Sự Kết Hợp Giữa Thuyết Hành Vi Có Kế Hoạch Và Ý Định Mua Xe Máy Điện Của Người Tiêu Dùng

Tài liệu nghiên cứu Sự kết hợp giữa thuyết hành vi có kế hoạch kích hoạt chuẩn mực thái độ hành vi ngữ, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Lê Vinh
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Nguyên
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghiệp TP.HCM
• Chuyên ngành: Marketing
• Đề tài: Nghiên Cứu Ý Định Mua Xe Máy Điện Của Người Tiêu Dùng
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• TÓM TẮT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• PHỤ LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN cứu
• 1.1. Bối cảnh nghiên cứu
• 1.2. Bối cảnh thực tiễn
• 1.3. Bối cảnh lý thuyết
• 1.4. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.4.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng nghiên cứu và phạm VI nghiên cứu
• 1.6.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.6.2. Phạm VI nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7.1. Nghiên cứu định tính
• 1.7.2. Nghiên cứu định lượng
• 1.8. Cấu trúc của bài khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN cứu
• 2.1. Khái niệm về xe điện (Electric vehicle)
• 2.2. Khái niệm thái độ về xe điện (Attitude)
• 2.3. Khái niệm Nhận thức kiêm soát hành VI (Perceived behavior control)
• 2.4. Khái niệm về Chuẩn chủ quan (Subjective norm)
• 2.5. Khái niệm về Chuẩn mực cá nhân (Personal norm)
• 2.6. Khái niệm về Nhận thức hậu quả (Awareness of consequences)
• 2.7. Khái niệm về ý định mua xe máy điện (PI)
• 2.8. Khái niệm về Nghi ngờ xanh (Green skeptism)
• 2.9. Các mô hình lý thuyết liên quan
• 2.9.1. Thuyết hành VI dự định (TPB- Theory of Planned Behavior)
• 2.9.2. Thuyết kích hoạt chuẩn mực (NAT- Noim Activation Theory)
• 2.9.3. Thuyết Thái độ - Hành VI - Ngữ cảnh (ABC - Attitude-Behavior-Context)
• 2.10. Các nghiên cứu hèn quan
• 2.10.1. Nghiên cứu của Tanwir và Hamzah (2020): Dự đoán ý định mua xe điện hybrid: Bang chứng từ một nền kinh te mới
• 2.10.2. Nghiên cứu của Al Mamun và cộng sự (2020): Xe máy điện - Phuong thức di chuyên thay the cho giới tie Malaysia
• 2.10.3. Nghiên cứu của Afroz và cộng sự (2015): Ý định mua xe thân thiện VỚI mỏi trường của người tiêu dùng: một cuộc điều tia thực nghiệm tại Kuala Lumpur, Malaysia
• 2.10.4. Nghiên cứu của Ho và Wu (2021): Khám phá ý định sử dụng xe máy điện: Tích hợp mức độ sẵn sàng và chap nhận công nghệ vào Mô hình kích hoạt định mức (TRA-NAM)
• 2.10.5. Nghiên cứu của Ashraf Javid và cộng sự (2021): Hành VI chap nhận của khách du lịch đối VỚI xe điện ở Lahore, Pakistan: mô hình Lý thuyết mở rộng kích hoạt tiêu chuẩn (NAT)
• 2.10.6. Nghiên cứu của Sadiq và cộng sự (2023): Organic food consumption and contextual factors: An attitude-behavior-context perspective
• 2.10.7. Nghiên cứu của Uddin và cộng sự (2023): Chứng minh hành VI mua sam xanh của người tiêu dùng tie: Vai trò điều tiết của chủ nghĩa hoài nghi xanh
• 2.11. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.11.1. Chuẩn chủ quan (SN) và ý định mua xe điện
• 2.11.2. Chuân mực cá nhân (PN) và ý định mua xe máy điện
• 2.11.3. Thái độ về xe máy điện (ATT) và Ý định mua xe máy điện
• 2.11.4. Nhận thức kiêm soát hành VI (PBC) và ý định mua xe máy điện
• 2.11.5. Chuân chủ quan (SN) và chuẩn mực cá nhân (PN)
• 2.11.6. Nhận thức hậu quả (AC) và chuấn mực cá nhân (PN)
• 2.11.7. Nghi ngờ xanh là yeu tố điều tiết mối quan hệ giữa thái độ đối VỚI xe máy điện và ý định mua xe điện của khách hàng
• 2.12. Mô hình nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHEÊN cứu
• 3.1. Tông quát về quy trình nghiên cứu
• 3.2. Tông quan về tài liệu nghiên cứu
• 3.3. Tông quát về quy trình nghiên cứu
• 3.4. Xây dụng thang đo
• 3.4.1. Thang đo Nhận thức kiêm soát hành VI
• 3.4.2. Thang đo Chuẩn chủ quan
• 3.4.3. Thang đo Chuân mực cá nhân
• 3.4.4. Thang đo Nhận thức hậu quả
• 3.4.5. Thang đo Nghi ngờ xanh
• 3.4.6. Thang đo Ý định mua xe máy điện
• 3.5. Phỏng van xây dựng thang đo
• 3.6. Thiết ke Bảng câu hỏi khảo sát
• 3.7. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.7.1. Phuong pháp chọn mẫu và cõ mẫu
• 3.7.2. Thu thập dữ liệu
• 3.8. Phuong pháp phân tích dữ liệu
• 3.8.1. Thống kẻ mô tả
• 3.8.2. Kiểm định SEM
• 3.9. Các đại lượng thống kẻ
• 3.10. Mô hình cấu trúc PLS-SEM
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Tông quan về thị trường xe máy điện tại Việt Nam
• 4.2. Phân tích dữ liệu so cap
• 4.2.1. Đặc diêm mẫu khảo sát
• 4.2.2. Thống kẻ mỏ tả
• 4.2.3. Ket quả mô hình đo lường
• 4.2.3.1. Phân tích độ tin cậy
• 4.2.3.2. Đánh giá tí nil phân biệt qua Fomell - Larcker
• 4.2.3.3. Đánh giá tính phân biệt qua chỉ sổ HTMT
• 4.2.4. Kết quả mô hình cấu trúc
• 4.2.4.1. Giá trị lạm phát phương sai (VIF)
• 4.2.4.2. Kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 4.2.4.3. Vai trò điều tiết của yeu tố Nghi ngờ xanh
• 4.2.4.4. Khả năng dự báo của mô hình
• 5. CHƯƠNG 5 : KỂT LUẬN VÀ KIỂN NGHỊ
• 5.1. Hạn che của nghiên cứu
• 5.2. Hàm ý quản trị
• 5.2.1. Hàm ý quản tn đối VÓI Nhân tố “Thái độ”
• 5.2.2. Hàm ý quản tn đối VÓI Nhân tố “Nhận thức kiêm soát hành vi”
• 5.2.3. Hàm ý quản tụ đối VÓI Nhàn tố “Chuẩn chủ quan”
• 5.2.4. Hàm ý quản tụ đối VÓI Nhàn tố “Chuẩn mục cá nhân”
• 5.2.5. Hàm ý quản tụ đối VÓI Nhàn tố “Nhận thúc hậu quả”
• 5.2.6. Hàm ý quản trị đối VÓI Nhân tố “Nghi ngờ xanh”
• DANH SÁCH BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Ý Định Mua Xe Máy Điện Tại TP

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích ý định mua xe máy điện tại TP.HCM, một thành phố lớn với nhiều vấn đề về ô nhiễm môi trường. Sự gia tăng hành vi tiêu dùng xe máy điện đang trở thành một xu hướng quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Nghiên cứu sẽ áp dụng thuyết hành vi để hiểu rõ hơn về động lực và yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng.

1.1. Bối Cảnh Thực Tiễn Về Thị Trường Xe Máy Điện

Thị trường xe máy điện tại TP.HCM đang phát triển mạnh mẽ. Sự gia tăng nhận thức về ô nhiễm môi trường đã thúc đẩy người tiêu dùng tìm kiếm các phương tiện giao thông thân thiện hơn với môi trường. Theo báo cáo, doanh số xe máy điện đã tăng đáng kể trong những năm gần đây.

1.2. Lý Do Chọn Nghiên Cứu Này

Nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến ý định mua xe máy điện. Việc hiểu rõ động lực này sẽ giúp các doanh nghiệp phát triển sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Ô Nhiễm Môi Trường Tại TP

Ô nhiễm không khí và nước tại TP.HCM đang ở mức báo động. Các nghiên cứu cho thấy, hành vi tiêu dùng xe máy điện có thể góp phần giảm thiểu ô nhiễm. Người tiêu dùng ngày càng nhận thức rõ hơn về tác động của phương tiện giao thông đến môi trường.

2.1. Tình Hình Ô Nhiễm Môi Trường Tại TP.HCM

Theo IQAir, TP.HCM xếp hạng 30 về mức độ ô nhiễm không khí. Điều này đã tạo ra áp lực lớn lên chính quyền và người dân trong việc tìm kiếm giải pháp giảm thiểu ô nhiễm.

2.2. Tác Động Của Ô Nhiễm Đến Sức Khỏe Cộng Đồng

Ô nhiễm không khí gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng như viêm phổi, ung thư phổi. Điều này đã thúc đẩy người tiêu dùng tìm kiếm các phương tiện giao thông ít gây ô nhiễm hơn, như xe máy điện.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ý Định Mua Xe Máy Điện

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát để thu thập dữ liệu từ 427 người tiêu dùng tại TP.HCM. Dữ liệu sẽ được phân tích bằng phần mềm SmartPLS 4.0 để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua xe máy điện.

3.1. Thiết Kế Bảng Câu Hỏi Khảo Sát

Bảng câu hỏi được thiết kế để thu thập thông tin về thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi của người tiêu dùng đối với xe máy điện.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Bằng SmartPLS

Phân tích dữ liệu sẽ giúp xác định mối quan hệ giữa các yếu tố tâm lý và ý định mua xe máy điện. Kết quả sẽ cung cấp cái nhìn sâu sắc về hành vi tiêu dùng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố như thái độ, chuẩn chủ quan và nhận thức kiểm soát hành vi có tác động mạnh mẽ đến ý định mua xe máy điện. Những phát hiện này có thể giúp các doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược marketing của họ.

4.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Mua

Nghiên cứu chỉ ra rằng thái độ tích cực đối với xe máy điện và nhận thức về lợi ích môi trường là những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến quyết định mua sắm.

4.2. Hàm Ý Quản Trị Từ Nghiên Cứu

Doanh nghiệp cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về lợi ích của xe máy điện để thúc đẩy hành vi tiêu dùng.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Thị Trường Xe Máy Điện

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng thuyết hành vi có thể giải thích rõ ràng các yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua xe máy điện. Tương lai của thị trường xe máy điện tại TP.HCM hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa.

5.1. Tương Lai Của Thị Trường Xe Máy Điện

Với sự gia tăng nhận thức về bảo vệ môi trường, thị trường xe máy điện sẽ tiếp tục mở rộng. Doanh nghiệp cần nắm bắt xu hướng này để phát triển sản phẩm phù hợp.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Doanh Nghiệp

Doanh nghiệp nên đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm xe máy điện, đồng thời tăng cường các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tại Việt Nam, đặc thù đời sống xã hội gắn liền với mật độ lưu thông phương tiện cá nhân rất cao, trong đó xe máy chạy bằng xăng chiếm tỷ trọng áp đảo. Theo số liệu được tác giả trích dẫn từ Văn Duân (2020), riêng địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) có khoảng 8 triệu phương tiện các loại lưu thông mỗi ngày, tạo áp lực nghiêm trọng lên môi trường đô thị. Báo cáo của tổ chức công nghệ IQAir (2022) xếp Việt Nam ở vị trí thứ 30 về mức độ ô nhiễm không khí toàn cầu, gây thiệt hại ước tính lên đến 14 tỷ USD mỗi năm. Nghiên cứu của Hải (2020) chỉ ra rằng trước đại dịch Covid-19, khói bụi từ hoạt động giao thông chiếm từ 70% đến 80% nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại thành phố, dẫn đến nhiều bệnh lý hô hấp, tim mạch và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái.

Trước thực trạng biến đổi khí hậu và ô nhiễm không khí do khí thải CO2 từ động cơ đốt trong, xu hướng chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh đang gia tăng. Báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM, 2018) ghi nhận tổng lượng xe máy điện và xe đạp điện bán ra tại Việt Nam năm 2017 đạt gần 500.000 xe (tăng 30% so với năm 2016) và tiếp tục tăng trưởng 40% vào năm 2018. Dữ liệu từ Motorcycles Data (2020) và Hải Minh (2023) cho thấy thị phần xe máy điện tại Việt Nam tăng từ 5,4% (năm 2019) lên 10% (năm 2021). Mặc dù các doanh nghiệp trong nước và quốc tế (như VinFast, Sơn Hà, Piaggio) đã chủ động mở rộng sản xuất các dòng phương tiện thuần điện, phần lớn các công trình nghiên cứu trước đây tại Việt Nam và quốc tế chủ yếu tập trung vào ô tô điện hoặc ô tô hybrid, để lại khoảng trống nghiên cứu đáng kể về ý định tiêu dùng đối với xe máy điện. Do đó, đề tài khóa luận "Sự kết hợp giữa thuyết Hành vi có kế hoạch, Kích hoạt chuẩn mực, Thái độ - Hành vi - Ngữ cảnh nhằm nghiên cứu ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng" được thực hiện nhằm phân tích các yếu tố tâm lý và ngữ cảnh tác động đến hành vi mua xe máy điện của người dân tại TP.HCM.

Mục tiêu nghiên cứu

1. Mục tiêu nghiên cứu chung: Nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng tại TP.HCM, từ đó đề xuất các hàm ý quản trị nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức thúc đẩy hành vi tiêu dùng xanh.
2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
   • Mục tiêu 1: Nghiên cứu và xác định các yếu tố tác động đến ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng tại TP.HCM.
   • Mục tiêu 2: Phân tích và kiểm định mức độ tác động của các yếu tố đến ý định mua xe máy điện.
   • Mục tiêu 3: Phân tích vai trò trung gian của chuẩn mực cá nhân và vai trò điều tiết của yếu tố nghi ngờ xanh.
   • Mục tiêu 4: Đề xuất các hàm ý quản trị giúp doanh nghiệp xây dựng chiến lược sản phẩm và chiêu thị phù hợp.

Câu hỏi nghiên cứu

• Câu hỏi 1: Các yếu tố nào tác động đến ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng tại TP.HCM?
• Câu hỏi 2: Các yếu tố có mức độ ảnh hưởng như thế nào đến ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng?
• Câu hỏi 3: Yếu tố chuẩn mực cá nhân có đóng vai trò trung gian giữa nhận thức hậu quả và ý định mua không? Yếu tố nghi ngờ xanh có điều tiết mối quan hệ giữa thái độ và ý định mua xe máy điện không?
• Câu hỏi 4: Những hàm ý quản trị nào có thể hỗ trợ doanh nghiệp và tổ chức xây dựng chiến lược khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn xe máy điện?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố tâm lý và ngữ cảnh tác động đến ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng.
• Đối tượng khảo sát: Người tiêu dùng đang sinh sống tại TP.HCM, độ tuổi từ 20 đến trên 55 tuổi, mức thu nhập từ 7,5 triệu đến trên 45 triệu đồng/tháng, bao gồm sinh viên, người có trình độ đại học và sau đại học, ưu tiên người thường xuyên mua sắm hoặc tìm hiểu tại các đại lý xe điện.
• Phạm vi không gian: Địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ ngày 01/09/2023 đến ngày 30/11/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng mô hình nghiên cứu tích hợp dựa trên 3 nền tảng lý thuyết hành vi:

1. Thuyết hành vi có kế hoạch (Theory of Planned Behavior - TPB) của Ajzen (1991): Giải thích ý định hành vi thông qua 3 tiền tố chính gồm Thái độ đối với hành vi (Attitude - ATT), Chuẩn chủ quan (Subjective Norm - SN) và Nhận thức kiểm soát hành vi (Perceived Behavior Control - PBC).
2. Thuyết kích hoạt chuẩn mực (Norm Activation Theory - NAT) của Schwartz (1977): Giải thích hành vi vì môi trường và xã hội thông qua Chuẩn mực cá nhân (Personal Norm - PN), được kích hoạt bởi Nhận thức hậu quả (Awareness of Consequences - AC).
3. Thuyết Thái độ - Hành vi - Ngữ cảnh (Attitude - Behavior - Context - ABC) của Guagnano và cộng sự (1995): Xác định hành vi là kết quả tương tác giữa thái độ cá nhân và các điều kiện ngữ cảnh. Trong nghiên cứu này, tác giả đưa yếu tố Nghi ngờ xanh (Green Skepticism - GS) vào mô hình với vai trò là biến ngữ cảnh điều tiết mối quan hệ giữa thái độ và ý định mua.

Khái niệm / Biến số	Ký hiệu	Định nghĩa sử dụng trong khóa luận	Nguồn kế thừa
Thái độ về xe máy điện	ATT	Đánh giá chủ quan mang tính tích cực hoặc tiêu cực của cá nhân đối với sản phẩm xe máy điện và hành vi tiêu dùng xanh.	Ajzen (1991), Al Mamun và cộng sự (2020)
Nhận thức kiểm soát hành vi	PBC	Nhận thức của cá nhân về mức độ dễ dàng hay khó khăn, tính tự hiệu quả và khả năng tài chính/nguồn lực khi mua xe máy điện.	Ajzen (1991, 2002), Tanwir & Hamzah (2020), Al Mamun và cộng sự (2020)
Chuẩn chủ quan	SN	Áp lực xã hội mà người tiêu dùng cảm nhận được từ gia đình, bạn bè hoặc cộng đồng xung quanh đối với việc mua xe máy điện.	Ajzen (1991), Al Mamun và cộng sự (2020)
Chuẩn mực cá nhân	PN	Cảm giác về nghĩa vụ đạo đức và trách nhiệm tự thân của cá nhân đối với việc bảo vệ môi trường thông qua việc mua xe máy điện.	Schwartz (1977), Ho & Wu (2021)
Nhận thức hậu quả	AC	Mức độ nhận thức của cá nhân về tác hại của khí thải từ xe xăng và lợi ích giảm thiểu ô nhiễm khi sử dụng phương tiện điện.	Schwartz (1977), Ashraf Javid và cộng sự (2021), Ho & Wu (2021)
Nghi ngờ xanh	GS	Xu hướng hoài nghi, không tin tưởng vào các thông điệp bảo vệ môi trường hoặc nhãn dán tiết kiệm năng lượng của doanh nghiệp xe điện.	Mohr và cộng sự (1998), Uddin và cộng sự (2023)
Ý định mua xe máy điện	PI	Mức độ sẵn sàng và nỗ lực có ý thức của người tiêu dùng trong việc đưa ra quyết định chọn mua xe máy điện.	Ajzen (1991), Tanwir & Hamzah (2020)

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được triển khai thông qua hai giai đoạn liên tiếp:

• Nghiên cứu định tính: Tổng quan các tài liệu học thuật trong và ngoài nước; phỏng vấn tay đôi trực tiếp với đại diện nhà quản lý của một số doanh nghiệp kinh doanh xe điện tại TP.HCM cùng 2 giảng viên thuộc Trường Đại học Kinh tế TP.HCM nhằm điều chỉnh, bổ sung nội dung và kiểm tra tính rõ ràng của các thang đo Likert 5 điểm.
• Nghiên cứu định lượng: Sử dụng bảng câu hỏi khảo sát cấu trúc soạn sẵn (gồm câu hỏi đóng và thông tin nhân khẩu học). Khảo sát được thực hiện theo phương pháp lấy mẫu phi xác suất với kích thước mẫu hợp lệ đạt $N = 427$ người tiêu dùng tại TP.HCM.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Sử dụng phần mềm thống kê SmartPLS 4.0 để tiến hành phân tích mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần (PLS-SEM). Quy trình phân tích gồm: thống kê mô tả mẫu; đánh giá mô hình đo lường thông qua hệ số tải ngoài (Outer Loading), hệ số tin cậy Cronbach's Alpha (CA), độ tin cậy tổng hợp (CR), phương sai trích trung bình (AVE), tính phân biệt theo tiêu chuẩn Fornell - Larcker và chỉ số HTMT; đánh giá mô hình cấu trúc qua hệ số phóng đại phương sai (VIF), hệ số xác định ($R^2$), quy trình Bootstrapping để kiểm định các giả thuyết trực tiếp, gián tiếp và kiểm định vai trò điều tiết của biến Nghi ngờ xanh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về nghiên cứu

Chương 1 thiết lập khung tổng thể của đề tài thông qua việc phân tích bối cảnh ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn ở Việt Nam, đặc biệt là TP.HCM với mật độ 8 triệu phương tiện di chuyển hàng ngày. Tác giả chỉ ra sự mâu thuẫn giữa nhu cầu giảm phát thải khí CO2 và thực trạng xe máy chạy xăng truyền thống vẫn chiếm tỷ lệ áp đảo. Từ việc chỉ ra khoảng trống trong các tài liệu hiện hành (phần lớn nghiên cứu tập trung vào ô tô điện và xe hybrid, thiếu vắng các nghiên cứu chuyên sâu về xe hai bánh chạy điện E-TW), chương 1 xác định rõ 4 mục tiêu nghiên cứu, 4 câu hỏi nghiên cứu, đối tượng khảo sát ($N=427$), phạm vi không gian tại TP.HCM và thời gian thu thập dữ liệu (tháng 9 đến tháng 11 năm 2023).

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương 2 làm rõ hệ thống khái niệm chuyên ngành liên quan đến phương tiện chạy điện (bao gồm BEVs, HEVs, PHEVs và E-TW) cùng các cấu trúc tâm lý hành vi. Tác giả tổng hợp và phân tích 7 công trình thực nghiệm tiêu biểu:

• Tanwir và Hamzah (2020) về ý định mua xe hybrid tại Malaysia dựa trên TPB mở rộng với biến kiến thức môi trường ($N=256$).
• Al Mamun và cộng sự (2020) về hành vi sử dụng xe scooter điện của giới trẻ Malaysia ($N=1306$).
• Afroz và cộng sự (2015) về ý định mua phương tiện thân thiện với môi trường tại Kuala Lumpur bằng mô hình SEM.
• Ho và Wu (2021) tích hợp mô hình chấp nhận công nghệ và thuyết kích hoạt chuẩn mực (TRA-NAM) tại Đài Loan ($N=223$).
• Ashraf Javid và cộng sự (2021) áp dụng thuyết NAT mở rộng nghiên cứu hành vi chấp nhận xe điện của khách du lịch tại Pakistan ($N=402$).
• Sadiq và cộng sự (2023) ứng dụng thuyết ABC nghiên cứu tiêu dùng sản phẩm hữu cơ ($N=461$).
• Uddin và cộng sự (2023) kiểm định vai trò điều tiết tiêu cực của chủ nghĩa hoài nghi xanh đối với hành vi mua sắm xanh ($N=610$).

Trên cơ sở đó, nhóm tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu tích hợp và thiết lập 6 giả thuyết chính:

• H1: Chuẩn chủ quan (SN) có tác động tích cực đến ý định mua xe máy điện (PI).
• H2: Chuẩn mực cá nhân (PN) có tác động tích cực đến ý định mua xe máy điện (PI).
• H3: Thái độ (ATT) có tác động tích cực đến ý định mua xe máy điện (PI).
• H4: Nhận thức kiểm soát hành vi (PBC) có tác động tích cực đến ý định mua xe máy điện (PI).
• H5: Chuẩn chủ quan (SN) tác động tích cực đến chuẩn mực đạo đức cá nhân (PN).
• H6: Chuẩn mực cá nhân (PN) đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa chuẩn chủ quan (SN) và ý định mua xe máy điện (PI). Bên cạnh đó, mô hình kiểm định tác động của Nhận thức hậu quả (AC) đến Chuẩn mực cá nhân (PN) và vai trò điều tiết của biến Nghi ngờ xanh (GS) đối với mối quan hệ giữa Thái độ (ATT) và Ý định mua (PI).

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày chi tiết quy trình nghiên cứu chuẩn hóa từ tổng quan tài liệu, thiết kế sơ bộ thang đo, hiệu chỉnh qua phỏng vấn chuyên gia định tính đến khảo sát định lượng chính thức. Tác giả xây dựng các bảng thang đo chi tiết cho 7 biến quan sát (PBC, SN, PN, AC, GS, ATT, PI) dựa trên việc kế thừa các nghiên cứu quốc tế đã được công nhận. Quy trình thu thập dữ liệu bằng bảng câu hỏi cấu trúc được vận hành với phương thức chọn mẫu phi xác suất. Chương này cũng giải thích các tiêu chuẩn thống kê áp dụng trong phân tích PLS-SEM trên phần mềm SmartPLS 4.0, bao gồm quy chuẩn đánh giá độ hội tụ, độ tin cậy thang đo, tính phân biệt, kiểm tra đa cộng tuyến qua chỉ số VIF và quy trình phân tích phi tham số lặp mẫu Bootstrap.

Chương 4: Phân tích dữ liệu

Chương 4 mở đầu bằng việc phân tích bức tranh toàn cảnh về thị trường xe máy điện tại Việt Nam, sự tham gia của các hãng sản xuất lớn và xu hướng tiêu dùng xanh. Tiếp đó, tác giả trình bày kết quả thống kê mô tả của 427 phiếu phản hồi hợp lệ theo độ tuổi, thu nhập, trình độ học vấn. Đánh giá mô hình đo lường cho thấy tất cả các thang đo đều đạt độ tin cậy và giá trị hội tụ cần thiết (thông qua hệ số tải ngoài, Cronbach's Alpha, CR, AVE). Tính phân biệt giữa các biến tiềm ẩn được kiểm định thành công qua tiêu chuẩn Fornell - Larcker và tỷ lệ HTMT. Trong phân tích mô hình cấu trúc PLS-SEM, các giá trị VIF đều nằm trong ngưỡng an toàn, loại trừ nguy cơ đa cộng tuyến. Kết quả kiểm định Bootstrap xác nhận ý nghĩa thống kê của các giả thuyết nghiên cứu, khẳng định vai trò trung gian của Chuẩn mực cá nhân và ghi nhận ảnh hưởng điều tiết từ yếu tố Nghi ngờ xanh. Khả năng dự báo của mô hình được đánh giá toàn diện qua hệ số xác định $R^2$ và các chỉ số liên quan.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Chương cuối cùng tổng kết các phát hiện chính từ kết quả kiểm định mô hình cấu trúc. Từ các bằng chứng định lượng, nhóm tác giả đưa ra hệ thống hàm ý quản trị cụ thể tương ứng với từng nhóm nhân tố: giải pháp định hình thái độ tích cực của người tiêu dùng, chính sách hỗ trợ tài chính và trạm sạc nhằm nâng cao nhận thức kiểm soát hành vi, tận dụng chuẩn chủ quan qua truyền thông lan tỏa, đánh vào trách nhiệm đạo đức cá nhân qua việc truyền thông nhận thức hậu quả môi trường, và chiến lược minh bạch hóa thông tin kỹ thuật nhằm giảm thiểu sự hoài nghi xanh của khách hàng. Chương này cũng nêu rõ các hạn chế nghiên cứu về mặt không gian và phương pháp chọn mẫu.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Nghiên cứu đã chứng minh thực nghiệm mô hình tích hợp giữa 3 khung lý thuyết TPB, NAT và ABC trong bối cảnh hành vi tiêu dùng xe máy điện tại TP.HCM với kích thước mẫu $N = 427$.
• Các biến số Thái độ (ATT), Nhận thức kiểm soát hành vi (PBC), Chuẩn chủ quan (SN) và Chuẩn mực cá nhân (PN) đều có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê đến Ý định mua xe máy điện (PI).
• Nhận thức hậu quả (AC) và Chuẩn chủ quan (SN) đóng vai trò quan trọng trong việc kích hoạt Chuẩn mực cá nhân (PN), qua đó củng cố vai trò trung gian của Chuẩn mực cá nhân trong việc dẫn dắt ý định mua phương tiện thân thiện với môi trường.
• Biến ngữ cảnh Nghi ngờ xanh (GS) đóng vai trò điều tiết trong mối quan hệ giữa Thái độ và Ý định mua, giải thích hiện tượng khoảng cách giữa nhận thức tích cực về môi trường và quyết định mua hàng thực tế khi người tiêu dùng thiếu tin tưởng vào các thông điệp xanh của doanh nghiệp.

Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn

• Đóng góp lý thuyết: Khóa luận tiên phong kết hợp đồng thời ba mô hình TPB, NAT và ABC để nghiên cứu dòng sản phẩm xe máy điện (E-TW) tại một thị trường đang phát triển như Việt Nam. Việc lồng ghép yếu tố Nghi ngờ xanh (GS) như một biến điều tiết bối cảnh giúp mở rộng cách tiếp cận lý thuyết ABC trong việc giải thích khoảng cách thái độ - hành vi tiêu dùng xanh.
• Đóng góp thực tiễn và giải pháp quản trị:
  • Đối với nhân tố Thái độ: Doanh nghiệp cần đẩy mạnh các chương trình trải nghiệm lái thử, cải tiến thiết kế và kiểu dáng công nghiệp của xe máy điện để tạo ấn tượng thẩm mỹ và cảm giác lái tương đương hoặc vượt trội so với xe xăng.
  • Đối với nhân tố Nhận thức kiểm soát hành vi: Doanh nghiệp cần phối hợp với các tổ chức tài chính cung cấp giải pháp mua xe trả góp linh hoạt, ưu đãi lãi suất, đồng thời mở rộng mạng lưới trạm sạc, điểm đổi pin công cộng để giảm rào cản vận hành.
  • Đối với nhân tố Chuẩn chủ quan và Chuẩn mực cá nhân: Xây dựng các chiến dịch truyền thông cộng đồng, tận dụng tiếng nói của người có ảnh hưởng (KOLs/KOCs) và định vị việc sử dụng xe điện như một lối sống văn minh, có trách nhiệm với cộng đồng và thế hệ tương lai.
  • Đối với nhân tố Nhận thức hậu quả: Truyền thông minh bạch về lượng phát thải khí nhà kính và những nguy cơ sức khỏe từ khói bụi xe xăng, nhấn mạnh đóng góp trực tiếp của mỗi cá nhân khi chuyển đổi sang xe điện.
  • Đối với nhân tố Nghi ngờ xanh: Doanh nghiệp cần công khai các chứng nhận chất lượng, kiểm định pin từ các cơ quan chức năng độc lập, công bố rõ ràng các chỉ số tiêu hao năng lượng và quãng đường di chuyển thực tế trên nhãn năng lượng để củng cố niềm tin khách hàng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Căn cứ theo nội dung trình bày của tác giả trong văn bản:

• Phương pháp lấy mẫu: Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phi xác suất (thuận tiện), dẫn đến khả năng đại diện cho toàn bộ tổng thể người tiêu dùng tại TP.HCM chưa đạt mức tối ưu tuyệt đối.
• Phạm vi không gian và thời gian: Khảo sát chỉ giới hạn trên địa bàn TP.HCM trong khoảng thời gian từ ngày 01/09/2023 đến ngày 30/11/2023, chưa bao quát được các tỉnh thành khác hoặc khu vực nông thôn – nơi hạ tầng giao thông và mức thu nhập có sự khác biệt rõ rệt.
• Phạm vi biến số: Mô hình tập trung vào các biến tâm lý học và ngữ cảnh nhận thức; các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát thêm các yếu tố thuộc tính kỹ thuật chi tiết của xe máy điện (như công nghệ pin, tuổi thọ ắc quy, tốc độ tối đa, hạ tầng tái chế pin) hoặc các chính sách trợ giá từ phía chính phủ.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Marketing, Quản trị Kinh doanh và Kinh tế Môi trường đang thực hiện các đề tài nghiên cứu về hành vi tiêu dùng bền vững, sản phẩm xanh hoặc giao thông đô thị.
  • Các nhà quản trị marketing, giám đốc sản phẩm tại các doanh nghiệp sản xuất và phân phối xe điện (VinFast, Dat Bike, Sơn Hà, Piaggio, Yadea...) tại thị trường Việt Nam.
  • Các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường và giao thông vận tải trong việc tham khảo cơ sở dữ liệu tâm lý người dân để ban hành chính sách khuyến khích chuyển đổi phương tiện xanh.
• Nội dung giá trị nhất:
  • Quy trình tích hợp đa lý thuyết (TPB - NAT - ABC) hoàn chỉnh trong phân tích định lượng.
  • Hệ thống thang đo Likert được hiệu chỉnh cho thị trường xe máy điện Việt Nam.
  • Quy trình xử lý dữ liệu và kiểm định mô hình cấu trúc PLS-SEM thông qua phần mềm SmartPLS 4.0.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận kết hợp những khung lý thuyết nền tảng nào để nghiên cứu ý định mua xe máy điện?
Khóa luận tích hợp đồng thời 3 lý thuyết: Thuyết hành vi có kế hoạch (TPB - Ajzen, 1991), Thuyết kích hoạt chuẩn mực (NAT - Schwartz, 1977) và Thuyết Thái độ - Hành vi - Ngữ cảnh (ABC - Guagnano và cộng sự, 1995). Sự tích hợp này giúp xem xét toàn diện từ động cơ cá nhân, áp lực xã hội, nghĩa vụ đạo đức đến tác động điều tiết của ngữ cảnh thực tế.

2. Quy mô mẫu khảo sát và công cụ phân tích định lượng được sử dụng trong đề tài là gì?
Khóa luận đã thu thập và xử lý dữ liệu từ mẫu khảo sát hợp lệ gồm 427 người tiêu dùng đang sinh sống tại TP.HCM thông qua bảng câu hỏi cấu trúc. Dữ liệu được phân tích bằng mô hình phương trình cấu trúc bình phương nhỏ nhất từng phần (PLS-SEM) trên phần mềm SmartPLS 4.0.

3. Biến số "Nghi ngờ xanh" (Green skepticism) đóng vai trò gì trong mô hình nghiên cứu?
Trong mô hình dựa trên thuyết ABC, Nghi ngờ xanh được định nghĩa là sự hoài nghi của người tiêu dùng đối với các tuyên bố tiết kiệm năng lượng hoặc bảo vệ môi trường của doanh nghiệp. Biến số này đóng vai trò là biến ngữ cảnh điều tiết mối quan hệ giữa Thái độ và Ý định mua xe máy điện, giúp giải thích nguyên nhân vì sao người tiêu dùng có thái độ ủng hộ môi trường nhưng vẫn ngần ngại ra quyết định mua hàng.

4. Nghiên cứu định tính ban đầu của khóa luận được tiến hành với những chuyên gia nào?
Nghiên cứu định tính được thực hiện thông qua hình thức phỏng vấn sâu tay đôi với một số nhà quản lý tại các doanh nghiệp kinh doanh xe điện trên địa bàn TP.HCM cùng 2 giảng viên thuộc Trường Đại học Kinh tế TP.HCM nhằm rà soát nội dung và hiệu chỉnh các thang đo trước khi tiến hành khảo sát diện rộng.

5. Nhận thức hậu quả (AC) tác động đến ý định mua xe máy điện thông qua cơ chế nào?
Theo lý thuyết kích hoạt chuẩn mực (NAT), Nhận thức hậu quả về ô nhiễm không khí và sự cạn kiệt tài nguyên do xe xăng gây ra không tác động trực tiếp mà kích hoạt Chuẩn mực cá nhân (cảm giác về nghĩa vụ đạo đức tự thân), từ đó Chuẩn mực cá nhân thúc đẩy trực tiếp Ý định mua xe máy điện của người tiêu dùng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Lê Vinh và Phạm Nguyễn Thanh Bình (Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM) đã giải quyết thành công bài toán nghiên cứu hành vi tiêu dùng đối với xe máy điện tại TP.HCM thông qua việc tích hợp 3 mô hình lý thuyết TPB, NAT và ABC. Bằng phương pháp phân tích định lượng PLS-SEM trên mẫu khảo sát 427 người tiêu dùng với phần mềm SmartPLS 4.0, đề tài đã chứng minh rõ nét vai trò của thái độ, nhận thức kiểm soát hành vi, chuẩn chủ quan, chuẩn mực cá nhân và tác động điều tiết của sự nghi ngờ xanh. Các hàm ý quản trị được đề xuất từ kết quả nghiên cứu mang tính thực tiễn cao, cung cấp cơ sở khoa học giá trị giúp các doanh nghiệp kinh doanh xe điện tại Việt Nam tối ưu hóa chiến lược sản phẩm, truyền thông và thúc đẩy xu hướng giao thông xanh bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, nhóm tác giả đã giới thiệu những thông tin quan trọng sau: lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cúu, đua ra câu hỏi nghiên cúu, đối tượng và phạm VI nghiên cứu , cũng như giới thiệu phương pháp nghiên cứu sẽ sử dụng bao gồm định tính và định lương Sau đó, nhóm tác giả đã tóm luợc bối cảnh thực tiễn, lý thuyết trong đề tài nghiên cứu "Sự ket hợp giữa thuyết Hành VI có ke hoạch, Kích hoạt chuẩn mục, Thái độ-hành vi-bối cảnh nham nghiên cứu ý đinh mua xe máy điện của người tiêu dùng. Bối cảnh nghiên cửu 1. Boi cảnh thực tiên Hiện nay tình hạng ô nhiễm ở thành phố Hồ Chí Minh đang ngày càng gia tăng, có những thời diêm, chỉ số ô nhiễm môi hường tại thành phố Hồ Chí Minh đều cao hon nhiều so VÓI mức cho phép. Trong đó, tình hạng ô nhiễm nước và ô nhiễm không khí là đáng quan ngại nhát.

Sụ quan tàm đen các sản phàm bảo vệ môi tiưòng của nhiều khách hàng đang trở thành động lực đẻ các doanh nghiệp phát hiển các sản phàm xanh, bên cạnh đó có một số đánh giá về môi trường ở Việt Nam và sản phàm xe điện. Thành phố Hồ Chi Minh là một trong những nơi có số lượng lớn người tham gia giao thông. Đặc biệt VÓI con số 8 triệu phương tiện các loại lưu thông mỗi ngày khiến cho ô nhiễm môi hường và không khí đang trở thành một van đề đáng lo ngại (Văn Duân, 2020) .Một ket quả đo lường về van đề ô nhiễm mỏi hường của tô chức công nghệ IQAir, Việt Nam xep hạng 30 về mức độ ô nhiễm không khí gây thiệt hại lẻn đen 14 tỷ USD mỗi năm (IQAir, 2022). 2 Theo Hải (2020) từ những tác động tích cực và tiêu cực của đại dịch Covid-19 đến môi trường, tiước đại dich Covid-19, ô nhiễm môi hường không kill là mối lo ngại hàng đầu tại địa bàn thành phố chủ yeu do khói bụi từ các hoạt động giao thông khoảng 70%-80%.

Hậu quả của ô nhiễm môi trường không kill là tình hạng nhiều người bl mac căn bệnh viêm màng ket, bệnh tun, ung thu phôi, nhiễm hừng đường hô hap cap tính ở trẻ em,. không chỉ dừng lại ỏ đó mà còn ảnh hưởng ham trọng đen những sinh vật sống ỏ sông, hồ, ao,. Sau đại dịch Covid-19, chat lượng môi hường dần được cải thiện như giảm tluẻu tiếng ồn, khói bụi, giảm ô nhiễm không klú đáng kẻ, giảm biến đôi klú hậu. Trong thời gian thực hiện cách ly xã hội cho thấy, sự thay đôi các hoạt động sản xuất, các hoạt động công nghiệp hạn che lại kẻ hr kill con người giảm bót di chuyên không can tliiet do dich covid-19 đã góp phần vào sự sụt giảm lượng kill cacbon dioxide, methane và lượng kill thải cacbon monoxide.

Đứng hước tình hình ỏ nhiễm môi trường ngày một nghiêm họng ỏ tại Việt Nam nói chung và nước ngoài nói riêng, các nước trên the giói đã đưa ra một số giải pháp như khuyến khích tat cả người dàn sử dụng các loại sản phàm xanh, sử dụng các phương tiện công cộng, xe đạp, giảm tluẻu xe máy. Thèm một phần sức vào việc bảo vệ môi hường tlù các doanh nghiệp lớn trong ngành sản xuất xe như Vinfast, Son Hà, Piaggio. đã phát triển các loại xe điện như xe đạp điện, xe máy điện, xe ô tô điện, góp phần nào vào việc đây mạnh xu hướng tiêu dùng xanh đen VỚI thị trường tiêu dùng. Theo Carlier (2022), trang Statista, klu thị trường được mở rộng tại Đức, trong khoảng thời gian từ tháng 5 năm 2016 đen tháng 3 năm 2021 thì sự quan tàm của người tiêu dùng đối VÓI xe điện (EV) đã tăng 25%.

Ớ Anh, có khoảng 69% người lái xe điện sống ở khu vực thành tlụ hoặc ngoại ô và ở các vùng nông thôn biệt lập chiếm khoảng 5%. Tại Hoa Kỳ, khoảng 22% khách hàng sống ở đô thị có ý định mua xe điện. Theo trang thống kẻ Virta (2023), năm 2020 có doanh số bán xe điện toàn cầu tăng 43% so VÓI năm 2019 và tlụ phần ngành ô tô điện toàn cầu tăng lẻn mức kỉ lục là 4,6% vào năm 2020. Doanh số bán xe điện của năm 2021 tăng gap đôi so VÓI năm 2020.

Nhu cầu mua phương tiện giao thông bang điện đã tăng đáng kẻ trong những năm gần đây, tuy chỉ có một phần nhỏ lượng phương tiện mới được bán toàn cầu. Theo bản tin 3 Bộ Tài nguyên và MÔI trường (2020), Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) (2018) đã làm cuộc khảo sát vào năm 2017 cho thay tông lượng xe máy điện và xe đạp điện đã đuợc bán ỏ Việt Nam đạt gần 500.000 xe, tăng 30% so VÓI năm 2016 và doanh sổ tăng 40% vào năm 2018. Theo Hải Minh (2023) dụa vào báo cáo của Motocycle Data (2020) cho thay thị phần xe máy điện tại Việt Nam đã tăng từ 5,4% năm 2019 lẻn 10% vào năm 2021. VÓI số liệu của Cục Đăng kiêm Việt Nam về thị phần ô tô điện cho thay dù chỉ đạt hon 1 % nhưng ngành ô tô điện vẫn đang có xu hướng tăng.

Sự quan tâm của người tiêu dùng đen xe điện và việc bảo vệ môi trường đang tăng lẻn, mặc dù năm 2020 chỉ có 900 xe nhưng đen năm 2021 đã có 1000 chiếc được bán ra. Ở năm 2022 vừa qua, riêng hai mẫu xe thuần điện của Vmfast là VFE34 và VF8 đã đạt doanh sổ hon 7. Lượng lớn các bài báo nghiên cứu có liên quan đen ý định người tiêu dùng mua ô tô điện và ô tô hybrid. Tuy nhiên, vẫn còn khá ít nghiên cứu liên quan đen ý định mua xe máy điện.

Mục đích của nghiên cứu này là phát triển mô hình nghiên cứu áp dụng cho nghiên cứu ý định mua xe máy điện. Nghiên cứu này xác định các yeu tố quyết định đen ý định mua xe máy điện từ co sở lý thuyết. Boi cảnh lỷ thuyết Xe điện đuợc COI là sản phàm mới VÓI công nghệ xanh giúp giảm thiêu các phát sinh do kill thải gây hại cho môi trường sống, do đó hành VI mua hàng của người tiêu dùng có tính đôi mới. Một số nhà nghiên cứu đã áp dụng các lý thuyết và mô hình về hành VI chap nhận công nghệ như Thuyết hành VI dụ định (TPB), mô hình chap nhận công nghệ (TAM) đẻ hiẻu ý định mua của người tiêu dùng đối VÓI xe điện và đẻ dự đoán được sự chap nhận hay từ chối của thi trường tiêu dùng.

Một trong những lý thuyết pho biến đuợc sử dụng đẻ nghiên cứu việc áp dụng EV là lý thuyết hành VI có ke hoạch (TPB) của Ajzen (1991), đây cũng chính là phần mở rộng của lý thuyết hành động hợp lý (TRA) của Fishbein (1977). Lý thuyết này giải thích rang chuẩn chủ quan, thái độ đối VÓI hành VI và nhận thúc kiêm soát hành VI có thẻ ảnh hưởng tiực tiếp đen ý định và ý định ảnh hưởng đen hành VI. 4 Hành VI và ý định mua của người tiêu dùng xanh được nghiên cứu sử dụng tliuyết TPB thường xuyên hơn. Chen và cộng sự (2016) đã sử dụng thuyết TPB đẻ nghiên cứu ý định hành VI tiết kiệm năng lượng và giảm tluẻu lượng carbon được thải ra môi trường của người dân ở Đài Loan.

Tương tự the, Tanwir và Hamzah (2020) cũng sử dụng thuyết TPB kill ket hợp VỚI kiến thức môi tiường nham nghiên cứu ý định mua xe điện Hybnd (xe lai điện) ở Malaysia. Cùng năm đó, Al Mamun và cộng sự (2020) cũng cho thay mô hình sử dụng các biến Thái độ, Chuân chủ quan và Nhận thức hành VI từ thuyết TPB có khả năng giải thích cao cho ý định sử dụng xe scooters điện (xe điện mini) ở Malaysia. Ngoài lý thuyết TPB, các nhà nghiên cứu cũng sử dụng các lý thuyết về tâm lý nhận thức cá nhân của khách hàng trong việc mua sản phàm xanh. Trong đó, lý thuyết đuợc sử dụng nhiều là thuyết Kích hoạt tiêu chuẩn (NAT), đuợc nhiều nhà nghiên cứu dùng đẻ dụ đoán ý định mua sản phàm xanh và hành VI xanh qua nhận thúc và mem tin của người dùng thúc đây chuấn mực cá nhân của họ.

Cụ thẻ, lý thuyết này sẽ giúp chỉ ra thái độ tích cực cùng một định hướng mạnh mẽ đối VỚI mem tin ủng hộ môi trường. Mặt khác, Asadi và cộng sự (2021) đã phát triển mô hình nghiên cứu sử dụng thuyết Kích hoạt tiêu chuẩn (NAT) và lý thuyết về Hành VI dụ định nghiên cứu ý định mua xe điện ở Malaysia. Ket quả nghiên cứu cho thay giá ti'Ị cảm nhận, thái độ, hiệu quả cảm nhận của người tiêu dùng, chuẩn mục chủ quan và nhận thúc về hậu quả đều ảnh hưởng đáng kẻ đen ý định mua xe điện của người tiêu dùng. Giống như the, Javid và cộng sự (2021) cũng sử dụng thuyết kích hoạt tiêu chuẩn (NAT) đẻ nghiên cứu về tác động của nhận thúc hậu quả, trách nhiệm lẻn chuẩn mục cá nhân cũng như dùng đẻ giải thích hành VI ủng hộ xã hội và ủng hộ mỏi hường đẻ từ đó dự đoán ý muốn sử dụng xe điện của người dùng tại Parkistan.

Theo Bigliardi và cộng sự (2020), Hành VI ủng hộ môi trường được xem tốt nhất là sự ket hợp giữa động cơ cá nhân và động cơ ủng hộ từ xã hội. Các yeu tố thái độ, nhận thức hành VI từ lý thuyết hành VI dự định (TPB) và chuấn mực cá nhân từ lý thuyết kích hoạt chuấn mực (NAT) đuợc xem là những động cơ cá nhân. Còn chuấn chủ 5 quan bị ảnh hưởng bởi động cơ từ xã hội và là nhân tố bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi các yen tố khách quan như luật và các quy định của chính phủ, trợ cap và các chính sách ưu đãi. Mặc dù các nghiên cứu sử dung lý thuyết hành VI dự định (TPB) hoặc kích hoạt chuân mực (NAT) có khả năng giải thích cao các mối quan hệ giữa yeu tố tàm lý và ý định hành VI, một số nghiên cứu liên quan đen sản phàm xanh cho rang yeu tố thái độ đối VÓI sản phàm xanh có khả năng bị thay đôi theo ngũ cảnh.

Quan diêm này đuợc thẻ hiện rõ trong lý thuyết Thái độ-Hành Vi-Ngữ cảnh (ABC) đuợc đề xuất bởi Guagnano và công sự (1995). Lý thuyết này cho thay hành VI của người tiêu dùng (Behavior) có thẻ được COI là ket quả có mối liên hệ qua lại giữa thái độ (Attitude) và các yeu tố bối cảnh (Context). Ertz và cộng sự (2016) cùng VÓI Goh và Balaji (2016) cho rang lý thuyết A-B-C sẽ giúp hiểu được hành VI môi trường. Cụ thẻ hon, Y.