Đặt vấn đề khoa học. Đẻ những bai thuốc dân gian này được sử dụng an toàn và hiệu quả hơn, đồng thời cũng dé đáp ứng theo định hướng phát triển của ngành Y Dược Việt Nam thi công tác hiện đại hoá các bài thuốc y học cổ truyền cần phải được quan tâm nhiều hơn. Hiện nay, Trung tâm Sâm và Dược liệu TPHCM đã nghiên cứu chế phẩm viên nang cứng “MIMOSTA” có tác dụng điều trị bệnh đái tháo đường được bao chế từ các được liệu: mướp đăng, mắc cỡ, râu mèo về các mat: e Điều chế, tiêu chuan hóa và thử tac dụng dược lý của cao MIMOSTA. e Xây dựng công thức chế phẩm e Thử tác dụng được lý của chế phẩm.
Dé tiếp tục hoàn thành hỗ sơ nghiên cứu chế phẩm viên nang cứng MIMOSTA thi một trong những vấn đẻ tiếp nối cần thực hiện là công tác “Tiêu chuẩn hóa”, hơn nữa, trong chính sách quốc gia về thuốc, Bộ Y Tế đã nhắn mạnh việc đảm bảo chất lượng là một vấn đề rất quan trọng trong mọi hoạt động sản xuất, lưu thông, phân phối, xuất nhập khẩu, quản lý va sử dụng thuốc. Chính vì vậy, dé tài “Xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm viên nang cứng MIMOSTA được bào chế từ hỗn hợp các dược liệu: mướp đắng (Momordica charantia L, Cucurbitaceae), mắc cỡ (Mimosa pudica L., Mimosaceae) và râu mèo (Orthosiphon stamineus Benth, Lamiaceae) có tác dụng điều trị bệnh đái tháo đường” được thực hiện với các mục tiêu sau: 1. Xây dựng tiêu chuẩn kiểm nghiệm chế phẩm viên nang cứng MIMOSTA. Định tính các hợp chất hóa thực vật trong chế phẩm MIMOSTA 3.
Định lượng các hợp chất hóa thực vật trong chế phẩm MIMOSTA 4. Thử nghiệm tác dụng antioxydat invitro của cao MIMOSTA và chế phẩm MIMOSTA. SVTH: NGUYEN THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DƯƠNG THỊ MONG NGỌC Phần 2 TÔNG QUAN khóa luận tốt aghigp 3 Tổng quan 1.
GIỚI THIỆU VE CHE PHAM VIÊN NANG CỨNG MIMOSTA 1. Công thức MIMOSTA là viên nang cứng được phối hợp từ các được liệu điều trị bệnh đái tháo đường. lợi tiêu, hạ đường huyết, thúc day sự bài tiết uré với thành phần công thức: ® Cao khô MIMOSTA: 100 mg ® Tá dược vừa đủ : 500 mg Cao khô MIMOSTA là loại cao được phối hợp từ 3 được liệu: mướp đẳng. mắc cổ va râu méo.
SVTH: NGUYÊN THỊ NGỌC ĐAN GVHD: ThS. DUONG THỊ MONG NGOC Khóa luận tốt nghiệp 4 Tông quan 1. Tổng quan về các được liệu có trong cao MIMOSTA 1.40| Tén khoa học: Momordica charantia L. Tên đồng nghĩa: Momordica anthelmintica Schum.
Tên khác: Mướp đắng, lương qua, cắm lệ chỉ. Họ: Bí (Cucurbitaceae) Hình 2: Mướp đắng (Momordica charantia L. Mô tả thực vật Dây leo bằng tua cuỗn đơn, mảnh. Lá mọc so le, chia 5- 7 thuy, mép khía răng, gốc hình tim, đầu thuy nhọn hoặc hơi tù, gân lá có lông ngắn.
Hoa mọc riêng lẻ ở kẽ lá, có cuống dài, màu vàng nhạt, hoa đơn tính cùng gốc. Quả hình thoi dai, gốc vả đầu thuôn nhọn, mặt ngoài có nhiều u lồi không bằng nhau, khi chin mau vàng hông: hat det có màng đỏ bao quanh. Bé phận dùng Qua, lá và hat. Qua thu hái khi có mau vang lục dùng tươi.
Hạt lay ở quả chin, SVTH: NGUYEN THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DƯƠNG THỊ MONG NGỌC tốt 5 T wan 1. Thành phan hóa học Quả mướp đắng chứa các glucosid triterpenoic; charantin và hỗn hợp các chất thuộc nhóm stigmastadienol,các chat hạ đường huyết, các acid, các lipid, các vitamin BI, B2, P.P, E, B-caroten, các chất khoáng: Ca, Mg, Cu, Fe. Hạt mướp đắng chứa: các glucoside, các terpen glucoside: momordicosid A, momordicosid B, các hợp chat lectin, các chất béo.
Lá và thân mướp đắng chứa các momordicin 1, momordicinll, momordicin III, các cucurbitan triterpennoid. Lá non mướp đắng, chứa các sterol và một protein gọi là chitinase. Định tính và định lượng Định tính Bằng phản ứng hóa học: - Kiểm tra bing các phản ứng hóa học đặc trưng của saponin: phản ứng Liebermann, phan ứng tạo bot. — Kiểm tra bằng các phan ứng hóa học đặc trưng của alkaloid : TT Mayer, TT Dragendorff, TT Bouchardat.
Sắc kỷ lớp mỏng: — Saponin toàn phần (hệ dung môi khai triển n-BuOH - CHyCOOH- H;O với tỷ lệ 4 : 1 : 5, lớp trên). Định lượng Phương pháp dựa vào chỉ số bọt. Phương pháp cân. Phương pháp đo quang.5, Tác dựng được lý © Khả năng hạ đường huyết : Được nghiên cứu chứng minh ở thú vật và người.
SVTH: NGUYEN THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DƯƠNG THỊ MONG NGỌC Khóaluận tắt 6 Tổng quan Trong quả mướp dang, có ít nhất3 nhóm thành phan hóa học có tác dụng hạ đường máu và những tác dụng khác có lợi cho việc điều trị bệnh đái tháo đường. Những thành phần này gồm một hỗn hợp những glycoside steroid gọi là charantin, những peptid tác dụng kiểu insulin, và những alkaloid. Nghiên cứu hạ đường ở thú vật được thực hiện ở chuột và thỏ cải thiện dung nạp glucose, giữ được tính hạ đường sau khi ngưng dùng mướp đắng 15 ngày đồng thời giảm luôn cholesterol.
Dịch ép quả mướp đắng có tác dụng làm tăng đáng ké sự dung nạp glucose ở 73% số bệnh nhân đái tháo đường không phụ thuộc insulin được điều trị, 27% số bệnh nhân không đáp ứng. Dịch ép quả mướp đắng có tác dụng thu nhặt loại bỏ những gốc superoxyd và hydroxul. Vì những gốc chứa oxy này có liên quan tới bệnh đái tháo đường, tác dụng chống đái tháo đường của mướp đắng có thể một phần do cơ chế này. © Khả năng chống ung the Cao từ vỏ, thịt quả, hạt và toàn quả Mướp đắng có hoạt tính chống ung thư rð rệt đối với sự sinh u nhú đa chuột nhắt khi dùng tại chỗ.
© Tính kháng khuẩn Chitinase chiết xuất từ mướp đắng có tác dụng kim vi khuẩn mạnh. Phan hoa từ mướp đắng ức chế sự nảy mam của bào tử một số nắm gây bệnh. MAP 30, một protein kháng siêu vi khuẩn từ mướp đắng, có thể điều hòa sự sao chép của siêu vi khuẩn ccpet phối hợp với dexamethason va indomethacin. MAP- 30 cũng có thể ức chế nhiễm siêu vi khuẩn HIV-1 ở tế bào lympho T và bạch cầu đơn nhân to, và sự sao chép của siêu vi khuẩn ở tế bào bị nhiễm.
Nó không độc với tế bào bình thường không bị nhiễm. Tinh vị, công năng Qua và lá mướp dang có vị đắng, tính lạnh. N THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DUONG THỊ M Khóa luận tốt 7 T uan 1.
Công dung © Trị bệnh tiểu đường: Nhờ chứa hợp chất có tác dụng tương tự như insulin, mướp đắng có tác dụng giúp hạ đường huyết rõ rệt. © Phong ngừa ung thư: Y học hiện dai phát hiện trong mướp dang có một loại protein hoạt tính, có kha năng phòng ngừa ung thư rất hiệu quả, loại protein này kích thích hệ miễn dịch, loại trừ độc tố trong cơ thể. Ngoài ra, với hàm lượng vitamin C cao, mướp đắng cũng giúp chống oxy hóa rất tốt. © Tác dựng giảm cân Năm 1998, nhà khoa học người Mỹ đã tìm ra nguyên tố thanh lọc mỡ trong mướp đắng.
Hiện phương pháp giảm béo bằng mướp đắng đã được đưa vào điều trị giảm béo ở nhiều nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ. Theo các nhà chuyên môn, lượng mướp đắng tối thiểu cần cung cấp mỗi ngày từ 1 - 2 quả, đặc biệt ăn sống mới có tác dụng. © Kích thích ăn uống, tiêu viêm, thoái nhiệt Mướp đắng giúp kiện tỳ khai vị (kích thích chức năng tiêu hóa); alkaloid trong mướp đắng có công hiệu lợi niệu hoạt huyết (lợi tiểu, máu lưu thông); tiêu viêm thoái nhiệt (chống viêm, hạ sốt); thanh tâm minh mục (mát tim sáng mắt). © Liễu thuốc trường thọ: Những nghiên cứu cho thấy mướp đắng là thực phẩm giàu dinh dưỡng, giúp duy trì tuổi thọ cho con người.
Uống trà và nước mướp đắng đúng cách cũng sẽ rất có lợi cho sức khoẻ. © Thuốc bồ máu, giải nhiệt, giảm ho, trị giun , nhuận tràng, sát trùng, hạ sốt: Quả mướp đẳng dùng làm thuốc mát, chữa ho, sốt, đái nhắt, đái buốt, bệnh phù thũng do gan nhiệt. © Trị các bệnh vé da: SVTH: NGUYÊN THỊ NGỌC ĐAN GVHD: ThS. DƯƠNG THỊ MONG NGOC Khoaluận tốt n 8 T uan Theo Đông y, mướp đăng có tính han không độc, ăn thường xuyên sẽ giảm được các bệnh ngoài da, làm cho da dé mịn mang.
Dạng nước sắc quả mướp ding tươi có tác dụng chữa mụn trứng cá, chữa rôm sảy. Ở Braxin, mướp đắng dùng đẻ trị bệnh ghé, ban đỏ cham phỏng và các bệnh ngoài da khác. Các bài thuốc có mướp đẳng 1. Chữa đái tháo đường không phụ thuộc insulin: Quả mướp đắng còn xanh, thái mỏng, phơi khô tán bột.
Mỗi ngày uống 12 - 20g, chia làm 2 - 3 lan, uống sau bữa ăn với nước. Chữa trốc đầu trẻ em: Dùng lá đào nấu nước gội, rồi gid nát quả và hạt mướp đắng bôi. Chữa mệt mỏi, háo khát, hâm hap sốt: Lá mướp đắng non, lá khởi tử hay lá hoa thiên ly nấu canh ăn. Chữa thấp khớp: Dây lá mướp đắng, dây đau xương (sao rượu), cây mắc cỡ (sao), rễ nhàu, cỏ xước, vòi voi (sao), cdi xay, mỗi vị 8g, rễ ngũ trảo 5g, quế chỉ 4g, gừng sống 3g, dây thần thông 2g.
Sắc uống ngày | thang. SVTH: NGUYEN THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DƯƠNG THỊ MỘNG NGỌC Khóaluậntốt nghi 9 T uan 1. Các chế phẩm từ mướp dang Trà Mướp đẳng Thực phẩm bề sung Công dụng Công dụng: Dùng cho người bị Duy trì lượng tiêu đường type II ⁄ đường trong máu Lợi tiêu.
phòng cảm : Liêu dùng: D +s £ , cum, giảm chat béo trong cơ thẻ, kích ngày ( sáng và thích tiêu hóa. tỗi) với nước (tối Liễu dùng: thiểu 150 ml) Hòa tan trà trong Uống trước khi nước nóng hoặc nước ăn lạnh Mỗi ngày dùng 3-4 lần, mỗi lần | thia. La nước giải khát có Công dụng: tác nedụng thanh ig nhiệt,. Kiểm soát lượng bô thận, lợi tiêu, giải đường trong máu.
say nắng, giảm béo se .à — Điều trị bệnh đái va đặc biệt có khả Bitter Melon ; Extract thảo đường. ning phòng chống «6 Capsets bệnh đái đường := Liêu dùng: 1-2 viên/ngày. | SVTH: NGUYEN THỊ NGỌC DAN GVHD: ThS. DUONG THI MONG NGOC Khóa luận tốt nghiệp 10 Tông quan I.48] Tên khoa học: Mimosa pudica L.
Tên khác: Trinh nữ, cỏ then, hàm tu thảo, cây xấu hé, nhá na nhén (Tay). Họ: Trinh nữ (Mimosaceae). Hình 3: Mắc cỡ (Mimosa pudica L. Mô tả Cây nhỏ, mọc thành bụi lớn, cao 30 — 40 cm.
Thân cành lòa xòa, uốn éo, có lông và gai nhỏ. Lá kép chân vịt, mọc so le, có cuéng dai, mang 4 nhán lá chép xếp lông chim; lá chét nhỏ ở gốc và đầu nhánh, to hơn ở phan giữa, tat cả đều cup lại khi đụng phải.