ cụ thể (từ ngữ, câu) được Tô Hoài sử dụng trong ngôn ngữ trần thuật hồi ký, chỉ ra các đặc điểm về mặt sử dụng ngôn ngữ trên phương diện từ, câu của nhà văn.
2. Góp phần làm rõ hơn đặc điểm ngôn ngữ của thể loại hồi ký.
3. Góp phần chứng minh những đóng góp của Tô Hoài đối với sự phát triển từ vựng tiếng Việt thế kỷ XX.

Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án bao gồm:

1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về ký nói chung và hồi ký nói riêng; xác định cơ sở lý thuyết của đề tài, ngôn ngữ thể loại và các khái niệm liên quan.
2. Khảo sát, thống kê, phân loại, miêu tả một số lớp từ, một số trường nghĩa đặc sắc trong lời văn trần thuật ở các tác phẩm hồi ký của Tô Hoài, thể hiện sự lựa chọn của tác giả và phân tích vai trò, hiệu quả của chúng.
3. Khảo sát, miêu tả câu trên phương diện cấu tạo, chức năng cũng như các biện pháp tu từ cú pháp, từ đó phân tích hiệu quả của cách tổ chức cú pháp đó.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Ngôn ngữ trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài (bao gồm từ ngữ, câu và các biện pháp tu từ cú pháp nổi bật).
• Phạm vi ngữ liệu khảo sát: 5 tác phẩm hồi ký tiêu biểu của Tô Hoài:
  1. Cỏ dại (1944)
  2. Tự truyện (1978)
  3. Những gương mặt (1988)
  4. Cát bụi chân ai (1992)
  5. Chiều chiều (1999)
• Phạm vi nghiên cứu: Giới hạn ở việc khảo sát từ ngữ và câu trong ngôn ngữ trần thuật hồi ký Tô Hoài từ góc nhìn ngôn ngữ học.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây được điểm lại

Luận án đã hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu liên quan theo các nhóm nội dung chính:

1. Nghiên cứu về ngôn ngữ trần thuật và lý luận tự sự

• Trên thế giới: Các công trình lý thuyết nền tảng gồm Recent Theories of Narrative của Wallace Martin (1986); Introduction to the Structural Analysis of Narratives của Roland Barthes (1977); Narrative Discourse - New Narrative Discourse của G. Genette (1986) với việc phân biệt ba khái niệm truyện, tự sự và trần thuật dựa trên lý thuyết ngôn ngữ học của F. de Saussure; Narratology: Introduction to the Theory of Narrative của Mieke Bal (1985, 1997) nghiên cứu quan hệ giữa trạng thái thời gian, sự kiện và mô thức ngôn ngữ tự sự; Postmodern Narrative Theory của Mark Currie (1998); A Companion to Narrative Theory do James Phelan và Peter J. Rabinowitz chủ biên (2005). Các tác giả quốc tế tiếp cận ngôn ngữ trần thuật chủ yếu ở bình diện lý thuyết tự sự học đại cương.
• Tại Việt Nam: Các công trình Dẫn luận thi pháp của Trần Đình Sử (1998); Tự sự học, một số vấn đề lý luận và lịch sử do Trần Đình Sử chủ biên (2004); Những vấn đề thi pháp truyện của Nguyễn Thái Hòa (2000); công trình của Lê Thị Tuyết Hạnh về thời gian nghệ thuật; Ngôn ngữ trần thuật trong truyện ngắn Việt Nam đương đại của Thái Phan Vàng Anh; Ngôn ngữ trần thuật trong truyện ngắn Việt Nam sau 1975 của Hoàng Dĩ Đình (2014).

2. Nghiên cứu về thể loại hồi ký

• Nghiên cứu quốc tế: Các quan điểm từ thế kỷ XIX của V. G. Belinsky và N. G. Chernyshevsky về tính xác thực lịch sử và sự lựa chọn sự kiện có tính nghệ thuật; Ts. Volpe (Nghệ thuật của sự khác biệt, cuối thế kỷ XIX); các nhà nghiên cứu thế kỷ XX như Kuznetsov, M. Bilinkis, Levitsky, Petlyakov bàn về thể loại văn học hồi ký, mối quan hệ giữa hồi ký và tự truyện.
• Nghiên cứu trong nước: Giáo trình Lý luận văn học của Phương Lựu; Lý luận văn học của Hà Minh Đức; Ký báo chí và ký văn học của Đức Dũng; Năm bài giảng về thể loại của Hoàng Ngọc Hiến; Ký và giảng dạy Ký của Hoàng Như Mai; cùng các định nghĩa trong Từ điển tiếng Việt (Hoàng Phê chủ biên), Từ điển thuật ngữ văn học (Lê Bá Hán, Trần Đình Sử, Nguyễn Khắc Phi đồng chủ biên), 150 thuật ngữ văn học của Lại Nguyên Ân, Từ điển văn học (Đỗ Đức Hiểu chủ biên).

3. Nghiên cứu về phong cách nghệ thuật và hồi ký Tô Hoài

Luận án phân loại các nghiên cứu về Tô Hoài thành ba hướng chính:

• Hướng 1: Nghiên cứu về phong cách nghệ thuật, quan niệm nghệ thuật chung: Các công trình của Nguyễn Đăng Mạnh, Hà Minh Đức, Trần Hữu Tá, Trần Đình Nam, Phong Lê, Nguyễn Văn Long, Nguyễn Đăng Điệp, Mai Thị Nhung. Các tác giả ghi nhận vốn từ phong phú, khả năng quan sát sắc sảo, chất dân gian nhuần nhuyễn trong văn phong Tô Hoài.
• Hướng 2: Nghiên cứu từng tác phẩm hồi ký cụ thể: Bài viết, công trình của Vân Thanh, Võ Xuân Quế, Xuân Sách, Trần Đức Tiến, Nguyễn Văn Bổng, Nguyễn Văn Thọ, Trần Đình Thọ, Lê Thị Biên bàn về tính chân thực, điểm nhìn trần thuật cự ly gần trong Cát bụi chân ai, Chiều chiều.
• Hướng 3: Nghiên cứu hồi ký Tô Hoài nói chung: Các bài viết của Đặng Tiến, Đoàn Thị Thúy Hạnh, Vương Trí Nhàn, Trương Thị Thu Huyền, Trần Thị Mai Phương, Lê Thị Thủy.

4. Nghiên cứu về ngôn ngữ hồi ký Tô Hoài

Các nhận xét của Phan Cự Đệ, Vân Thanh, Phong Lê khẳng định ngôn ngữ Tô Hoài gần gũi với khẩu ngữ nhân dân lao động, được nâng cao và nghệ thuật hóa. Về nghiên cứu chuyên biệt, có bài báo của Lê Thị Thủy về ngôn ngữ người kể chuyện và luận văn thạc sĩ của Trần Đình Thọ về ngôn ngữ trần thuật nhưng chỉ giới hạn khảo sát trong 2 tác phẩm (Cát bụi chân ai và Chiều chiều).

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình đi trước phần lớn tiếp cận từ góc độ văn học sử, lý luận hoặc phê bình văn học, đưa ra những nhận định chung hoặc chỉ nghiên cứu đơn lẻ từng tác phẩm. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống: tiến hành khảo sát định lượng kết hợp miêu tả định tính một cách hệ thống, toàn diện toàn bộ 5 tác phẩm hồi ký của Tô Hoài trên trục thời gian (1944–1999) từ bình diện ngôn ngữ học, tập trung vào hai cấp độ tổ chức ngôn từ là từ ngữ và câu trần thuật.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Luận án xây dựng khung lý thuyết dựa trên các khái niệm cơ bản sau:

• Khái niệm ngôn ngữ trần thuật: Ngôn ngữ trần thuật là ngôn ngữ của người kể chuyện dùng để xây dựng câu chuyện, bộc lộ ý thức tổ chức ngôn từ, cách lý giải đời sống và cá tính sáng tạo của tác giả. Luận án phân biệt ngôn ngữ trần thuật (lời người kể chuyện) với ngôn ngữ nhân vật (lời trực tiếp của nhân vật gồm đối thoại và độc thoại). Lời người kể chuyện bao gồm lời kể, lời tả và lời bình luận trữ tình ngoại đề.
• Người kể chuyện trong hồi ký: Hồi ký là tác phẩm phi hư cấu mang tính xác thực, do đó người trần thuật chính là tác giả (xưng "tôi" hoặc không xưng "tôi"). Ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài được tổ chức chủ yếu ở hai dạng: lời kể của chính tác giả và lời kể phi sở hữu (kể lại lời người khác nhưng không đổi vai kể).
• Lý thuyết về từ và câu tiếng Việt:
  • Định nghĩa từ tiếng Việt dựa theo quan điểm của Đỗ Hữu Châu: từ là đơn vị có sẵn, gồm một hoặc một số âm tiết (hình vị) cố định bất biến, mang ý nghĩa nhất định, là đơn vị lớn nhất trong hệ thống từ vựng và nhỏ nhất để tạo câu. Khung phân loại từ loại dựa theo Đỗ Thị Kim Liên.
  • Phân biệt từ trong hệ thống ngôn ngữ (trạng thái tĩnh, trừu tượng) và từ trong văn bản nghệ thuật (hành chức cụ thể, giàu tính hình tượng, tính biểu cảm và có khả năng chuyển nghĩa).
  • Phân loại cấu tạo từ gồm từ đơn, từ ghép (phân nghĩa và hợp nghĩa), từ láy (hoàn toàn, bộ phận gồm láy âm và láy vần) theo Đỗ Hữu Châu.
  • Lý thuyết về câu xét theo cấu tạo (câu đơn, câu ghép), câu xét theo mục đích nói và các biện pháp tu từ cú pháp trong văn bản nghệ thuật.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp các phương pháp và thủ pháp nghiên cứu chuyên ngành:

1. Phương pháp phân tích diễn ngôn: Phương pháp chủ đạo để phân tích cấu trúc, ngữ nghĩa, ngữ cảnh của từ ngữ, trường nghĩa, câu và các biện pháp tu từ cú pháp trong lời văn trần thuật.
2. Phương pháp miêu tả: Dựa trên các dữ liệu ngữ liệu khảo sát để miêu tả đặc điểm ngữ nghĩa, ngữ pháp và các nhân tố chi phối hoạt động chức năng của ngôn ngữ trần thuật.
3. Thủ pháp thống kê phân loại: Khảo sát, thống kê tần số và tỷ lệ phần trăm của các lớp từ ngữ (theo cấu tạo, phong cách, trường nghĩa), các kiểu câu và biện pháp tu từ cú pháp trên ngữ liệu 5 tác phẩm hồi ký, làm cơ sở định lượng cho các nhận định.
4. Thủ pháp so sánh: So sánh đặc điểm ngôn ngữ trần thuật của Tô Hoài với ngôn ngữ đời sống và với một số tác giả cùng thời nhằm làm nổi bật nét riêng trong phong cách của nhà văn.

Nguồn tư liệu

Toàn bộ ngữ liệu khảo sát được trích xuất trực tiếp từ 5 cuốn hồi ký của Tô Hoài: Cỏ dại (1944), Tự truyện (1978), Những gương mặt (1988), Cát bụi chân ai (1992), Chiều chiều (1999).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý thuyết

Chương 1 tập trung hệ thống hóa lịch sử nghiên cứu về ngôn ngữ trần thuật, thể loại hồi ký và phong cách nghệ thuật Tô Hoài ở cả trong và ngoài nước. Tác giả luận án xác lập hệ thống khái niệm công cụ phục vụ nghiên cứu:

• Phân tích ranh giới và mối quan hệ tương tác giữa ngôn ngữ trần thuật và ngôn ngữ nhân vật trong tác phẩm tự sự.
• Xác định chức năng của người kể chuyện (chức năng trần thuật và chức năng kiểm soát). Trong hồi ký Tô Hoài, chủ thể trần thuật là tác giả ở ngôi thứ nhất ("tôi"), giữ vai trò dẫn dắt, bình luận, kết nối các sự kiện có thực trong quá khứ.
• Luận giải đặc trưng thể loại ký và hồi ký: tính xác thực, tôn trọng sự thật khách quan, không hư cấu, kết hợp hài hòa giữa tài liệu lịch sử xã hội và hồi ức cá nhân.
• Khẳng định ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài là sự kết tinh giữa phương thức tự sự linh hoạt, vốn sống phong phú và ý thức vận dụng triệt để các tiềm năng của tiếng Việt.

Chương 2: Từ ngữ trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài

Chương 2 đi sâu phân tích đặc điểm từ ngữ trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài trên các bình diện cấu tạo, từ loại, phong cách và ngữ nghĩa thông qua các số liệu thống kê cụ thể.

1. Lớp từ đơn

Luận án thống kê được 871 từ đơn một tiếng (không tính một số từ đơn đa tiết phiên âm), phân chia theo 9 từ loại như sau:

TT	Từ loại	Số lượng	Tỷ lệ phần trăm
1	Danh từ	315	36,1%
2	Động từ	236	27,0%
3	Tính từ	97	11,1%
4	Đại từ	71	8,1%
5	Số từ	52	5,9%
6	Trợ từ	36	4,1%
7	Quan hệ từ	25	2,8%
8	Tình thái từ	21	2,4%
9	Phụ từ	18	2,1%
Tổng		871	100%

Mặc dù danh từ chiếm tỷ lệ số lượng từ loại cao nhất (36,1%), nhưng về tần số xuất hiện, động từ chiếm tần số cao vượt trội với 3.906 lần xuất hiện (so với danh từ là 2.883 lần). Việc sử dụng nhiều động từ đơn tiết liên tiếp giúp câu văn trần thuật chứa đựng lượng thông tin lớn, tái hiện sinh động hoạt động của con người và bối cảnh xã hội.

• Đại từ "tôi" có tần số xuất hiện đặc biệt cao: 8.353 lần, phản ánh đặc trưng của thể loại hồi ký nơi tác giả trực tiếp giữ vai trò nhân vật trần thuật.
• Lớp tình thái từ (ô, ầy, ôi, quá, lắm...) xuất hiện 342 lần, thể hiện cảm xúc, thái độ trực tiếp của "cái tôi giãi bày".
• Luận án cũng ghi nhận hệ thống từ đơn phiên âm gốc Pháp (cu li san, ghi đông, coóc sê, xi líp, xì líp, sa lông, sơ mi, xi măng, lắc lê, xúc xích, giăm bông, va-li, cà vạt, tờ-rốt-kít, canô, li-tô, đíp lôm, căng tin, mo-rát, ăng ten, si-rô, áp-phích, vét tông, cà phê, ni lông, phó mát, buýp phê, bi-đông...), góp phần tái hiện chân thực bức tranh xã hội thời kỳ Pháp thuộc.

2. Lớp từ ghép

Luận án khảo sát 1.199 từ ghép trong 5 tập hồi ký, phân loại theo hai phương thức cấu tạo:

TT	Loại từ ghép	Số lượng từ	Tần số xuất hiện	Tỷ lệ phần trăm
1	Phân nghĩa	951	18.523	79,3%
2	Hợp nghĩa	248	4.159	20,7%
Tổng		1.199	22.682	100%

Từ ghép phân nghĩa chiếm ưu thế tuyệt đối (79,3% về số lượng và 18.523 lượt xuất hiện), cho thấy xu hướng định danh cụ thể, phân biệt chi tiết các thực thể, hành vi và hiện tượng trong hồi ức của tác giả. Luận án chỉ ra nhiều từ ghép và cách kết hợp từ mới mang dấu ấn thời đại hoặc phong cách riêng của Tô Hoài: chơi chua, sở gốc, sở mới, phòng nhất, phòng nhì, lò may, cụ nội, mờ chồng, sắc đọng, nhà bàn, nhà tàu, nhà buồng...

3. Lớp từ láy

Tô Hoài sử dụng từ láy với tần số rất cao, tạo nên tính tạo hình và nhạc điệu cho câu văn trần thuật:

TT	Loại từ láy	Phân loại chi tiết	Số lượng từ	Tần số xuất hiện	Tỷ lệ phần trăm
1	Láy hoàn toàn		61	1.486	3,8%
2	Láy bộ phận	Láy âm đầu	1.012	6.363	55,1%
		Láy vần	761	2.024	41,4%
Tổng			1.834	9.873	100%

Bên cạnh các từ láy toàn dân quen thuộc, tác giả sử dụng nhiều từ láy mới lạ, mang sắc thái khẩu ngữ dân gian độc đáo (thả lã, bùm tum, lở tở, lướn phướn, léng téng, lướp nhướp, lúc líu, lôm lam, nhịu nhảm, mờ mừ, ve vé...). Hệ thống từ láy được tổ chức theo các trường nghĩa miêu tả khung cảnh thiên nhiên (lướt thướt, nhòe nhoẹt, láp nháp, âm u, văng vắng, oi ả, long lanh, nhấp nháy, le lói, lập lòe, ngăn ngắt, rời rợi, hiu hắt, rạc rày, thấp thoáng, lưa thưa, hiu hiu...) và không gian (hun hút, bao la, con con, dài dặc, chật chội, mênh mông, dằng dặc, nho nhỏ...).

4. Các trường từ vựng và lớp từ ngữ theo phong cách

Chương 2 còn khảo sát các trường từ vựng nổi bật (từ ngữ chỉ màu sắc, hoạt động, thời gian), lớp từ Hán Việt, từ khẩu ngữ và các sáng tạo từ ngữ trong văn bản hồi ký, làm rõ sự chuyển hóa ngôn ngữ sinh hoạt đời thường thành ngôn ngữ nghệ thuật.

Chương 3: Câu trong lời trần thuật hồi ký Tô Hoài

Chương 3 triển khai nghiên cứu cấu trúc cú pháp của lời trần thuật trong hồi ký Tô Hoài qua ba nội dung chính:

• Khảo sát cấu tạo câu: Phân tích định lượng và định tính các dạng câu đơn (câu đơn bình thường mở rộng, câu đơn có các thành phần phụ, câu đơn đặc biệt) và câu ghép (câu ghép có từ liên kết và câu ghép không có từ liên kết). Cấu trúc câu trần thuật của Tô Hoài thể hiện sự co giãn linh hoạt, phối hợp giữa các câu ngắn gọn, dứt khoát mang hơi hướng khẩu ngữ với các câu dài nhiều tầng bậc liên tưởng.
• Phân loại câu theo mục đích nói: Thống kê các kiểu câu (câu trần thuật, câu hỏi, câu cảm thán, câu cầu khiến) trong lời kể. Câu trần thuật giữ vai trò chủ đạo trong việc cung cấp thông tin sự kiện; bên cạnh đó, câu hỏi tu từ và câu cảm thán xuất hiện nhằm bộc lộ trạng thái phân vân, đối thoại ngầm hoặc giãi bày cảm xúc của chủ thể trần thuật.
• Biện pháp tu từ cú pháp: Khảo sát các biện pháp tu từ cú pháp tiêu biểu như điệp cú pháp, chêm xen, đảo ngữ, liệt kê, tách câu. Các biện pháp này góp phần tạo nên giọng điệu trần thuật đa thanh, vừa hóm hỉnh, tếu táo, vừa sâu lắng và giàu chất chiêm nghiệm.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài dưới góc độ ngôn ngữ học.
• Góp phần bổ sung và làm rõ các đặc điểm ngôn ngữ của thể loại hồi ký văn học, chỉ ra cơ chế tổ chức ngôn từ trần thuật của thể loại phi hư cấu trong mối quan hệ giữa cái tôi tác giả, tính xác thực lịch sử và tính thẩm mỹ văn học.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Chỉ ra cụ thể nghệ thuật sử dụng từ ngữ và tổ chức câu văn của Tô Hoài: sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn ngữ đời sống, khẩu ngữ dân gian với ngôn ngữ nghệ thuật chắt lọc; sự dung hợp giữa phong cách truyền thống và hiện đại.
• Cung cấp nguồn cứ liệu định lượng xác thực chứng minh những đóng góp của Tô Hoài đối với sự phát triển và làm giàu vốn từ vựng tiếng Việt trong thế kỷ XX.

Kiến nghị và giải pháp đề xuất

• Vận dụng kết quả nghiên cứu vào việc phân tích, giảng dạy các tác phẩm văn xuôi của Tô Hoài và thể loại ký, hồi ký trong chương trình ngữ văn ở các bậc học.
• Ứng dụng mô hình phân tích kết hợp giữa thống kê định lượng ngôn ngữ học và phân tích diễn ngôn ngữ nghĩa vào việc nghiên cứu phong cách học tác giả văn học.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Luận án giới hạn phạm vi khảo sát trong 5 tác phẩm hồi ký (Cỏ dại, Tự truyện, Những gương mặt, Cát bụi chân ai, Chiều chiều) và chỉ tập trung vào hai cấp độ ngôn ngữ là từ ngữ và câu (cùng biện pháp tu từ cú pháp), chưa bao quát toàn bộ di sản sáng tác đa dạng của Tô Hoài (truyện ngắn, tiểu thuyết, truyện đồng thoại).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đối sánh ngôn ngữ trần thuật của Tô Hoài với các tác giả viết hồi ký cùng thời kỳ; nghiên cứu ngôn ngữ hồi ký Tô Hoài ở các bình diện ngữ dụng học, ngữ nghĩa học văn bản hoặc mở rộng sang các thể loại văn xuôi khác của ông.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên ngành Ngôn ngữ học, Văn học Việt Nam, Sư phạm Ngữ văn.
  • Giảng viên đại học, giáo viên phổ thông trực tiếp giảng dạy về văn học hiện đại Việt Nam, phong cách học và lý luận thể loại ký.
  • Các nhà nghiên cứu quan tâm đến lịch sử phát triển tiếng Việt hiện đại và phương pháp tiếp cận tác phẩm văn học từ góc nhìn ngôn ngữ học.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Toàn bộ hệ thống bảng biểu thống kê định lượng về từ đơn, từ ghép, từ láy, cấu trúc câu tại Chương 2 và Chương 3.
  • Khung lý thuyết và phương pháp phân tích diễn ngôn ngôn ngữ trần thuật trong thể loại hồi ký.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát ngữ liệu trên những tác phẩm hồi ký nào của Tô Hoài?

Luận án tiến hành khảo sát ngữ liệu trên 5 tác phẩm hồi ký tiêu biểu trải dài qua các giai đoạn sáng tác của Tô Hoài: Cỏ dại (1944), Tự truyện (1978), Những gương mặt (1988), Cát bụi chân ai (1992) và Chiều chiều (1999).

2. Sự phân bố và tần số của các lớp từ đơn trong hồi ký Tô Hoài có đặc điểm gì nổi bật?

Luận án thống kê được 871 từ đơn một tiếng thuộc 9 từ loại, trong đó danh từ chiếm tỷ lệ số lượng cao nhất (315 từ, chiếm 36,1%), tiếp theo là động từ (236 từ, chiếm 27,0%). Tuy nhiên, xét về tần số xuất hiện thì động từ chiếm ưu thế vượt trội với 3.906 lần (so với danh từ là 2.883 lần). Đặc biệt, đại từ "tôi" có tần số xuất hiện lên tới 8.353 lần, phản ánh đặc trưng người trần thuật ngôi thứ nhất của thể hồi ký.

3. Tỷ lệ giữa từ ghép phân nghĩa và từ ghép hợp nghĩa trong hồi ký Tô Hoài được phân bổ ra sao?

Trong tổng số 1.199 từ ghép được thống kê với 22.682 lượt xuất hiện, từ ghép phân nghĩa chiếm tỷ lệ áp đảo với 951 từ (chiếm 79,3% về số lượng, 18.523 lượt xuất hiện), trong khi từ ghép hợp nghĩa chỉ có 248 từ (chiếm 20,7% về số lượng, 4.159 lượt xuất hiện). Điều này cho thấy tính chất định danh cụ thể, biệt loại chi tiết trong lối kể của Tô Hoài.

4. Hệ thống từ láy trong hồi ký Tô Hoài có cơ cấu như thế nào?

Luận án thống kê được 1.834 từ láy với 9.873 lượt xuất hiện. Trong đó, từ láy bộ phận chiếm đa số với láy âm đầu là 1.012 từ (55,1%, 6.363 lượt xuất hiện), láy vần là 761 từ (41,4%, 2.024 lượt xuất hiện); từ láy hoàn toàn chỉ có 61 từ (3,8%, 1.486 lượt xuất hiện).

5. Luận án sử dụng những phương pháp và thủ pháp nghiên cứu chính nào?

Luận án sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn làm phương pháp chủ đạo, kết hợp với phương pháp miêu tả, thủ pháp thống kê phân loại và thủ pháp so sánh nhằm đối chiếu, làm rõ đặc trưng ngôn ngữ trần thuật của tác giả.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Ngôn ngữ trần thuật trong hồi ký Tô Hoài" là công trình nghiên cứu chuyên sâu, tiếp cận di sản hồi ký của Tô Hoài một cách có hệ thống từ bình diện ngôn ngữ học. Thông qua phương pháp phân tích diễn ngôn kết hợp khảo sát định lượng trên 5 tác phẩm tiêu biểu từ năm 1944 đến 1999, luận án đã làm sáng tỏ các đặc điểm tổ chức từ ngữ và cú pháp câu trần thuật mang đậm phong cách cá nhân của nhà văn. Kết quả nghiên cứu khẳng định tài năng tổ chức ngôn từ, sự dung hợp nhuần nhuyễn giữa khẩu ngữ đời thường với ngôn ngữ nghệ thuật và ghi nhận đóng góp thực tế của Tô Hoài đối với sự phát triển của thể loại hồi ký cũng như từ vựng tiếng Việt thế kỷ XX. Công trình cung cấp nguồn dữ liệu tin cậy và cơ sở lý luận hữu ích cho công tác nghiên cứu, giảng dạy văn học và ngôn ngữ học tiếng Việt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Nghiên cứu về ngôn ngữ trần thuật Ngôn ngữ trần thuật (tiếng Anh: narrative discourse, tiếng Pháp: Discours naratif) là một khái niệm hết sức trừu tượng, phức tạp, liên quan đến rất nhiều yếu tố trong việc trần thuật. Nếu đứng từ góc độ khác nhau (từ Ngôn ngữ học, Văn học, Tự sự học, hay Văn bản học,…) để tiếp cận ngôn ngữ trần thuật thì sẽ có những đánh giá và nhận xét khác nhau về yếu tố nội hàm, ngoại diên, cấu thành hay vai trò của nó.

Tuy nhiên, trong các tài liệu chúng tôi tham khảo, các tác giả không ai đưa ra định nghĩa cụ thể về ngôn ngữ trần thuật. Bắt đầu những năm 80 của thế kỷ XX, khái niệm ngôn ngữ trần thuật được nhiều ngành, nhiều nhà nghiên cứu quan tâm và bàn luận từ nhiều khía cạnh khác nhau với nội dung ngày một phong phú hơn. Trên thế giới Việc nghiên cứu ngôn ngữ trần thuật đã được nhiều nhà ngôn ngữ học trên thế giới quan tâm như: Lý luận tự sự đương đại (Recent Theories of Narrative) của Wallace Martin (1986) [208 ], Nhập môn phân tích cấu trúc truyện kể (Introduction to the Structural Analysis of Narratives) của Roland Barthes (1977) [196], Ngôn ngữ trần thuật - ngôn ngữ trần thuật mới (Narrative Discourse - New Narrative Discourse) của G.Genette (1986) [203], Trần thuật học: Dẫn luận lý luận tự sự (Narratology: Introduction to the Theory of Narrative) của Mieke Bal (1985, 1997) [195], Lý luận tự sự của hậu hiện đại (Postmodern Narrative Theory) của Mark Curre (1998) [202], Hướng dẫn lý luận tự sự đương đại (A Companion to Narative Theory) do James Phelan và Peter J. Rabinnowitz chủ biên (2005) [210],.

Mỗi tác giả nghiên cứu một phương diện khác nhau của lý thuyết ngôn ngữ trần thuật.Genette trong cuốn Ngôn ngữ trần thuật - Tân diễn ngôn trần thuật đã khu biệt ba hàm nghĩa của tự sự, định nghĩa ba khái niệm truyện, tự sự và trần thuật.Genette cũng đã vận dụng lý thuyết ngôn ngữ học của F.de Saussure để giải thích truyện kể, tự sự và trần thuật. Ông cho rằng tất cả những hành động 6 trần thuật mang tính sáng chế (sản xuất ra những văn bản nghệ thuật có nội dung truyện kể) và kể cả những tình cảnh thực hay ảo mà hành động trần thuật xảy ra trong ấy đều là trần thuật. Ông khu biệt hình thức cấu tạo cơ bản của ngôn ngữ tự sự như sau: tất cả ngôn ngữ xuất hiện trong một văn bản tự sự dều là ngôn ngữ do người trần thuật nói ra.Genette cũng cho rằng ngôn ngữ trần thuật chủ yếu là nghiên cứu các mối quan hệ giữa tự sự và truyện kể, tự sự và trần thuật, chuyện kể và trần thuật [203]. Trần thuật học: Dẫn luận lý luận tự sự (Narratology: Introduction to the Theory of Narrative) của Mieke Bal là công trình quan trọng về lý luận Trần thuật học, tập trung giới thiệu các thành phần chủ yếu về lý luận tổng hợp của văn bản trần thuật/tự sự từ các khía cạnh văn bản, câu chuyện, giải thích lý thuyết cơ bản về lý luận tự sự như người hành động, thời gian, địa điểm, sự kiện, người trần thuật,… Mieke Bal cho rằng, ngôn ngữ trần thuật nghiên cứu quan hệ giữa trạng thái thời gian và sự kiện trong các mô thức ngôn ngữ của văn bản tự sự, tập trung vào các mối quan hệ có thể giữa truyện kể và văn bản tự sự, quá trình trần thuật và văn bản trần thuật/tự sự [195],.

Trong Lý luận tự sự của hậu hiện đại của Mark Curre, ông tập trung nghiên cứu những thay đổi của hậu hiện đại, giải thích các yếu tố lý luận tự sự như khách thể, thời gian, không gian, chủ thể tự sự. Hai chủ đề quan trọng được thể hiện trong cuốn sách là quan hệ giữa tự sự với thân phận, vai trò của thời gian trong việc trần thuật [202],… Nhìn chung, các tác giả nước ngoài đã đề cập đến vấn đề ngôn ngữ trần thuật ở bình diện lí thuyết trần thuật, nghiên cứu ngôn ngữ trần thuật, chứ chưa đi vào tìm hiểu biểu hiện của ngôn ngữ trần thuật qua tác phẩm. Ở Việt Nam Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu trong nước cũng đã đi sâu tìm hiểu vấn đề ngôn ngữ trần thuật như: Dẫn luận thi pháp của Trần Đình sử (1998) [150], Tự sự học, một số vấn đề lý luận và lịch sử do Trần Đình Sử chủ biên (2004) [151], Những vấn đề thi pháp truyện của Nguyễn Thái Hòa (2000) [78], Ngôn ngữ trần thuật trong truyện ngắn Việt Nam đương đại của Thái Phan Vàng 7 Anh [2], Ngôn ngữ trần thuật trong truyện ngắn Việt Nam sau 1975 của Hoàng Dĩ Đình (2014) [45],. Trong công trình Những vấn đề thi pháp truyện, Nguyễn Thái Hòa [78] đã khảo sát và nghiên cứu những yếu tố quan trọng trong truyện là lời kể, lời thoại, không gian, thời gian và giọng văn từ nhiều khía cạnh, góc độ khác nhau.

Cũng nghiên cứu về thời gian trong tác phẩm văn học, Lê Thị Tuyết Hạnh đã khẳng định vai trò quan trọng của thời gian trong các yếu tố cấu trúc nên một văn bản tự sự của văn học. Trong công trình, tác giả đi sâu khảo sát quan hệ giữa thời gian với sự kiện cũng như thời gian với tâm lý nhân vật. Thời gian được xem như là một trung tâm trong việc tổ chức một tác phẩm văn học. Tác giả quan niệm rằng, thời gian có “chức năng như một thủ pháp, một tín hiệu có giá trị nghệ thuật riêng” [67].

Trong Ngôn ngữ trần thuật trong truyện ngắn Việt Nam sau 1975, Hoàng Dĩ Đình cũng đã giới thuyết và đưa ra các quan niệm về trần thuật và ngôn ngữ trần thuật. Theo tác giả, ngôn ngữ trần thuật là hành động kể của từng cá nhân, là hành động cá nhân về ý chí, trí tuệ, mang tính chất dị biệt. Ngôn ngữ trần thuật là tất cả những hình thức ngôn ngữ dùng trong việc trần thuật [45]. Qua những ý kiến trên, chúng tôi thấy trần thuật, ngôn ngữ trần thuật là những phạm trù mỹ học cơ bản của tự sự học.

Trần thuật là kể lại, thuật lại câu chuyện, sự việc, sự tình, biến cố của con người/ nhân vật theo diễn trình thời gian. Nói đến trần thuật là nói đến người thuật (kể) và lời kể (ngôn ngữ trần thuật). Nghiên cứu về hồi ký Thuật ngữ hồi ký (tiếng Latinh: Memoria; tiếng Anh Memoir; tiếng Pháp Mémoires) ra đời muộn nhưng tiền thân của hồi ký vốn xuất hiện từ rất sớm. Qua tiến trình lịch sử, đến nay hồi ký đã hiện diện với tính chất một thể tài có vị trí quan trọng trong đời sống văn học.

Hồi ký là thể tài phổ biến không chỉ ở Việt Nam mà ở nhiều nước trên thế giới. Đã có nhiều ý kiến bàn về hồi ký về khái niệm và đặc trưng của thể loại này. Mặc dù có những quan điểm không tách bạch trên phương diện lý thuyết thể loại giữa hồi ký và các thể tài khác trong ký, nhưng dù muốn hay không hồi ký với tư cách là một thể tài vẫn tồn tại như một thực tế được thừa nhận. Đáng chú ý là số lượng hồi ký trên thế giới và ở Việt Nam vô cùng phong phú nhưng lại không dễ 8 đưa ra một định nghĩa thống nhất, cho phép khái quát hết các đặc điểm của thể loại.

Trong lịch sử văn học, khái niệm hồi ký và những vấn đề lý thuyết thể loại luôn là vấn đề gây tranh cãi. Không những với người nghiên cứu mà với người sáng tác, các ý kiến, định nghĩa hồi ký không chỉ thay đổi theo thời gian mà còn có nhiều điểm khác biệt tùy vào quan điểm mỹ học của từng tác giả. Nước ngoài Từ những năm đầu thế kỷ XIX, lý thuyết hồi ký đã được nghiên cứu ở Nga. Belinsky đã đưa ra định nghĩa về hồi ký mà nhiều nhà nghiên cứu đương đại vẫn tham khảo vào đó: “…Hầu hết các cuốn hồi ký hoàn toàn xa lạ về ý nghĩa, chỉ có giá trị về mức độ truyền đạt chính xác và đáng tin cậy các sự kiện thực tế, hầu hết các cuốn hồi ký nếu được viết một cách điêu luyện thì sẽ tạo nên một mặt cuối cùng trong lĩnh vực tiểu thuyết khi tự nó kết thúc” [215, tr.

Nhà phê bình đã coi hồi ký là một phần cấu thành của thể loại văn học sử thi. Ông đã xem “các sự kiện lịch sử có trong các nguồn không hơn những hòn đá hay những viên gạch: chỉ người nghệ sĩ mới có thể dựng nên một tòa nhà sang trọng từ vật liệu này”. Belinsky cho rằng quan trọng không phải đơn giản chỉ là việc liệt kê các sự kiện, mà là việc lựa chọn chúng, việc tác giả biết xây dựng từ chúng một bức tranh biểu cảm [215, tr. Khi đề xuất hình mẫu của sự kiện được miêu tả với tư cách là dấu hiệu bắt buộc của hồi ký, Belinsky vì thế đã công nhận hồi ký là một thể loại văn học có đầy đủ thẩm quyền mà trong đó có sự lựa chọn và tổ chức các sự kiện theo ý định của tác giả, xây dựng hình mẫu nghệ thuật.Chernyshevsky cho rằng các tác phẩm hồi ký thường dựa trên các sự kiện đã xảy ra vào thời gian nào đó “về các sự kiện này, hoặc là chúng được kể lại một cách không thỏa đáng, hoặc chúng được tác giả lựa chọn một cách thiếu kinh nghiệm, dù sao bạn cũng có thể biết được các tập tục của thế kỷ, với những gì đã xảy ra trong thế giới khi đó” [221, tr.

Như vậy, chính Belinsky và Chernyshevsky ngay trong thế kỷ XIX đã xác định rằng các cuốn hồi ký của các nhà văn cũng có những chất lượng nhu các tác phẩm văn học khác: trong đó có sự điển hình hóa thực tế, có quan điểm lịch sử đối với những sự kiện được miêu tả và sự lựa chọn các sự kiện. Sự đặc biệt của chúng được quy định bởi quan điểm cá nhân đối với những sự kiện được miêu tả, khả năng thể hiện dưới hình thức 9 cá nhân những sự kiện đã trải qua và đã nhìn thấy. Những ý kiến của các nhà phê bình đã xác định vị trí của các cuốn hồi ký trong tiến trình văn học. Nhưng chính mức độ phát triển của phê bình văn học, sự ưu thế của phương pháp tiếp cận lịch sử đã dẫn đến việc trong hầu hết các công trình, các vấn đề về phân loại các thể loại chưa được xem xét một cách đầy đủ.

Cuối thế kỷ XIX, quan điểm của Ts.