Nghiên Cứu Chẩn Đoán và Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp Qua Lâm Sàng, Siêu Âm và Mô Bệnh Học

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp qua lâm sàng, siêu âm, mô bệnh học và đánh giá hiệu quả điều trị tại bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Công Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Y - Dược Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Tai Mũi Họng
• Đề tài: Nghiên Cứu Chẩn Đoán và Điều Trị Ung Thư Tuyến Giáp Tại Bệnh Viện Trung Ương Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu về ung thư tuyến giáp
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Việt Nam
• 1.2. Sơ lược giải phẫu, chức năng sinh lý tuyến giáp
• 1.2.1. Giải phẫu đại thể
• 1.2.2. Các phương tiện cố định tuyến giáp
• 1.2.3. Mạch máu tuyến giáp
• 1.2.4. Dẫn lưu bạch huyết của tuyến giáp
• 1.2.5. Sinh lý học tuyến giáp
• 1.3. Triệu chứng ung thư tuyến giáp
• 1.3.1. Triệu chứng lâm sàng
• 1.3.2. Triệu chứng cận lâm sàng
• 1.4. Chẩn đoán ung thư tuyến giáp
• 1.4.1. Chẩn đoán phân biệt
• 1.5. Tiến triển của ung thư tuyến giáp
• 1.6. Các phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp
• 1.6.1. Điều trị phẫu thuật
• 1.6.2. Điều trị nội tiết
• 1.6.3. Điều trị phóng xạ
• 1.6.4. Điều trị hóa chất
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5. Cỡ mẫu nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu. Các chỉ số nghiên cứu
• 2.5.1. Các chỉ số về thông tin chung của đối tượng nghiên cứu
• 2.5.2. Các chỉ số về triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân ung thư tuyến giáp
• 2.5.3. Các chỉ số về triệu chứng cận lâm sàng của bệnh nhân ung thư tuyến giáp
• 2.5.4. Các chỉ số về đánh giá kết quả điều trị ung thư tuyến giáp
• 2.6. Các phương tiện nghiên cứu
• 2.7. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.8. Bệnh nhân hồi cứu. Bệnh nhân tiến cứu. Các bước tiến hành
• 2.9. Xử lý số liệu
• 2.10. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Một số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Một số đặc điểm về tuổi, giới và một số yếu tố liên quan
• 3.3. Thời gian phát hiện bệnh đến khi vào viện
• 3.4. Lý do vào viện
• 3.5. Chẩn đoán ung thư tuyến giáp qua lâm sàng, siêu âm và mô bệnh học
• 3.5.1. Đặc điểm lâm sàng
• 3.5.2. Siêu âm vùng cổ
• 3.5.3. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ
• 3.5.4. Chẩn đoán trước mổ
• 3.5.5. Mô bệnh học
• 3.5.6. Chẩn đoán giai đoạn UTTG sau khi có kết quả MBH
• 3.6. Đánh giá kết quả điều trị ung thư tuyến giáp
• 3.6.1. Phương pháp phẫu thuật. Các phương pháp điều trị kết hợp sau phẫu thuật. Biến chứng phẫu thuật
• 3.6.2. Thời gian rút dẫn lưu sau phẫu thuật
• 3.6.3. Thời gian nằm viện sau phẫu thuật
• 3.6.4. Tái phát và di căn xa
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Một số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Một số đặc điểm về tuổi, giới và một số yếu tố liên quan
• 4.3. Thời gian phát hiện bệnh đến khi vào viện
• 4.4. Lý do vào viện
• 4.5. Chẩn đoán ung thư tuyến giáp qua lâm sàng, siêu âm và mô bệnh học
• 4.5.1. Đặc điểm lâm sàng
• 4.5.2. Siêu âm vùng cổ
• 4.5.3. Kết quả chọc hút tế bào bằng kim nhỏ
• 4.5.4. Chẩn đoán khối u trước mổ
• 4.5.5. Mô bệnh học
• 4.5.6. Chẩn đoán giai đoạn ung thư tuyến giáp sau mổ
• 4.6. Kết quả điều trị ung thư tuyến giáp. Phương pháp phẫu thuật. Điều trị kết hợp sau phẫu thuật
• 4.7. Biến chứng phẫu thuật
• 4.8. Thời gian rút dẫn lưu sau phẫu thuật
• 4.9. Thời gian nằm viện sau phẫu thuật
• 4.10. Tái phát và di căn xa
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC BIỂU
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp

Ung thư tuyến giáp là một trong những loại ung thư phổ biến nhất hiện nay. Tại Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên, nghiên cứu về chẩn đoán ung thư tuyến giáp đã được thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Nghiên cứu này không chỉ giúp phát hiện sớm bệnh mà còn đánh giá kết quả điều trị, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

1.1. Lịch sử nghiên cứu ung thư tuyến giáp trên thế giới

Nghiên cứu về ung thư tuyến giáp đã bắt đầu từ những năm 1883. Nhiều tác giả đã đóng góp vào việc phân loại và điều trị bệnh này, từ phẫu thuật đến điều trị bằng đồng vị phóng xạ I131.

1.2. Tình hình ung thư tuyến giáp tại Việt Nam

Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp đang gia tăng. Theo thống kê, tỷ lệ này đã tăng từ 1,9/100.000 dân năm 2000 lên 8,4/100.000 dân vào năm 2010.

II. Vấn đề và Thách thức trong Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp thường gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng lâm sàng không rõ ràng khiến việc phát hiện bệnh trở nên phức tạp. Do đó, cần có các phương pháp chẩn đoán chính xác và hiệu quả.

2.1. Triệu chứng lâm sàng của ung thư tuyến giáp

Các triệu chứng như khối u ở cổ, khó nuốt, và khàn tiếng thường xuất hiện muộn. Việc nhận diện sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để chẩn đoán kịp thời.

2.2. Các phương pháp chẩn đoán hiện tại

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp hiện nay bao gồm siêu âm, chọc hút tế bào bằng kim nhỏ và mô bệnh học. Những phương pháp này giúp xác định chính xác tình trạng bệnh.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Ung Thư Tuyến Giáp Hiệu Quả

Để chẩn đoán ung thư tuyến giáp một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và chính xác. Việc kết hợp nhiều phương pháp sẽ giúp nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán.

3.1. Siêu âm tuyến giáp

Siêu âm là phương pháp không xâm lấn, giúp phát hiện các khối u và đánh giá kích thước, hình dạng của tuyến giáp. Đây là bước đầu tiên trong quy trình chẩn đoán.

3.2. Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ

Phương pháp này cho phép lấy mẫu tế bào từ khối u để phân tích mô bệnh học. Đây là bước quan trọng để xác định tính chất của khối u.

3.3. Đánh giá mô bệnh học

Mô bệnh học giúp xác định loại ung thư và giai đoạn bệnh. Việc phân loại mô bệnh học là rất cần thiết để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn

Nghiên cứu tại Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại đã nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm ung thư tuyến giáp. Kết quả điều trị cũng được cải thiện đáng kể.

4.1. Đánh giá kết quả điều trị ung thư tuyến giáp

Kết quả cho thấy tỷ lệ sống trên 5 năm gần 100% cho bệnh nhân được phát hiện sớm. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chẩn đoán sớm.

4.2. Ứng dụng các phương pháp điều trị hiện đại

Việc áp dụng phẫu thuật kết hợp với điều trị phóng xạ đã mang lại hiệu quả cao trong việc điều trị ung thư tuyến giáp. Các phương pháp này giúp giảm tỷ lệ tái phát và di căn.

V. Kết Luận và Tương Lai của Nghiên Cứu Ung Thư Tuyến Giáp

Nghiên cứu về ung thư tuyến giáp tại Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên đã mở ra hướng đi mới trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Tương lai cần tiếp tục nghiên cứu để cải thiện hơn nữa kết quả điều trị.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu liên tục

Nghiên cứu liên tục sẽ giúp phát hiện các yếu tố nguy cơ mới và cải thiện phương pháp điều trị. Điều này rất cần thiết để nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

5.2. Hướng phát triển trong điều trị ung thư tuyến giáp

Cần phát triển các phương pháp điều trị mới, bao gồm liệu pháp gen và điều trị miễn dịch, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ung thư tuyến giáp là bệnh lý ác tính phổ biến nhất trong hệ thống nội tiết, chiếm tỷ lệ trên 90% tổng số các ca ung thư nội tiết và chịu trách nhiệm cho khoảng 63% trường hợp tử vong do nhóm bệnh này gây ra. Trên phạm vi toàn cầu, tỷ lệ mắc bệnh dao động từ 0,5 đến 10 ca trên 100.000 dân tùy theo vùng địa lý và điều kiện sàng lọc. Tại Việt Nam, xu hướng mắc bệnh có sự gia tăng nhanh chóng, từ mức 1,9 ca trên 100.000 dân vào năm 2000 đã tăng lên 8,4 ca trên 100.000 dân vào năm 2010 với hơn 3.200 ca mắc mới được ghi nhận mỗi năm. Bệnh có xu hướng xuất hiện phổ biến ở nữ giới gấp 3 đến 5 lần nam giới, tập trung nhiều nhất ở hai nhóm tuổi từ 7 đến 20 tuổi và từ 40 đến 65 tuổi.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ việc chẩn đoán ung thư tuyến giáp ở giai đoạn sớm thường gặp nhiều khó khăn do các tổn thương dạng nhân nhỏ hầu như không biểu hiện triệu chứng lâm sàng rầm rộ. Nghiên cứu hướng tới hai mục tiêu cốt lõi: xác định giá trị chẩn đoán phối hợp giữa lâm sàng, siêu âm và mô bệnh học; đồng thời đánh giá kết quả điều trị phẫu thuật kết hợp các biện pháp hỗ trợ tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn từ tháng 01/2015 đến tháng 07/2021.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện rõ nét qua việc nâng cao độ chính xác chẩn đoán trước mổ, tối ưu hóa kỹ thuật bộc lộ dây thần kinh thanh quản quặt ngược và bảo tồn tuyến cận giáp. Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng khi phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm và can thiệp chuẩn mực, tỷ lệ sống thêm toàn bộ sau 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa có thể đạt mức xấp xỉ 100%, góp phần giảm thiểu tỷ lệ tái phát vùng cổ từ mức 26% xuống dưới 5% sau can thiệp toàn diện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống lý thuyết bệnh sinh học ung thư đầu cổ và các phân loại chuẩn mực quốc tế:

Thứ nhất, phân loại mô bệnh học theo Ủy ban Liên hợp về Ung thư Hoa Kỳ và Hiệp hội Chống Ung thư Quốc tế, chia ung thư tuyến giáp thành bốn thể chính: thể nhú chiếm tỷ lệ ưu thế từ 80% đến 90%, thể nang chiếm từ 5% đến 20%, thể tủy chiếm khoảng 6% đến 8% và thể không biệt hóa chiếm dưới 5%. Ung thư thể nhú và thể nang thuộc nhóm biệt hóa cao, có tiên lượng sống rất tốt và đáp ứng vượt trội với điều trị bổ trợ bằng đồng vị phóng xạ Iod 131.

Thứ hai, hệ thống phân loại nguy cơ ác tính trên siêu âm theo phân loại TIRADS với thang đo 5 bậc, đánh giá 5 đặc điểm nghi ngờ kinh điển bao gồm cấu trúc nhân đặc, khối giảm âm, bờ không đều hoặc đa thùy, vi vôi hóa và trục dọc lớn hơn trục ngang.

Thứ ba, cơ chế tác động của liệu pháp bức xạ hạt nhân và điều trị nội tiết ức chế. Phân rã beta của Iod 131 phát ra mức năng lượng 606 keV với quãng chạy mô ngắn khoảng 1 mm giúp tiêu diệt triệt để tế bào tuyến giáp sót lại mà không tổn thương cấu trúc lân cận. Bên cạnh đó, liệu pháp hormone tuyến giáp liều cao giúp ức chế nồng độ hormone kích thích tuyến giáp TSH dưới ngưỡng 0,1 mU/L, ngăn ngừa tín hiệu tăng sinh khối u.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả chùm ca bệnh kết hợp hai giai đoạn: hồi cứu 155 bệnh nhân điều trị từ tháng 01/2015 đến tháng 06/2020 và tiến cứu 126 bệnh nhân điều trị từ tháng 07/2020 đến tháng 07/2021. Tổng quy mô mẫu nghiên cứu đạt 281 bệnh nhân, vượt trội so với cỡ mẫu tối thiểu tính toán là 54 bệnh nhân dựa trên công thức ước tính tỷ lệ với mức xác suất tin cậy 95%, hệ số Z bằng 1,96 và độ sai lệch mong muốn 0,11. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ thuận tiện được áp dụng cho tất cả các đối tượng thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn có hồ sơ bệnh án đầy đủ và thực hiện phẫu thuật tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê y sinh học qua phần mềm SPSS 22.0 là nhằm đảm bảo tính chuẩn hóa trong việc so sánh độ nhạy, độ đặc hiệu giữa các phương tiện chẩn đoán cận lâm sàng với tiêu chuẩn vàng mô bệnh học. Đồng thời, phương pháp phân tích sống thêm Kaplan-Meier được ứng dụng để đánh giá chính xác thời gian sống thêm toàn bộ OS và thời gian sống thêm không bệnh DFS sau 5 năm theo từng nhóm tuổi và giai đoạn TNM.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng hợp phân tích từ 281 bệnh nhân mang lại các phát hiện dịch tễ và lâm sàng quan trọng:

Đặc điểm nhân khẩu học ghi nhận tỷ lệ nữ giới mắc bệnh chiếm đa số với tỷ lệ xấp xỉ 85% so với 15% ở nam giới, độ tuổi trung bình tập trung nhiều nhất ở nhóm trên 45 tuổi chiếm 58,4%, nhóm từ 15 đến 45 tuổi chiếm 41,2% và rất hiếm gặp ở nhóm dưới 15 tuổi chiếm dưới 0,4%.

Về hình thái học cận lâm sàng, siêu âm vùng cổ phát hiện tổn thương xếp loại TIRADS 4 và TIRADS 5 chiếm tỷ lệ trên 88,6%. Kích thước khối u dưới 1 cm phát hiện tình cờ chiếm 32,4%, khối u từ 1 đến 2 cm chiếm 45,2% và khối u trên 2 cm chiếm 22,4%. Kỹ thuật chọc hút tế bào bằng kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm cho tỷ lệ dương tính và nghi ngờ ác tính đạt mức 89,3%, cho thấy độ tương đồng cao với chẩn đoán mô bệnh học sau mổ.

Về phân loại mô bệnh học và giai đoạn bệnh, ung thư biểu mô tuyến giáp thể nhú chiếm tỷ lệ áp đảo 93,6%, thể nang chiếm 4,3%, thể tủy chiếm 1,4% và thể không biệt hóa chiếm 0,7%. Đa số bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn sớm theo phân loại TNM với giai đoạn I và II chiếm 82,2%, giai đoạn III chiếm 14,6% và giai đoạn IV chỉ chiếm 3,2%. Tỷ lệ di căn hạch vùng cổ phát hiện sau phẫu thuật đạt 38,4%, chủ yếu tập trung tại khoang trung tâm nhóm VI.

Thảo luận kết quả

Khi đối chiếu kết quả lâm sàng với tiêu chuẩn vàng mô bệnh học qua các bảng thống kê chéo, sự kết hợp giữa siêu âm phân loại TIRADS và chọc hút tế bào kim nhỏ mang lại giá trị dự báo dương tính trên 92%, giúp hạn chế tối đa nguy cơ bỏ sót tổn thương ác tính ở giai đoạn tiềm ẩn. Dữ liệu phân bố kích thước u và tình trạng xâm lấn vỏ bao được mô tả sinh động qua các biểu đồ hình cột, làm nổi bật mối liên quan mật thiết giữa kích thước khối u trên 2 cm với nguy cơ di căn hạch cổ bên nhóm II, III, IV.

Về kết quả can thiệp ngoại khoa, phương pháp phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp kết hợp nạo vét hạch cổ dự phòng nhóm VI chiếm 64,8%, cắt thùy kèm eo giáp chiếm 35,2%. Các biến chứng phẫu thuật được kiểm soát ở mức thấp: tỷ lệ hạ canxi máu tạm thời do suy tuyến cận giáp chỉ chiếm 9,6% và phục hồi hoàn toàn sau 1 đến 3 tháng bổ sung canxi đường uống; biến chứng khàn tiếng tạm thời do tổn thương thần kinh thanh quản quặt ngược chiếm 2,1%, không ghi nhận ca nào liệt dây thanh vĩnh viễn nhờ áp dụng phẫu tích tỉ mỉ bằng dao siêu âm.

Phân tích đồ thị sống thêm Kaplan-Meier cho thấy tỷ lệ sống thêm toàn bộ sau 5 năm của nhóm nghiên cứu đạt 96,8% và tỷ lệ sống thêm không bệnh đạt 91,5%. Nhóm bệnh nhân dưới 45 tuổi và giai đoạn bệnh sớm có đường cong sống thêm vượt trội với tỷ lệ sống 5 năm đạt 99,2%, cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm trên 45 tuổi có di căn hạch ban đầu đạt mức 89,4%.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán sớm và tối ưu hóa hiệu quả điều trị ung thư tuyến giáp tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh và trung ương, nghiên cứu đưa ra 4 giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình tầm soát bằng siêu âm độ phân giải cao kết hợp phân loại TIRADS và chỉ định chọc hút tế bào kim nhỏ thường quy cho tất cả các nhân giáp từ TIRADS 4 trở lên. Khoa Chẩn đoán hình ảnh phối hợp cùng Khoa Khám bệnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ phát hiện khối u giai đoạn T1a dưới 1 cm lên trên 45% trong lộ trình 12 tháng tới.

Thứ hai, triển khai kỹ thuật phẫu thuật bảo tồn tối đa cấu trúc thần kinh thanh quản quặt ngược và hệ thống mạch nuôi tuyến cận giáp bằng thiết bị dao siêu âm thế hệ mới. Đội ngũ phẫu thuật viên Tai Mũi Họng và Ngoại Ung bướu cam kết kiểm soát tỷ lệ biến chứng hạ canxi máu sau mổ xuống dưới 5% và tỷ lệ tổn thương dây thanh tạm thời dưới 1% trong giai đoạn 2023-2024.

Thứ ba, hoàn thiện quy trình phối hợp đa chuyên khoa giữa ngoại khoa Tai Mũi Họng và Trung tâm Ung bướu trong việc chỉ định điều trị bổ trợ Iod 131 cho các bệnh nhân có nguy cơ cao, phá vỡ vỏ bao hoặc di căn hạch nhóm VI. Đơn vị Y học hạt nhân hướng tới mục tiêu 100% bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa có chỉ định được tiếp cận điều trị phóng xạ trong vòng 4 đến 6 tuần sau phẫu thuật.

Thứ tư, thiết lập hồ sơ theo dõi quản lý bệnh nhân ngoại trú định kỳ thông qua định lượng nồng độ Thyroglobulin huyết thanh, kháng thể kháng Thyroglobulin và siêu âm vùng cổ mỗi 3 đến 6 tháng. Khoa Ung bướu phụ trách theo dõi liên tục ít nhất 5 năm nhằm duy trì tỷ lệ tái phát không phát hiện kịp thời ở mức dưới 2% trên toàn bộ quần thể bệnh nhân sau mổ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang giá trị học thuật sâu sắc và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Thứ nhất, bác sĩ chuyên khoa Tai Mũi Họng và Phẫu thuật Đầu Cổ. Tài liệu cung cấp quy trình chuẩn xác về kỹ thuật mở bao giáp, bộc lộ dây thần kinh thanh quản quặt ngược và kỹ thuật nạo vét hạch nhóm VI an toàn, hỗ trợ tối ưu hóa phác đồ điều trị ngoại khoa cho từng ca bệnh cụ thể.

Thứ hai, bác sĩ chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh và Giải phẫu bệnh học. Luận văn cung cấp hệ thống số liệu đối chiếu chi tiết giữa hình ảnh siêu âm TIRADS, kết quả tế bào học chọc hút kim nhỏ và kết quả mô bệnh học sau mổ, giúp nâng cao năng lực chẩn đoán phân biệt các tổn thương tuyến giáp khó.

Thứ ba, học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và nghiên cứu sinh y học. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng kết hợp hồi cứu và tiến cứu trên cỡ mẫu lớn 281 bệnh nhân, đồng thời minh họa rõ nét cách ứng dụng mô hình Kaplan-Meier trong phân tích sống thêm y khoa.

Thứ tư, cán bộ quản lý y tế và lãnh đạo các cơ sở y tế chuyên khoa. Số liệu về thời gian nằm viện trung bình 4 đến 6 ngày, tỷ lệ kiểm soát biến chứng và chi phí điều trị trong luận văn là cơ sở thực tế để xây dựng định mức kỹ thuật và nâng cao năng lực điều trị ung thư tuyến giáp tại tuyến cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Khối u tuyến giáp kích thước dưới 1 cm có cần thiết phải phẫu thuật cắt toàn bộ tuyến giáp hay không? Với các khối u thể nhú kích thước dưới 1 cm nằm gọn trong nhu mô tuyến, chưa xâm lấn vỏ bao và không có hạch di căn, phẫu thuật cắt thùy kèm eo giáp là lựa chọn phù hợp giúp bảo tồn chức năng nội tiết và duy trì tỷ lệ sống thêm 5 năm trên 99%.

Siêu âm phân loại TIRADS 4 có nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp là bao nhiêu phần trăm? Theo phân loại TIRADS áp dụng trong nghiên cứu, tổn thương TIRADS 4 có nguy cơ ác tính dao động từ 15% đến 85% tùy thuộc vào số lượng đặc điểm nghi ngờ, đòi hỏi chỉ định chọc hút tế bào kim nhỏ dưới hướng dẫn siêu âm để xác định chính xác tổn thương.

Biến chứng hạ canxi máu và khàn tiếng sau phẫu thuật cắt tuyến giáp có tự khỏi được không? Phần lớn các trường hợp khàn tiếng và hạ canxi máu sau phẫu thuật là biến chứng tạm thời, với tỷ lệ khàn tiếng khoảng 2,1% và tê bì chân tay khoảng 9,6%. Tình trạng này thường hồi phục hoàn toàn sau 1 đến 3 tháng khi được điều trị canxi phối hợp vitamin D3.

Vai trò chính của việc điều trị bổ trợ bằng đồng vị phóng xạ Iod 131 sau phẫu thuật là gì? Đồng vị phóng xạ Iod 131 phát ra tia bức xạ beta năng lượng 606 keV giúp quét sạch các tế bào mô giáp vi thể còn sót lại và điều trị các ổ di căn hạch xa, giúp giảm tỷ lệ tái phát bệnh sau phẫu thuật xuống dưới 5% ở nhóm nguy cơ cao.

Thời gian theo dõi định kỳ sau phẫu thuật ung thư tuyến giáp cần kéo dài trong bao lâu? Bệnh nhân sau phẫu thuật cần tái khám định kỳ mỗi 3 đến 6 tháng trong 2 năm đầu và mỗi năm một lần trong các năm tiếp theo, duy trì theo dõi nồng độ Thyroglobulin và siêu âm vùng cổ tối thiểu 5 đến 10 năm để kiểm soát triệt để nguy cơ tái phát muộn.

Kết luận

Nghiên cứu đã đúc kết các giá trị khoa học và thực tiễn cốt lõi qua 5 điểm nhấn trọng tâm:

• Khẳng định giá trị phối hợp của bộ ba chẩn đoán lâm sàng, siêu âm phân loại TIRADS và chọc hút tế bào kim nhỏ với độ chính xác trên 90%.
• Xác lập cơ cấu mô bệnh học với ưu thế vượt trội của ung thư thể nhú chiếm 93,6% và tỷ lệ phát hiện ở giai đoạn sớm I, II chiếm 82,2%.
• Chứng minh tính an toàn của phẫu thuật cắt tuyến giáp kết hợp vét hạch trung tâm với tỷ lệ biến chứng tổn thương thần kinh vĩnh viễn bằng 0%.
• Đạt tỷ lệ sống thêm toàn bộ 5 năm ở mức 96,8% và sống thêm không bệnh đạt 91,5% trên tổng số 281 bệnh nhân theo dõi.
• Đề xuất hoàn thiện phác đồ phối hợp đa chuyên khoa giữa phẫu thuật ngoại khoa, xạ trị Iod 131 và điều trị nội tiết ức chế hormone.

Về kế hoạch tiếp theo, nghiên cứu mở ra hướng đi mở rộng theo dõi dài hạn trên 10 năm và ứng dụng các kỹ thuật sinh học phân tử như xét nghiệm đột biến gen BRAF V600E trong giai đoạn 2024-2026.

Độc giả là các bác sĩ lâm sàng, nhà nghiên cứu và học viên y khoa hãy tiếp tục khai thác các số liệu lâm sàng chi tiết trong luận văn để chuẩn hóa quy trình điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh ung thư tuyến giáp trong thực tiễn y tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

O Ụ V OT O B Y TẾ Ọ T N U N TRƢỜN I HỌ ƢỢC NGUYỄN THỊ NGỌC ANH CHẨN O N UN T Ƣ TU ẾN GIÁP QUA LÂM SÀNG, SIÊU ÂM, MÔ BỆNH HỌC VÀ N KẾT QUẢ ỀU TRỊ UN T Ƣ TU ẾN GIÁP T I BỆNH VIỆN TRUN ƢƠN T N U N LUẬN VĂN U N K OA CẤP II THÁI NGUYÊN - NĂM 2022 O Ụ V OT O B Y TẾ Ọ T N U N TRƢỜN I HỌ ƢỢC NGUYỄN THỊ NGỌC ANH CHẨN O N UN T Ƣ TU ẾN GIÁP QUA LÂM SÀNG, SIÊU ÂM, MÔ BỆNH HỌC VÀ N KẾT QUẢ ỀU TRỊ UN T Ƣ TU ẾN GIÁP T I BỆNH VIỆN TRUN ƢƠN T N U N u nn n T -M - ọn M số K 2 2 0 LUẬN VĂN U N KHOA CẤP II PGS. NGUYỄN CÔNG HOÀNG THÁI NGUYÊN - NĂM 2022 LỜ AM OAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS. Nguyễn Công Hoàng, tất cả những số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa có ai công bố trong bất kì công trình nghiên cứu nào khác. Tác giả Nguyễn Thị Ngọc Anh LỜI CẢM ƠN Sau thời gian học tập tại Bộ môn Tai Mũi Họng - Trường Đại Học Y- Dược Thái Nguyên, được sự giúp đỡ tận tình của nhà trường và bệnh viện, đến nay tôi đã hoàn thành chương trình học tập.

Tôi xin gửi lời cảm ơn c ân t n đến:  ảng ủy, Ban Giám Hiệu, p òn o tạo s u đại học, Bộ môn Tai M ọn trƣờn ại học Y - ƣợc Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành tốt chương trình học tập.  ảng ủ , n ám đốc Bệnh viện Trun Ƣơn Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập tại bệnh viện và thực hiện đề tài này. Với sự kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến:  PGS. Nguyễn Công Hoàng, Phó Hiệu trƣởn Trƣờn ại học Y - ƣợc Thái Nguyên, Trưởng bộ môn Tai Mũi Họng Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên, Giám Đốc Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên, là người thầy đã tận tình dạy bảo và dìu dắt tôi từ những bước đầu tiên trên con đường nghiên cứu khoa học, đồng thời đã tận tình hướng dẫn và đóng góp nhiều ý kiến quý báu trong quá trình học tập và thực hiện luận văn của tôi.

Trần Duy Ninh, nguyên Trưởng bộ môn Tai Mũi Họng trường Đại Học Y Dược Thái Nguyên, nguyên Phó Trưởng khoa Tai mũi họng - Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên đã đóng góp nhiều ý kiến quý báu và truyền đạt cho tôi những kinh nghiệm quý báu trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài.  S K V Qu n u , Trưởng khoa Tai mũi họng - Bệnh viện Trung Ương Thái Nguyên, người anh đã tạo rất nhiều điều kiện thuận lợi giúp tôi thực hiện đề tài này.  BSCK II Hoàng Thanh Quang, người anh đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình tôi thực hiện đề tài này. Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cha mẹ, chồng, chị gái và những người thân trong gia đình cùng bạn bè đồng nghiệp đã động viên khích lệ, ủng hộ nhiệt tình, quan tâm giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.

Thái Nguyên, ngày 02 tháng 03 năm 2022 Nguyễn Thị Ngọc Anh KÝ HIỆU VIẾT TẮT AJCC : Hiệp hội ung thư Hoa Kỳ (American Joint Committee on Cancer) BN : Bệnh nhân BVTƯ : Bệnh viện Trung Ương DFS : Thời gian sống thêm không bệnh (Disease Free Survival) ĐM : Động mạch FNA : Fine Needle Aspiration MBH : Mô bệnh học OS : Thời gian sống thêm toàn bộ (Overall Survival) TG : Tuyến giáp TK : Thần kinh TK TQQN : Thần kinh thanh quản quặt ngược TK TQT : Thần kinh thanh quản trên TNM : Tumor Nodes Metastasis TM : Tĩnh mạch UICC : Hiệp hội chống ung thư Quốc gia (International Union Against Cancer) UTTG : Ung thư tuyến giáp MỤC LỤC ẶT VẤN Ề. Lịch sử nghiên cứu về ung thư tuyến giáp. Trên thế giới. Sơ lược giải phẫu, chức năng sinh lý tuyến giáp.

Giải phẫu đại thể. Các phương tiện cố định tuyến giáp. Mạch máu tuyến giáp. Dẫn lưu bạch huyết của tuyến giáp.

Sinh lý học tuyến giáp. Triệu chứng ung thư tuyến giáp. Triệu chứng lâm sàng. Triệu chứng cận lâm sàng.

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp. Chẩn đoán phân biệt. Tiến triển của ung thư tuyến giáp. Các phương pháp điều trị ung thư tuyến giáp.

Điều trị phẫu thuật. Điều trị nội tiết. Điều trị phóng xạ. Điều trị hóa chất.

26 ƣơn 2: Ố TƢỢN V P ƢƠN P PN N ỨU. Đối tượng, địa điểm, thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu và phương pháp chọn mẫu.

Các chỉ số nghiên cứu. Các chỉ số về thông tin chung của đối tượng nghiên cứu. Các chỉ số về triệu chứng lâm sàng của bệnh nhân ung thư tuyến giáp. Các chỉ số về triệu chứng cận lâm sàng của bệnh nhân ung thư tuyến giáp.

Các chỉ số về đánh giá kết quả điều trị ung thư tuyến giáp. Các phương tiện nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Bệnh nhân hồi cứu.

Bệnh nhân tiến cứu. Các bước tiến hành. Xử lý số liệu. Đạo đức nghiên cứu.

38 ƣơn : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Một số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu. Một số đặc điểm về tuổi, giới và một số yếu tố liên quan. Thời gian phát hiện bệnh đến khi vào viện.

Lý do vào viện. Chẩn đoán ung thư tuyến giáp qua lâm sàng, siêu âm và mô bệnh học. Đặc điểm lâm sàng. Siêu âm vùng cổ.

Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Chẩn đoán trước mổ. Mô bệnh học. Chấn đoán giai đoạn UTTG sau khi có kết quả MBH.

Đánh giá kết quả điều trị ung thư tuyến giáp. Phương pháp phẫu thuật. Các phương pháp diều trị kết hợp sau phẫu thuật. Biến chứng phẫu thuật.

Thời gian rút dẫn lưu sau phẫu thuật. Thời gian nằm viện sau phẫu thuật. Tái phát và di căn xa. 61 ƣơng 4: BÀN LUẬN.

Một số thông tin chung của đối tượng nghiên cứu. Một số đặc điểm về tuổi, giới và một số yếu tố liên quan. Thời gian phát hiện bệnh đến khi vào viện. Lý do vào viện.

Chẩn đoán ung thư tuyến giáp qua lâm sàng, siêu âm và mô bệnh học. Đặc điểm lâm sàng. Siêu âm vùng cổ. Kết quả chọc hút tế bào bằng kim nhỏ.

Chẩn đoán khối u trước mổ. Mô bệnh học. Chấn đoán giai đoạn ung thư tuyến giáp sau mổ. Kết quả điều trị ung thư tuyến giáp.

Phương pháp phẫu thuật. Điều trị kết hợp sau phẫu thuật. Biến chứng phẫu thuật. Thời gian rút dẫn lưu sau phẫu thuật.

Thời gian nằm viện sau phẫu thuật. Tái phát và di căn xa. 85 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ Ô BỐ CỦA TÁC GIẢ PHỤ LỤC DANH MỤC BIỂU Ồ Biểu đồ 3. Sự phân bố theo tuổi.

Phân bố bệnh nhân theo giới. Thời gian từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên đến khi vào viện41 Biểu đồ 3. Tình trạng toàn thân. Kích thước u tuyến giáp trên siêu âm.

Phân độ TIRADS trên siêu âm. Kết quả chọc hút tế bào bằng kim nhỏ. Kết quả mô bệnh học tuyến giáp sau mổ. Các phương pháp điều trị kết hợp sau phẫu thuật.

Thời gian nằm viện sau phẫu thuật. Đồ thị sống thêm 5 năm toàn bộ. Đồ thị sống thêm không bệnh. Đồ thị sống thêm toàn bộ theo nhóm tuổi < 45 và  45 của UTTG.

Đồ thị sống thêm theo giai đoạn của ung thư thể nhú và thể nang. Đồ thị sống thêm theo di căn hạch ban đầu của ung thư tuyến giáp. 60 DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Các yếu tố nguy cơ.

Lý do vào viện. Triệu chứng cơ năng. Đặc điểm u trên khám thực thể. Đặc điểm hạch trên khám thực thể.

Tình trạng dây thanh. Tính chất u tuyến giáp trên siêu âm. Tính chất hạch cổ trên siêu âm. Chẩn đoán lâm sàng.

Kết quả sinh thiết tức thì trong mổ. Tỉ lệ di căn của hạch sau mổ. Đối chiếu giữa hạch cổ trên lâm sàng và kết quả MBH. Đối chiếu giữa nạo vét hạch cổ và kết quả MBH hạch sau mổ.

Phân loại TNM và giai đoạn bệnh. Các phương pháp phẫu thuật u và hạch. Biến chứng sau mổ. Thời gian rút dẫn lưu sau phẫu thuật.

Đánh giá tái phát. Đối chiếu tỉ lệ tái phát giữa nhóm bệnh nhân có nạo vét hạch nhóm VI dự phòng và không nạo vét nhóm VI dự phòng. 62 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Tuyến giáp nhìn từ trước.

Các phương tiện cố định tuyến giáp. Phân nhóm vùng hạch cổ theo Hiệp hội Đầu Cổ Hoa Kỳ. Hình ảnh mô bệnh học ung thư tuyến giáp thể nang. Hình ảnh mô bệnh học ung thư tuyến giáp thể nhú.

Hình ảnh ung thư tuyến giáp trên siêu âm. Hình ảnh khối giảm âm, vi vôi hóa, ranh giới không rõ trên siêu âm. Tế bào nhân khía trong UTBMTG thể nhú. UTBMTG thể nang xâm nhập vỏ.

52 1 ẶT VẤN Ề Ung thư tuyến giáp là khối u ác tính xuất phát từ tế bào biểu mô nang tuyến giáp hoặc tổ chức liên kết của tuyến giáp [3]. Ung thư tuyến giáp là ung thư đứng hàng thứ 9 trong các bệnh ung thư thường gặp, đứng thứ hai trong ung thư vùng đầu cổ sau ung thư vòm. Đây cũng là loại ung thư phổ biến nhất trong ung thư hệ nội tiết của cơ thể với tỉ lệ trên 90% và chiếm 63% trong tổng số chết do ung thư tuyến nội tiết [1], [3]. Trên thế giới tỉ lệ mắc ung thư tuyến giáp khoảng 0,5-10/100.000 dân, tỉ lệ này tùy thuộc vào vùng miền và quốc gia.

Tại Việt Nam, theo thống kê tỉ lệ mắc ung thư tuyến giáp cao và ngày càng tăng từ 1,9/100.000 dân năm 2000 nhưng đến năm 2010 tỉ lệ này đã đạt tới 8,4/100.000 dân và tổng số ca mới mắc là 3.211 trường hợp.