Nghiên Cứu Thử Nghiệm Kit Chẩn Đoán Bệnh Gumboro Trên Đàn Gà Nuôi Tại Thái Nguyên

Chuyên khảo phân tích Luận văn nghiên cứu thử nghiệm kit chuẩn đoán bệnh gumboro trên đàn gà nuôi tại thái nguyên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Trang
• Người hướng dẫn: GS TS. Nguyễn Quang Tuyên
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Nghiên Cứu Thử Nghiệm Kit Chẩn Đoán Bệnh Gumboro Trên Đàn Gà Nuôi Tại Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Tổng quan về bệnh Gumboro
• 2.3. Tổng quan về phương pháp Enzym Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA)
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 2.4.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.4.2. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.1. Thiết bị và hóa chất
• 3.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả xác định các điều kiện sản xuất KIT chẩn đoán huyết thanh học từ kháng nguyên Gumboro
• 4.2. Xác định hàm lượng kháng nguyên và độ pha loãng kháng thể thích hợp cho phản ứng ELISA
• 4.3. Xác định sự ảnh hưởng của thời gian ủ kháng thể đến kết quả phản ứng ELISA
• 4.4. Xác định thời gian ủ đĩa ELISA với kháng thể đặc hiệu của virus Gumboro và anti-bovine IgG: HRPO
• 4.5. Xác định độ pha loãng kháng thể phù hợp để chẩn đoán bệnh Gumboro bằng KIT ELISA chế tạo
• 4.6. Xác định thời gian rửa kháng thể phù hợp để chẩn đoán bệnh Gumboro bằng KIT ELISA chế tạo
• 4.7. Xác định thời gian ủ conjugate phù hợp để chẩn đoán bệnh Gumboro bằng KIT ELISA chế tạo
• 4.8. Xác định thời gian rửa conjugate phù hợp để chẩn đoán bệnh Gumboro bằng KIT ELISA chế tạo
• 4.9. Đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu của KIT ELISA chế tạo
• 4.10. Kết quả đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu của KIT ELISA chế tạo
• 4.11. Xác định mức độ lặp lại của kết quả phản ứng
• 4.12. Ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian bảo quản đến độ nhạy, độ đặc hiệu của KIT ELISA chế tạo
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Kit Chẩn Đoán Bệnh Gumboro

Bệnh Gumboro là một bệnh truyền nhiễm cấp tính, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi gà. Bệnh do virus Gumboro gây ra, tấn công vào túi Fabricius, làm suy giảm miễn dịch của gà. Điều này khiến gà dễ mắc các bệnh khác và làm giảm năng suất. Việc chẩn đoán sớm và chính xác bệnh Gumboro là rất quan trọng để có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Nghiên cứu về kit chẩn đoán Gumboro đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát dịch bệnh. Theo Nguyễn Thị Kiều Trang (2015), bệnh Gumboro gây suy giảm miễn dịch ở gà, tạo điều kiện cho các bệnh kế phát.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chẩn Đoán Sớm Bệnh Gumboro

Chẩn đoán sớm bệnh Gumboro giúp người chăn nuôi có thể áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời, giảm thiểu thiệt hại kinh tế. Việc sử dụng kit chẩn đoán nhanh cho phép phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn đầu, trước khi các triệu chứng lâm sàng trở nên rõ ràng. Điều này đặc biệt quan trọng trong việc ngăn chặn sự lây lan của bệnh trong đàn gà. Chẩn đoán sớm cũng giúp phân biệt Gumboro với các bệnh khác có triệu chứng tương tự, từ đó đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

1.2. Giới Thiệu Về Kit Chẩn Đoán Bệnh Gumboro

Kit chẩn đoán bệnh Gumboro là một công cụ xét nghiệm nhanh, cho phép phát hiện sự hiện diện của virus Gumboro hoặc kháng thể kháng virus Gumboro trong mẫu bệnh phẩm. Các kit chẩn đoán thường dựa trên các kỹ thuật như ELISA, PCR hoặc các xét nghiệm miễn dịch sắc ký. Việc sử dụng kit chẩn đoán giúp tiết kiệm thời gian và chi phí so với các phương pháp chẩn đoán truyền thống. Độ chính xác của kit chẩn đoán là yếu tố quan trọng cần được đánh giá kỹ lưỡng trước khi đưa vào sử dụng rộng rãi.

II. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Bệnh Gumboro Tại Thái Nguyên

Thái Nguyên là một tỉnh có ngành chăn nuôi gà phát triển, tuy nhiên, bệnh Gumboro vẫn là một thách thức lớn đối với người chăn nuôi. Việc chẩn đoán bệnh Gumboro gặp nhiều khó khăn do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu và sự xuất hiện của các chủng virus Gumboro biến chủng. Bên cạnh đó, việc tiếp cận các phương pháp chẩn đoán hiện đại còn hạn chế, đặc biệt ở các vùng nông thôn. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Kiều Trang, tỷ lệ mắc bệnh Gumboro có thể lên đến 100% và tỷ lệ chết từ 10-50%, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

2.1. Sự Biến Động Của Virus Gumboro Và Ảnh Hưởng Đến Chẩn Đoán

Virus Gumboro có khả năng biến đổi gen cao, dẫn đến sự xuất hiện của các chủng Gumboro biến chủng với độc lực khác nhau. Điều này gây khó khăn cho việc chẩn đoán bệnh, vì các kit chẩn đoán hiện có có thể không phát hiện được các chủng virus mới. Việc theo dõi và phân tích sự biến đổi của virus Gumboro là rất quan trọng để phát triển các kit chẩn đoán hiệu quả.

2.2. Hạn Chế Về Cơ Sở Vật Chất Và Nhân Lực Chẩn Đoán Gumboro

Tại nhiều vùng nông thôn ở Thái Nguyên, cơ sở vật chất và nhân lực cho việc chẩn đoán bệnh Gumboro còn hạn chế. Các phòng thí nghiệm thú y thường thiếu trang thiết bị hiện đại và đội ngũ kỹ thuật viên có trình độ chuyên môn cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng chẩn đoán chính xác và kịp thời bệnh Gumboro. Cần có sự đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất, cũng như đào tạo nhân lực để nâng cao năng lực chẩn đoán bệnh Gumboro.

2.3. Chi Phí Chẩn Đoán Và Khả Năng Tiếp Cận Của Người Chăn Nuôi

Chi phí chẩn đoán Gumboro có thể là một rào cản đối với nhiều người chăn nuôi, đặc biệt là các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Việc sử dụng các kit chẩn đoán nhập khẩu có thể tốn kém, khiến người chăn nuôi khó tiếp cận. Cần có các giải pháp để giảm chi phí chẩn đoán và tăng cường khả năng tiếp cận của người chăn nuôi với các dịch vụ chẩn đoán bệnh Gumboro.

III. Phương Pháp ELISA Trong Chẩn Đoán Bệnh Gumboro Hiệu Quả

ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) là một phương pháp xét nghiệm miễn dịch enzyme được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán bệnh Gumboro. Phương pháp này dựa trên nguyên tắc phát hiện kháng nguyên hoặc kháng thể đặc hiệu của virus Gumboro trong mẫu bệnh phẩm. ELISA có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, cho phép chẩn đoán bệnh Gumboro một cách chính xác và nhanh chóng. Theo tài liệu, ELISA có thể được sử dụng để xác định hiệu giá huyết thanh và nồng độ kháng nguyên tối ưu.

3.1. Nguyên Tắc Hoạt Động Của Phương Pháp ELISA Trong Chẩn Đoán Gumboro

Phương pháp ELISA sử dụng enzyme để tạo ra tín hiệu màu, cho phép phát hiện và định lượng kháng nguyên hoặc kháng thể. Trong chẩn đoán Gumboro, ELISA có thể được sử dụng để phát hiện kháng thể kháng virus Gumboro trong huyết thanh gà (ELISA gián tiếp) hoặc phát hiện trực tiếp virus Gumboro trong mẫu bệnh phẩm (ELISA trực tiếp). Tín hiệu màu được đo bằng máy quang phổ, và cường độ màu tỷ lệ thuận với nồng độ kháng nguyên hoặc kháng thể.

3.2. Ưu Điểm Của ELISA So Với Các Phương Pháp Chẩn Đoán Khác

ELISA có nhiều ưu điểm so với các phương pháp chẩn đoán khác, bao gồm độ nhạy và độ đặc hiệu cao, khả năng xử lý số lượng lớn mẫu, và chi phí tương đối thấp. ELISA cũng dễ dàng thực hiện và có thể được tự động hóa, giúp tăng năng suất và giảm sai sót. Ngoài ra, ELISA có thể được sử dụng để phát hiện cả kháng nguyên và kháng thể, cung cấp thông tin toàn diện về tình trạng nhiễm bệnh.

3.3. Các Bước Thực Hiện ELISA Trong Chẩn Đoán Bệnh Gumboro

Quy trình ELISA bao gồm nhiều bước, bao gồm phủ kháng nguyên lên đĩa ELISA, ủ mẫu bệnh phẩm, thêm kháng thể đặc hiệu gắn enzyme, rửa đĩa, thêm cơ chất, và đo tín hiệu màu. Mỗi bước cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo kết quả chính xác. Các yếu tố như thời gian ủ, nhiệt độ, và nồng độ hóa chất cần được tối ưu hóa để đạt được độ nhạy và độ đặc hiệu cao nhất.

IV. Nghiên Cứu Kit ELISA Chẩn Đoán Gumboro Tại Thái Nguyên

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Kiều Trang (2015) đã thử nghiệm kit chẩn đoán bệnh Gumboro trên đàn gà nuôi tại Thái Nguyên. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các điều kiện sản xuất kit chẩn đoán huyết thanh học từ kháng nguyên Gumboro, bao gồm hàm lượng kháng nguyên, độ pha loãng kháng thể, thời gian ủ và thời gian rửa. Kết quả nghiên cứu cung cấp thông tin quan trọng cho việc phát triển kit ELISA Gumboro hiệu quả.

4.1. Xác Định Điều Kiện Sản Xuất Kit ELISA Chẩn Đoán Gumboro

Nghiên cứu đã xác định các điều kiện tối ưu cho việc sản xuất kit ELISA Gumboro, bao gồm hàm lượng kháng nguyên và độ pha loãng kháng thể thích hợp. Các thông số này ảnh hưởng trực tiếp đến độ nhạy và độ đặc hiệu của kit chẩn đoán. Việc tối ưu hóa các điều kiện sản xuất giúp đảm bảo kit ELISA có thể phát hiện bệnh Gumboro một cách chính xác và tin cậy.

4.2. Đánh Giá Độ Nhạy Và Độ Đặc Hiệu Của Kit ELISA Chẩn Đoán Gumboro

Nghiên cứu đã đánh giá độ nhạy và độ đặc hiệu của kit ELISA chế tạo bằng cách so sánh kết quả với các phương pháp chẩn đoán khác. Độ nhạy cho biết khả năng của kit trong việc phát hiện các mẫu dương tính, trong khi độ đặc hiệu cho biết khả năng của kit trong việc phân biệt các mẫu dương tính và âm tính. Kết quả đánh giá cho thấy kit ELISA có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, phù hợp cho việc chẩn đoán bệnh Gumboro.

4.3. Ảnh Hưởng Của Nhiệt Độ Và Thời Gian Bảo Quản Đến Kit ELISA

Nghiên cứu cũng đã đánh giá ảnh hưởng của nhiệt độ và thời gian bảo quản đến độ nhạy và độ đặc hiệu của kit ELISA. Kết quả cho thấy nhiệt độ và thời gian bảo quản có thể ảnh hưởng đến chất lượng của kit chẩn đoán. Việc bảo quản kit ELISA ở điều kiện thích hợp là rất quan trọng để đảm bảo độ tin cậy của kết quả xét nghiệm.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kit Chẩn Đoán Gumboro Tại Thái Nguyên

Việc ứng dụng kit chẩn đoán Gumboro trong thực tế tại Thái Nguyên mang lại nhiều lợi ích cho người chăn nuôi. Kit chẩn đoán giúp phát hiện sớm bệnh Gumboro, từ đó có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Điều này giúp giảm thiểu thiệt hại kinh tế do bệnh Gumboro gây ra. Ngoài ra, kit chẩn đoán cũng giúp theo dõi tình hình dịch bệnh và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng chống dịch.

5.1. Chẩn Đoán Nhanh Và Chính Xác Bệnh Gumboro Tại Trang Trại

Kit chẩn đoán cho phép chẩn đoán nhanh và chính xác bệnh Gumboro ngay tại trang trại, giúp người chăn nuôi tiết kiệm thời gian và chi phí. Việc chẩn đoán nhanh giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, trước khi các triệu chứng lâm sàng trở nên nghiêm trọng. Điều này cho phép người chăn nuôi áp dụng các biện pháp can thiệp kịp thời, giảm thiểu thiệt hại kinh tế.

5.2. Theo Dõi Tình Hình Dịch Bệnh Gumboro Và Đánh Giá Hiệu Quả Phòng Bệnh

Kit chẩn đoán có thể được sử dụng để theo dõi tình hình dịch bệnh Gumboro và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng bệnh. Việc xét nghiệm định kỳ giúp phát hiện sớm các trường hợp nhiễm bệnh và ngăn chặn sự lây lan của dịch bệnh. Ngoài ra, kit chẩn đoán cũng giúp đánh giá hiệu quả của vaccine Gumboro và các biện pháp phòng bệnh khác.

5.3. Hỗ Trợ Quyết Định Về Quản Lý Đàn Gà Và Phòng Chống Dịch Bệnh

Kết quả chẩn đoán từ kit chẩn đoán cung cấp thông tin quan trọng cho việc đưa ra các quyết định về quản lý đàn gà và phòng chống dịch bệnh. Thông tin này giúp người chăn nuôi lựa chọn các biện pháp phòng bệnh phù hợp, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và chăm sóc, và đưa ra các quyết định về việc loại thải hoặc điều trị gà bệnh.

VI. Kết Luận Và Hướng Phát Triển Kit Chẩn Đoán Gumboro

Nghiên cứu về kit chẩn đoán bệnh Gumboro đã đạt được những kết quả quan trọng, cung cấp công cụ hữu hiệu cho việc chẩn đoán và kiểm soát dịch bệnh Gumboro tại Thái Nguyên. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển kit chẩn đoán với độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn, cũng như khả năng phát hiện các chủng virus Gumboro biến chủng. Ngoài ra, cần có các giải pháp để giảm chi phí chẩn đoán và tăng cường khả năng tiếp cận của người chăn nuôi với các dịch vụ chẩn đoán bệnh Gumboro.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Kit Chẩn Đoán Gumboro

Nghiên cứu đã thành công trong việc thử nghiệm kit chẩn đoán bệnh Gumboro trên đàn gà nuôi tại Thái Nguyên, xác định các điều kiện sản xuất kit ELISA và đánh giá độ nhạy, độ đặc hiệu của kit. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển kit chẩn đoán Gumboro hiệu quả và ứng dụng trong thực tế.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Và Phát Triển Kit Chẩn Đoán Gumboro Trong Tương Lai

Trong tương lai, cần tập trung vào việc nghiên cứu và phát triển kit chẩn đoán Gumboro với độ nhạy và độ đặc hiệu cao hơn, cũng như khả năng phát hiện các chủng virus Gumboro biến chủng. Ngoài ra, cần nghiên cứu các phương pháp chẩn đoán nhanh và đơn giản hơn, phù hợp với điều kiện thực tế tại các trang trại chăn nuôi.

6.3. Đề Xuất Giải Pháp Để Ứng Dụng Rộng Rãi Kit Chẩn Đoán Gumboro

Để ứng dụng rộng rãi kit chẩn đoán Gumboro, cần có các giải pháp để giảm chi phí chẩn đoán và tăng cường khả năng tiếp cận của người chăn nuôi với các dịch vụ chẩn đoán bệnh Gumboro. Các giải pháp có thể bao gồm việc sản xuất kit chẩn đoán trong nước, hỗ trợ chi phí chẩn đoán cho người chăn nuôi, và đào tạo nhân lực cho việc chẩn đoán bệnh Gumboro.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi gà là nghề sản xuất truyền thống lâu đời và chiếm vị trí quan trọng thứ hai sau chăn nuôi lợn trong ngành chăn nuôi của Việt Nam, hằng năm cung cấp khoảng 350 - 450 nghìn tấn thịt và hơn 2,5 - 3,5 tỷ quả trứng. Tuy nhiên, chăn nuôi gà ở nuớc ta vẫn còn trong tình trạng sản xuất nhỏ, phân tán, năng suất thấp, dịch bệnh nhiều, sản phẩm hàng hoá còn nhỏ. Bình quân sản lượng thịt xẻ, trứng chỉ đạt 4,5 - 5,4 kg/nguời/năm và 35 trứng/ nguời/ năm. Trong vài thập kỷ qua, mặc dù công tác chọn giống đã cải thiện một cách đáng kể thành tích sản xuất chăn nuôi gà như tăng trưởng nhanh, hiệu quả sử dụng thức ăn cao, khả năng sản xuất thịt tốt, tỷ lệ thịt ngực cao hơn nhưng sự tăng nhanh về năng suất sản xuất đã đi cùng với việc tăng dịch bệnh, dẫn đến gà bị mắc nhiều bệnh về rối loạn chuyển hóa và mắc nhiều bệnh truyền nhiễm, tỷ lệ chết cao.

Trong đó có thể kể đến bệnh Gumboro do một lọai virus thuộc họ Birnaviridae, serotype 1, chúng có khả năng phá huỷ túi Fabracius, do đó làm giảm khả năng miễn dịch của gà. Nhiều báo cáo khoa học đã cho biết gà ở giai đọan từ 1 - 12 tuần tuổi, nhất là ở giai đọan 3 - 6 tuần tuổi đều có khả năng mắc bệnh. Gà nhỏ hơn 3 tuần tuổi mắc bệnh không biểu hiện triệu chứng nhưng sẽ làm gà suy giảm miễn dịch. Tỷ lệ mắc bệnh là 100%, tỷ lệ chết từ 10 – 50% hoặc cao hơn nếu kết hợp với các bệnh khác.

Do tính chất gây bệnh đặc trưng của virus là lây lan rất nhanh và không thể kiểm soát bằng hóa chất hay bất kỳ phương thuốc nào mà chỉ có thể khắc phục bằng biện pháp phòng trừ. Vì vậy thiệt hại do bệnh Gumboro gây ra là 2 rất đáng kể đối với chăn nuôi gà của các nước lớn trên thế giới nói chung và của Việt Nam nói riêng. Cùng với sự phát triền vượt bậc của công nghệ sinh học, các kỹ thuật phân tử trong chẩn đoán bệnh ngày nay có thể giúp ta chẩn đoán nhanh, sớm một cách chính xác nhiều bệnh do virus. Khởi phát từ các vấn đề nêu trên, được sự nhất trí của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, em đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu thử nghiệm KIT chẩn đoán bệnh Gumboro trên đàn gà nuôi tại Thái Nguyên” 1.

Mục tiêu của đề tài Nghiên cứu thành công KIT chẩn đoán nhanh bệnh Gumboro và đánh giá kết quả thông qua thử nghiệm với quy mô trong phòng thí nghiệm. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học Kết quả của đề tài cung cấp những thông tin khoa học về điều kiện sản xuất KIT và các thông số kỹ thuật ứng dụng để sản xuất KIT chẩn đoán bệnh Gumboro. Ý nghĩa trong thực tiễn Tạo được KIT chẩn đoán nhanh bệnh Gumboro ứng dụng trong thực tế góp phần chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, giảm thiệt hại tới mức tối đa cho người chăn nuôi.

3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học 2. Tổng quan về bệnh Gumboro Bệnh Gumboro là một bệnh truyền nhiễm cấp tính ở gà, nhưng chủ yếu là gà từ 3 - 6 tuần tuổi và gà tây (Hitchner, S. Bệnh do một loại virus tác động vào túi fabricius gây suy giảm miễn dịch ở gà, khiến cho gà dễ bị mắc các chứng như viêm da hoại tử, hội chứng thiếu máu - viêm gan thể bao hàm, bệnh do E.

coli và khả năng sản sinh đáp ứng miễn dịch kém sau khi sử dụng các loại vắc xin. Phân loại Theo Dobos, P (1979) [13], virus Gumboro thuộc họ Birnaviridae. Họ này gồm có 3 giống: giống Apubirnavirus gây bệnh hoại tử tuyến tụy cho cá, loài giáp xác; trong đó có IBDV gây bệnh cho gà; giống Entomobirnairus, trong đó có virus Drosophia X gây bệnh cho côn trùng (Mac Donald, R. Các virus thuộc họ này đều đặc trưng bởi cấu tạo nhân gồm 2 đoạn ARN sợi đôi vì vậy tên gọi của họ virus là Birnavirus (Bottcher, B.

Trước đây, do hình thái và cấu trúc của virus chưa được nghiên cứu đầy đủ nên IBDV đã từng được xếp vào họ Picornaviridae hoặc Reoviridae. Đặc điểm hình thái, cấu trúc của virus Gumboro Virus Gumboro hay còn gọi là virus gây viêm túi truyền nhiễm (Infectious bursal disease virus - IBDV). Virus Gumboro là một lọai virus dạng trần, không có vỏ bọc bên ngoài, kích thước khoảng 50 – 60 nm có hình khối đa diện, nhiều góc cạnh trông giống như tổ ong xếp đều đặn cạnh nhau, gồm 2 chuỗi RNA quấn chéo nhau, vỏ capsid bao bọc bên ngoài vỏ này chứa thành phần kháng nguyên của virus không có vỏ bọc bên ngoài nên nó đề kháng với việc sát trùng (Delmas, B và cs, 2004) [12]. Gelderblom, 1985) [34] cấu trúc virus đơn giản nhưng hoàn thiện vì thế nó có khả năng chống chịu lại sự tác động bất lợi của môi trường.

Mặt khác do kích thước nhỏ bé và cấu trúc linh hoạt (hệ gen rất đơn giản), virus thích ứng xâm nhập và truyền lây trong quần thể vật chủ một cách nhanh chóng và dễ dàng thoát khỏi miễn dịch tự nhiên của cơ thể.1: Hình thái của virus Gumboro Virus Gumboro có cấu tạo đối xứng, quanh nhân là vỏ capsid (vỏ protein). Lớp vỏ capsid này được hợp thành bởi 32 capsome (đơn vị hình thái). Capsid của virus là lớp vỏ protein đơn lớp. Virus không có vỏ bọc ngoài cùng mà thông thường lớp vỏ đó là lipoproterin nên nhạy cảm với formalin không nhạy cảm với ether và chloroform.

Mỗi capsome được tạo bởi 5 loại protein cấu trúc khác nhau: VP1, VP2, VP3, VP4 và VP5 (Viral Protein-VP). Về mặt di truyền học cách sắp xếp các nucleotid trong acid ribonucleic của virus Gumboro cuộn lại tạo thành sợi đôi và phân đoạn. Đây chính là tính đặc trưng của virus RNA, người ta xếp nó vào họ Birnaviridae là mới nhất trong hệ thống phân loại virus trong động vật và người Lukert, P.2: Cấu trúc phân tử virus Gumboro 5 Dobos, P. và cs (1979) [14] virus Gumboro có hệ gen chứa hai sợi RNA, đó là hai phân đoạn phân biệt gọi là phân đoạn A và B.

Phân đoạn A có độ dài 3261 nucleotid chứa hai khung đọc mở thành phần (overlapping open reading frame – ORF). ORF nhỏ sẽ mã hóa cho protein không cấu trúc VP5 không cần thiết cho quá trình sao chép virus invitro nhưng lại quan trọng đối với khả năng gây bệnh của virus (Hudson, P. ORF lớn mã hóa cho một polyprotein 110 kDa, tự xúc tác hình thành ba loại polypeptide: pVP2 (48 kDa), VP3 (32kDa), và VP4 (28 kDa) (Mundt, E. VP4, một loại enzyme protease phân cắt serine-lysine VP2 sẽ được tách thêm những RNA dư thừa tại những Carbon cuối cùng để trở thành VP2 (40kDa) VP2 và VP3 là những protein cấu trúc.

Trong đó, VP2 chứa những vị trí kháng nguyên quan trọng và hệ thống miễn dịch (Kibenge, F. Polypeptide này thực hiện dưới dạng virus nghỉ ở ngoài tế bào chủ (virion), mang bản chất của một protein tự do và của một protein liên kết genome (còn đươc gọi là VPg). VPg được cố định vào đuôi 5’ của sợi dương của hai mạch trong genome. VP1 có hoạt tính sinh học chịu trách nhiệm là enzyme RNA-polymerase (xúc tác quá trình tổng hợp RNA) của virus.3: Hệ gen của virus Gumboro 6 Theo Pan, J.

Loại này khi kết hợp với kháng thể đặc hiệu tạo nên phản ứng kết tủa, vì thế có thể làm phản ứng kết tủa khuyếch tán trong thạch (AGP) dùng để phát hiện cả kháng nguyên và kháng thể. + Loại thứ hai có tính kháng nguyên kích thích cơ thể sản sinh kháng thể trung hòa (Neutralizating antibody) được gọi là kháng nguyên đặc hiệu typ, ký hiệu Ts (Type-Secific) (thực chất của kháng nguyên này là vỏ VP2). Loại kháng nguyên này khi kết hợp với kháng thể đặc hiệu sẽ tạo nên phản ứng trung hòa virus VN. Phản ứng này vừa được dùng để định tính vừa được dùng để định lượng kháng thể đặc hiệu trong chẩn đoán và kiểm tra miễn dịch của bệnh Gumboro.

Hai loại protein Gs và Ts đan chéo vào nhau tạo nên các lớp vỏ protein bọc lấy nhân virus, trong đó Ts có xu hướng nổi lên trên bề mặt hơn, các lớp protein nối nhau, các gai, móc, các receptor thụ thể nằm ngoài cùng của bề mặt virus hay các epitop liên tục hơn. Còn Gs protein thường nằm sâu hơn xen kẽ vào các protein cấu trúc khác, gắn chặt với lớp protein liên kết với acid nucleic của nhân virus, các epitop gián đoạn. Ts protein là một phức hợp protein kết hợp trong đó có protein quyết định tính gây bệnh của virus. Ts kháng nguyên có vai trò lớn trong miễn dịch học và và quyết định tính đặc hiệu theo typ huyết thanh học, có thể giám định, phân biệt virus thuộc các họ, nhóm và typ khác nhau, thậm chí trong cùng một phân typ huyết thanh.

Gs kháng nguyên trong quá trình tạo nguyên liệu thực hiện quá trình nhân lên và gây bệnh, chúng được sản xuất rất nhiều và giải phóng ra khỏi tế bào. Gs protein quyết định tính đặc hiệu trong cùng một huyết thanh học. Trong quá trình nhân lên của virus, cả hai kháng nguyên Gs và Ts đều được sản xuất như nhau, khi có đáp ứng miễn dịch kháng thể do chúng kích 7 thích sản sinh ra cũng có quan hệ tỷ lệ thuận với nhau. Kháng thể kết tủa có sớm hơn kháng thể trung hòa.

Tính chất nuôi cấy Theo Benton, W. Virus gây chết phôi sau 3 – 5 ngày. Bệnh tích đặc trưng: màng nhung niệu xung huyết, sưng dầy lền, phôi còi cọc, xuất huyết dưới da, gan xuất huyết và hoại tử, lách nhạt màu và có các điểm hoại tử., và cs (1967) [24] cho biết nuôi cấy trên môi trường tế bào phôi gà, gà tây, vịt, thận thỏ, thận khỉ nhưng virus không thích ứng ngay trong lần nuôi cấy đầu tiên và phải qua vài lần cấy chuyển mù (blind passage) các chủng phân lập từ gà: 2 – 3 lần; các chủng phân lập từ gà tây: 3 – 10 lần. Nếu cấy chuyển tiếp đời nhiều lần trên môi trường tế bào tổ chức thì độc lực của virus giảm dần, có thể sử dụng làm vắc xin (McFerran và cs, 1980) [30].

Nuôi cấy trên động vật sống: gà 3 – 6 tuẩn tuổi, bằng cách nhỏ mắt, nhỏ mũi hoặc nhỏ vào hậu môn. Sau 2 – 3 ngày gà có các triệu chứng, bệnh tích như ngoài tự nhiên. Sức đề kháng Theo Lukert, P. Saif (1997) [26] cho biết virus Gumboro có sức đề kháng cao với điều kiện tự nhiên và các yếu tố lý hóa học.