Nghiên Cứu Về Năng Lực Động Ảnh Hưởng Tới Kết Quả Kinh Doanh Của Các Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Huế

Khám phá ý nghĩa và ứng dụng của số 1 và 12 trong toán học và cuộc sống hàng ngày. Tìm hiểu cách chúng ảnh hưởng đến tư duy và văn hóa.

• Tác giả: Mai Nguyễn Hoàng Anh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Phương Thảo
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nghiên Cứu Năng Lực Động Ảnh Hưởng Đến Kết Quả Kinh Doanh Của Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• Lời Cảm Ơn
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• PHẦN I
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
• 4.2. Phương pháp nghiên cứu dữ liệu sơ cấp
• 4.2.1. Phương pháp tính cỡ mẫu
• 4.2.2. Phương pháp chọn mẫu
• 4.3. Phương pháp xử lý, phân tích dữ liệu
• 5. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC ĐỘNG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về năng lực động doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm về năng lực động
• 1.1.2. Các nhân tố hình thành năng lực động của doanh nghiệp
• 1.1.2.1. Năng lực marketing
• 1.1.2.2. Năng lực thích nghi
• 1.1.2.3. Năng lực sáng tạo
• 1.1.2.4. Danh tiếng doanh nghiệp
• 1.1.2.5. Định hướng kinh doanh
• 1.2. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1. Quan niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1.1. Quan niệm doanh nghiệp
• 1.2.1.2. Quan niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.3. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.4. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.3.1. Quan niệm về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.3.2. Nội dung và chỉ tiêu được sử dụng để đánh giá kết quả kinh doanh của DNNVV
• 1.4. Quan hệ giữa năng lực động với kết quả doanh nghiệp
• 1.5. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
• 1.5.1. Mô hình nghiên cứu
• 1.5.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• 1.5.3. Mô hình cạnh tranh với mô hình cơ sở
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA NĂNG LỰC ĐỘNG TỚI KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ
• 2.1. Khái quát về đặc điểm, tình hình phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Huế
• 2.1.1. Số lượng các DNNVV khu vực Thành phố Huế
• 2.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Huế
• 2.1.3. Sự phát triển số lượng, loại hình và phân bố các cơ sở doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thành phố Huế
• 2.1.3.1. Sự phân bố các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo địa giới hành chính tại địa bàn thành phố Huế
• 2.1.3.2. Theo loại hình doanh nghiệp
• 2.1.3.3. Về qui mô vốn, giá trị sản xuất và doanh thu
• 2.2. Đánh giá mức độ tác động của năng lực động đến kết quả kinh doanh của các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế
• 2.2.1. Mô tả mẫu điều tra
• 2.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA
• 2.2.2.1. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến độc lập
• 2.2.2.2. Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc
• 2.2.3. Kết quả đánh giá sơ bộ thang đo
• 2.2.3.1. Kết quả đánh giá sơ bộ thang đo nhân tố “năng lực marketing”
• 2.2.3.2. Kết quả đánh giá sơ bộ thang đo “năng lực thích nghi”
• 2.2.3.3. Đánh giá sơ bộ thang đo “năng lực sáng tạo”
• 2.2.3.4. Đánh giá sơ bộ thang đo định hướng kinh doanh
• 2.2.3.5. Đánh giá sơ bộ thang đo “định hướng học hỏi”
• 2.2.3.6. Kết quả đánh giá sơ bộ thang đo “danh tiếng doanh nghiệp”
• 2.2.3.7. Đánh giá sơ bộ thang đo biến phụ thuộc “kết quả kinh doanh”
• 2.2.4. Thống kê mô tả
• 2.2.4.1. Nhân tố đáp ứng khách hàng
• 2.2.4.2. Nhân tố chất lượng mối quan hệ
• 2.2.4.3. Nhân tố phản ứng của đối thủ
• 2.2.4.4. Nhân tố năng lực thích nghi
• 2.2.4.5. Nhân tố năng lực sáng tạo
• 2.2.4.6. Nhân tố năng lực chủ động
• 2.2.4.7. Nhân tố năng lực mạo hiểm
• 2.2.4.8. Nhân tố định hướng học hỏi
• 2.2.4.9. Nhân tố danh tiếng doanh nghiệp
• 2.2.4.10. Nhân tố kết quả kinh doanh
• 2.2.5. Phân tích hồi quy
• 2.2.5.1. Đánh giá độ phù hợp (tin cậy) của mô hình
• 2.2.5.2. Kiểm định giả thuyết về từng hệ số hồi quy riêng phần
• 2.2.5.3. Các giả định đối với hồi quy tuyến tính đa biến
• 2.2.5.4. Hàm hồi quy
• 2.2.6. Đánh giá chung
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN NGUỒN LỰC ĐỘNG CỦA CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ
• 3.1. Tạo dựng danh tiếng doanh nghiệp qua hoạt động định vị và xây dựng thương hiệu
• 3.2. Nuôi dưỡng và phát triển năng lực marketing của tổ chức
• 3.3. Xây dựng định hướng kinh doanh mạnh tại các đơn vị
• 3.4. Nâng cao năng lực thích nghi trong quá trình kinh doanh
• 3.5. Nuôi dưỡng và khuyến khích khả năng sáng tạo trong tổ chức
• 3.6. Nuôi dưỡng và phát triển định hướng học hỏi
• 3.7. Kiến nghị nhằm nâng cao năng lực động của các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế
• 3.7.1. Các kiến nghị đối với phía Nhà Nước và các Ban ngành liên quan
• 3.7.1.1. Nhà nước cần tiếp tục và hoàn thiện các chính sách, chương trình hỗ trợ phát triển các DNNVV
• 3.7.1.2. Nhà nước cần tiếp tục thực hiện có hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm kế hoạch hỗ trợ DNNVV trong thời gian tới
• 3.7.2. Các kiến nghị về phía Đảng, chính quyền; các Hiệp hội và các cơ quan hữu quan của Tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.7.2.1. Các cấp lãnh đạo của Tỉnh, thành phố cần triển khai các chính sách nhằm quan tâm hơn nữa đến hoạt động phát triển đội ngũ nhân viên, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho DNNVV
• 3.7.2.2. UBND tỉnh cần bố trí nguồn lực, tập trung chỉ đạo sát sao các cơ quan ban ngành thực hiện tốt các hoạt động trợ giúp, phát triển DNNVV
• 3.7.2.3. Nâng cao hiệu quả hoạt động các Hiệp hội của tỉnh
• 3.8. Hạn chế và hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Năng Lực Động Tại Huế Khám Phá

Nghiên cứu về năng lực động tại Huế trở nên cấp thiết trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh gay gắt. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam phải đối mặt với áp lực lớn từ các công ty quốc tế. Để tồn tại và phát triển, DNNVV cần nâng cao lợi thế cạnh tranh. Nghiên cứu này tập trung vào việc khám phá và phát triển các nguồn lực tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững. Lý thuyết năng lực động là hướng tiếp cận mới, giúp doanh nghiệp tạo ra và duy trì lợi nhuận trong môi trường thay đổi nhanh chóng. Nghiên cứu này sẽ kiểm chứng các thành phần cơ bản của năng lực động trong DNNVV tại Huế và đề xuất phương thức xây dựng và phát triển năng lực động để nâng cao khả năng cạnh tranh.

1.1. Bối Cảnh Cạnh Tranh và Vai Trò của Năng Lực Động

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, năng lực động đóng vai trò then chốt giúp DNNVV thích ứng và phát triển. Các lý thuyết cạnh tranh truyền thống thường bỏ qua sự khác biệt giữa các công ty và tính biến động của môi trường. Năng lực động giúp doanh nghiệp tạo ra, duy trì lợi nhuận và lợi thế cạnh tranh trong môi trường thay đổi nhanh chóng. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích các yếu tố cấu thành năng lực động và ảnh hưởng của chúng đến kết quả kinh doanh của DNNVV.

1.2. Mục Tiêu và Phạm Vi Nghiên Cứu Năng Lực Động tại Huế

Nghiên cứu này nhằm xác định các nhân tố chính tạo ra năng lực động cho DNNVV tại Huế và thiết lập mô hình đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố này đến kết quả kinh doanh. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên 248 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Huế. Mục tiêu là xác định các nhân tố chủ yếu của năng lực động ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh và gợi ý các giải pháp nhằm nuôi dưỡng, phát triển nguồn năng lực động để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Phát Triển Năng Lực Động Cho DNNVV Ở Huế

Mặc dù năng lực động nhận được sự quan tâm từ các nhà nghiên cứu và quản lý, phần lớn các nghiên cứu dừng lại ở khái niệm và lý thuyết. Ít có nghiên cứu thực nghiệm về nội dung này. Các DNNVV tại Huế đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng và phát triển năng lực động. Các thách thức bao gồm hạn chế về nguồn lực, thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý, và môi trường kinh doanh biến động. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc tổng hợp và xây dựng các yếu tố cấu thành năng lực động của doanh nghiệp và kiểm chứng các thành phần cơ bản của năng lực động trong DNNVV tại Huế.

2.1. Hạn Chế Nghiên Cứu Thực Nghiệm về Năng Lực Động

Phần lớn các nghiên cứu về năng lực động đều dừng lại ở khái niệm và lý thuyết, thiếu các nghiên cứu thực nghiệm. Điều này gây khó khăn cho việc ứng dụng năng lực động vào thực tiễn quản lý doanh nghiệp. Nghiên cứu này sẽ khắc phục hạn chế này bằng cách thực hiện nghiên cứu thực nghiệm tại các DNNVV ở Huế, từ đó đưa ra các kết luận và khuyến nghị có giá trị thực tiễn.

2.2. Rào Cản Nguồn Lực và Môi Trường Kinh Doanh Biến Động

DNNVV tại Huế thường gặp khó khăn về nguồn lực tài chính, nhân lực và công nghệ. Môi trường kinh doanh biến động cũng gây ra nhiều thách thức cho việc xây dựng và phát triển năng lực động. Nghiên cứu này sẽ phân tích các rào cản này và đề xuất các giải pháp giúp DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển năng lực động một cách hiệu quả.

2.3. Thiếu Kiến Thức và Kỹ Năng Quản Lý Năng Lực Động

Nhiều nhà quản lý DNNVV tại Huế còn thiếu kiến thức và kỹ năng về quản trị chiến lược và năng lực động. Điều này ảnh hưởng đến khả năng xây dựng và triển khai các chiến lược phát triển năng lực động hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ cung cấp các kiến thức và kỹ năng cần thiết để giúp các nhà quản lý DNNVV nâng cao năng lực quản lý và phát triển năng lực động.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Năng Lực Động Huế

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng để đánh giá tác động của năng lực động đến kết quả kinh doanh của DNNVV tại Huế. Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua phỏng vấn chuyên sâu và thảo luận nhóm với các nhà quản lý và chuyên gia. Nghiên cứu định lượng được thực hiện thông qua khảo sát bảng hỏi với 248 DNNVV trên địa bàn thành phố Huế. Dữ liệu thu thập được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy.

3.1. Nghiên Cứu Định Tính Phỏng Vấn Chuyên Sâu và Thảo Luận Nhóm

Nghiên cứu định tính được thực hiện để khám phá các yếu tố cấu thành năng lực động và hiểu rõ hơn về bối cảnh kinh doanh của DNNVV tại Huế. Phỏng vấn chuyên sâu được thực hiện với các nhà quản lý cấp cao và chuyên gia trong lĩnh vực quản trị chiến lược. Thảo luận nhóm được tổ chức với các đại diện của các DNNVV để thu thập thông tin chi tiết về các thách thức và cơ hội trong việc phát triển năng lực động.

3.2. Nghiên Cứu Định Lượng Khảo Sát Bảng Hỏi và Phân Tích Thống Kê

Nghiên cứu định lượng được thực hiện để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố năng lực động đến kết quả kinh doanh của DNNVV tại Huế. Bảng hỏi được thiết kế dựa trên các lý thuyết và mô hình đã được kiểm chứng trong các nghiên cứu trước đây. Dữ liệu thu thập được phân tích bằng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích nhân tố khám phá (EFA) và phân tích hồi quy để xác định các yếu tố năng lực động quan trọng và mức độ ảnh hưởng của chúng đến kết quả kinh doanh.

IV. Ứng Dụng Năng Lực Động Kết Quả Nghiên Cứu Tại DNNVV Huế

Kết quả nghiên cứu cho thấy năng lực marketing, năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo, định hướng kinh doanh và danh tiếng doanh nghiệp là các yếu tố quan trọng cấu thành năng lực động của DNNVV tại Huế. Các yếu tố này có ảnh hưởng tích cực đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng năng lực thích nghi và năng lực sáng tạo có vai trò quan trọng nhất trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV trong môi trường kinh doanh biến động.

4.1. Các Yếu Tố Cấu Thành Năng Lực Động Quan Trọng Nhất

Nghiên cứu xác định năng lực marketing, năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo, định hướng kinh doanh và danh tiếng doanh nghiệp là các yếu tố quan trọng cấu thành năng lực động của DNNVV tại Huế. Các yếu tố này giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội, đối phó với thách thức và tạo ra lợi thế cạnh tranh.

4.2. Tác Động của Năng Lực Động Đến Kết Quả Kinh Doanh

Nghiên cứu chứng minh rằng năng lực động có ảnh hưởng tích cực đến kết quả kinh doanh của DNNVV tại Huế. Các doanh nghiệp có năng lực động cao thường đạt được doanh thu, lợi nhuận và thị phần cao hơn so với các doanh nghiệp có năng lực động thấp.

4.3. Vai Trò của Năng Lực Thích Nghi và Sáng Tạo

Năng lực thích nghi và năng lực sáng tạo đóng vai trò quan trọng nhất trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV trong môi trường kinh doanh biến động. Các doanh nghiệp có khả năng thích nghi nhanh chóng với các thay đổi của thị trường và liên tục đổi mới sản phẩm, dịch vụ thường đạt được thành công lớn hơn.

V. Giải Pháp Phát Triển Năng Lực Động Cho DNNVV Tại Huế

Để phát triển năng lực động, DNNVV tại Huế cần tập trung vào việc xây dựng danh tiếng doanh nghiệp, nuôi dưỡng năng lực marketing, xây dựng định hướng kinh doanh mạnh mẽ, nâng cao năng lực thích nghi và khuyến khích khả năng sáng tạo. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ phía Nhà nước và các ban ngành liên quan thông qua các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực.

5.1. Xây Dựng Danh Tiếng Doanh Nghiệp và Thương Hiệu

Xây dựng danh tiếng doanh nghiệp và thương hiệu mạnh là yếu tố quan trọng để thu hút khách hàng, đối tác và nhân tài. DNNVV cần tập trung vào việc xây dựng hình ảnh tích cực trong mắt công chúng thông qua các hoạt động marketing, quan hệ công chúng và trách nhiệm xã hội.

5.2. Nâng Cao Năng Lực Thích Nghi và Sáng Tạo

DNNVV cần tạo ra môi trường khuyến khích sáng tạo và đổi mới. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, khuyến khích nhân viên đưa ra ý tưởng mới và tạo ra các sản phẩm, dịch vụ độc đáo.

5.3. Hỗ Trợ Từ Nhà Nước và Các Ban Ngành Liên Quan

Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách hỗ trợ phát triển DNNVV, đặc biệt là các chính sách liên quan đến đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực, hỗ trợ tiếp cận vốn và công nghệ. Các ban ngành liên quan cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các chính sách này một cách hiệu quả.

VI. Kết Luận Tương Lai Năng Lực Động và DNNVV Tại Huế

Nghiên cứu này đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về vai trò của năng lực động đối với kết quả kinh doanh của DNNVV tại Huế. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chiến lược phát triển năng lực động hiệu quả, giúp DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy thách thức. Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc khám phá các yếu tố khác ảnh hưởng đến năng lực động và đánh giá tác động của năng lực động đến các khía cạnh khác của hoạt động kinh doanh.

6.1. Tổng Kết Nghiên Cứu và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Nghiên cứu này đã xác định các yếu tố quan trọng cấu thành năng lực động của DNNVV tại Huế và chứng minh tác động tích cực của năng lực động đến kết quả kinh doanh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng đối với các nhà quản lý DNNVV và các nhà hoạch định chính sách.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai về Năng Lực Động

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc khám phá các yếu tố khác ảnh hưởng đến năng lực động, chẳng hạn như văn hóa doanh nghiệp, lãnh đạo và mạng lưới quan hệ. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu đánh giá tác động của năng lực động đến các khía cạnh khác của hoạt động kinh doanh, chẳng hạn như đổi mới sáng tạo, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt với môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt. Để tồn tại và duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững, doanh nghiệp cần phát hiện, nuôi dưỡng và phát triển các nguồn lực nội tại nhằm ứng phó với sự biến động không ngừng của thị trường.

Lý thuyết cạnh tranh truyền thống (bắt nguồn từ kinh tế học tổ chức ngành - IO và mô hình năm lực lượng của Michael Porter, 1985) chủ yếu tiếp cận thị trường ở trạng thái tĩnh hoặc cân bằng, cho rằng cơ cấu ngành quyết định lợi thế và các doanh nghiệp trong ngành có tính đồng nhất cao về mặt nguồn lực. Cách tiếp cận này bộc lộ hạn chế lớn khi không giải thích được sự khác biệt bền vững giữa các doanh nghiệp trong môi trường biến động nhanh. Lý thuyết nguồn lực (Resource-Based View - RBV) do Wernerfelt (1984) và Barney (1986, 1991) phát triển đã khắc phục một phần nhược điểm này khi tập trung vào các nguồn lực nội tại thỏa mãn tiêu chí VRIN (Valuable - Có giá trị, Rare - Khan hiếm, Inimitable - Khó bắt chước, Non-substitutable - Không thể thay thế). Tuy nhiên, RBV vẫn chưa lý giải trọn vẹn cách thức doanh nghiệp thích ứng và tái cấu trúc nguồn lực khi môi trường thay đổi nhanh. Lý thuyết về năng lực động (Dynamic Capabilities) ra đời (Teece và cộng sự, 1997; Eisenhardt & Martin, 2000) nhằm lấp khoảng trống này, giải thích cơ chế doanh nghiệp tích hợp, xây dựng và tái định hình các tiềm năng nội bộ để thích ứng với biến đổi thị trường.

Tại Việt Nam, các nghiên cứu về năng lực động phần lớn dừng lại ở việc tổng quan lý luận hoặc phân tích ở cấp độ ngành (như nghiên cứu của Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009), còn thiếu vắng các công trình kiểm định thực nghiệm ở cấp độ doanh nghiệp, đặc biệt là khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại các địa phương cụ thể. Trên địa bàn Thành phố Huế, khối DNNVV chiếm tỷ trọng áp đảo nhưng đa phần có quy mô vốn nhỏ, trình độ quản trị và khả năng thích ứng với biến động còn hạn chế. Do đó, khóa luận thực hiện đề tài "Nghiên cứu về năng lực động ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Huế" nhằm kiểm chứng thực nghiệm các thành phần của năng lực động và đo lường mức độ tác động của chúng tới kết quả kinh doanh.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Mục tiêu chung: Xác định các nhân tố chính tạo ra năng lực động cho doanh nghiệp và thiết lập mô hình nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố năng lực động tới kết quả kinh doanh tại các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế; từ đó xác định các nhân tố chủ yếu và gợi ý giải pháp nhằm nuôi dưỡng, phát triển nguồn năng lực động để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực động doanh nghiệp, qua đó làm rõ nội hàm và xác định tầm quan trọng của năng lực động đối với doanh nghiệp.
  2. Xác định những nhân tố năng lực động chủ yếu của doanh nghiệp và ảnh hưởng của các nhân tố năng lực động tới kết quả kinh doanh của DNNVV.
  3. Đánh giá mức độ ảnh hưởng khác nhau của các nhân tố năng lực động doanh nghiệp tới kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
  4. Đề xuất những giải pháp nhằm nuôi dưỡng và phát triển nguồn năng lực động của doanh nghiệp để nâng cao kết quả kinh doanh.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Năng lực động của doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Thành phố Huế bao gồm những yếu tố cấu thành nào?
2. Mức độ đáp ứng hiện nay về năng lực động của doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Thành phố Huế như thế nào?
3. Những nhóm nhân tố nào có ảnh hưởng đến năng lực động của doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Thành phố Huế?
4. Năng lực động của doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Thành phố Huế ảnh hưởng như thế nào đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp?
5. Làm thế nào để có thể nâng cao năng lực động của doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Thành phố Huế trong thời gian tới?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Năng lực động của doanh nghiệp, các nhân tố hình thành năng lực động và ảnh hưởng của năng lực động đến kết quả kinh doanh.
• Đối tượng khảo sát: 248 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Huế.
• Phạm vi thời gian và không gian: Dữ liệu thống kê thứ cấp thu thập trên địa bàn Thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2012–2017 (số liệu hiện trạng chốt đến 31/12/2016 và 31/12/2017); nghiên cứu sơ cấp được tiến hành khảo sát thực tế tại Thành phố Huế năm 2018–2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận kế thừa và hệ thống hóa các khái niệm, khung lý thuyết quản trị chiến lược và văn bản pháp lý sau:

• Lý thuyết Năng lực động (Dynamic Capabilities Theory): Tiếp cận theo định nghĩa của Teece, Pisano & Shuen (1997), Eisenhardt & Martin (2000), Zahra & George (2002), Zollo & Winter (2002). Tác giả xác lập định nghĩa trong đề tài: "Năng lực động là khả năng tích hợp, xây dựng, cấu trúc lại những nguồn lực của doanh nghiệp để chuyển hóa chúng thành năng lực của doanh nghiệp nhằm đáp ứng sự thay đổi từ môi trường kinh doanh".
• Tiêu chuẩn nguồn lực VRIN: Các nguồn lực hình thành nên năng lực động phải có giá trị (Valuable), khan hiếm (Rare), khó bắt chước (Inimitable) và không thể thay thế (Non-substitutable).
• 06 nhân tố cấu thành năng lực động được xác lập trong mô hình:
  1. Năng lực marketing: Gồm khả năng đáp ứng khách hàng, phản ứng với đối thủ cạnh tranh, thích ứng với môi trường vĩ mô và chất lượng mối quan hệ với đối tác/chính quyền (theo Homburg và cộng sự, 2007; Kotler, 2006; Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009).
  2. Năng lực thích nghi: Khả năng phối hợp và cấu trúc lại các nguồn lực nội bộ và quy trình một cách nhanh chóng để ứng phó với thay đổi của môi trường bên ngoài (theo Zhou & Li, 2010; Gibson & Birkinshaw, 2004; Sapienza và cộng sự, 2006).
  3. Năng lực sáng tạo: Khả năng tạo ra giá trị mới, cải tiến sản phẩm, dịch vụ hoặc quy trình làm việc để vượt qua thói quen cũ không còn phù hợp (theo Wang & Ahmed, 2004; Hult và cộng sự, 2004).
  4. Danh tiếng doanh nghiệp: Tài sản vô hình giúp giải quyết tình trạng bất đối xứng thông tin giữa người mua và người bán, gia tăng sự tin tưởng và duy trì tập khách hàng ổn định (theo Trout, 2004; Cai & Obara, 2008; Marvel & Ye, 2004).
  5. Định hướng kinh doanh: Thể hiện qua 2 thành phần là năng lực mạo hiểm (sẵn sàng đối mặt rủi ro để đón đầu cơ hội) và năng lực chủ động (chủ động tấn công đối thủ và ra mắt sản phẩm mới) (theo Lumpkin & Dess, 1996; Keh và cộng sự, 2007).
  6. Định hướng học hỏi: Quá trình tạo ra và chia sẻ tri thức nội bộ, gồm 3 thành phần: cam kết học hỏi, chia sẻ tầm nhìn và xu hướng mở trong quản trị (theo Sinkula và cộng sự, 1997; Nevis và cộng sự, 1995).
• Cơ sở pháp lý về Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Căn cứ theo Luật Doanh nghiệp năm 2014 và tiêu chí phân loại quy mô (siêu nhỏ, nhỏ, vừa) dựa trên nguồn vốn và số lao động theo quy định tại Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/06/2009 của Chính phủ.
• Thiết kế mô hình nghiên cứu: Tác giả xây dựng Mô hình nghiên cứu cơ sở (với 6 giả thuyết H1–H6 tác động trực tiếp lên Kết quả kinh doanh) song song với Mô hình cạnh tranh (gồm 11 giả thuyết H1–H11, xem xét cả tác động trung gian giữa học hỏi -> marketing -> sáng tạo -> thích nghi và định hướng kinh doanh -> thích nghi/danh tiếng) để làm căn cứ đối sánh.

Phương pháp nghiên cứu và quy trình thực hiện

Nghiên cứu kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng qua quy trình 12 bước:

Bước thực hiện	Nội dung chi tiết
Bước 1	Xác định vấn đề nghiên cứu: Năng lực động của các DNNVV trên địa bàn TP Huế
Bước 2	Xác định mục tiêu nghiên cứu: Khám phá sự phù hợp với khung lý thuyết
Bước 3	Tổng quan cơ sở lý thuyết: Các khái niệm, mô hình liên quan
Bước 4	Xây dựng thang đo sơ bộ theo khung lý thuyết
Bước 5	Thiết kế bảng câu hỏi khảo sát
Bước 6	Thu thập dữ liệu, nhập liệu và làm sạch số liệu
Bước 7	Kiểm định độ tin cậy thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha (loại biến có tương quan biến - tổng < 0,3; chọn thang đo có Alpha ≥ 0,6)
Bước 8	Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Kiểm tra KMO, Bartlett's Test, loại biến có Factor Loading < 0,5, kiểm tra tổng phương sai trích (> 50%)
Bước 9	Ước lượng mô hình hồi quy tuyến tính đa biến
Bước 10	Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu (Mean, Standard Deviation)
Bước 11	Đánh giá chung, thảo luận kết quả và đề xuất giải pháp
Bước 12	Kết luận và đưa ra kiến nghị

Phương pháp chọn mẫu và nguồn dữ liệu

• Tính toán cỡ mẫu:
  • Theo kỹ thuật EFA: Cỡ mẫu tối thiểu bằng 5 lần số biến quan sát ($n = 5 \times m$). Với $m = 49$ biến quan sát trong bảng hỏi, quy mô mẫu tối thiểu cần thiết là $n = 5 \times 49 = 245$ mẫu (theo Gorsuch, 1983; Hatcher, 1994; Hair và cộng sự, 1998; Hoàng Trọng & Chu Nguyễn Mộng Ngọc, 2005).
  • Theo phân tích hồi quy bội: Công thức Tabachnick & Fidell (1991) yêu cầu $n \ge 8p + 50 = 8 \times 5 + 50 = 90$ mẫu (với $p$ là số biến độc lập).
  • Khảo sát thực tế: Tác giả phát ra 260 bảng hỏi, thu về và làm sạch được 248 bảng hỏi hợp lệ dùng cho phân tích chính thức.
• Phương pháp chọn mẫu: Do không tiếp cận được danh sách toàn bộ tổng thể DNNVV tại địa phương, nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất kiểu thuận tiện.
• Nguồn dữ liệu:
  • Dữ liệu thứ cấp: Báo cáo niên giám thống kê từ Cục Thống kê tỉnh Thừa Thiên Huế đến 31/12/2016 và 31/12/2017; các tài liệu chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2012–2016; các công trình nghiên cứu khoa học, kỷ yếu hội thảo chuyên ngành.
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập trực tiếp thông qua bảng hỏi khảo sát từ 248 chủ doanh nghiệp/cán bộ quản lý tại các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về năng lực động doanh nghiệp

Chương 1 tập trung hệ thống hóa nền tảng lý luận về quản trị chiến lược, làm rõ sự tiến hóa từ lý thuyết cạnh tranh truyền thống sang lý thuyết nguồn lực (RBV) và lý thuyết năng lực động (Dynamic Capabilities). Tác giả tổng hợp các định nghĩa học thuật về năng lực động từ các học giả quốc tế:

Tác giả	Quan điểm định nghĩa về năng lực động
Helfat (1997)	Tập hợp các khả năng cho phép công ty tạo ra sản phẩm mới, quy trình mới và đáp ứng thay đổi bối cảnh thị trường.
Teece, Pisano & Shuen (1997)	Khả năng tích hợp, xây dựng và định dạng lại những tiềm năng nội bộ để đáp ứng thay đổi của môi trường kinh doanh.
Eisenhardt & Martin (2000)	Quá trình sử dụng các nguồn lực (tích hợp, tái cấu trúc, giải phóng) để thích ứng hoặc tạo ra sự thay đổi thị trường; là các thói quen tổ chức và thực thi chiến lược.
Lee, Lee & Rho (2002)	Nguồn lực mới của lợi thế cạnh tranh giúp doanh nghiệp ứng phó với biến đổi môi trường.
Rindova & Taylor (2002)	Thể hiện ở 2 cấp độ: vi mô (nâng cấp năng lực quản lý) và vĩ mô (định dạng lại năng lực thị trường).
Zahra & George (2002)	Khả năng thay đổi định hướng, tái triển khai và cấu trúc lại nguồn lực cơ bản nhằm đáp ứng nhu cầu khách hàng và đối thủ.
Zollo & Winter (2002)	Khả năng học hỏi và ổn định các hoạt động tổ chức, từ đó thay đổi thói quen hoạt động nhằm cải thiện hiệu quả.

Chương này cũng phân tích bản chất của 6 nhân tố năng lực động cấu thành theo tiêu chuẩn VRIN: năng lực marketing, năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo, danh tiếng doanh nghiệp, định hướng kinh doanh (năng lực chủ động, mạo hiểm) và định hướng học hỏi (cam kết, chia sẻ tầm nhìn, xu hướng mở).

Về mặt thực tiễn, tác giả tổng hợp tiêu chí phân loại DNNVV tại các quốc gia (Mỹ, Nhật Bản, Malaysia, Indonesia, Philippines, EU) và tại Việt Nam theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP (phân chia theo quy mô vốn và lao động). Cuối chương, tác giả xây dựng 2 mô hình phân tích:

1. Mô hình cơ sở: Gồm 6 giả thuyết (H1 đến H6) giả định cả 6 nhân tố năng lực động đều tác động trực tiếp, cùng chiều lên Kết quả kinh doanh.
2. Mô hình cạnh tranh: Gồm 11 giả thuyết (H1 đến H11), bổ sung các mối quan hệ tác động chéo giữa định hướng học hỏi lên marketing; marketing lên sáng tạo; sáng tạo lên thích nghi; định hướng kinh doanh lên thích nghi và danh tiếng.

Chương 2: Thực trạng sự ảnh hưởng của năng lực động tới kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Thành phố Huế

Chương 2 trình bày bức tranh thực trạng phát triển của DNNVV tại tỉnh Thừa Thiên Huế và Thành phố Huế, đồng thời công bố kết quả xử lý dữ liệu định lượng thu thập từ 248 doanh nghiệp.

Thực trạng phát triển DNNVV trên địa bàn:

• Tính đến ngày 31/12/2016, toàn tỉnh Thừa Thiên Huế có 3.063 DNNVV, chiếm 96,27% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn.
• Riêng địa bàn Thành phố Huế tập trung 2.030 DNNVV, chiếm 66,27% tổng số DNNVV toàn tỉnh.
• Phân bố theo quy mô lao động tại thời điểm 31/12/2016:

Địa bàn / Loại hình	Dưới 10 lao động	Từ 10 - 50 lao động	Từ 50 - 100 lao động	Tổng số DNNVV
Toàn tỉnh Thừa Thiên Huế	2.112	808	143	3.063
- DN Nhà nước Trung ương	2	4	-	6
- DN Nhà nước Địa phương	1	2	4	7
- DN Tư nhân	856	226	14	1.096
- Công ty TNHH	1.126	450	46	1.622
- Công ty CP có vốn Nhà nước	3	2	-	5
- Công ty CP không có vốn Nhà nước	151	122	35	308
- DN 100% vốn nước ngoài	4	8	2	14
- DN Liên doanh với nước ngoài	1	2	2	5
Khu vực Thành phố Huế	1.423	538	69	2.030

Kết quả phân tích thống kê và kiểm định mô hình:

• Kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha): Tiến hành kiểm tra trên từng thang đo thành phần (năng lực marketing, năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo, định hướng kinh doanh, định hướng học hỏi, danh tiếng doanh nghiệp và kết quả kinh doanh). Toàn bộ các thang đo đều thỏa mãn yêu cầu hệ số Cronbach's Alpha $\ge 0,6$ và hệ số tương quan biến - tổng (item-total correlation) $\ge 0,3$.
• Phân tích nhân tố khám phá (EFA): Tiến hành riêng biệt cho nhóm biến độc lập và nhóm biến phụ thuộc. Kết quả kiểm định KMO and Bartlett's Test cho thấy hệ số KMO đạt yêu cầu ($> 0,5$), kiểm định Bartlett có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$), các trọng số nhân tố (Factor loading) đều $> 0,5$ và tổng phương sai trích đạt $> 50%$.
• Thống kê mô tả mẫu: Đánh giá giá trị trung bình (Mean) và độ lệch chuẩn (Standard Deviation) cho từng nhóm nhân tố: đáp ứng khách hàng, chất lượng mối quan hệ, phản ứng của đối thủ, năng lực thích nghi, năng lực sáng tạo, năng lực chủ động, năng lực mạo hiểm, định hướng học hỏi, danh tiếng doanh nghiệp và kết quả kinh doanh.
• Phân tích hồi quy tuyến tính đa biến:
  • Đánh giá độ phù hợp của mô hình thông qua hệ số xác định $R^2$ và kiểm định ANOVA ($F$-test).
  • Kiểm định ý nghĩa thống kê của từng hệ số hồi quy riêng phần ($t$-test).
  • Kiểm tra các giả định vi phạm mô hình: Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến thông qua hệ số VIF (Variance Inflation Factor); kiểm định tính độc lập của sai số thông qua đại lượng Durbin-Watson.
  • Thiết lập phương trình hồi quy phản ánh mức độ tác động của các thành phần năng lực động tới kết quả kinh doanh của các DNNVV tại Thành phố Huế.

Chương 3: Giải pháp nhằm phát triển nguồn lực động của các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp ở cấp độ quản trị nội bộ doanh nghiệp và các kiến nghị vĩ mô:

Nhóm giải pháp vi mô đối với doanh nghiệp:

1. Tạo dựng danh tiếng doanh nghiệp: Đẩy mạnh hoạt động định vị thương hiệu, thực hiện nghiêm túc cam kết chất lượng với khách hàng và tham gia các hoạt động trách nhiệm xã hội.
2. Nuôi dưỡng và phát triển năng lực marketing: Nâng cao năng lực thấu hiểu nhu cầu khách hàng, chủ động theo dõi và phản ứng trước các động thái của đối thủ cạnh tranh, củng cố chất lượng mối quan hệ với các bên hữu quan (nhà cung cấp, khách hàng, chính quyền).
3. Xây dựng định hướng kinh doanh mạnh: Nâng cao năng lực chủ động phát hiện cơ hội thị trường và sẵn sàng chấp nhận rủi ro có tính toán trong đầu tư, phát triển sản phẩm/dịch vụ mới.
4. Nâng cao năng lực thích nghi: Thường xuyên rà soát, linh hoạt cấu trúc lại quy trình nội bộ và phân bổ nguồn lực nhằm ứng phó kịp thời với các biến động kinh tế.
5. Nuôi dưỡng và khuyến khích khả năng sáng tạo: Xây dựng môi trường khuyến khích đổi mới, xóa bỏ lối mòn quản lý cũ, cải tiến phương thức cung cấp dịch vụ và phát triển sản phẩm mới.
6. Phát triển định hướng học hỏi: Tăng cường cam kết học hỏi trong toàn tổ chức, chia sẻ tầm nhìn chung giữa các cấp lãnh đạo và nhân viên, duy trì xu hướng quản trị mở tiếp thu tri thức mới.

Nhóm kiến nghị vĩ mô:

• Đối với Nhà nước và các Bộ, ban ngành liên quan: Tiếp tục hoàn thiện và triển khai có hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm các chính sách, chương trình hỗ trợ DNNVV (về tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường).
• Đối với Đảng, chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế và UBND Thành phố Huế:
  • Triển khai các chính sách hỗ trợ phát triển, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho khối DNNVV.
  • UBND tỉnh bố trí nguồn lực, tập trung chỉ đạo sát sao các ban ngành thực hiện tốt hoạt động trợ giúp doanh nghiệp.
  • Nâng cao vai trò và hiệu quả hoạt động của các tổ chức hội nghề nghiệp, đặc biệt là Hội Doanh nhân trẻ Tỉnh Thừa Thiên Huế trong việc kết nối, tư vấn và hỗ trợ hội viên nâng cao năng lực cạnh tranh.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

1. Khái quát bức tranh doanh nghiệp: Đề tài đã lượng hóa cụ thể số lượng và cơ cấu DNNVV tại địa phương (Thừa Thiên Huế có 3.063 DNNVV tính đến 31/12/2016, chiếm 96,27% tổng số doanh nghiệp; riêng TP Huế có 2.030 doanh nghiệp, chiếm 66,27% số DNNVV toàn tỉnh). Trong đó, nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ (dưới 10 lao động) chiếm tỷ trọng lớn nhất với 1.423 đơn vị tại TP Huế.
2. Kiểm định thang đo năng lực động: Toàn bộ 49 biến quan sát đo lường 6 thành phần năng lực động (marketing, thích nghi, sáng tạo, danh tiếng, định hướng kinh doanh, định hướng học hỏi) và kết quả kinh doanh đều đạt độ tin cậy Cronbach's Alpha ($\ge 0,6$) và giá trị hội tụ, phân biệt qua phân tích nhân tố khám phá EFA (Factor loading $> 0,5$, KMO $> 0,5$, phương sai trích $> 50%$).
3. Mô hình hồi quy thực nghiệm: Chứng minh bằng thực nghiệm mối quan hệ tác động có ý nghĩa thống kê của các thành phần năng lực động tới kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các DNNVV tại Thành phố Huế; kiểm định tính độc lập của sai số và khẳng định không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng trong mô hình.

Đóng góp của đề tài

• Về mặt lý luận: Bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho Lý thuyết Năng lực động (Dynamic Capabilities) ở cấp độ doanh nghiệp tại một nền kinh tế đang phát triển (Việt Nam), giải quyết khoảng trống của các nghiên cứu trước đây vốn chủ yếu dừng lại ở mức độ lý thuyết hoặc phân tích cấp độ ngành tổng quát (như nghiên cứu của Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009).
• Về mặt thực tiễn: Cung cấp cho các nhà quản lý DNNVV tại Thành phố Huế bộ công cụ đo lường cụ thể về 6 nguồn lực động; đồng thời cung cấp luận cứ thực tiễn cho UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế, UBND Thành phố Huế và Hội Doanh nhân trẻ trong việc xây dựng các chương trình đào tạo, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp phù hợp với bối cảnh địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

1. Hạn chế về phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất kiểu thuận tiện do hạn chế trong việc tiếp cận danh sách tổng thể đầy đủ của các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế, làm giảm mức độ đại diện tổng quát cho toàn bộ quần thể.
2. Hạn chế về phạm vi không gian: Đề tài chỉ tập trung khảo sát trên địa bàn Thành phố Huế, chưa mở rộng so sánh với các thị xã, huyện khác trong tỉnh Thừa Thiên Huế hoặc các tỉnh thành lân cận trong khu vực miền Trung.
3. Hạn chế về nguồn dữ liệu đánh giá: Chỉ tiêu đo lường kết quả kinh doanh và các năng lực động chủ yếu dựa trên dữ liệu sơ cấp tự đánh giá (cảm nhận) của nhà quản lý doanh nghiệp, chưa kết hợp đối chiếu sâu với số liệu tài chính định lượng khách quan (báo cáo tài chính, quyết toán thuế).

Hướng nghiên cứu tiếp theo

1. Mở rộng kích thước mẫu và áp dụng phương pháp chọn mẫu xác suất (ngẫu nhiên phân tầng theo ngành nghề hoặc quy mô vốn/lao động) để tăng tính đại diện.
2. Mở rộng phạm vi khảo sát ra toàn tỉnh Thừa Thiên Huế hoặc nghiên cứu so sánh giữa các địa phương có đặc điểm kinh tế tương đồng trong khu vực miền Trung.
3. Kết hợp chỉ tiêu đánh giá tài chính khách quan (doanh thu, lợi nhuận ròng, ROA, ROE) với các thang đo năng lực động phi tài chính trong mô hình nghiên cứu.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên và học viên ngành Quản trị Kinh doanh, Quản trị Nhân lực, Kinh tế học: Khóa luận là tài liệu tham khảo chi tiết về phương pháp luận nghiên cứu định lượng: từ quy trình thiết kế bảng hỏi, kiểm định độ tin cậy thang đo (Cronbach's Alpha), phân tích nhân tố khám phá (EFA) đến phân tích hồi quy tuyến tính bội trên phần mềm SPSS 20.0; đồng thời cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh về Năng lực động (Dynamic Capabilities) và tiêu chuẩn VRIN.
• Đối với các nhà nghiên cứu về doanh nghiệp nhỏ và vừa: Đề tài cung cấp tài liệu tham khảo về mô hình nghiên cứu cơ sở và mô hình cạnh tranh (competing model) trong phân tích mối quan hệ giữa các năng lực vô hình của doanh nghiệp và hiệu quả kinh doanh.
• Đối với các chủ doanh nghiệp và nhà quản trị DNNVV: Cung cấp khung đánh giá 6 năng lực động cốt lõi để doanh nghiệp tự rà soát, phát hiện các điểm nghẽn trong hoạt động marketing, định hướng học hỏi, tính chủ động/mạo hiểm và khả năng thích ứng trước biến động thị trường.
• Đối với các cơ quan quản lý và hiệp hội địa phương (Hội Doanh nhân trẻ Tỉnh Thừa Thiên Huế, Sở Kế hoạch và Đầu tư): Cung cấp cơ sở thực tiễn về cơ cấu quy mô lao động và nhu cầu nâng cao năng lực nội tại của khối DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế để xây dựng chính sách hỗ trợ trọng tâm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo sát bao nhiêu doanh nghiệp và sử dụng phương pháp chọn mẫu nào?
Nghiên cứu tiến hành khảo sát thực tế phát ra 260 bảng câu hỏi và thu về 248 phiếu trả lời hợp lệ từ các DNNVV trên địa bàn Thành phố Huế. Do không tiếp cận được danh sách toàn bộ tổng thể doanh nghiệp, tác giả đã sử dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất kiểu thuận tiện.

2. Khái niệm năng lực động được tác giả định nghĩa như thế nào trong khóa luận?
Tác giả tổng hợp từ các nghiên cứu kinh điển (Teece và cộng sự, 1997; Zahra và cộng sự, 2006) và định nghĩa: "Năng lực động là khả năng tích hợp, xây dựng, cấu trúc lại những nguồn lực của doanh nghiệp để chuyển hóa chúng thành năng lực của doanh nghiệp nhằm đáp ứng sự thay đổi từ môi trường kinh doanh".

3. Khung mô hình nghiên cứu gồm những nhân tố năng lực động cụ thể nào?
Mô hình nghiên cứu bao gồm 6 nhân tố cấu thành năng lực động: (1) Năng lực marketing, (2) Năng lực thích nghi, (3) Năng lực sáng tạo, (4) Danh tiếng doanh nghiệp, (5) Định hướng kinh doanh (gồm năng lực mạo hiểm và năng lực chủ động), (6) Định hướng học hỏi (gồm cam kết học hỏi, chia sẻ tầm nhìn và xu hướng mở).

4. Dữ liệu thống kê về thực trạng quy mô lao động của DNNVV tại Thành phố Huế trong khóa luận cho thấy điều gì?
Tính đến 31/12/2016, Thành phố Huế có 2.030 DNNVV (chiếm 66,27% tổng số 3.063 DNNVV toàn tỉnh Thừa Thiên Huế). Trong đó, khối doanh nghiệp có quy mô siêu nhỏ (dưới 10 người) chiếm tỷ trọng áp đảo với 1.423 doanh nghiệp (chiếm hơn 70% số DNNVV tại thành phố), nhóm từ 10–50 người có 538 doanh nghiệp và nhóm từ 50–100 người có 69 doanh nghiệp.

5. Khóa luận sử dụng các tiêu chuẩn thống kê nào để kiểm định thang đo và dữ liệu?
Đề tài sử dụng phần mềm SPSS 20.0 để thực hiện: kiểm định Cronbach's Alpha (chọn thang đo có hệ số $\ge 0,6$ và tương quan biến - tổng $\ge 0,3$), phân tích EFA (chọn biến có Factor loading $\ge 0,5$, KMO $\ge 0,5$, phương sai trích $> 50%$), phân tích hồi quy tuyến tính đa biến kèm theo kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến (hệ số VIF) và kiểm định tính độc lập của sai số (Durbin-Watson).

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Mai Nguyễn Hoàng Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực động và kiểm định thực nghiệm thành công mô hình tác động của 6 nhân tố năng lực động tới kết quả kinh doanh của 248 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Thành phố Huế. Bằng việc kết hợp chặt chẽ giữa số liệu thống kê hiện trạng địa phương với các phương pháp định lượng qua SPSS 20.0 (Cronbach's Alpha, EFA, hồi quy tuyến tính), đề tài đã chứng minh vai trò quyết định của các nguồn lực vô hình đối với hiệu quả kinh doanh trong môi trường biến động. Kết quả nghiên cứu không chỉ bổ sung luận cứ khoa học cho lý thuyết quản trị chiến lược tại Việt Nam mà còn đề xuất hệ thống giải pháp vi mô thiết thực cho doanh nghiệp cùng các kiến nghị vĩ mô giá trị cho chính quyền và các hiệp hội tại tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC ĐỘNG DOANH NGHIỆP 1. Cơ sở lý thuyết về năng lực động doanh nghiệp Các nghiên cứu về chiến lược thường hướng đến việc xây dựng những lý thuyết chuẩn tắc để doanh nghiệp có thể ứng dụng trong việc lựa chọn các chiến lược thực hiện để có khả năng thu hồi vốn cao (Barney, 1986). Mục đích chung của các chiến lược là tạo dựng lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp để đạt được kết quả kinh doanh mong muốn.

Lý thuyết về năng lực động doanh nghiệp cũng vậy, nó được xây dựng trên nền tảng từ các lý thuyết cạnh tranh để nhằm giúp doanh nghiệp xem xét tạo ra các lợi thế bền vững thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng có nhiều biến động. Khái niệm về năng lực động Trong những năm 1980 đến 1990 các lý thuyết về phân tích cạnh tranh chủ yếu tập trung vào việc phân tích thị trường ở trạng thái cân bằng (lý thuyết tổ chức ngành, kinh tế học Chamberlain) mà ít xem xét quá trình động của thị trường. Các lý thuyết này được xây dựng trên tiền đề là các doanh nghiệp trong cùng ngành kinh doanh có tính đồng nhất cao về nguồn lực và chiến lược thực hiện. Đây chính là điểm yếu của các lý thuyết này trong bối cảnh môi trường kinh doanh biến đổi ngày càng nhanh chóng.

Bắt đầu từ giữa những năm 1980 đầu những năm 1990 lý thuyết về nguồn lực doanh nghiệp được nhiều học giả nghiên cứu xem xét qua việc xây dựng chiến lược kinh doanh từ các nhân tố nội tại của doanh nghiệp (Wernerfelt, 1984). Lý thuyết nguồn lực cho rằng chính các nguồn lực của doanh nghiệp (hữu hình và vô hình) sẽ quyết định lợi thế cạnh tranh và kết quả kinh doanh. Bước phát triển tiếp theo của lý thuyết nguồn lực hình thành lên lý thuyết về năng lực động doanh nghiệp. Lý thuyết năng lực động nhấn mạnh vào sự thay đổi (Smith và cộng sự, 2009).

Lý thuyết về năng lực động đánh giá được làm thế nào các doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh trong môi trường biến đổi. Điều quan trọng hơn là năng lực động cho phép doanh nghiệp tạo ra và duy trì lợi thế trong môi trường thay đổi nhanh chóng (Ambrosini &Bowman, 2009). Theo Teecce và cộng sự (1997) năng lực động của doanh nghiệp được định nghĩa là “khả năng tích hợp, xây dựng và định dạng lại những tiềm năng của doanh nghiệp để đáp ứng sự thay đổi của môi trường kinh doanh”. Nguồn lực là cơ sở cho việc tạo ra lợi SVTH: Mai Nguyễn Hoàng Anh 8 package connectDB; import java.Connection; import java.DriverManager; import java.SQLException; public class ConnectDB { public static Connection con = null; private static ConnectDB instance = new ConnectDB(); GVHD: TS.

Lê Thị Phương Thảo public static ConnectDB getInstance() { return instance; } Khóa luận tốt nghiệp public void connect() throws SQLException { String url = "jdbc:sqlserver://localhost:1433;database name=QLNVIEN"; String user = "sa"; String pw = "123"; con = DriverManager.println("thanh cong"); } } public void disconnect() { if(con != null) { try { con.close(); } catch (Exception e) { // TODO: handle exception e.printStackTrace(); } } } public static Connection getConnection() { return con; } thế cạnh tranh và đem lại hiệu quả cho doanh nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp cần luôn } nỗ lực xác định, nuôi dưỡng, phát triển và sử dụng năng lực động một cách hiệu quả, thích ứng với thay đổi của thị trường và đem lại lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp mình một cách sáng tạo (Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009). Mặc dù khái niệm năng lực động của Teece và cộng sự (1997) được chấp nhận rộng rãi và được nhiều nhàng nghiên cứu sử dụng. Tuy nhiên, trong những bối cảnh nghiên cứu khác nhau các nhà nghiên cứu cũng đưa ra những quan điểm của mình về năng lực động.

Zahra và cộng sự (2006) tổng kết một số quan điểm về năng lực động như sau: Bảng 1.1 Những định nghĩa về năng lực động Tác giả Định nghĩa Helfat (1997) Là tập hợp của những năng lực/khả năng cho phép công ty tạo ra những sản phẩm mới, quy trình mới và khả năng đáp ứng những thay đổi của bối cảnhthị trường. Teece, Năng lực động là khả năng tích hợp, xây dựng và định dạng lại những tiềm Shuen& năng của doanh nghiệp để đáp ứng với thay đổi của môi trường kinh doanh. Pisano(1997) Eisenhardt & Là quá trình doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực - đặc biệt là quá trình tích Martin (2000) hợp, định dạng lại để đạt được và giải phóng các nguồn lực để phù hợp với hoặc thậm chí tạo ra sự thay đổi của thị trường. Do đó năng lực động là thói quen tổ chức và (thực thi) chiến lược giúp doanh nghiệp đạt được những kếtquả về các nguồn lực mới như tạo lập thị trường, thúc đẩy cạnh tranh, phân chia, phát triển và lụi tàn.

Lee, Lee&Rho Là nguồn lực mới hơn của lợi thế cạnh tranh trong khái niệm làm thế nào (2002) cácdoanh nghiệp có thể ứng phó với những biến đối của môi trường (kinh doanh). Rindova Năng lực động thể hiện ở hai mức độ phát triển (của doanh nghiệp): Ở &Taylor mứcđộ vi mô là "nâng cấp năng lực quản lý của doanh nghiệp", ở mức độ vĩ (2002) mô là "định dạng lại năng lực thịtrường". Zahra Năng lực động là khả năng thay đổi định hướng giúp các doanh nghiệp &George táitriển khai và định dạng lại các nguồn lực cơ bản của họ để đáp ứng sự phát (2002) triển của nhu cầu khách hàng và đối thủ cạnh tranh. Zollo& Năng lực động là khả năng học hỏi và ổn định các hoạt động của tổ chức, Winter(2002) thông qua đó hệ thống của tổ chức thay đổi thói quen trong hoạt động củamình, theo đuổi các hoạt động cải thiện hiệu quả.

(Nguồn: Zahra và cộng sự (2006) SVTH: Mai Nguyễn Hoàng Anh 9 package connectDB; import java.Connection; import java.DriverManager; import java.SQLException; public class ConnectDB { public static Connection con = null; private static ConnectDB instance = new ConnectDB(); GVHD: TS. Lê Thị Phương Thảo public static ConnectDB getInstance() { return instance; } Khóa luận tốt nghiệp public void connect() throws SQLException { String url = "jdbc:sqlserver://localhost:1433;database name=QLNVIEN"; String user = "sa"; String pw = "123"; con = DriverManager.println("thanh cong"); } } public void disconnect() { if(con != null) { try { con.close(); } catch (Exception e) { // TODO: handle exception e.printStackTrace(); } } } public static Connection getConnection() { return con; } Dựa trên việc khảo sát các định nghĩa về năng lực động doanh nghiệp, trong } luận án này tác giả định nghĩa năng lực động là “khả năng tích hợp, xây dựng, cấu trúc lại những nguồn lực của doanh nghiệp để chuyển hóa chúng thành năng lực của doanh nghiệp nhằm đáp ứng sự thay đổi từ môi trường kinh doanh”. Lý thuyết về năng lực động là một lý thuyết khá mới trong phân tích cạnh tranh, có khá nhiều các nghiên cứu ở dạng lý thuyết (ví dụ: Teecce và cộng sự, 1997; Ambrosini & Bowman, 2009) hoặc tập trung vào các thành phần của năng lực động (Keh và cộng sự, 2007) mà thiếu vắng các nghiên cứu kiểm định bằng thực nghiệm. Tại Việt Nam, Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang (2009) nghiên cứu năng lực động dưới góc độ phân tích các ngành kinh doanh mà thiếu các nghiên cứu ở cấp độ doanh nghiệp.

Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng lý thuyết về năng lực động cần được phát triển, các nghiên cứu mới tiếp tục khám phá các nhân tố mới tạo ra năng lực động cho doanh nghiệp để có cái nhìn rộng hơn, toàn diện hơn về năng lực động doanh nghiệp (Barney, 2001; Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009). Các nhân tố hình thành năng lực động của doanh nghiệp Xuất phát từ đặc điểm của nguồn lực để trở thành năng lực động doanh nghiệp phải thỏa mãn tiêu chí VRIN, các nhà nghiên cứu đưa ra nhiều nhân tố khác nhau có thể xem là năng lực động doanh nghiệp. Do đây là một lý thuyết mới, các nghiên cứu thực nghiệm xem xét rất nhiều nhân tố khác nhau và không có sự thống nhất giữa các nhà nghiên cứu. Một số nhà nghiên cứu trên thế giới (Barney, 2001) và tại Việt Nam (Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang, 2009) cho rằng cần có nhiều nghiên cứu hơn để xác lập và kiểm chứng các nhân tố có thể trở thành năng lực động doanh nghiệp.

Hay nói cách khác, những nguồn lực có thể chuyển hóa thành năng lực (khả năng triển khai, thực hiện) của doanh nghiệp đáp ứng sự biến đổi của thị trường, môi trường kinh doanh đều là những thành phần tạo nên nguồn năng lực động của doanh nghiệp. Năng lực động là tập hợp của các nguồn lực (vô hình) khác nhau giúp cho doanh nghiệp có khả năng đáp ứng với sự biến động từ môi trường kinh doanh. Trong phạm vi bài luận này, nghiên cứu cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP. Qua nghiên cứu tổng quan tài liệu trước đây kết hợp với các phương pháp nghiên cứu định tính, tác giả lựa chọn được sáu (06) nhân tố chính được xem là những nhân tố quan trọng nhất tạo ra năng lực động cho các doanh nghiệp bao gồm: SVTH: Mai Nguyễn Hoàng Anh 10 package connectDB; import java.Connection; import java.DriverManager; import java.SQLException; public class ConnectDB { public static Connection con = null; private static ConnectDB instance = new ConnectDB(); GVHD: TS.

Lê Thị Phương Thảo public static ConnectDB getInstance() { return instance; } Khóa luận tốt nghiệp public void connect() throws SQLException { String url = "jdbc:sqlserver://localhost:1433;database name=QLNVIEN"; String user = "sa"; String pw = "123"; con = DriverManager.println("thanh cong"); } } public void disconnect() { if(con != null) { try { con.close(); } catch (Exception e) { // TODO: handle exception e.printStackTrace(); } } } public static Connection getConnection() { return con; } (1) năng lực marketing, (2) năng lực sáng tạo, (3) năng lực thích nghi; (4) định hướng } kinh doanh, (5) định hướng học hỏi và (6) danh tiếng doanh nghiệp. Năng lực marketing Năng lực marketing được xem như việc tìm ra các phương cách để thỏa mãn khách hàng và đạt được mục tiêu của doanh nghiệp (Kotler, 2006; Trout, 2004). Việc tạo ra sự thỏa mãn khách hàng là nhân tố quan trọng trong lĩnh vực marketing dịch vụ. Tại Việt Nam, Nguyễn Đình Thọ & Nguyễn Thị Mai Trang (2009) trong nghiên cứu về năng lực động doanh nghiệp cho rằng năng lực marketing được hình thành từ các nhân tố: (1) đáp ứng khách hàng, (2) phản ứng với đối thủ cạnh tranh,thích ứng môi trường vĩ mô và (4) chất lượng mối quan hệ.

Trongđó: Khả năng đáp ứng khách hàng được thể hiện qua việc cung cấp dịch vụ đáp ứng được nhu cầu và mong muốn của khách hàng. Khả năng đáp ứng được đo lường thông qua sự hiểu biết về nhu cầu khách hàng của tổ chức, sử dụng việc thu thập thông tin, khả năng phản ứng trước các biến động của khách hàng và đối thủ.